مواد ڏانھن هلو

سنڌي ٽوپي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سنڌي ٽوپي پاتل هڪ ڇوڪرو، هي ٽوپي پاڪستان ۽ افغانستان ۾ ڪافي مقبول آهي
Sindhi Cap-front view

سنڌي ٽوپي ان مخصوص ٽوپي کي چيو ويندو آهي جيڪا هڪ محرابي شڪل ۾ اڳيان کان ڪٽيل هوندي آهي۔ اڄ ڪالھ هي ٽوپي پٺاڻن ۽ سرائڪي ماڻهن پاران به پاتي وڃي ٿي۔ هر سال سنڌي تهذرب ۽ ٻولي جي حامل هن ٽوپي کي ڊسمبر ۾ هڪ خاص ڏينهن جي طور تي مخصوص ڪيو ويو آهي۔ [1] سنڌي ٽوپي ڪپڙي جي مٿان رنگين ڌاڳي ۽ شيشي جي ڪڙھائي ڪري بڻائي ويندي آھي.

تاريخ

[سنواريو]

سنڌي ٽوپي جو بنياد موھن جي دڙي کان مليل ڪنگ پرائيسٽ جي بت کان ڀانيو وڃي ٿو، پر ڪلهوڙن جي دور ۾ ان جو وڌيڪَ آغاز ٿيو، پر ان کي 19هين ۽ 20هين صدي ۾ وسيع پذيرائي ملي. سنڌ ۾ شروع ۾ اها ننڍن ڇوڪرن پاتي، ڇاڪاڻ ته ان وقت سنڌ ۾ ننگو مٿو رکڻ کي ناپسند ڪيو ويندو هو، تنهن ڪري ننڍا ڇوڪرا پنهنجا مٿا سنڌي ٽوپين سان ڍڪيندا هئا، جڏهن ته جوان ۽ پوڙها مرد يا ته سنڌي ٽوپي کي پگڙي هيٺ پائيندا هئا يا صرف پگڙي پائيندا هئا بغير ڪنهن ٽوپي جي. پر بعد ۾ ڪيترن ئي جوان مردن به ان کي بغير پگڙي جي پائڻ شروع ڪيو[2][حوالي ۾ موجود ناهي][3][حوالي ۾ موجود ناهي][4][حوالي ۾ موجود ناهي]، سواءِ پوڙهن ۽ مذهبي ماڻهن جي، جن ان کي يا ته پگڙي هيٺ يا بغير پگڙي جي پائڻ جاري رکيو.

وقت سان گڏ سنڌي ٽوپي ۽ اجرڪ سنڌي ثقافت جا نشان بڻجي ويا. سنڌي ثقافت ۾، سنڌي ٽوپي اڪثر تحفي طور يا عزت جي نشاني طور ڏني ويندي آهي، روايتي اجرڪ سان گڏ[5]. هٿ سان ٺهيل سنڌي ٽوپيون محنت جو نتيجو آهن ۽ بنيادي طور تي ٿرپارڪر، عمرڪوٽ، سانگھڙ ۽ سنڌ جي ميرپورخاص ڊويزن جي ٻين ضلعن ۾ تيار ڪيون وينديون آهن[6]. هر ضلعي جو پنهنجو منفرد انداز، ڪڙهاڪي ۽ پسنديده رنگ آهن.

سنڌي ٽوپي ۽ اجرڪ کي خاص طور تي سنڌي ثقافتي ڏينهن تي ملهائيو ويندو آهي، جنهن کي اصل ۾ سنڌي ٽوپي ڏينهن سڏيو ويندو هو[7]. ڊسمبر 2009 ۾، پهريون ڀيرو، سنڌي ٽوپي ڏينهن پاڪستان جي سنڌ صوبي ۾ ملهائيو ويو ته جيئن سنڌي ٽوپي ۽ عام طور تي سنڌي ثقافت کي ملهائجي. ايندڙ سال، ان ڏينهن جو نالو بدلائي سنڌي ثقافتي ڏينهن رکيو ويو.

تفصيل

[سنواريو]
ھٿ سان ٺاھيل ٽوپي

ٽوپي هڪ سلنڊريڪل مٿي جي ٽوپي آهي جنهن جي اڳئين پاسي تي هڪ مھراب جي شڪل وارو کٽاءُ آهي. اڪثر اجرڪ سان پائي ويندي آهي، هي ٽوپي جٽيل هندسي ڊيزائنن سان ڪڙهائي ٿيل هوندي آهي جنهن ۾ ننڍا آئينا يا قيمتي پٿر سلائي سان لڳايا ويندا آهن[8].

لاڳاپيل گيت

[سنواريو]
  • منهنجا سائين سنڌي ٽوپيءَ وارا
  • سنڌي ٽوپي اجرڪ پائڻ وارا توکي ٻنهي هٿن سان سلام ٿي

جيئي سنڌ جيئي سنڌ وارا جيئن ، سنڌي ٽوپي اجرڪ وارا جيئن.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. Slideshows - The Express Tribune, اصل کان 28 ڊسمبر 2014 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 نومبر 2015۔ اڻڄاتل پيراميٽر |dead-url= نظر انداز ڪيو ويو (مدد)
  2. Cap, حاصل ڪيل 27 مارچ 2024۔
  3. Hat, حاصل ڪيل 27 مارچ 2024۔
  4. Cap, c. 1900, حاصل ڪيل 27 مارچ 2024۔
  5. "Sindh celebrates Sindh Culture Day", The Express Tribune (ٻولي ۾ انگريزي), 04 ڊسمبر 2010, حاصل ڪيل 09 اپريل 2021۔
  6. "Sindh celebrates first ever 'Sindhi Topi Day'", DAWN.COM (ٻولي ۾ انگريزي), 06 ڊسمبر 2009۔
  7. "How Celebrations Of Sindhi Culture Day Started?| Daily Outcome" (ٻولي ۾ en-US), 05 ڊسمبر 2021۔
  8. Web Desk (24 فيبروري 2022), "Pakistan wears many hats, literally", Aaj.tv (ٻولي ۾ انگريزي