مواد ڏانھن هلو

ڪمبوڊيا

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪمبوڊيا جي سلطنت

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (Khmer)
Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa (UNGEGN)
Flag of ڪمبوڊيا
{{{coat_alt}}}
جھنڊو Royal arms
شُعار: 'ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ
Chéatĕ, Sasânéa, Preăh Môhaksâtr
("قوم، مذهب، بادشاهت")
ترانو: នគររាជ
Nôkôr Réach
("شاهي سلطنت")
گادي جو هنڌپيهنوم پين
11°34′N 104°55′E / 11.57°N 104.91°E / 11.57; 104.91
سڀ کان وڏو شهرگادي جو شھر
سرڪاري ٻولي ۽ قومي ٻوليکيمر ٻولي[1]
سرڪاري رسم الخطکيمر[1]
نسلي گروھ (2019[2][3])
  • 95.8% کمير
  • 1.8% چام
  • 0.6% چيني
  • 0.5% ويٽنامي
  • 1.3% ٻيا
مذهب (2019[4])• 97% ٻڌمت (سرڪاري)

[5]

مقامي آبادي• ڪمبوڊين
  • کمير
  • ڪيمپوچين (تاريخي)
حڪومتيونيٽري پارلياماني آئيني اختياري بادشاهت هڪ آمرانه موروثي رياست جي تحت[6][7][8]
• بادشاھہ
نوردوم سيهاموني
• وزير اعظم
هن مانیت
• سينيٽ جو صدر
هن سين
• قومي اسيمبلي جو صدر
کون سوڊاري
مقننه پارليامينٽ
سينيٽ
قومي اسيمبلي
ٺهڻ
• فنان
68–550
• چینلا
550–802
• کیمر سلطنت
802–1431
• وچين دور
1431–1863
• فرانسيسي محافظت
11 آگسٽ 1863ع
• فرانس کان آزادي
9 نومبر 1953ع
پکيڙ
• جملي
181,035 km2 (69,898 sq mi) (88ھون)
• پاڻي (%)
2.5
آبادي
• 2023ع اندازو
1,70,91,464[9] (72ھون)
•  گھاٽائي
94.4/km2 (244.5/sq mi)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )2024ع لڳ ڀڳ
• ڪل
106.714 بلين آمريڪي ڊالر[10] (97ھون)
• في سيڪڙو
6,541 آمريڪي ڊالر[10] (144ھون)
جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ )2024ع لڳ ڀڳ
• ڪل
33.233 بلين آمريڪي ڊالر[10] (108ھون)
• في سيڪڙو
2,037 آمريڪي ڊالر[10] (151ھون)
جِينِي (2013ع)36.0[11]
وچولو
ايڇ ڊي آء (2022) 0.600[12]
وچولو · 146ھون
ڪرنسي
[13][14]
معياري وقتICT (متناسق عالمي وقت+07:00)
ڊرائيونگ جو پاسوright
ڊائلنگ ڪوڊ+855
انٽرنيٽ ڊومين.kh

ڪمبوڊيا (Cambodia)، سرڪاري طور ڪمبوڊيا جي بادشاهت، ڏکن اوڀر ايشیا ۾ واقع هڪ ملڪ آهي. ملڪ جو سرحدون اتر۔اولهه ۾ ٿائيلينڊ، اتر ۾ لاوس، اوڀر ۾ ويٽنام ۽ ڏکڻ اولهه ۾ ٿائي لينڊ جي نار سان گڏ هڪ ساحلي پٽي سان ملن ٿيون. ڪمبوڊيا 1,81,035 چورس ڪلوميٽر (69,898 چورس ميل) جي ايراضي تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي اٽڪل هڪ ڪروڙ ستر لک (17 ملين) آهي. ان جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر پينوم پين آهي.

سال 802ع ۾، جيا ورمن بین، پاڻ کي بادشاهه قرار ڏنو، "ڪمبوجا" جي نالي سان چینلا جي جنگجو کمير راجائن کي متحد ڪيو.[15] هن کمير سلطنت جي شروعات جي نشاندهي ڪئي. هندستاني بادشاهت پهرين هندومت ۽ پوءِ ٻڌمت کي ڏکڻ اوڀر ايشيا تائين پکيڙڻ ۾ سهولت ڏني ۽ سڄي خطي ۾ مذهبي بنيادي ڍانچي جا منصوبا شروع ڪيا. پندرهين صديءَ ۾، ڪمبوڊيا ۾ طاقت جي زوال جو تجربو ٿيو ۽ 1863ع ۾، اهو فرانس جو محافظو بڻجي ويو. ٻي عالمي جنگ دوران جاپاني قبضي جي مدت کان پوء، ڪمبوڊيا 1953ع ۾ آزادي حاصل ڪئي. ويٽنام جنگ 1965 ۾ هو چي منھ ۽ سيهانوڪ پيچرن ذريعي ملڪ ۾ وڌايو. 1970ع جي بغاوت آمريڪا سان اتحاد ڪندڙ کمير ريپبلڪ قائم ڪيو، جنهن کي 1975ع ۾ خمير روج جو تختو اونڌو ڪيو ويو. خمير روج ملڪ تي حڪومت ڪئي ۽ 1975ع کان 1979ع تائين ڪمبوڊين نسل ڪشي ڪئي، جڏهن کين ڪمبوڊيا۔ويٽنامي جنگ ۾ بي دخل ڪيو ويو. ويٽنامي۔قبضي ٿيل پيپلز ريپبلڪ آف ڪيمپوچيا جي اصل حڪومت بڻجي وئي. 1991ع جي پيرس امن معاهدي جي پٺيان، جيڪو رسمي طور تي ويٽنام سان جنگ ختم ڪيو، ڪمبوڊيا گڏيل قومن جي مشن (1992-93) جي ذريعي سنڀاليو ويو. اقوام متحده چونڊون منعقد ڪرڻ کان پوء واپس ورتو جنهن ۾ تقريبا 90 سيڪڙو رجسٽرڊ ووٽرن ووٽ ڪاسٽ ڪيو. 1997ع جي بغاوت ۾ وزير اعظم هون سين ۽ ڪمبوڊين پيپلز پارٽي (سي پي پي) جي ماتحت طاقت کي مضبوط ڪيو. جڏهن ته آئيني طور تي هڪ گهڻ پارٽي رياست، سي پي پي سياسي نظام تي غلبہ حاصل ڪري ٿي ۽ 2017ع ۾ ان جي مکيه اپوزيشن پارٽي کي ٽوڙي ڇڏيو، ڪمبوڊيا کي حقيقت ۾ هڪ پارٽي رياست بڻائي.[16] گڏيل قومن ڪمبوڊيا کي گهٽ ۾ گهٽ ترقي يافته ملڪ قرار ڏنو آهي.[17] ڪمبوڊيا گڏيل قومن، آسیان، اوڀر ايشيا سمٽ، WTO، نان الائنڊ موومينٽ ۽ لا فرانڪوفوني جو ميمبر آهي. ڪمبوڊيا شنگھائي تعاون تنظيم جو مذاڪرات پارٽنر آھي.[18] زراعت هڪ اهم معاشي شعبي رهي ٿي، جنهن ۾ ٽيڪسٽائيل، تعميرات، گارمينٽس ۽ سياحت ۾ واڌ سان پرڏيهي سيڙپڪاري ۽ بين الاقوامي واپار ۾ اضافو ٿيو. [19] ڪمبوڊيا کي موسمي تبديليءَ جي ڪري سڀ کان وڌيڪ خطرناڪ ملڪن مان سمجهيو وڃي ٿو.

ڪمبوڊيا جو جھنڊو

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 "Constitution of the Kingdom of Cambodia". Office of the Council of Ministers. អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស. 25 January 2017. Archived from the original on 14 December 2022. Retrieved 26 September 2020.
  2. ↑ "General Population Census of Cambodia 2019" (PDF). Archived (PDF) from the original on 3 February 2024. Retrieved 26 May 2023.
  3. ↑ "Ethnic Minorities, Census of Cambodia 2019" (PDF). Archived (PDF) from the original on 3 March 2024. Retrieved 3 March 2024.
  4. ↑ "General Population Census of Cambodia 2019" (PDF). Archived (PDF) from the original on 3 February 2024. Retrieved 26 May 2023.
  5. ↑ "Constitution of the Kingdom of Cambodia" (PDF). Constitutional Council of Cambodia (in انگريزي). October 2015. p. 14 Article 43. Archived from the original on 16 October 2022. Retrieved 11 April 2022. Buddhism is State's religion
  6. ↑ "What to expect from Cambodia's new 'dynastic' prime minister". Deutsche Welle. 8 August 2022. https://www.dw.com/en/what-to-expect-from-cambodias-new-dynastic-prime-minister/a-66591627.
  7. ↑ Syed, Armani (26 July 2023). "What to Know About the Army Chief Who Will Be Cambodia's Next Leader". Time. Retrieved 25 August 2023.
  8. ↑ Hunt, Luke (23 August 2023). "Assessing Cambodia's New Political Leadership". The Diplomat. https://thediplomat.com/2023/08/assessing-cambodias-new-political-leadership/.
  9. ↑ "រក្សាសិទ្ធ, វិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិនៃក្រសួងផែនការ, រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា - Copyright © 2017, NIS, MOP, Government of Cambodia - Official Statistics of Cambodia". Archived from the original on 3 April 2024. Retrieved 5 March 2024.
  10. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Cambodia)". IMF.org. International Monetary Fund. 10 October 2023. Archived from the original on 3 November 2023. Retrieved 15 October 2023.
  11. ↑ "Income Gini coefficient". hdr.undp.org. World Bank. Archived from the original on 10 June 2010. Retrieved 29 January 2020.
  12. ↑ "Human Development Report 2021/2022" (PDF) (in انگريزي). United Nations Development Programme. 8 September 2022. Archived (PDF) from the original on 8 September 2022. Retrieved 8 September 2022.
  13. ↑ Nay Im, Tal; Dabadie, Michel (31 March 2007). "Dollarization in Cambodia" (PDF). National Bank of Cambodia (in انگريزي). Archived (PDF) from the original on 11 May 2022. Retrieved 11 April 2022.
  14. ↑ Nagumo, Jada (4 August 2021). "Cambodia aims to wean off US dollar dependence with digital currency". Nikkei Asia. https://asia.nikkei.com/Business/Markets/Currencies/Cambodia-aims-to-wean-off-US-dollar-dependence-with-digital-currency#:~:text=Cambodia%20runs%20a%20dual%2Dcurrency,of%20civil%20war%20and%20unrest.. ""Cambodia runs a dual-currency system, with the U.S. dollar widely circulating in its economy. The country's dollarization began in the 1980s and 90s, following years of civil war and unrest.""
  15. ↑ Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, ISBN 0813335116.
  16. ↑ Barrett, Chris (2022-11-10). "Biden, Albanese urged to fight repression in Cambodia". The Sydney Morning Herald (in انگريزي). Archived from the original on 17 November 2022. Retrieved 2022-11-17.
  17. ↑ "UN list of Least Developed Countries". UNCTAD. Archived from the original on 29 March 2012. Retrieved 4 November 2019.
  18. ↑ Kucera, Joshua (10 July 2015). "SCO Summit Provides Few Concrete Results, But More Ambitious Goals". Eurasianet. Archived from the original on 10 April 2023. Retrieved 16 October 2021.
  19. ↑ "Cambodia to outgrow LDC status by 2020". The Phnom Penh Post. 18 May 2011. Archived from the original on 21 May 2011. https://web.archive.org/web/20110521094658/http://www.phnompenhpost.com/index.php/2011051849188/Business/cambodia-to-outgrow-ldc-status-by-2020.html. Retrieved 19 July 2024.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪمبوڊيا&oldid=338151" تان ورتل