اتر ڪوريا

کليل ڄاڻ انسائيڪلوپيڊيا، وڪيپيڊيا مان
ڏانھن ٽپ ڏيو: رھنمائي, ڳولا
اتر ڪوريا جو جھنڊو

هن ملڪ جو سرڪاري نالو (Democratic Peoples Republic of Korea) آهي. قديم سلطنت ڪوريو (Koryo) جي مناسبت سان ان کي ڪوريا سڏيو ويو. هي اتر اوڀر ايشيا جو ملڪ آهي. هن جي اتر ۾ چين، اتر اوڀر ۾ روس، اوڀر ۾ جاپاني سمنڊ، ڏکڻ ۾ ڏکڻ ڪوريا ۽ اولهه ۾ پيلو سمنڊ (Yellow Sea) آهن. اتر ڪوريا، ٻيٽ نما ڪوريا جي اترئين حصي تي ٻڌل هڪ جابلو ملڪ آهي. جنهن جي ڪل پکيڙ 122098 چورس ڪلوميٽر (47130 چورس ميل) ۽ آبادي 2 ڪروڙ 20 لک آهي. گاديءَ جو هنڌ پيانگ يانگ (Piyong Yong) ۽ سڀ کان مٿانهون هنڌ مائونٽ پائي ڪتوسان (بلندي 2744 ميٽر) آهي هتان جي سرڪاري ٻولي ڪورين آهي. موسم گرمين ۾ گرم ۽ گھميل پر خوشگوار هوندي آهي، جڏهن ته سياري ۾ سخت سيءُ پوندو آهي. اتر ڪوريا جي مکيه زرعي پيداوار چانور، مڪئي، جَوَ، پٽاٽا، جوئر، ڪڻڪ، صوف، مٺا پٽاٽا، سورج مکي، ڀاڄيون ۽ ميوا آهن، هتان جي مکيه صنعتن ۾ مشينري، آبي توانائي، ڪيميائي شيون، فولاد، ڪپڙو، سيمنٽ، پيٽروليم جي صفائي ۽ ايلومينيم آهن ۽ مکيه معدنيات ۾ ڪوئلو، لوهه، گرينائيٽ، پيٽروليم، شيهو، نڪل، ٽنگسٽن، جست، سون، چاندي، ٽامو، زنڪ ۽ موليبڊ نيم شامل آهي.

ڪوريا جي رياست جي پيڙهه 2400 ق. م ۾ هڪ حڪمران تنگول جي هٿان پئي، هن سلطنت جو نالو چوزن (Chosen) ”پرهه ڦٽيءَ جي آسودگي“ رکيو، ڪوريائي ماڻهو ان کي تائي هان (Tai Han) چوندا هئا. هتي هزارين سال اڳ وچ ايشيا جي قبيلن جا ماڻهو اچي آباد ٿيا. ڪوريا جو پهريون بادشاهه ٽانڪون هو، جنهن ڪوريا تي ڪيترائي سال حڪومت ڪئي. اهو ئي سبب آهي، جو ڪوريائين کي پنهنجي 4300 سال اڳ جي تاريخ تي وڏو فخر آهي. ڪوريا جا اصل رهواسي منگولن ۽ قازقن جي نسل مان ٻڌايا وڃن ٿا. ڇهين صدي عيسويءَ جي وچ ڌاري سلطنت سيلا ڏاکڻيئن ڪناري جي رياست ڪايا (Kaya) کي فتح ڪيو. چوٿين صديءَ ۾ ٻڌمت ڦهليو، جيڪو ڇهين صديءَ ۾ طاقتور ۽ مضبوط حيثيت اختيار ڪري ويو. اوڻويهين صديءَ ۾ ڪوريا تي قابض ٿيڻ لاءِ چين ۽ جاپان وچ ۾ سخت ڇڪتاڻ شروع ٿي. 95-1894ع جي چين جاپان ويڙهه کانپوءِ 17 اپريل 1895ع تي ڪوريا جي ڌار وجود ۽ آزاديءَ کي تسليم ڪيو ويو. چين کانپوءِ، 1905ع ۾ جاپان روس کي به شڪست ڏني، جنهن سان هن جا حوصلا وڌيا. 1948ع ۾ ڪوريا کي ٻن حصن اتر ڪوريا ۽ ڏکڻ ڪوريا ۾ ورهايو ويو. اتر ڪوريا جي گاديءَ جو هنڌ پيانگ يانگ قرار ڏنو ويو. 1948ع جي آخر ۾ روسي فوجون ملڪ مان نڪري ويون.اتر ڪوريا هڪ مضبوط سوشلسٽ حڪومت آهي. صدر رياست جو مملڪتي اڳواڻ، سڀني انتظامي اختيارن جو مالڪ ۽ هٿياربند فوج جو ڪمانڊر انچيف آهي. هن ملڪ جي آزاديءَ جو ڏهاڙو 8 سيپٽمبر 1948ع آهي ۽ گڏيل قومن جي اداري (UNO) جي ميمبرشپ 1991ع کان اٿس.[1]

هائيڊروجن بم جو ڪامياب تجربو[سنواريو]

اتر ڪوريا هائيڊروجن بم جو ڪامياب تجربو ڪرڻ جي دعويٰ ڪئي. جڏهن ته آمريڪا، جاپان ، ڏکڻ ڪوريا سميت ڪيترن ئي ملڪن ان جي مذمت ڪئي. برطانوي نشرياتي اداري مطابق اتر ڪوريا جي سرڪاري ٽي وي تي هائيڊروجن بم جو ڪامياب تجربو ڪرڻ جو اعلان ماضي ۾ ايٽمي تجربن لاءِ استعمال ٿيندڙ هنڌ ويجهو زلزلي جا لوڏا محسوس ڪرڻ بعد ڪيو ويو. جاپان، چين ۽ ڏکڻ ڪوريا جي اختيارين زلزلي بعد چيو هو ته اهڙا اشارا مليا آهن جن مان ظاهر ٿئي ٿو ته پنچي ري ويجهو آيل اهو زلزلو قدرتي نه هو. آمريڪا جي زلزلو ماپيندڙ اداري مطابق زلزلي جي شدت 5.1 هئي ۽ اهو پنچي ري نالي هنڌ کان 50 ڪلوميٽر پري 10 ڪلوميٽر جي اونهائي ۾ آيو. جاپاني ڪابينه جي چيف سيڪريٽري يوشيدي سوگا چيو آهي ته ماضي جي واقعن کي نظر ۾ رکندي اهو ممڪن آهي ته اهو اتر ڪوريا طرفان هڪ ايٽمي تجربو هجي. هوڏانهن ڏکڻ ڪوريا جي خابرو اداري جو چوڻ ھو ته حڪومتي وزير ان صورتحال تي هنگامي ملاقات ڪري رهيا آهن. آمريڪا، جاپان ۽ ڏکڻ ڪوريا سميت ڪيترن ئي ملڪن ان تجربي جي مذمت ڪئي. واضح رهي ته گذريل مهيني اتر ڪوريا جي سرڪاري سڌ سماءَ وارن ذريعن سربراهه ڪم جونگ ان جي حوالي سان هڪ بيان جاري ڪيو هو جنهن ۾ هائيڊروجن بم جي موجودگي جي دعويٰ سامهون آئي هئي. سرڪاري ٽي وي تي جاري بيان ۾ ملڪ جي ايٽمي تجربي کي هڪ اهم سنگ ميل قرار ڏنو. صدر ڪم جونگ ان جي 3 جنوري تي هن تجربي جي مظوري ڏني هئي. ٻئي طرف ڀارت به ڪوريا جي ايٽمي تجربي تي ڳڻتي جو اظهار ڪيو.[2]