مواد ڏانھن هلو

دمشق

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
دمشق

Damascus
گاديءَ جو ھنڌ
اموي مسجد دمشق جو عام ڏيک؛ • جبل قاسيون مڪتب عنبر • عزم محل سليمانيہ تڪيو
Banner of دمشق
Banner
Official seal of دمشق
Seal
ملڪ شام
گورنريٽدمشق گورنريٽ، گاديءَ جو هنڌ
ميونسپالٽيون16
حڪومت
• گورنرمحمد طارق ڪريشتي[1]
ايراضي
• گاديءَ جو ھنڌ105 km2 (41 sq mi)
• شھري
77 km2 (30 sq mi)
آبادي
 (2022ع جو ڪاٿو)
• ڪل2,503,000[3]
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
ڊائلنگ ڪوڍملڪي ڪوڊ: 963، شھر جو ڪوڊ: 11
جيوڪوڊC1001
آء ايس او 3166 ڪوڊSY-DI
بين الاقوامي هوائي اڏودمشق بين الاقوامي ھوائي اڏو
ويب سائيٽwww.damascus.gov.sy
سرڪاري نالوقديم دمشق شھر
قسمثقافتي
معيارi, ii, iii, iv, vi
عهدو1979 (3rd session)
حوالا نمبر.20
خطوArab States

دمشق (Damascus) شام جو گاديءَ جو ھنڌ آهي، گڏوگڏ دنيا جو قديم ترين گاديءَ جو هنڌ ۽ ڪجهہ ماڻهن جي مطابق، اسلام جو چوٿون مقدس شھر آهي.[4] [5] [6] شام ۾ الشَّام ۽ مَدِيْنَةُ الْيَاسْمِينِ (گل جو شهر)، جي نالي سان مشھور، دمشق سر زمین شام ۽ عرب دنيا جو ھڪ اھم ثقافتي مرڪز آھي.[7]

شام جي ڏکڻ اولهه علائقي ​​۾ واقع، دمشق رومي سمنڊ جي اوڀر ڪناري کان 80 ڪلوميٽر (50 ميل) اندرئين پاسي هڪ پليٽو تي آهي، جيڪو سمنڊ جي سطح کان 680 ميٽر (2,230 فوٽ) مٿي آهي، پر مينهن جي ڇانو جي اثر جي ڪري هڪ خشڪ آبهوا جو تجربو ڪري ٿو. برادا ندي دمشق جي وچ ۾ وهي ٿي.

دمشق دنيا جي قديم ترين مسلسل آباد شهرن مان هڪ آهي. ان کي 661ع کان 750ع تائين اموي خلافت جي گاديءَ جي طور تي چونڊيو ويو هو. دمشق جي اهميت ۾ گهٽتائي عباسي دور ۾ آئي ۽ ايوبي ۽ مملوڪ دورن ۾ ٻيهر اهم اهميت حاصل ڪيو.

اڄ، اهو شام جي مرڪزي حڪومت جو مرڪز آهي. جون 2023ع تائين، اهو ساڳئي عالمي رهائش جي درجه بندي ۾ 173 عالمي شهرن مان گهٽ ۾ گهٽ رهڻ لائق هو. 2017ع ۾، دمشق ۾ ٻه نوان ترقياتي منصوبا شروع ڪيا ويا ۽ جنگ کان پوءِ جي تعمير نو جي علامت طور نوان رهائشي ضلعا، مروتا شهر ۽ باسيليا شهر تعمير ڪيا ويا.

نالا ۽ اشتقاق

[سنواريو]

ڪانسي جو آخري دو

[سنواريو]

دمشق جو نالو پهريون ڀيرو 15هين صدي ق. ۾. ۾ ٿوٽموس III جي جاگرافيائي فهرست ۾ "ت ج ۾ س ق و" (𓍘𓄟𓈎𓅱𓈉 [8] ۽ 𓍘𓄟𓊃𓐰𓈎𓅱) جي طور تي ظاهر ٿيو. قديم نالي "ت-مس-ق.و" (T-ms-q.w) جي اشتقاق غير يقيني آهي. 14هين صدي قبل مسيح کان امرنا اکرن ۾ ڪيترائي اڪادي اسپيلنگ، "ديماشقا" (𒁲𒈦𒋡، 𒁲𒈦𒀸𒋡) ۽ "ديماشقي" (𒁲𒈦𒀸𒄀) مليا آهن.

لوھ جو دور

[سنواريو]

نئون-آشوري اڪادي ۾ ان کي "سا-اميريسو" (𒃻𒆳𒀲𒋙) طور تصديق ڪيو ويو آهي.

پراڻي آرامي ۾ ۽ پوء آرامي "دماشق" (Damašq) ۽ بائيبل جي عبراني ۾ "دماسيق" (דַּמֶּשֶׂק)، نالي جي اسپيلنگ ۾ اڪثر هڪ مداخلت ڪندڙ "ريش"شامل آهي، شايد روٽ "در" کان متاثر ٿيو، جنهن جي معنيٰ "رهائش" اهي. قمراني ۾ "دارميسيق" (דרמשק) ۽ سرياني ۾ دارمسوق" (ܕܪܡܣܘܩ)، جنهن جي معنيٰ "هڪ سٺي پاڻي واري زمين" آهي.[9][10]

يوناني ڏندڪٿائن ۾، شهر جي نالي "دماسڪوس" (Δαμασκός) لاءِ ٽي وضاحتون آهن. هڪ روايت موجب، ان جو نالو ديو، "اسڪس" (Ἄσκος) جي نالي تي رکيو ويو هو. هڪ ٻيو چوي ٿو ته ان جو نالو هرميس ۽ اپسرا عليميڊ جي پٽ دماسڪوس جي نالي تي رکيو ويو، جيڪو آرڪيڊيا کان شام جو سفر ڪيو ۽ سندس نالي سان هڪ شهر قائم ڪيو. هڪ ٽيون نسخو اهو بيان ڪري ٿو ته دماسڪوس هڪ ماڻهو هو، جنهن ڊائيونيسس کان پوءِ شام کي انگورن جي باغن سان زرخيز بڻايو، پوء انهن کي ڪهاڙي سان ڪٽي ڇڏيو. ناراض ٿي، ڊائيونيسس هن جو تعاقب ڪيو ۽ ان کي ماري ڇڏيو. ان جو اصل نالو ڊارماسڪوس هو، [11]جيڪو بعد ۾ دماسڪوس ۾ تبديل ٿيو.[12] اهڙيءَ طرح، شهر جو انگريزي ۽ لاطيني نالو دمشق آهي، جيڪو يوناني دماسڪوس (Δαμασκός) مان درآمد ڪيو ويو هو.

دمشق، شام ۽ ٻين عرب پاڙيسرين ۽ ترڪي (شام) جي شهرين طرفان شهر کي "الشام" جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو.[13] الشام "سر زمين شام" لاءِ عربي اصطلاح آهي؛ جن کي ۽ خاص طور تي شام جي تاريخي علائقي کي، بلاد الشام (لفظي طور تي 'لبنان جي زمين') سڏيو ويندو آهي. اصطلاح، "شام" جي اشتقاق جي معنيٰ آهي "کاٻي هٿ جي زمين" يا "اتر"، جيئن حجاز ۾ ڪو ماڻهو جيڪو اوڀر طرف منهن ڪري ٿو، سج اڀرڻ ڏانهن رخ ڪري ٿو، اتر کي کاٻي طرف ڳوليندو. اهو يمن جي نالي (اَلْيَمَن) سان مقابلو ڪيو ويو آهي، جنهن جي مطابق معنيٰ "ساڄي هٿ" يا "ڏکڻ" آهي. وڌيڪ عام "ش م ل" جي تبديلي، ساڳئي معنيٰ جي ترقي سان، "ش ء م" (š-ʾ-m')، پراڻي ڏاکڻي عربي ۾، شام (𐩦𐩱𐩣) ۾ پڻ تصديق ٿيل آهي.[14][15]

جاگرافي

[سنواريو]
بهار ۾ دمشق، جئين ته "اسپاٽ سيٽلائيٽ" کان ڏٺو ويو.
شهر کي نظر ڪندڙ جبل قاصيون

دمشق سمنڊ جي مٿاڇري کان 680 ميٽر (2,230 فوٽ) مٿي ۽ رومي ميڊيٽرينين سمنڊ کان تقريباً 80 ڪلو ميٽر (50 ميل) اندر هڪ پليٽيو تي هڪ اسٽريٽجڪ سائيٽ تي تعمير ڪيو ويو هو، جيڪو "اينٽي لبنان جبل" جي پناهه ۾ هو، جيڪو بردا نديءَ ذريعي پاڻي سان فراهم ڪيو ويندو هو ۽ واپاري رستن جي وچ ۾ هڪ سنگم تي: اتر-ڏکڻ رستو جيڪو مصر کي ايشيا مائنر سان ڳنڍيندو هو، ۽ اوڀر-اولهه ڪراس ريگستاني رستو جيڪو لبنان کي فرات نديءَ جي وادي سان ڳنڍيندو هو. لبنان مخالف جبل شام ۽ لبنان جي وچ ۾ سرحد جي نشاندهي ڪن ٿا. هن حد ۾ 10,000 فوٽ (3,000 ميٽر) کان وڌيڪ چوٽيون آهن ۽ ميڊيٽرينين سمنڊ مان برسات کي روڪي ٿو، تنهن ڪري دمشق جو علائقو ڪڏهن ڪڏهن خشڪي جو شڪار هوندو آهي. بهرحال، قديم زماني ۾، بردا ندي، جيڪا برف پگھلڻ سان ڀريل جبلن جي وهڪرن مان نڪرندي آهي، هن کي گهٽايو. دمشق جي چوڌاري غوطا، آبپاشي واري زمين آهي جتي ڀاڄيون، اناج ۽ ميون قديم زماني کان پوکيا ويندا آهن. رومي شام جا نقشا ظاهر ڪن ٿا ته بردا ندي دمشق جي اوڀر ۾ ڪجهه سائيز جي هڪ ڍنڍ ۾ وهي ٿي. اڄڪلهه ان کي بهيرا عطيبه سڏيو وڃي ٿو، جھجڪندڙ ڍنڍ، ڇاڪاڻ ته سالن جي سخت خشڪي ۾، اها سڪي وڃي ٿي.

جديد شهر جي ايراضي 105 چورس ڪلوميٽر (41 چورس ميل) آهي، جنهن مان 77 چورس ڪلوميٽر (30 چورس ميل) شهري آهي، جڏهن ته باقي جبل قاسيون قابض آهي.[16]

One of the rare periods the Barada river is high, seen here next to the Four Seasons hotel in downtown Damascus

The old city of Damascus, enclosed by the city walls, lies on the south bank of the river Barada which is almost dry (3 cm (1 in) left). To the southeast, north, and northeast it is surrounded by suburban areas whose history stretches back to the Middle Ages: Midan in the southwest, Sarouja and Imara in the north and north-west. These neighborhoods originally arose on roads leading out of the city, near the tombs of religious figures. In the 19th century outlying villages developed on the slopes of Jabal Qasioun, overlooking the city, already the site of the al-Salihiyah neighborhood centered on the important shrine of medieval Andalusian Sheikh and philosopher Ibn Arabi. These neighborhoods were initially settled by Kurdish soldiers and Muslim refugees from the Europe regions of the Ottoman Empire which had fallen under Christian rule. Thus they were known as al-Akrad (the Kurds) and al-Muhajirin (the migrants). They lay 2–3 km (1–2 mi) north of the old city.

From the late 19th century on, a modern administrative and commercial center began to spring up to the west of the old city, around the Barada, centered on the area known as al-Marjeh or "the meadow". Al-Marjeh soon became the name of what was initially the central square of modern Damascus, with the city hall in it. The courts of justice, post office, and railway station stood on higher ground slightly to the south. A Europeanized residential quarter soon began to be built on the road leading between al-Marjeh and al-Salihiyah. The commercial and administrative center gradually shifted northwards towards this area.

Municipalities of Damascus

In the 20th century, suburbs developed north of the Barada, and to some extent to the south. In 1956–1957, the Yarmouk became home to many Palestinian refugees.[17] City planners preferred to preserve the Ghouta as far as possible, and in the later 20th century some of the main areas of development were to the north, in the western Mezzeh neighborhood and most recently along the Barada valley in Dummar in the northwest and on the slopes of the mountains at Barzeh in the north-east. Poorer areas, often built without official approval, have developed south of the main city.

Damascus used to be surrounded by an oasis, the Ghouta region (عربي: الغوطة, romanized: al-ġūṭä), watered by the Barada river. The Fijeh spring, west along the Barada valley, provided the city with drinking water, and various sources to the west were tapped by water contractors. The flow of the Barada dropped with the rapid expansion of housing and industry, leaving it almost dry. The lower aquifers are polluted by the city's runoff from heavily used roads, industry, and sewage.

Climate

[سنواريو]

Damascus has a cool arid climate (BWk) in the Köppen-Geiger system,[18] due to the rain shadow effect of the Anti-Lebanon Mountains[19] and the prevailing ocean currents. Summers are prolonged, dry, and hot with less humidity. Winters are cool and somewhat rainy; snowfall is infrequent. Autumn is brief and mild, but has the most drastic temperature change, unlike spring where the transition to summer is more gradual and steady. Annual rainfall is around 130 mm (5 in), occurring from October to May.

موسمي رڪارڊ : Damascus (Damascus International Airport) 1991–2020
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°C (°F) 23.2
(73.8)		 28.0
(82.4)		 34.4
(93.9)		 37.6
(99.7)		 41.4
(106.5)		 45.0
(113)		 45.8
(114.4)		 44.8
(112.6)		 44.6
(112.3)		 38.0
(100.4)		 31.0
(87.8)		 25.1
(77.2)		 45.8
(114.4)
اوچي پد جي
سراسري°C (°F)		 13.1
(55.6)		 15.3
(59.5)		 20.0
(68)		 25.3
(77.5)		 30.9
(87.6)		 35.3
(95.5)		 37.8
(100)		 37.6
(99.7)		 34.6
(94.3)		 29.0
(84.2)		 20.6
(69.1)		 14.8
(58.6)		 26.19
(79.13)
روزاني سراسري°C (°F) 5.9
(42.6)		 7.8
(46)		 11.0
(51.8)		 15.5
(59.9)		 20.2
(68.4)		 24.4
(75.9)		 26.3
(79.3)		 26.0
(78.8)		 23.2
(73.8)		 18.1
(64.6)		 11.8
(53.2)		 7.2
(45)		 16.6
(61.9)
گھٽ پد جي
سراسري°C (°F)		 0.8
(33.4)		 2.0
(35.6)		 4.8
(40.6)		 8.0
(46.4)		 12.1
(53.8)		 15.9
(60.6)		 18.6
(65.5)		 18.6
(65.5)		 15.3
(59.5)		 11.0
(51.8)		 5.2
(41.4)		 1.9
(35.4)		 9.52
(49.13)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°C (°F)		 −10.8
(12.6)		 −12
(10)		 −6
(21)		 −7.5
(18.5)		 1.4
(34.5)		 6.2
(43.2)		 10.5
(50.9)		 9.5
(49.1)		 3.5
(38.3)		 −1.0
(30.2)		 −8.6
(16.5)		 −8.8
(16.2)		 −12.0
(10.4)
سراسري پرسپييئيشن mm (انچ) 26.0
(1.024)		 22.4
(0.882)		 13.9
(0.547)		 5.6
(0.22)		 4.8
(0.189)		 0.3
(0.012)		 0
(0)		 0
(0)		 0.3
(0.012)		 6.3
(0.248)		 21.4
(0.843)		 23.6
(0.929)		 124.7
(4.909)
سراسري مينھن 
(≥ 1 mm)
 4.8 4.4 2.6 1.3 1.0 0.1 0.0 0.0 0.1 1.2 3.3 4.2 23.0
برفاني ڏينھن
جي سراسري		 1 1 0.1 0 0 0 0 0 0 0 0 0.2 2.3
نسبتي گھم جي سراسري

(%)

 76 69 59 50 43 41 44 48 47 52 63 75 56
اس جي ماھوار
وقت جي سراسري		 164.3 182.0 226.3 249.0 322.4 357.0 365.8 353.4 306.0 266.6 207.0 164.3 3,164.1
اس جي وقت جي
روزاني سراسري		 5.3 6.5 7.3 8.3 10.4 11.9 11.8 11.4 10.2 8.6 6.9 5.3 8.5
Source: NOAA (mean temperature 1961–1990, humidity and sun 1970–1990)[20][21]

تاريخ

[سنواريو]

اچ وڃ

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

تعليم

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

ڀائر شهر

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "President al-Assad issues decrees on appointing new governors for eight Syrian provinces". SANA. 20 July 2022. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 July 2022 تي محفوظ ڪيل. 10 August 2022 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ Albaath.news statement by the governor of Damascus, Syria آرڪائيو ڪيا ويا 16 May 2011 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. (in عربي), April 2010
  3. ↑ "Damascus population 2022". World Population Review. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 October 2022 تي محفوظ ڪيل. 23 September 2022 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia. ABC-CLIO. 2007. ص. 119–126. ISBN 978-1-5760-7919-5. {{cite encyclopedia}}: |access-date= requires |url= (مدد); |archive-url= requires |url= (مدد)
  5. ↑ Sarah Birke (2013-08-02), Damascus: What's Left, New York Review of Books, اصل نسخو مان 4 December 2018 تي محفوظ ڪيل, 12 May 2021 تي حاصل ڪيل
  6. ↑ Totah, Faedah M. (2009). "Return to the origin: negotiating the modern and unmodern in the old city of Damascus". City & Society 21 (1): 58–81. doi:10.1111/j.1548-744X.2009.01015.x.
  7. ↑ "Biggest Cities In Syria". 25 April 2017. اصل نسخو مان 25 October 2019 تي محفوظ ڪيل. 25 October 2019 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ Gauthier, Henri (1929). Dictionnaire des Noms Géographiques Contenus dans les Textes Hiéroglyphiques Vol. 6. ص. 42.
  9. ↑ Paul E. Dion (May 1988). "Ancient Damascus: A Historical Study of the Syrian City-State from Earliest Times Until Its Fall to the Assyrians in 732 BC., Wayne T. Pitard". Bulletin of the American Schools of Oriental Research (270): 98. https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-american-schools-of-oriental-research_1988-05_270/page/98.
  10. ↑ Frank Moore Cross (Feb 1972). "The Stele Dedicated to Melcarth by Ben-Hadad of Damascus". Bulletin of the American Schools of Oriental Research (205): 40. doi:10.2307/1356214. https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-american-schools-of-oriental-research_1972-02_205/page/40.
  11. ↑ Stephanus of Byzantium, Ethnica, Damaskos, in original Greek
  12. ↑ Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.9, in German
  13. ↑ "Kalmasoft - Phonetic Database of Syriac Words". www.kalmasoft.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 June 2021 تي محفوظ ڪيل. 2021-06-20 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Bosworth, Clifford Edomond (1997). "AL-SHĀM". Encyclopaedia of Islam. جلد 9. ص. 261.
  15. ↑ Younger, K. Lawson Jr. (7 October 2016). A Political History of the Arameans: From Their Origins to the End of Their Polities (Archaeology and Biblical Studies) (انگريزي ۾). Atlanta, GA: SBL Press. ص. 551. ISBN 978-1589831285.
  16. ↑ "DMA-UPD Discussion Paper Series No.2" (PDF). Damascus Metropolitan Area Urban Planning and Development. October 2009. ص. 2. اصل نسخي مان 2012-10-28 تي محفوظ ڪيل.
  17. ↑ The Palestinian refugees in Syria. Their past, present, and future. Dr. Hamad Said al-Mawed, 1999
  18. ↑ M. Kottek; J. Grieser; C. Beck; B. Rudolf; F. Rubel (2006). "World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated". Meteorol. Z. 15 (3): 259–263. doi:10.1127/0941-2948/2006/0130. Bibcode: 2006MetZe..15..259K. http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pics/kottek_et_al_2006.gif. Retrieved 1 August 2013.
  19. ↑ Tyson, Patrick J. (2010). "SUNSHINE GUIDE TO THE DAMASCUS AREA, SYRIA" (PDF). climates.com. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 11 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 26 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ "Damascus INTL Climate Normals 1991–2020". National Oceanic and Atmospheric Administration. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 26 April 2017 تي حاصل ڪيل.
  21. ↑ "Damascus INTL Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. اصل نسخو مان 2017-10-09 تي محفوظ ڪيل. 3 December 2014 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ "Ankaranın Kardeş Şehirleri". ankara.bel.tr (ترڪي ۾). Ankara. اصل نسخو مان 25 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ "Care-i cel mai... înfrățit oraș din România? Care-i cu americanii, care-i cu rușii? Și care-i înfrățit cu Timișoara..." banatulazi.ro (روماني ۾). Banatul Azi. 2016-08-06. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ "Convenios Internacionales". buenosaires.gob.ar (هسپانوي ۾). Buenos Aires. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "Las 12 hermanas de Córdoba". diariocordoba.com (هسپانوي ۾). Diario Córdoba. 2020-02-10. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "Internationale samenwerking". ajmannews.ae (عربي ۾). Ajman News. 2019-12-16. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-07-03 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "Sister Cities of Istanbul". greatistanbul.com. Istanbul. اصل نسخو مان 28 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ "Toledo's sister cities". destinotoledo.com. Destino Toledo. 2016-05-17. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "Sister cities". yerevan.am. Yerevan. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 March 2017 تي محفوظ ڪيل. 2020-09-16 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
وڌيڪ ڄاڻ حاصل ڪريو
دمشق
بابت وڪيپيڊيا جي ساٿي منصوبن تي
وڪي لغت ۾ ڳوليو وصفون وڪي لغت تان
وڪيميڊيا العام ۾ ڳوليو ميڊيا وڪيميڊيا العام تان
وڪي خبرون ۾ ڳوليو خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان
وڪي قول ۾ ڳوليو قول وڪي قول تان
وڪي ماخذ ۾ ڳوليو ماخذي متن وڪي ماخذ تان
وڪي بُڪس ۾ ڳوليو درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان
وڪيورسٽي ۾ ڳوليو سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان
وڪي ڊيٽا ۾ ڳوليو ڊيٽا وڪي ڊيٽا تان
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=دمشق&oldid=407253" تان ورتل