سولنگي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
سولنگي
ڪل آبادي
350000۔400000
نمايان آبادي وارا علائقا
پاڪستان:
   100000- 200000
ٻوليون

سنڌي، سرائڪي،اردو، بلوچي، هندي، گجراتي، تامل، اهڙي طرح سولنگين جي هر علائقي مطابق ٻولي آھي، جنهن ۾ هو رهائش پزير آھن

مذھبَ

اسلام

لاڳاپيل نسلي گروھ

سنڌي

سولنگي (انگريزي ٻولي: Solangi) ھڪ سنڌي مسلمان, هندو راجپوت قبيلو آھي جيڪو سنڌ، ڏکڻ بھاولپور، پنجاب بلوچستان، پاڪستان، ڀارت، [[ايران], )سريلنڪا), نيپال برما ۽ افغانستان ۾ رھي ٿو۔ سولنگي اگني ونسي (باھ جي ڪٽنب وارا) راجپوت قوم جي هڪ شاخ آھي. سنڌ ۾ سولنگي، ، ڀارت ۾ سولنڪي سڏجن. سولنگي قوم جون سورهن شاخون آھن، جيڪي ڪتاب تاريخ راجپوت واديء سنڌ ۾ راٶ مظفر حسين ڄاڻايون آھن.

  • سولنڪي گجرن جي هڪ شاخ آھن. (ڏسو ڪتاب اوجها سولنڪيون ڪا پراچين اتهاس)
  • سائين غلام حيدر مهجور سولنگيء سندن هند سنڌ ۾ سندن هڪ هزار سال حڪمراني ڄاڻائي آھي. (ڏسو ڪتاب تاريخ راجپوت سولنگي(سولنڪي)هند سنڌ ۾ سندن هڪ هزار ساله حڪمراني

سولنگي راجپوتن بابت کوجنا ڪندي مؤرخن ٻه الڳ رايا ٻڌايا آھن.

  • پيدائش بابت مخطلف رايا

پهريون نظريو هندو ڌرم وارن برهمڻن جو ته ”سولنگي اگني ڪل جي شاخ آھن.“جن کي آبو پهاڙ تي اگني ڪنڊ مان برهما ديوتا پيدا ڪيو ۽ چلونڪي اچار ڦري سلونڪي(سولنڪي) ٿيو.جيڪو برهما جي چلو يعني تريء تي ٺھيو ۽ باھ مان نڪري ظاهر ٿيو.

  • ٻيو نظريو ته ”سولنڪي گجرن جو نسل آھن.جيڪي آڳاٽن آرين کان پوء واري ٽولي ۾ هندوستان ۾ آيا.
  • ڪتاب تاريخ ريگستان از راء چند هريجن صفحي 28 ۽ 29 ۾ لکي ٿو ته ”پرٿوي راج راسا“ ڪتاب موجب چار گهراڻا آبو جبل تي ڪيل يگيه(عبادت)مان پيدا ٿيا.جن بابت ڪن جو رايو آھي ته پراچين کترين جي ٻڌ ڌرم ۾ شامل ٿيا هئا جن کي برهمڻن(شد،پاڪ) ڪري آريا ڌرم ۾ ورتو ويو هوندو يا اهي چارئي گهراڻا به هڻ،شاڪ ۽ ٻين وانگي ٻاهران آيل هوندا جن کي برھمڻن شڌ ڪري پنهنجي قوم ۾ ورتو هوندو.پر کوجنا ڪندڙ اگني ڪل کي سوتنتر(خالص) نٿا سمجهن.اگني ڪل يا اگني ونس ۾ چارئي ڪل مڃيا وڃن ٿا. پر شلاليکن ۽ پراچين اتهاسڪ گرنٿن ۾ چوهاڻ سورج بنسي آھن.(ڏسو:ايپرافائيڊ ڀاڱو ٻيو صفحو 119)پرٿوي راج وجيه ڪاويه سرڳ پهريون) جرنل آف رايل ايشياٽڪ سوسائٽي لنڊن سن 1903ع).
  • سولنڪي چندر ونسي آھن.(ڏسو:اوجها سولنڪيون ڪا پراچين اتهاس،چار سنبت 1964ع).
  • ڪي يورپي اتهاس ليکڪ لکن ٿا ته پرمار، پڙھيار، سولنڪي ۽ چوهاڻ راجپوت جت يا گجرن جي ڦري سان واڳاپيل آھن جي وچ ايشيا مان لڏي ڇهين صديء جي اوائل ڌاري اتر هندستان ۾ آيا هئا.يعني پنجين صديء جي آخر ۾ (ڏسو: رايل ايشيا ٽڪ سوسائٽي جرنل 1905ع ڊاڪٽر رڊولف هورٽلي صفح 1.4).
  • راجپوت ته ڪا خاص ذات ناهي اصل ۾ اهي سنڌ جا جت آھن جن کي مينهون، ڍڳيون، رڍون ۽ اٺ چارڻ ڪري ڌنار طور گجر جو لقب مليو۔ جت يا گجر سنڌ جي قديم ترين قومن مان هڪ آھن۔ جن کي حڪومت حاصل ڪرڻ شرط برهمڻن جي ان دور جا ڌرم گرو هئا کين ”راجپوت“ جو لقب ڏنو۔ سولنگي جتن جي انگريز سرڪار طرفان ڪيل ذاتين بابت سروي جي ڪتاب” گزيٽيئر بامبي پريزيڊنسي ٽرائيبس اينڊ ڪاسٽس“ جي صفحي 269 تي راجپوت، خارو، گاٶلي ۽ ڪنڀار جو ڀاڱو ڄاڻايل آھن۔ جنهن ۾ جتن(راجپوت) جا 103 پاڙا ڄاڻيل آھن جن ۾ سولنگي(سولنڪي) به هڪ آھن۔
  • ڪتاب تاريخ راجپوت وادي سنڌ ۾ راء مظفر حسين صفحي 67 تي آئين اڪبري جلد اول مصنف ابوالفضل جو حوالو ڏئي لکي ٿو ته چوڏهن مسلمان سولنگي نانڪ بادشاهن هڪ سٶ سٺ سال(160) ۽ ڪجھ مهينا گجرات تي حڪومت ڪئي۔ آئين اڪبري ڪتاب جي صفحي 969 ۽ 960 تي زڪر ٿيل آھي۔
  • دکن ۾ 543ع يا ان کان اڳي چالوڪيه سولنڪي حڪمراني شروع ٿي۔
  • سولنڪي(سولنگي) قوم جي هڪ شاخ ”راء“ سن 495ع کان 632ع تائين راء گهراڻو جي نالي سان حڪومت ڪئي. هوڏانهن ”چالوڪيه سولنڪي“ دکن ۽ گجرات ۾ بدامي ۽ ڪلياڻيء ۾ راجا پوليڪسن جي اڳواڻيء ۾ سولنڪي شھنشاهت قائم ڪئي جنهن جي نسل مان پوليڪسن ٻئي تي 620ع ڌاري راجا هرش ورڌن گجر حملو ڪيو جيڪو لشڪر مارائي سولنڪي راجا هٿان شڪست کائي موٽيو.
  • پنج سؤ عيسويء جي دور ۾ سولنگي شھنشاهتون سنڌ ۽ هند ۾ قائم هيون.ڄڻ ته ان دور ۾ ننڍي کنڊ تي سولنگي حڪمران ڇانيل هئا.اهو دور اسلام جي اعلان کان 115 سال اڳ جو هو.سولنگي حڪومتون مغلن جي اچڻ تائين هند ۾ قائم هيون.سندن حڪمرانيء جو پيرڊ تقريبا هڪ هزار سال لڳاتار قائم رهيو.هند سنڌ ۾ اهڙي ٻي ڪاب قوم نظر نٿي اچي جنهن هڪ هزار سالن تائين حڪومت ڪئي هجي.
  • 1210ع ۾ جيسر ولد جج ماڇي سولنگي ماڻڪٽاري ۾ راجا هو. ماڻڪٽارو سندس تختگاه هو.جنهن جا نشان اڄ به دادو ضلعي جي ڦلجي اسٽيشن ڀرسان آھن. ماڻڪٽارو شھر سولنگي راجا ماڻڪ راء ٻڌرايو هو.
  • سولنگين جا سورنهن 16 پاڙا

1۔ کنڊ 2۔بير 3۔ڀيلا 4۔ڀوت 5۔ڪالاچ 6۔لانگاھ 7۔ڊوگر 8۔برڳي 9۔سورڪي 10۔سروريه 11۔راء 12۔ رانڪيا 13۔۔کر 14۔ نانتيا 15۔ الميچه 16۔ ڪالامور

  • ان کان علاوه واگهيلا ۽ اوجها به سولنڪين جا مک پاڙا آھن۔
  • ڪتاب ”ميگھ ونس مالا“ ۾ سولنگين کي ميگهواڙن جي نک ڄاڻايو ويو آھي۔
  • ماڇي
سولنگين جو خاص لقب آھي۔ انڪري جو اسلام کان سوين  سال پهريان کين مهاشو ديوتا جو سنڌ ۽ هند جو وڏو مڃتا رکندڙ ديوتا آھي تنهنجي پوڄا ڪرڻ سببان کين مهاشوي سڏيو ويندو هيو جيئن حضرت عيسي` جي پيروڪارن کي عيسائي سڏبو آھي۔ تيئن اولھ کان آيل هر حمله آور سان سولنگي قوم سنڌ ڌرتيء جي بقا لاء مهاڏو اٽڪايو پئي آھي، تنهنڪري خاص طور ايراني، افغاني ۽ يوناني طور عرب حمله آورن پنهنجي تاريخن ۾ سولنگين کي ماڇي گهٽ ذات ۽ ٻين نيچ لقبن سان نوازيو۔ پر ڪجھ حقيقت پسند مصنفن تعصبي  ۽ مذھبي خيال کان هٽي ڪري کين پنهنجي تاريخي صفحن ۾ خاص جاء به ڏني آھي۔
  • ماڇي حضرت نوح جي پٽ حام جي نسل مان ڄاڻيل آھن جنهن جو نسل پوري هند سنڌ ۽ اوڀر جون سموريون قومون آھن۔ اهڙي طرح سندس ٻئي پٽ سام جا نسل عرب،يوناني، ۽ ايراني آھن۔

حوالا[سنواريو]

ڪتاب۔ تريخ راجپوت سولنگي هند سنڌ ۾ سندن هڪ هزار ساله حڪمراني۔ محقق و مرتب مهجور غلام حيدر سولنگي