خلافت اموي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
گادي جو (جا) هنڌ دمشق(661-744)

هاران(744-750)

ٻوليون عربي (سرڪاري)،

ڪوپٽڪ، يوناني، لاطيني، فارسي(ڪجھ علائقن ۾ عبدالمالڪ جي دور حڪومت ۾ رهي)، آرمينڪ، آرمينين، بربر ٻوليون، آفريڪن رومانس، سنڌي، موزرابڪ، جيئورجن، پراڪت ٻولي.

مذهب سني اسلام
حڪومت خلافت
661-680 امير معاويہ
743-744 الوليد ٻيو
744-750 مروان ٻيو
پکيڙ 11،100،000 چورس ڪلوميٽر

4،300،000 چورس ميل

آبادي 34،000،000
سڪو سونو دينار، درهم
حصو بڻيل ملڪ

flag
الجزائر
انڊورا
آرمينيا
آذربائيجان
بحرين
چاڊ
قبرض
جهمبوري ترڪ اتر قبرض
اريٽريا
مصر
فرانس
جارجيا
جبل الطارق
يونان
ڀارت
ايران
عراق
اسرائيل
اردن
قازڪستان
ڪويت
ڪرغيزڪستان
لبنان
ليبيا
موريطانيہ
مراڪش
نائجر
اومان
پاڪستان
فلسطين
پرتگال
قطر
روس
سعودي عرب
صوماليہ
اسپين
شام
تاجڪستان
تونس
ترڪي
ترڪمانستان
متحده عرب امارت
ازبڪستان
يمن
اولھ صحارا

خلافت اموي (Umayyad Caliphate)، اسلام جي اهم خلافت هئي، جنهن جو بنياد خلفاءِ راشدين جي خلافت کان پوء پيو، جنھن ۾ بہ اموي خليفو حضرت عثمان رضي الله عنه (644-654) خلافت ڪري چڪو هو. اموي خلافت جو بنياد امير معاويہ رکيو جڏهن هو شام ملڪ جو گورنر هيو. (اموي مطلب اميہ جو پٽ جيڪو مڪي سان تعلق رکي پيو). جڏهن پھرين مسلم گھرو ويڙھ ختم ٿي، تہ شام اموين جو مضبوط ۽ اهم مرڪز هو ان کانپوءِ انهن دمشق کي پنهنجي خلافت جو هيڊ ڪوارٽر بڻايو.

اموين اچڻ سان ئي پنهنجي خلافت کي مضبوط ڪرڻ شروع ڪيو ۽ ڪيترائي اهم ملڪ فتح ڪيا. جهڙوڪ؛ سنڌ، آئبرين پينسوليہ، مسلم اسپين، مغرب وغيره کي مسلم دنيا ۾ شامل ڪيو ويو. ان وقت اموي خلافت 11،100،000 چورس ڪلوميٽر تي پکڙيل هئي جڏهن تہ 62 ملين آبادي (ان وقت دنيا جي %29 هئي،) ان خلافت کي آبادي ۽ ايراضي ھڪ عظيم ۽ عاليشان خلافت بڻائي پئي.

اموي خلافت فطري طور هڪ سيڪولر خلافت هئي. ان وقت مسلمان اموي انتظاميہ ٽيڪس کي مشڪوڪ ۽ باطل سمجهدا هئا. جڏھن تہ عيسائين ۽ يھودين کي آزادي مليل هئي.

ارتقا[سنواريو]

تاريخ[سنواريو]

اموي انتظاميہ[سنواريو]

سماجي تنظيمون[سنواريو]

ورثو[سنواريو]

شروعاتي ادب[سنواريو]

اموي خليفا[سنواريو]

خليفا عهد
دمشق جا خليفا 661 - 750
امير معاويہ 28جولاء 661 - 27 اپريل 680
يزيد ابن معاويہ 27 اپريل 680 - 11 نومبر 683
معاويہ ابن يزيد 11 نومبر 683 - جون 684
مروان ابن حاڪم جون 684 - 12 اپريل 685
عبد المالڪ ابن مروان 12 اپريل 685 - 8 آڪٽوبر 705
الوليد ابن عبد المالڪ 8 آڪٽوبر 705 - 23 فيبروري 715
سليمان ابن عبد المالڪ 23 فيبروري 715 - 22 سيپٽمبر 717
عمر ابن عبدالعزيز 22 سيپٽمبر 717 - 4 فيبروري 720
يزيد ٻيو ابن عبدالمالڪ 4 فيبروري 720 - 26 جنوري 724
هشام ابن عبدالمالڪ 26 جنوري 724 - 6 فيبروري 743
الوليد ٻيو ابن يزيد 6 فيبروري 743 - 17 اپريل 744
يزيد ٽيون ابن الوليد 17 اپريل 744 - 4 آڪٽوبر 744
ابراهيم ابن عبدالوليد 4 آڪٽوبر 744 - 4 ڊسمبر 744
مروان ٻيون ابن محمد هاران مان جزيره ۾ حڪومت ڪئي 4 ڊسمبر 744 - 25 جنوري 750
قرطبہ جا امير 756 - 929
عبدالرحمٰن پهريون 756 - 788
هشام پهريون 788 - 796
الحاڪم پهريون 796 - 822
عبدالرحمٰن ٻيون 822 - 852
محمد پهريون 852 - 886
المدهر 886 - 888
عبدالله ابن محمد 888 - 912
عبدالرحمٰن ٽيون 912 - 929
قرطبہ جا خليفا 929 - 1031
عبدالرحمٰن ٽيون،بحيثيت خليفو 929 - 961
الحاڪم ٻيون 961 - 976
هشام ٻيون 976 - 1008
محمد ٻيون 1008 - 1009
سليمان ابن الحاڪم 1009 - 1010
هشام ٻيون،ٻيو دفعو 1010 -1012
سليمان ابن الحاڪم،ٻيو دفعو 1012- 1017
عبدالرحمٰن چوٿون 1021 - 1022
عبدالرحمٰن پنجون 1022 - 1023
محمد ٽيون 1023 - 1024
هشام ٽيون 1027 - 1031

پڻ ڏسندا[سنواريو]

حوالا[سنواريو]