ايشيا ۾ خودمختيار رياستن ۽ تابع علائقن جي فھرست

اها ايشيا ۾ خودمختيار رياستن ۽ منحصر علائقن جي فهرست آهي. ان ۾ مڪمل طور تي تسليم ٿيل رياستون، محدود بين الاقوامي سڃاڻپ سان رياستون، ڊيفيڪٽو رياستون، جنهن کي گهٽ يا ڪو به بين الاقوامي سڃاڻپ نه آهي ۽ ايشيائي ۽ غير ايشيائي رياستن جا منحصر علائقا شامل آهن. خاص طور تي، اها عام طور تي 49 تسليم ٿيل خودمختيار رياستن، جيڪيون سڀئي گڏيل قومن جي ميمبر آهن، ٻه رياستون جيڪا اهم آهن، پر انهن کي عام بين الاقوامي سڃاڻپ نه آهي، جن مان هڪ گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي مبصر رياست آهي، ٽي وڏي پيماني تي غير تسليم ٿيل ڊيفيڪٽو رياستون ۽ ڇهه منحصر ۽ ٻين علائقن جي فهرست آهي.

هتي درج ٿيل 49 عام طور تي تسليم ٿيل خودمختيار رياستن ۾ ٻه ملڪ، جيڪا عام طور تي يورپي يا آفريڪي ملڪن جي طور تي درجه بندي ڪيا ويا آهن، پر انهن جي علائقي جا ڪجهه حصا ايشيا ۾ آهن، شامل آهن. جڏهن ته ٻه رياستون، معتبر پر عام سڃاڻپ نه هجڻ سان، مڪمل طور تي ايشيا ۾ شامل آهن. جيتوڻيڪ روسي فيڊريشن جي زميني علائقي جي وڌيڪ ايراضي ايشيا جي اندر آهي، ان کي عام طور تي، يورپ سان ان جي تاريخي، ثقافتي، نسلي ۽ سياسي لاڳاپن جي ڪري، هڪ يورپي ملڪ سمجهيو ويندو آهي. ان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر، ماسڪو يورپ جي اندر آهي ۽ ان جي آبادي جو وڏو حصو ان جي يورپي حصي ۾ رهي ٿو. ڏکڻ قفقاز جا ملڪ (آرمينيا، آذربائيجان، جارجيا)، ترڪي ۽ قبرص کي پڻ، سياسي، اقتصادي ۽ تاريخي-ثقافتي معيار جي بنياد تي، اڪثر يورپ جو حصو سمجهيو ويندو آهي. ان کانسواء، جڏهن ته مصر، سينائي جزيري نما جي ذريعي ايشيا ۾ پکڙيل آهي، ن کي عام طور تي هڪ آفريڪي ملڪ سمجهيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته ان جي آبادي ۽ جاگرافيائي علائقو گهڻو ڪري آفريڪا ۾ آهي)

ايشيا جون جاگرافيائي حدون

ايشيا ۽ يورپ جي وچ ۾ اوڀر ۾ حد ۾ يورال جبل، يورال درياءَ، ۽ ڪيسپين سمنڊ سان، ڏکڻ ۾ قفقاز جبل، ڪاري سمنڊ، مارمورا باسپورس سمنڊ، داردانيلس ۽ ايجين سمنڊ آهي. آذربائيجان، جارجيا، قازقستان، روس ۽ ترڪي سڀني جو ايشيا ۽ يورپ ٻنهي ۾ علائقو آهي. آرمينيا ۽ قبرص مڪمل طور تي اولهه ايشيا ۾ آهن، پر سماجي-سياسي طور تي يورپي ملڪ ۽ يورپ جي ڪائونسل جا ميمبر آهن. قبرص يورپي يونين جو ميمبر پڻ آهي.

ايشيا ۽ آفريڪا جي وچ ۾ حد عام طور تي سوئز ڪينال کي سمجهيو ويندو آهي. سينائي اپٻيٽ (جيڪو مصر جو حصو آهي) جي ايشيا واقع هجڻ جي ڪري، مصر، جيڪا هڪ آفريڪي ملڪ آهي، کي پڻ ايشيا ۾ هڪ ملڪ سمجهيو وڃي ٿو.

ڏکڻ اوڀر ايشيا ۽ آسٽريليا/اوشيانا جي وچ ۾ حد تڪراري آهي، ۽ جاوا ۽ نيو گني جي وچ ۾ ڪٿي رکيل آهي. انڊونيشيا ٻنهي علائقن تي پکڙيل آهي،^[1] پر عام طور تي هڪ ايشيائي ملڪ سمجهيو ويندو آهي. اوڀر تيمور کي ڪڏهن ڪڏهن آسٽريليا يا ميلانيشيا جو حصو سمجهيو ويندو آهي، پر انڊونيشيا سان گھريل هجڻ جي ڪري ۽ ڪڏهن سياسي طور تي انڊونيشيا جو حصو هو، ان کي عام طور تي ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ سمجهيو ويندو آهي. پاپوا نيو گني کي ڪڏهن ڪڏهن ڏکڻ اوڀر ايشيا جو ملڪ سمجهيو ويندو آهي،,^[2]^[3]^[4] پر عام طور تي آسٽريليا يا ميلنيشيا جو حصو سمجهيو ويندو آهي. اوڀر ايشيا ۽ اوشيانا جي وچ ۾ حد عام طور تي جاپاني ٻيٽن ۽ مائڪرونيشيا جي اتر ماريانا ٻيٽن جي وچ ۾ ڪٿي رکيل آهي.^[5] ڪجهه جاپاني ٻيٽن کي، غير براعظمي ارضيات ۽ ساڳي حياتياتي جاگرافي جي ڪري، مائڪرونيشيا اندر هجڻ جي طور تي درجه بندي ڪيو ويندو آهي.^[6] ^[7] بئرنگ سامونڊي گذرگاهه کي ايشيا ۽ اتر آمريڪا جي وچ ۾ حد سمجهيو ويندو آهي، جيتوڻيڪ ڪجهه اليوشيئن ٻيٽ، بهرحال ايشيا ۾ سمجهي سگهجن ٿا.

خودمختار رياستون

هڪ خودمختيار رياست، هڪ آبادي سان، جن لاءِ اها اثرائتي خودمختياري سان، پنهنجي مفاد ۾ فيصلا ڪري ٿي، سياسي نظم آهي. مونٽي ويڊيو ڪنوينشن جي مطابق، هڪ رياست جي، هڪ مستقل آبادي، هڪ مقرر ڪيل علائقو، حڪومت ۽ ٻين رياستن سان لاڳاپا قائم ڪرڻ جي صلاحيت هجڻ گهرجي.

گڏيل قومن جي ميمبر رياستون

هن فهرست ۾ ايشيا ۾ 49 ايشيائي رياستون يا رياستون آهن جن وٽ ڪافي علائقو آهي. سڀئي گڏيل قومن جا ميمبر آهن.

هيٺ ايشيا جا تمام ملڪ، انهن جا جهنڊا، راڄڌانيون، پکيڙ ۽ آبادي داخل آهي. ياد رهي ته ترڪي، قازقستان، اوڀر تيمور، آذربائيجان، انڊونيشيا ۽ روس ٻن کنڊن ۾ واقع آهن. انهن جي صرف ايتري پکيڙ ۽ آبادي ظاهر ڪئي وئي آهي، جيتري انهن ملڪن جي پکيڙ ۽ آبادي ايشيا ۾ آهي.

ملڪ جو نالو جهنڊي سميت	پکيڙ (مربع ڪلوميٽر)	آبادي بمطابق پهرئين جولاءِ 2002ء	آبادي ڪثافت في مربع ڪلوميٽر	دارالحکومت (راڄڌاني) گاديءَ جا هنڌ
وچ ايشيا:
قازقستان	2,346,927	13,472,593	5.7	نور سلطان
ڪرغزستان	198,500	4,822,166	24.3	بشڪيڪ
تاجڪستان	143,100	6,719,567	47.0	دوشنبي
ترڪمانستان	488,100	4,688,963	9.6	اشڪ آباد
ازبڪستان	447,400	25,563,441	57.1	تاشقند
اوڀر ايشيا:
چین	9,584,492	1,42,58,93,465	134.0	بيجنگ
جاپان	377,835	12,46,12,530	336.1	ٽوڪيو
منگوليا	1,565,000	2,694,432	1.7	الان باتر
اتر ڪوريا	120,540	22,224,195	184.4	پيانگ يانگ
ڏکڻ ڪوريا	98,480	48,324,000	490.7	سيئول
تائيوان	35,980	22,548,009	626.7	تائيپي
اتر ايشيا:
روس	13,115,200	39,129,729	3.0	ماسڪو
ڏکڻ اوڀر ايشيا:
برونائي دارالاسلام	5,770	4,60,356	60.8	بندر سري بيگاوان
ڪمبوڊيا	181,040	1,65,89,023	70.6	پيهنوم پين
انڊونيشيا	1,419,588	27,37,53,191	159.9	جڪارتا
لائوس	236,800	5,777,180	24.4	ويانچان
ملائيشيا	329,750	22,662,365	68.7	ڪوالالمپور
برما	678,500	42,238,224	62.3	نئپيداو
فلپائن	300,000	84,525,639	281.8	منيلا
سنگاپور	693	4,452,732	6,425.3	سنگاپور
ٿائي لينڊ	514,000	62,354,402	121.3	بينڪاڪ
اوڀر تيمور	15,007	952,618	63.5	ڊلي
ويت نام	329,560	81,098,416	246.1	هنوئي
ڏکڻ ايشيا:
افغانستان	647,500	27,755,775	42.9	ڪابل
بنگلاديش	144,000	16,93,56,251	926.2	ڍاڪا
ڀوٽان	47,000	7,77,486	44.6	ٿيمڦو
ڀارت	3,287,590	1,40,75,63,842	318.2	نئين دهلي
مالديپ	300	320,165	1,067.2	مالي
نيپال	140,800	25,873,917	183.8	کٽمنڊو
پاڪستان	803,940	147,663,429	183.7	اسلام آباد
سري لنڪا	65,610	19,576,783	298.4	سري جاياوردني پورا ڪوٽي
اولهه ايشيا:
آرمينيا	29,800	27,90,974	111.7	يريوان
آذربائيجان	86,600	1,03,12,992	105.8	باڪو
بحرين	665	14,63,265	987.1	منامه
قبرص	9,250	12,44,188	83.9	نڪوسيا
فلسطين جي رياست (غزه)	363	12,03,591	3,315.7	غزہ
جارجيا	20,460	37,57,980	99.3	طفلس
ايران	1,648,000	8,79,23,432	42	تهران
عراق	437,072	4,35,33,592	54.9	بغداد
اسرائيل	20,770	89,00,059	290.3	تل ابیب
اردن	92,300	1,11,48,278	57.5	عمان
ڪويت	17,820	2,111,561	118.5	ڪويت شهر
لبنان	10,400	3,677,780	353.6	بيروت
عمان	212,460	2,713,462	12.8	مسقط
قطر	11,437	793,341	69.4	دوحه
سعودي عرب	1,960,582	23,513,330	12.0	رياض
شام	185,180	17,155,814	92.6	دمشق
ترڪي	756,768	57,855,068	76.5	انقره
گڏيل عرب امارات	82,880	2,445,989	29.5	ابوظهبي
فلسطين جي رياست (اولهائين ڪنارو)	5,860	2,303,660	393.1	بيت المقدس
يمن	527,970	18,701,257	35.4	صنعاء
ڪُلِ	4,45,79,167	4,694,576,167	86.8

انحصار ۽ ٻيا علائقا

وڌيڪ ڏسو: منحصر علائقا

هن فهرست چار منحصر علائقا آهن، اهڙي رياستن جي ڪنٽرول ۾ آهن، جنهن جا اها جزو نه سمجھيا ويندا آهن.

عام نالو، سرڪاري نالو ۽ *****ISO*****	حيثيت^[8]	مقامي عام ۽ سرڪاري **********نالو*********	راڄڌاني	آبادي	پکيڙ
اڪروتري ۽ ڍيڪيليا اڪروتري ۽ ڌيڪيليا جا خودمختيار بيس ايريا	برطانيه جا سمنڊ پار علائقا	انگريزي: Akrotiri and Dhekelia – Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia يوناني: ^{Aκρωτήρι και Δεκέλεια – Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και} ^{Δεκέλειας} ^{(اڪروتري ڪئ ڌيڪيليا -پيريوخيس ڪائريرچون واسيون اڪروتيريو ڪئ ديڪيلياز)}	ايپسڪوپي ڪنٽونمينٽ	15,700^[9]	254 چورس ڪلوميٽر (98 چورس ميل)
برطانيه جا هندي وڏي سمنڊ جا علائقا (IOT)	برطانيه جا سمنڊ پار علائقا	انگريزي: British Indian Ocean Territory	ڪيمپ جسٽس	4,000^[10]	54,400 چورس ڪلوميٽر (21,004 چورس ميل)
ڪرسمس آئيلينڊ (CXR) ڪرسمس آئيلينڊ جو علائقو	آسٽريليا جا علائقا	انگريزي: Christmas Island – Territory of Christmas Island	فلائنگ فش ڪوو	1,843^[11]	135 چورس ڪلوميٽر (52 چورس ميل)
ڪوڪوس (ڪيلنگ) آئيلينڊز (CCK) ڪوڪوس (ڪيلنگ) آئيلينڊز جا علائقا	آسٽريليا جا علائقا	انگريزي: Cocos (Keeling) Islands – Territory of the Cocos (Keeling) Islands ڪوڪو ٻولي: پولو ڪوڪوس (ڪيلنگ)	ويسٽ آئيلينڊز/بانٽام	544^[11]	14 چورس ڪلوميٽر (5 چورس ميل)

اندروني خودمختياري جا خاص علائقا

وڌيڪ ڏسو: چين جا خاص خودمختياري وارا علائقا

هيٺيان ٻه وجود پنهنجي ڪنٽرول ڪرڻ واري رياست جا لازمي علائقوا آهن، پر انهن جو هڪ سياسي بندوبست آهي جيڪو هڪ بين الاقوامي معاهدي ذريعي طئي ڪيو ويو هو.

جهنڊو	نقشي تي	عام نالو، سرڪاري نالو ۽ ISO	حيثيت^[12]	مقامي عام ۽ سرڪاري نالو	راڄڌاني	آبادي	پکيڙ
		هانگ ڪانگ (HGK) چین جو خاص انتظام وارو علائقو	عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو	روايتي چيني:香港 – 中華人民共和國香港特別行政區 هانگ ڪانگ - ^{عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائق}^و	هانگ ڪانگ	75,82,000^[9]	2,755 ڪلوميٽر² 1,064 ميل²
		مڪائو (MAC) عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو^[13]	عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو	روايتي چيني ٻولي: 澳門 – 中華人民共和國澳門特別行政區 مڪائو - ^{عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو}	مڪائو	6,93,000^[9]	28.2 چورس ڪلوميٽر (10.9 چورس ميل)

پڻ ڏسو

باب:ايشيا

حوالا

↑ Henderson, John William (1971). Area Handbook for Oceania. U.S. Government Printing Office. ص. 5. 11 March 2022 تي حاصل ڪيل.
↑ Frank Barton, Thomas (1978). "Papua New Guinea: Tenth country of Southeast Asia?". Journal of Geography 77 (7): 269–272. doi:10.1080/00221347808980139. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00221347808980139?journalCode=rjog20. Retrieved 26 January 2022.
↑ Quan, Jinqiang; Cai, Yuan; Yang, Tianliang; Ge, Qianyun; Jiao, Ting; Zhao, Shengguo (2020). "Phylogeny and conservation priority assessment of Asian domestic chicken genetic resources". Global Ecology and Conservation 22: e00944. doi:10.1016/j.gecco.2020.e00944.
↑ "First night-flowering orchid found in Asia". 22 November 2011.
↑ The World and Its Peoples: Australia, New Zealand, Oceania. Greystone Press. 1966. ص. 6. 29 March 2022 تي حاصل ڪيل.
↑ Mueller-Dombois, Dieter; Fosberg, Frederic R. (1998). Vegetation of the Tropical Pacific Islands. Springer. 11 March 2022 تي حاصل ڪيل.
↑ R. Zug, George (2013). Reptiles and Amphibians of the Pacific Islands: A Comprehensive Guide. University of California Press.
↑ "Field Listing :: Dependency Status". CIA. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.
1 2 3 "Country Comparison :: Population". CIA. July 2012. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 2 September 2012 تي حاصل ڪيل.
↑ "British Indian Ocean Territory". CIA. 14 August 2011 تي حاصل ڪيل.
1 2 Australian Government – Department of Infrastructure and Regional Development. "2016 Census: Christmas Island" (PDF). 10 January 2018 تي حاصل ڪيل.
↑ "Field Listing :: Dependency Status". CIA. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.
↑ "Basic Law of the Macao Special Administrative Region of the People' s Republic of China". bo.io.gov.mo. 2022-10-02 تي حاصل ڪيل.

[handbook2-1] Henderson, John William (1971). Area Handbook for Oceania. U.S. Government Printing Office. ص. 5. 11 March 2022 تي حاصل ڪيل.

[2] Frank Barton, Thomas (1978). "Papua New Guinea: Tenth country of Southeast Asia?". Journal of Geography 77 (7): 269–272. doi:10.1080/00221347808980139. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00221347808980139?journalCode=rjog20. Retrieved 26 January 2022.

[3] Quan, Jinqiang; Cai, Yuan; Yang, Tianliang; Ge, Qianyun; Jiao, Ting; Zhao, Shengguo (2020). "Phylogeny and conservation priority assessment of Asian domestic chicken genetic resources". Global Ecology and Conservation 22: e00944. doi:10.1016/j.gecco.2020.e00944.

[4] "First night-flowering orchid found in Asia". 22 November 2011.

[nz2-5] The World and Its Peoples: Australia, New Zealand, Oceania. Greystone Press. 1966. ص. 6. 29 March 2022 تي حاصل ڪيل.

[6] Mueller-Dombois, Dieter; Fosberg, Frederic R. (1998). Vegetation of the Tropical Pacific Islands. Springer. 11 March 2022 تي حاصل ڪيل.

[zug2-7] R. Zug, George (2013). Reptiles and Amphibians of the Pacific Islands: A Comprehensive Guide. University of California Press.

[Field_Listing_::_Dependency_Status2-8] "Field Listing :: Dependency Status". CIA. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.

[Population-9] 1 2 3 "Country Comparison :: Population". CIA. July 2012. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 2 September 2012 تي حاصل ڪيل.

[BIOT-10] "British Indian Ocean Territory". CIA. 14 August 2011 تي حاصل ڪيل.

[Census2016-11] 1 2 Australian Government – Department of Infrastructure and Regional Development. "2016 Census: Christmas Island" (PDF). 10 January 2018 تي حاصل ڪيل.

[Field_Listing_::_Dependency_Status-12] "Field Listing :: Dependency Status". CIA. اصل نسخو مان 13 June 2007 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.

[13] "Basic Law of the Macao Special Administrative Region of the People' s Republic of China". bo.io.gov.mo. 2022-10-02 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]