انڊونيشيا

کليل ڄاڻ انسائيڪلوپيڊيا، وڪيپيڊيا مان
ڏانھن ٽپ ڏيو: رھنمائي, ڳولا
انڊونيشيا جو جھنڊو

انڊونيشيا (Indonesia ):هن ملڪ جو سرڪاري نالو جمهوريه -انڊونيشيا- (Republic of Indonesia) آهي، جنهن جو پراڻو نالو نوسانتارا هو. انڊين اوشين (هندي سمنڊ) جي نسبت سان کيس -انڊونيشيا- چيو ويو. هي ڏکڻ -اوڀر- -ايشيا- جو اسلامي ملڪ آهي. هن جي اتر ۾ ملائيشيا، ملاڪا سامونڊي لنگهه، ڏکڻ ۾ چيني سمنڊ، سليبيز سمنڊ، فلپائن، اولهه ۾ پئسِفڪ سمنڊ، -اوڀر- ۾ پاپو آنيوگي ۽ آرافورا سمنڊ، ڏکڻ اولهه ۾ هندي سمنڊ ۽ -اتر- اولهه ۾ انڊيمان سمنڊ آهن. -انڊونيشيا- 13677 ٻيٽن تي ٻڌل ٻيٽن جو ڳٽڪو آهي. جيڪي -اوڀر- کان اولهه تائين 5150 ڪلوميٽر (3200 چورس ميل) جي ڊيگھه ۽ -اتر- کان ڏکڻ تائين 1930 ڪلوميٽرن (1200 ميل) جي ويڪر ۾ پکڙيل آهن. انهن ٻيٽن جي پکيڙ -آسٽريليا- جي -اتر- تائين آهي. ملڪ جو اڌ حصو جابلو آهي، 65 سيڪڙو ايراضي ساوڪ ڀريل ٻيلن سان ڍڪيل آهي. -انڊونيشيا- جي ڪل پکيڙ 1906200 چورس ڪلوميٽر (735800 چورس ميل) ۽ آبادي 22 ڪروڙ آهي. -انڊونيشيا- جي گاديءَ جو هنڌ جڪارتا (Jakarta) آهي ۽ سڀ کان مٿانهون هنڌ يونيڪ جايا (بلندي 5030 ميٽر) آهي. هتان جي سرڪاري -ٻولي- انڊونيشي آهي، جڏهن ته ملائي، جاوائي ۽ باتڪ پڻ ڳالهائجن ٿيون. هن ملڪ جي موسم خط استوا جي ويجھو هئڻ ۽ خط سرطان ۽ خط جري جي وچ ۾ هئڻ ڪري گرم هوندي آهي. هتي -برسات- گھڻي پوندي آهي. -انڊونيشيا- جي مکيه زرعي پيداوار، چانور، مڪئي، پٽاٽا، ناريل، ڪمند، رٻڙ، کجور، کؤنر، گجر، چانهه، ڪافي ۽ مصالحا آهن. مکيه صنعتن ۾ ٽيڪسٽائيل، ڪاغذ، سيمنٽ، گاڏيون، سائيڪلون، ٽائر، رٻڙ جون شيون، پيٽروليم جون شيون، پلاءِ ووڊ اچي وڃن ٿيون. هتي جي مکيه معدنيات ۾ -تيل-، قدرتي گئس، -ٽامو-، نڪل، ايلومينم، قلعي، ڪوئلو، باڪسائيٽ، مينگانيز، -تيزاب-، ڪروميم، -ٽين- ۽ چاندي شامل آهن.

انڊونيشيا جي -تاريخ-، -تاريخ- کان به اڳ جي آهي. عام انسانيات جي ماهرن جو خيال آهي ته بندري قد ۽ وارو قديم انساني نسل هتي -آباد- هو. -جاوا- مان نڪتل 5 لک سال پراڻا انساني ڍانچا مليا آهن. -پٿر- جي زماني ۾ هتي ڪاري نسل جا بندرا ماڻهو -آباد- ٿيا. -جن- جو مذهب مظاهر پرستي هو ۽ جيڪي وحشي قبيلن واري جيوت گذاريندا هئا ۽ اڄ به جابلو علائقن جي اندروني حصن ۾ -آباد- آهن. هتي ستين ۽ اٺين صديءَ ۾ دلينڊرا ۽ سري وجايا نالي وڏيون سلطنتون قائم ٿيون. يارهين صديءَ ۾ ڪيدري سلطنت جو اوج ٿيو. -ان- زماني ۾ هتي مسلمان واپاري -اسلام- جي روشني کڻي آيا. عرب ۽ هندوستاني واپارين سماترا ٻيٽ ۾ سڀ کان اڳ ۾ -اسلام- جي تبليغ ڪئي. -ٻي عالمي جنگ- دؤران 1942ع ۾ جاپان -انڊونيشيا- تي قبضو ڪيو، جنهن سان ولنديزي اقتدار جي خاتمي جي راهه هموار ٿي. 12 مارچ 1966ع تي آرمي چيف جنرل سوهارتو صدارت تي قابض ٿي سوئيڪارنو کي تاحيات صدر ۽ وزيراعظم جي عهدي -تان- لاهي نظر -بند- ڪيو هو. انهيءَ حالت ۾ سوئيڪارنو 21 جون 1970ع ۾ لاڏاڻو ڪري ويو. -انڊونيشيا- جي آزاديءَ جو ڏهاڙو 27 ڊسمبر 1949ع آهي ۽ گڏيل قومن جي اداري (UNO) جي ميمبرشپ 28 سيپٽمبر 1950ع کان اٿس. سنڌ جا سنڌ ورڪي واپاري -جاوا- ۽ سوماترا تائين وڃي ڪمائي شاهوڪار ٿيندا هئا، -ان- حوالي سان سنڌيءَ ۾ عيش ڪرڻ لاءِ ”-جاوا- ڪرڻ“ جو اصطلاح موجود آهي.[1]

  1. http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%A7%D9%86%DA%8A%D9%88%D9%86%D9%8A%D8%B4%D9%8A%D8%A7