مواد ڏانھن هلو

صنعاء

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
صنعاء
Sanaa

صَنْعَاء (عربی)
𐩮𐩬𐩲𐩥 (امھاری)
شھر
متیون کان:
صنعاء جی اسکائی لائین، الصالح مسجد، پرانو شھر، یمن جو قومی عجائب گھر، باب الیمن
عرفي نالو
   أَمَانَة ٱلْعَاصِمَة (عربی)
شھر جو نقشو
شھر جو نقشو
ملڪ يمن
انتظامي ڈویزنCapital's secretariat
Controlسانچو:Country data Houthi movement
حڪومت
• طرزLocal
ايراضي
• ڪل126 km2 (49 sq mi)
آبادي
 (2017ع)[1]
• ڪل25,45,000 Increase
• اندازو
(2023ع)[2]
32,92,497 Increase
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
رهاڪو نالوصنعائی، صنعانی
وقتي علائقوAST

صنعاء (عربي ٻولي: صَنْعَاء، پراڻی ڏکڻی عربی: 𐩮𐩬𐩲𐩥، صنوع)، جنهن کي صنعا به چوندا آهن، يمن جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر ۽ صنعا گورنري جي گاديءَ جو هنڌ آهي. شهر گورنريٽ جو حصو نه آهي پر امانت العاصمه (أَمَانَة ٱلْعَاصِمَة) جو الڳ انتظامي ضلعو ٺاهي ٿو. يمن جي آئين موجب، صنعا ملڪ جي گاديءَ جو هنڌ آهي،[3] جيتوڻيڪ يمني حڪومت جي سيٽ حوثي جي قبضي کان پوءِ ڏکڻ يمن جي اڳوڻي گاديءَ واري هنڌ عدن ڏانهن منتقل ٿي وئي. عدن کي ان وقت جي صدر عبدربه منصور هادي مارچ 2015ع ۾ عارضي گاديءَ جو اعلان ڪيو هو.[4]

2,300 ميٽرs (7,500 ft) جی اوچائی تی، [5] صنعا دنيا جي بلند ترين گادي واري شهرن مان هڪ آهي ۽ جبل النبي شعيب ۽ جبل طيال جي سروت جبلن جي ڀرسان آهي، جيڪو جزيره عرب جي بلند ترين جبلن مان هڪ آهي ۽ خطي جي بلند ترين جبلن مان هڪ آهي. صنعا جي آبادي لڳ ڀڳ 32,92,497 (2023) آهي، جيڪا ان کي يمن جو سڀ کان وڏو شهر بڻائي ٿي.[6] سال 2020ع تائين، صنعا جو وڏو شهري علائقو يمن جي ڪل آبادي جو 10 سيڪڙو آهي.[7]

صنعا جو پراڻو شهر، جيڪو يونيسڪو جي عالمي ورثي واري ماڳ آهي، هڪ مخصوص اڏاوتي ڪردار آهي، خاص طور تي ان جي گهڻ ماڙن واری عمارتن ۾ نمايان طور تي جاميٽري نمونن سان سينگاريل آهي. تڪرار ۾ جيڪو سال 2015ع ۾ ڪاوڙجي ويو، ڌماڪيدار مادو پراڻي شهر ۾ يونيسڪو جي سائيٽن کي تباھہ ڪیو.[8] [9] الصالح مسجد، صنعا ۾ سڀ کان وڏي مسجد، شهر جي ڏکڻ ۾ واقع آهي.

صنعا پاڻي جي شديد بحران کي منهن ڏئي رهيو آهي،[10] جنهن ۾ پاڻي ڀرڻ جي ڀيٽ ۾ ٽي دفعا تيزيءَ سان ان جي آبي ذخيري مان ڪڍيو پيو وڃي. شهر م سال 2030ع تائين مڪمل طور تي پاڻي ختم ٿيڻ جي اڳڪٿي ڪئي وئي آهي، اهو ائين ڪرڻ لاءِ دنيا جو پهريون قومي راڄڌاني بڻجي ويو آهي. صنعا ۾ پيئڻ جي پاڻي جي رسائي تمام محدود آهي ۽ پاڻي جي معيار جا مسئلا آهن.[11]

حوالا

[سنواريو]
  1. Central Statistics Organization. "Yemen Statistical Yearbook 2017". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 January 2021 تي محفوظ ڪيل. 31 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  2. "Sanaa Population 2024".
  3. "Yemen's embattled president declares southern base temporary capital". DPA International. 21 March 2015. اصل نسخو مان 11 July 2015 تي محفوظ ڪيل. 12 May 2024 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  4. "Yemen's President Hadi declares new 'temporary capital'". Deutsche Welle. 21 March 2015. اصل نسخو مان 5 June 2015 تي محفوظ ڪيل. 21 March 2015 تي حاصل ڪيل.
  5. McLaughlin, Daniel (2008). "3: Sanaʽa". Yemen. Bradt Travel Guides. ص. 67. ISBN 978-1-8416-2212-5. اصل نسخو مان 14 February 2023 تي محفوظ ڪيل. 26 September 2020 تي حاصل ڪيل.
  6. "Sanaa Population 2023". worldpopulationreview.com. 2023-08-14 تي حاصل ڪيل.
  7. Sana'a City Profile (PDF). United Nations Human Settlements Programme in Yemen. 2020. اصل نسخو (PDF) مان 14 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 27 February 2021 تي حاصل ڪيل.
  8. Young, T. Luke. "Conservation of the Old Walled City of Sanaʽa Republic of Yemen". MIT. اصل نسخو مان 3 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 7 April 2011 تي حاصل ڪيل.
  9. Anna Hestler; Jo-Ann Spilling (2010). Yemen. Marshall Cavendish. ص. 16. ISBN 978-0-7614-4850-1. اصل نسخو مان 14 February 2023 تي محفوظ ڪيل. 15 November 2015 تي حاصل ڪيل.
  10. "Yemen facing water shortage crisis". BBC News (برطانوي انگريزي ۾). 2023-04-16 تي حاصل ڪيل.
  11. Al-Hamdi, Mohamed I (2000). Competition for Scarce Groundwater in the Sana'a Plain, Yemen. A Study of the Incentive Systems for Urban and Agricultural Water Use. Taylor & Francis. ص. 1–8. ISBN 90-5410-426-0. 15 February 2021 تي حاصل ڪيل.