عبدالواحد آريسر

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
عبدالواحد آريسر

عبدالواحد آريسر (انگريزي ٻولي: Abdul Wahid Aresar) سنڌ جو قومپرست سياستدان، تاريخدان، اديب، عبدالواحد،آريسر 11 آڪٽوبر 1949ع تي، ڳوٺ انڙآباد لڳ ھاسي سر ريلوي اسٽيشن، تعلقي عمرڪوٽ ۾ ڄائو[1]. آريسر جيئي سنڌ قومي محاذ (آريسر) جو سربراه آهي. جي ايم سيد سان هن جي گهري وابستگي رهي آهي. پاڻ ڪيترائي ڪتاب لکيائين جن سنڌ جي نوجوان طبقي کي متاثر ڪيو. ويجهي ماضيءَ ۾ سندس تقريرون ايتريون ته پراثر هونديون هيون جو ٻڌندڙ پاڻ مرادو خاموش ٿي سندس دانشمندانه ڳالهيون غور سان ٻڌندا هئا. سندس مشهور ڪتابن مان هڪ ”سائين جي ايم سيد“ آهي جيڪو ڪتاب جي ايم سيد جي ذاتي ۽ سياسي زندگيءَ متعلق لکيل آهي.

آريسر صاحب جو لکڻ، پڙهڻ ۽ سياسي جدوجهد اڃا تائين جاري آهي. پاڻ اڃا تائين جي ايم سيد جي ڏنل سنڌ جي آزاديءَ واري پروگرام سان سلهاڙيل آهي. ان کان علاوه سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿي چڪا آهن.

جسقم سان اختلاف[سنواريو]

عبدالواحد آريسر جي ايم سيد جي وفات کان پوءِ جڙندڙ جسقم جو پهريون سربراهه هيو. بعد ۾ عبدالواحد آريسر کي جسقم جي چيئرمين شپ تان هٽائي بشير خان قريشي کي جسقم چيئرمين مقرر ڪيو ويو. ان وقت کان آريسر جا بشير خان سان چيئرمينشپ تي اختلاف شروع ٿيا ۽ نيٺ بشير خان کي آءِ ايس آءِ (پاڪستان جو خفيا ادارو) جو ايجنٽ ۽ لونڊيباز اڳواڻ سڏي جسقم مان الوداع ڪري، جسقم (آريسر) جو بنياد وجهي جسقم کي ٻن حصن ۾ ٽوڙي ڇڏيائين.

عبدالواحد آريسر تي لڳندڙ الزام[سنواريو]

عبدالواحد آريسر لاءَ مشهور آهي ته گھڻي شراب واپرائڻ سبب سندس سياسي ذهني سگھه بلڪل ناڪاره بڻجي وئي اٿس. جسقم چيئرمين بشير خان سان اختلاف رکڻ ۽ ان کي سرڪاري ايجنٽ ۽ لونڊيباز اڳواڻ سڏڻ کان پوءِ عوام ۾ سندس مقبولت ۾ بي حد گھٽتائي آئي. سياسي حلقن جي موجب هن جا ٿر جي اربابن خاص ڪري سنڌ جي اڳواڻي وڏي ويز ارباب غلام رحيم سان تمام ويجها لڳاپا رهيا آهن. قومي دانشور ۽ سنڌوديش تحريڪ جي وڪالت ڪندڙ، اصغر سنڌي جي بقول ته آريسر ظاهري طرح سياڻپ سبب غريبي جي زندگي ته گذاري رهيو آهي پر ان وٽ تمام وسيع پيسئو موجود آهي ۽ هي رسول بخش پليجو چوڻ تي سرڪار وٽ پيش ٿيو ۽ ان وقت جيل مان رهائي کان پوءِ رسول بخش پليجو (سندس جو ڪٽر دشمن) سان ڪيئي شام ٺٽي ۾ ملهائي چڪو آهي.

وفات[سنواريو]

آريسر 3 مئي 2015 تي ڪراچيءَ جي هڪ نجي اسپتال ۾ 65 سالن جي ڄمار ۾ وفات ڪئي.[2]

ڇپيل ڪتاب[سنواريو]

عبدالواحد آريسر جا هن وقت تائين 35 ڪتاب ڇپجي چُڪا آهن. آريسر جي ٻولي ۾ رهاڻين جو رَس هوندو آهي. سندس تخليق ۾ پوري دنيا جا حوالا شامل هوندا آهن ۽ ڪنهن به اهم نُڪتي کي ثابت ڪرڻ لا هو ڪيترائي دليل ڏئي سگهي ٿو، اهو وٽس نرالو ڏان آهي، جيڪو سنڌ جي ادبي حلقي ۾ صرف ٻن ماڻهن وٽ هو، هڪڙو شيخ اياز ۽ ٻيو عبدالواحد آريسر. ٻنهي جو نثر ڪمال جو آهي ۽ ٻنهي لا نصير مرزا لکيو آهي ته: جديد سنڌي نثر جا باني عبدالواحد آريسر ۽ شيخ اياز آهن.

  1. پرهه جو پيغام (تقريرون)
  2. صدين جون صدائون (تقريرون)
  3. وريا واهرو (لطيفيات)
  4. ٽهڪي نڪتا ٽوهه (مضمون، ڪالم، تبصرا)
  5. سر ۾ سانجهي وير (مضمون)
  6. ماڻهو ميگهه ملهار (خاڪا)
  7. جي. ايم. سيد (سائين جي. ايم. سيد کي ڀيٽا)
  8. وطن پرستي (جائزو)
  9. قومي تحريڪ (جائزو)
  10. قومي تحريڪ ۾ رڪاوٽون (وڌايل ۽ سڌاريل ڇاپو)
  11. ٿي نه محبت مات (عدالتي بيان)
  12. ٿي نه محبت مات (عدالتي بيان)
  13. ترم ياترا (جيل ڊائري)
  14. ماڙين ماريس ڪينڪي (جيل ڊائري)
  15. اسان جيئن جيئي ڪو (ٽارچر سيل جي ڪٿا)
  16. مجيب ۽ ڀٽو (شيخ مجيب ۽ ذوالفقار علي ڀٽي جي سياسي زندگي تي تجزيو)
  17. ڇا ته شخص هو (سائين جي. ايم سيد کي ڀيٽا)
  18. مٽي هاڻا ماڻهو (فرانز فينن جي ڪتاب جو ترجمو)
  19. سِر جي صدا سُر ۾ (تقريرون_تحريرون)
  20. سچ وڏو ڏوهاري (مخدوم بلاول تي نئين نقطه نظر)
  21. رُوح جا ريلا (برسات اخبار ۾ لکيل ڪالم)
  22. رُو داد هڪ رات جي (اسيري جي هڪ رات)
  23. اُميد جو قتل (شهيد بينظير ڀٽو جي قتل تي سياسي نقطه نظر)
  24. زندگي آزادي ۽ محبت (تقريرون_تحريرون ۽ انٽرويو)
  25. ڳچي ڳانا لوهه جا (ٽيئي جيل ڊائريون)
  26. چانڊوڪيون ۽ چيٽ (نثري ٽڪرا)
  27. ڪنڌي ٽڙن ڪنول (گڏيل)
  28. کٽڻهار کڙيا (گڏيل)
  29. تاريخ جي جهروڪي مان (گڏيل)
  30. سنڌي سماج جو جائزو (جائزو)
  31. رُڃ جهڙيون راتيون ڏونگر جهڙا ڏينهن (جيل دوران گم ٿيو)
  32. مولانا ابوالڪلام آزاد
  33. شيخ اياز، نياز همايوني ۽ تنوير عباسي (جائزو_اڻڇپيل)
  34. سيد ۽ آئون (اڻڇپيل)
  35. ماهوار پيغام جا ڪيترائي پرچا ڪڍيا، جنهن تي بندش پئي.

حوالا[سنواريو]

  • ڪنڌيءَ ٽڙن ڪنول، ڇپايل: سنڌي ساهت گهر
  • آزادي، زندگي ۽ محبت، ڇپايل: سنجها پبليڪيشن