مواد ڏانھن هلو

سينيگال

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سلجھائپ صفحن جي لاءِ معاونت نظر ھيٺ مضمون the country تي آهي. the river جي لاءِ Senegal River ڏسو.
Republic of Senegal

République du Sénégal (فرانسيسي)
Flag of Senegal
{{{coat_alt}}}
جھنڊو نِسبتي نشان
شُعار: '"Un Peuple, Un But, Une Foi" (فرانسيسي)
"One People, One Goal, One Faith"
ترانو: 
"Le Lion rouge"
"The Red Lion"سانچو:Parabr
مڪانيت  سينيگال  (dark green)
مڪانيت  سينيگال  (dark green)
گادي جو هنڌ Dakar
14°40′N 17°25′W / 14.667°N 17.417°W / 14.667; -17.417
سڀ کان وڏو شهر capital
دفتري ٻوليون French
National languages
Lingua franca
نسلي گروھ (2019)
مقامي آبادي Senegalese
حڪومت Unitary presidential republic[4]
Bassirou Diomaye Faye
Ousmane Sonko
Amadou Mame Diop
مقننه National Assembly
Independence
• Republic established
25 November 1957
• from France[lower-alpha 4]
4 April 1960
• Withdrawal from
the Mali Federation
20 August 1960
• from France[lower-alpha 5]
20 June 1960
• as Senegal
22 September 1960
• dissolution of the Senegambia Confederation
30 September 1989
پکيڙ
• جملي
[اوزا تبديل: invalid number] (86th)
• پاڻي (%)
2.1
آبادي
• 2023 اندازو
18,384,660[5] (67th)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) 2023 لڳ ڀڳ
• ڪل
$78.547 billion[6] (106th)
• في سيڪڙو
$4,324[6] (156th)
جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ ) 2023 لڳ ڀڳ
• ڪل
$31.141 billion[6] (111th)

سينيگال (انگريزي: Senegal) [10][11] فرينچ: Sénégal; عربي ٻولي: السنغال) اولهه آفريڪا ۾ واقع هڪ اسلامي ملڪ آهي. هن جي اتر ۾ سينيگال درياهه واقع آهي. هن جي اوڀر ۾ مالي, اتر ۾ موريتانيه  ڏکڻ ۾ گني ۽ گني بسائو ۽ اولهه جي طرف اوقيانوس وڏو سمنڊ واقع آهي. ان کان علاوه 300 ڪلوميٽر ڊگھو ملڪ گيمبيا هن جي اندرين طرف آهي, جيڪو گيمبيا نديءَ جي ڪناري سان هڪ تنگ زمين تي قبضو ڪري ٿو، جيڪو سيناگال جي ڏاکڻي علائقي ڪاسامنس Casamance کي باقي ملڪ کان جدا ڪري ٿو.[12][13] سيناگال ڪيپ ورڊ سان گڏ هڪ سامونڊي سرحد پڻ حصيداري ڪري ٿو. سيناگال جي اقتصادي ۽ سياسي راڄڌاني ڊاڪر آهي.

سينيگال پراڻي دنيا جي مکيه سرزمين (افرو-يوروشيا) ۾ اولهه وارو ملڪ آهي. [14] اهو ان جو نالو سيناگال نديءَ تي رکي ٿو، جيڪو ان جي اوڀر ۽ اتر ڏانهن سرحد رکي ٿو.[15] آبهوا عام طور تي ساحلي (Sahelian) آهي، جيتوڻيڪ اتي برساتي موسم آهي. سينيگال تقريبن 1,97,000 چورس ڪلوميٽر (76,000 اسڪوائر ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي لڳ ڀڳ 18 ملين آهي.[16] رياست هڪ متحد صدارتي جمهوريه آهي؛ 1960 ۾ ملڪ جي بنياد کان وٺي، ان کي آفريقي براعظم تي سڀ کان وڌيڪ مستحڪم ملڪن مان هڪ تسليم ڪيو ويو آهي. [17] وي ڊيم-2023 ( 2023 V-Dem) ڊيموڪريسي انڊيڪس تي، سينيگال سڄي دنيا ۾ چونڊ جمهوريت ۾ 52 نمبر تي ۽ آفريڪا ۾ چونڊ جمهوريت ۾ چوٿين نمبر تي آهي.[18]

رياست فرانسيسي نوآبادياتي راڄ کان آزاد فرينچ ويسٽ آفريڪا طور مليو. هن تاريخ جي ڪري، فرانسيسي سرڪاري ٻولي آهي، پر اها آبادي جي صرف اقليت طرفان سمجهي ويندي آهي.[19] سينيگال ۾ 30 کان وڌيڪ ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون. وولوف سڀ کان وڌيڪ وڏي پيماني تي ڳالهائي وڃي ٿي، [20] آبادي جو 80٪ ان کي پهرين يا ٻي ٻولي طور ڳالهائيندو آهي، فرانسيسي سان گڏ سينيگال جي قومي ٻولي (lingua franca) طور ڪم ڪري ٿي. ٻين آفريڪي قومن وانگر، ملڪ ۾ نسلي ۽ لساني برادرين جو هڪ وسيع ميلاپ شامل آهي، جنهن ۾ سڀ کان وڏو وولوف، فلا ۽ سير ماڻهو آهن. سينيگال جا ماڻهو گهڻو ڪري مسلمان آهن.[21]

سينيگال, انساني ترقي جي انڊيڪس تي نسبتا گهٽ درجه بندي (191 مان 171) سان هڪ تمام گهڻو قرضدار غريب ملڪ طور درجه بندي ڪيو ويو آهي. اڪثر آبادي سامونڊي ڪناري تي رهي ٿي ۽ زراعت يا ٻين کاڌي جي صنعتن ۾ ڪم ڪري ٿي؛ ٻيون وڏيون صنعتن ۾ کان کني، سياحت ۽ خدمتون شامل آهن. [22] ملڪ وٽ قابل ذڪر قدرتي وسيلا نه آهن، سانچو واضح ڪيو ته جتي رياست جي اڌ بجيٽ خرچ ٿئي ٿي.[23] سينيگال آفريڪي يونين، گڏيل قومن، ويسٽ آفريڪي رياستن جي اقتصادي ڪميونٽي (ECOWAS)، تنظيم انٽرنيشنل ڊي لا فرانڪوفوني، اسلامي تعاون جي تنظيم، ۽ ساحل-سهارن رياستن جي ڪميونٽي جو ميمبر رياست آهي. موٽر اسپورٽس جي دنيا ۾، سينيگال کي پئرس-ڊاڪر ريلي لاءِ سڃاتو وڃي ٿو.[24]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. "Senegal's Constitution of 2001 with Amendments through 2016" (PDF). Constitute Project. 
  2. "African Studies Center| African Languages at Penn". Center for African Studies at University of Pennsylvania. حاصل ڪيل 2023-03-20. 
  3. Falola, Toyin (2017-11-30) (en ۾). Africanizing Knowledge: African Studies Across the Disciplines. Routledge. pp. 190. ISBN 978-1-351-32438-0. https://books.google.com/books?id=3fhADwAAQBAJ&dq=Arabic+Status+in+Senegal&pg=PT190. 
  4. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cia
  5. 5.0 5.1 5.2 "Senegal". The World Factbook. Central Intelligence Agency. حاصل ڪيل 2024-01-23. 
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Senegal)". International Monetary Fund. حاصل ڪيل 15 October 2023. 
  7. "Religions in Senegal | PEW-GRF". وقت 14 April 2021 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 1 December 2022.  Unknown parameter |url-status= ignored (مدد)
  8. "Gini Index". World Bank. حاصل ڪيل 2 March 2011. 
  9. "Human Development Report 2021/2022" (PDF). United Nations Development Programme. حاصل ڪيل September 8, 2022. 
  10. "Definition of Senegal". The Free Dictionary. حاصل ڪيل 6 November 2013. 
  11. "Define Senegal". Dictionary.com. حاصل ڪيل 6 November 2013. 
  12. "Which Countries Border The Gambia?". WorldAtlas. حاصل ڪيل 2023-09-19. 
  13. "Why is The Gambia Surrounded by Senegal?". Trazee Travel. حاصل ڪيل 2023-09-19. 
  14. Janet H. Gritzner, Charles F. Gritzner – 2009, Senegal – Page 8
  15. culturetrip. "The Real Story Behind Senegal's Name". Culture Trip. حاصل ڪيل 2023-09-19. 
  16. "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. حاصل ڪيل 10 September 2017. 
  17. "Overview". World Bank. حاصل ڪيل 2022-11-30. 
  18. V-Dem Institute. "The V-Dem Dataset". حاصل ڪيل 14 October 2023. 
  19. Jacques Leclerc. "Sénégal". Trésor de la langue française au Québec. وقت 2012-02-29 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 2012-03-17.  Unknown parameter |url-status= ignored (مدد)
  20. Pariona, Amber. "What Languages Are Spoken in Senegal?". WorldAtlas. وقت 4 October 2022 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 4 October 2022.  Unknown parameter |url-status= ignored (مدد)
  21. Hammerschlag, Annika. "Senegal, a Muslim Country that Can't Get Enough Christmas". VOA. حاصل ڪيل 30 November 2022. 
  22. Systematic Country Diagnostic of Senegal. World Bank. 2018-10-04. doi:10.1596/30852. http://documents.worldbank.org/curated/en/336611539873310474/Senegal-Systematic-Country-Diagnostic. 
  23. "Why Senegal, a small country, is good at providing international organisations with leaders". D+C. حاصل ڪيل 2022-11-30. 
  24. Guivaudon, Guillaume. "The best destinations for family holidays". Little Guest. حاصل ڪيل 2022-11-30. 


حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو