مواد ڏانھن هلو

سکر ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سکر

  • سکر ضلعو
  • ضلع سکھر
سکر ضلعو
مٿان کاٻي کان گھڙيال جي رخ موجب: ستين جو آستان، مير معصوم شاهه جو منارو، سادھ ٻيلي جو مندر، لينسڊائون پل، محمد بن قاسم مسجد
سنڌ جي نقشي ۾ نمايان ڪيل سکر ضلعو
سنڌ جي نقشي ۾ نمايان ڪيل سکر ضلعو
Coordinates: 27°40′N 69°30′E / 27.667°N 69.500°E / 27.667; 69.500
ملڪ پاڪستان
صوبو سنڌ
ڊويزنسکر
قيام1843؛ 182 سال اَڳُ (1843)
هيڊڪوارٽرشڪارپور (1843ع کان 1883ع تائين)، سکر (1883ع کان اڄ تائين)
انتظامي ذيلي ورهاستون
05
  • نئون سکر تعلقو
    پنو عاقل تعلقو
    روهڙي تعلقو
    صالح پٽ تعلقو
    سکر سٽي تعلقو
حڪومت
• طرزضلعي انتظاميا
• ڊپٽي ڪمشنرڊاڪٽر ايم. بي. راجا ڌاريجو
• تڪNA-200 Sukkur-I
NA-201 Sukkur-II
ايراضي
• سکر ضلعو5,165 چورس ڪلوميٽر (1,994 چورس ميل)
آبادي
• ڪل1,625,467
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
• شهري
814999
• ٻهراڙي
824,898
خواندگي
 • شرحِ خواندگي
  • ڪل:
    58.26%
  • مرد:
    68.10%
  • عورتون:
    47.20%
وقتي علائقوUTC+05:00 (PKT)
 • اونهارو (ر.ب.و)ڊي ايس ٽي لاڳو ناهي
پوسٽل ڪوڊ
65200
ڊائلنگ ڪوڍ071
آء ايس او 3166 ڪوڊPK-SD

سکر ضلعو (Sindhi: سکر ضلعو، Urdu: ضلع سکّھر) پاڪستان جي سنڌ صوبي جو هڪ ضلعو آهي. سکر ضلعي جي علائقي مان ٻه ضلعا الڳ ڪيا ويا: شڪارپور (1977ع ۾) ۽ گهوٽڪي (1993ع ۾).[4] 2023 پاڪستاني مردم شماري موجب سکر ضلعي جي آبادي 1,625,467 (تقريباً 16.25 لک) هئي.

تاريخ

[سنواريو]
روهڙي ۽ بکر جي قلعي جي هڪ تاريخي تصوير

سانچو:More citations needed section

ايسٽ انڊيا ڪمپني 1843ع ۾ سنڌ تي قبضو ڪيو. انتظامي طور سنڌ ۾ ٽي ضلعا قائم ڪيا ويا: حيدرآباد، ڪراچي ۽ شڪارپور.

1883ع ۾ برطانوي حڪومت ضلعي جو هيڊڪوارٽر شڪارپور مان سکر منتقل ڪيو، جڏهن ته 1901ع ۾ ضلعي جي حيثيت به شڪارپور کان سکر ڏانهن منتقل ڪئي وئي.

1904ع ۾ پنو عاقل محل کي سکر ضلعي جي هڪ تعلقي ۾ تبديل ڪيو ويو.[5]

1947ع ۾ پاڪستان جي آزاديءَ وقت سکر ضلعي جي آبادي لڳ ڀڳ 200,000 هئي، جن مان گهڻا ماڻهو زراعت ۽ مڇيگيري سان لاڳاپيل هئا. وقت سان گڏ سکر جي آباديءَ ۾ پاڪستان جي مجموعي واڌ جي ڀيٽ ۾ معتدل اضافو (ساليانو 2 کان 2.5 سيڪڙو) ٿيو. البت 1960ع واري ڏهاڪي جي آخر ۽ 1970ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ آباديءَ جي واڌ جي شرح 4.43 سيڪڙو (1972ع جي مردم شماري) تائين پهتي، جنهن جا اهم سبب اندروني لڏپلاڻ ۽ سنڌو درياهه تي وڏين پلن جي تعمير هئا.

سنڌو درياهه تي ريلوي پل جو خاڪو، سکر

سکر ضلعي جي آباديءَ ۾ گهڻائي مسلمانن جي آهي، جيڪي ڪل آباديءَ جو تقريباً 96 سيڪڙو آهن. اقليتن ۾ هندو لڳ ڀڳ 3.28 سيڪڙو ۽ عيسائي لڳ ڀڳ 0.51 سيڪڙو شامل آهن. هندو برادري گهڻو ڪري شهري علائقن ۾ آباد آهي ۽ واپار ۽ خدمتن جي شعبي سان لاڳاپيل آهي.

1947ع ۾ پاڪستان جي قيام کان پوءِ وڏي تعداد ۾ مسلمان مهاجر هتي اچي آباد ٿيا، جن ۾ اردو ڳالهائيندڙ مهاجر ۽ راجپوت شامل هئا، جيڪي راجسٿان ۽ ڀارت جي ٻين علائقن مان لڏي آيا. انهن مان گهڻا پاڪستان جي قيام کان پوءِ پيدا ٿيل فسادن جي نتيجي ۾ هتي اچي آباد ٿيا. البت ڪجهه بندهاڻي ۽ پنجابي خاندان ورهاڱي کان اڳ ئي هن علائقي ۾ رهندا هئا.

روايتي طور سنڌي ميمڻ ۽ سنڌي هندو واپار ۽ پرچون ڪاروبار سان لاڳاپيل رهيا آهن، پر گذريل ٻن ڏهاڪن دوران انهن سماجي ۽ اقتصادي شعبن ۾ به نمايان ڪردار ادا ڪيو آهي. سکر سنڌ ۽ پاڪستان ۾ مذهبي ۽ نسلي اقليتن ڏانهن پنهنجي نسبتاً روادار رويي سبب سڃاتو وڃي ٿو.

هي شهر گهڻ نسلي آباديءَ وارو آهي، جتي سنڌي، پنجابي، براهوي، بلوچ ۽ پشتون رهن ٿا. سنڌي هن علائقي جا اصل رهواسي آهن ۽ سنڌي ٻوليءَ جون مختلف لهجون ڳالهائين ٿا، جن ۾ اُترادي، ٿريلي ۽ ڍاٽڪي شامل آهن.

سنڌو پاڻي معاھدي کان پوءِ وڏي تعداد ۾ پنجابي سکر ڏانهن متوجهه ٿيا ۽ شهر جي مرڪزي حصي، خاص طور شهر جي واپاري مرڪزن ۽ گهنٽا گهر واري علائقي جي ڀرپاسي آباد ٿيا.

گهڻا پشتون ريلوي اسٽيشن ۽ ان جي آس پاس جي علائقن ۾ الڳ آباد آهن. انهيءَ سبب سکر ۾ هڪ گهڻ ثقافتي ۽ گهڻ نسلي سماجي ماحول موجود آهي، جتي مختلف قومون ۽ ثقافتون گڏجي رهن ٿيون.[6]

هيٺ ضلعي جا آبادياتي انگ اکر ڏنا ويا آهن.

انتظامي ورهاستون

[سنواريو]
ضلعي سکر جا تعلقا، يونين ڪائونسلون ۽ ڳوٺ (2023ع)
تعلقو آبادي ايراضي
(چورس ڪلوميٽر)		 يونين ڪائونسلون ڳوٺ
سکر سٽي 266,940[7] 150 11 25
نئون سکر 356,163[8] 150 09 25
روهڙي 421,500 1,319 12 400
صالح پٽ 137,738 2,339 03 250
پنو عاقل 443,126 1,233 12 450
ڪُل 1,625,467 5,191 54 1,150

يونين ڪاميٽيون

[سنواريو]
سکر ميونسپل ڪارپوريشن جون يونين ڪاميٽيون[9]
# يونين ڪاميٽي # يونين ڪاميٽي # يونين ڪاميٽي
1پير الاھي بخش 2لکي شاھ لوڪل بورڊ 3مير معصوم شاھ
4جناح چوڪ 5گھنٽاگھر 6شيخ شين
7بئراج ڪالوني 8آدم شاھ 9نئون ڳوٺ
10شمس آباد 11درگاھ قاضي بابا 12غريب آباد
13ايوب گيٽ 14شاھ لطيف 15پراڻو سکر
16جيئي شاھ 17نئون پنڊ 18پير مراد شاھ
19چونا بٺا 20سمال انڊسٽريز، سکر 21راھوجا
22حسين آرائين 23ھمدرد ھائوسنگ سوسائٽي، سکر 24بچل شاھ، سکر
25سعيد آباد، سکر 26درگاھ بادل فقير سکر —

يونين ڪاؤنسلون

[سنواريو]
سکر ضلعي جون يونين ڪاؤنسلون[9]
# يونين ڪاؤنسل # يونين ڪاؤنسل # يونين ڪاؤنسل
1گھمرا 2تماچاڻي 3نصير آباد
4علي واھڻ 5پنھور 6ڪوٽڙي
7ڍانڍي 8سنگراڙ 9پير اخلاص علي شاھ
10اروڙ 11اڪبر پور 12ٽرمونھن
13واھا ٻرڙا 14روشن آباد 15پاٽڻي
16لونگ ڀٽي 17سانگي 18پنھواري جاگير
19نوئراجا 20ساڌوجا 21نندا پور
22دادلوئي 23مولا علي 24ڊرٻ
25مبارڪپور 26روپھار 27جوناس
28نرچ 29ھڱورو 30بائجي شريف
31پنو غلام علي 32بولا 33سلطان پور
34واس 35لعل جڙيو خان شنڀاڻي 36کبڙي ڀٽ
37ترائي —

ديهن جي فهرست

[سنواريو]

هيٺ سکر ضلعي جي ديهن جي فهرست تعلقن موجب ڏنل آهي:[10]

سکر ضلعي جون ديهون تعلقن موجب
تعلقو ديهن جو تعداد ديهون
سکر سٽي تعلقو 1 نئون سکر
نئون سکر تعلقو 21 آباد جاگير، الف ڪٽڪو، انگهاهو، آرائين، باگڙجي، ٻيلو باگڙجي، ٻيلو بِنڊي، ٻيلو شاهه ٻيلو، ٻيلو قادرپور، ڏيدا، دريها، فراش، گوسجي، ڪچو مندو ديرو ديرو، مبارڪپور، نصيرآباد، پراڻو سکر، پڪو بِنڊي ڌاريجا، ريهوجا، سعيدآباد، تماچاڻي
پنو عاقل تعلقو 96 آگرو، آرو، اريرو، باغپائي، بهمڻ، بائجي نئون، بائجي پراڻو، بڪ آباد، ٻيلو آباد ملهاڻي، ٻيلو بهاب، ٻيلو هنگورو، ٻيلو کيا ٻيلو، ٻيلو ڪوٺو، ٻيلو قادر ڏنو، ٻيلو ساڌوجا، ٻيلو شاهه ٻيلو، ٻيلو شاهپور، ڀنڊڪي، ڀُلو، ٻلهاڻي، بِنڊي ٿرچاڻي، برٿ، ٻوهي، ٻُڌ، چنجاڻي چاچڙ، چنجاڻي جتوئي، چيچرو، دادلوئي، ڍنڍ مرهڙي، ڏوگهر، دريب، اراضي صديقي، فرڪپور، گگني، گاجارو، ڳڙکو، ڳڙوار، گهري، هاليجي، حاصل، هنگورو، حسين ٻيلي، انڌڙڪي، جناجي، جھٻيرو، جهان خان، جُناس، ڪچو قادر ڏنو، ڪچو نمبر 1، ڪچو نمبر 2، ڪچو قاسمپور، ڪچو شاهپور، ڪَٽا، خان ٻيلو، خراج، ڪوٽ صادق شاهه، لانجاري، لٺ وارو، لسڪاڻي، ماڇي، مانگارڪي، ميهوئي، ميان ڪنڌو، ميرانپور صديقي، مبارڪپور، نانگرورو، نارو امل هٽي، نارو همٿڙ، ننداپور، نرچ، نوراجا نئون، نوراجا پراڻو، نولائي، اوچيهر، پڪو بِنڊي شاهپور، پنو عاقل، پنو غلام علي، پنو کرکاسو، پنواري جاگير، پنواري رعايتي، قادر ڏنو بِنڊي، روپهر، سبني، ساڌوجا، سلهاني، سانگي ڪوٽائي، سرائي، شاهپور، سوڙهو، سُگرو، سلطانپور، سندر ٻيلو، ٽلي، تڙڙ، ٺڪراٺو، اُڙل
روهڙي تعلقو 67 آباد، ابيجاڻو، ابڙا، اڪبرپور، الله آباد، ارڪوهر، ارور، بيگمانجي، ڀيرو، بوراها، بندتاري، چڪ نمبر 2، چڪ نمبر 3، چڪ نمبر 4، چيل، داداهه، ڏاکڻو، دلھو، ڍنڍي، ڏوڏانڪو، درنگ ٻيلو، دٻرو واهڻ، فقيرآباد، گتن واري، غلام ڳوٺ، گدرارو، هامن لوئي، هامن لوئي جاگير، هوشو شهيد، ابوپوٽا، جاني آباد، جهنگڙو، ڪلري، ڪلهوڙي، ڪنڌرا، ڪنڌڙي، ڪچو علي واهڻ، ڪچو مندو ديرو، ڪٽوهر، ڪٽپر، کڌاري، کاهي جاگير، کُوري، ڪوٽ مير يعقوب، ڪوٽڙي، لاڙ جاگير، مندوديرو، مانگارڪي، مانگريا، مري، مري جان الله شاهه، مياڻي بگات، نبي شاهه، ننڍو ڪوهستان، پنهور، پٽڻي، پوناٿ، روهڙي، سعيدآباد (روهڙي)، سنگرار، سيراهي، سبحانپور، تيروري، ٽموه ٽڪر، ٽمونھ، عمرڪس، وڏو ڪوهستان
صالح پٽ تعلقو 87 بدل فقير، ٻاڏيجي، باگو، بهادرئو، بجار وارو، بارگاهه، برو، بيبائي دڙو، بيهن واري، ٻيرڙو، بتري، چڪ نمبر 5، چنارجي، چوڳان وارو، چگن واري، ڇٽو کوهه، ڌل وارو، ڊرٻن وارو، دٻو، دٻي، گگرو، گنداهو، گرانگ، ڳڙهر، گوني، گُرند، حسين شاهه، احسان واري، جنوجي، ڪنهيجا، ڪرتار، خبر وارو، خبيريرو، خبري ڀٽ، کپرو، کوڙورو، کوسن جو ڪنب، خوني کنڀڙو، ليرو، لائي واري، لکاجي نمبر 1، لکاجي نمبر 2، لولي ٽڪر، لنڊي ڀٽ، لنڊيرو، لنڊو، مهر، ملاهو، ملڪ، مامرو، ماڻڪ واري، مٽو مانگريو، محب شاهه، مرادو، نهراد، پنهوري، ڦٽ، ڦلوڪري، پير بخش جي ڀٽ، پير ڪارو، راجڙ، ريگستان ڪرتار، ريگستان مامرو، رِپ، سڏاڻو، سدري، صالح پٽ، سانگهر، سنهاري، سهنارو، سيٺارو، شادمانو، شاهه نواز شاهه، سيران وارو، سومارجي، سونهارو، سنهري ٽڪر، ترائي، ٿومي، توريون، اوڌر، اُڪري ٽڪر، عمرجي، عمرجي ڪنڊن، وينگهڪو، وياري، وس

آباديات

[سنواريو]
Historical population
YearPop.±% p.a.
1951 222,848—    
1961 277,356+2.21%
1972 460,649+4.72%
1981 575,962+2.51%
1998 931,694+2.87%
2017 1,488,372+2.50%
2023 1,639,897+1.63%
ذريعو:[11]

2023ع جي مردم شماري موجب سکر ضلعي ۾ 268,588 گهرانا ۽ 1,639,897 جي آبادي هئي.[12] ضلعي ۾ هر 100 عورتن جي مقابلي ۾ 113.04 مردن جو تناسب موجود هو، جڏهن ته خواندگي جي شرح 58.26 سيڪڙو هئي؛ مردن ۾ 68.10 سيڪڙو ۽ عورتن ۾ 47.20 سيڪڙو.[2][13] 539,351 ماڻهو (سروي ڪيل آباديءَ جو 33.18 سيڪڙو) 10 سالن کان گهٽ عمر جا هئا.[14] جڏهن ته 814,999 ماڻهو (49.70 سيڪڙو) شهري علائقن ۾ رهندا هئا.[2]

آبادي جا انگ اکر

[سنواريو]

[15]

سکر ضلعي جا بنيادي آبادي انگ اکر، مردم شماري 2023ع[15]
حيثيت آبادي ايراضي آبادي جي گهاٽائي سالياني آبادي واڌ
ضلعو 1,639,897 5,165 چورس ڪلوميٽر 317.5 ماڻهو في چورس ڪلوميٽر 1.6٪ (2017ع–2023ع)

جنس موجب آبادي

[سنواريو]




سکر ضلعي جي آبادي جنس موجب، 2023ع

  مرد (53.1%)
  عورتون (46.9%)
  ٽرانسجينڊر (0.0%)
جنس موجب آبادي، 2023ع[15]
جنس آبادي سيڪڙو
مرد 870,094 53.1%
عورتون 769,729 46.9%
ٽرانسجينڊر 74 0%

شهري ۽ ڳوٺاڻي آبادي

[سنواريو]





سکر ضلعي جي شهري ۽ ڳوٺاڻي آبادي، 2023ع

  ڳوٺاڻي (50.3%)
  شهري (49.7%)
شهري ۽ ڳوٺاڻي آبادي، 2023ع[15]
قسم آبادي سيڪڙو
ڳوٺاڻي 824,898 50.3%
شهري 814,999 49.7%

خواندگي

[سنواريو]





سکر ضلعي ۾ 10 سال ۽ ان کان مٿي عمر جي آبادي جي خواندگي، 2023ع

  خواندہ (58.3%)
  اڻ پڙهيل (41.7%)
خواندگي، عمر 10 سال ۽ مٿي، 2023ع[15]
حيثيت آبادي سيڪڙو
خواندہ 632,719 58.3%
اڻ پڙهيل 453,397 41.7%

عمر موجب ورڇ

[سنواريو]
عمر موجب آبادي، 2023ع[15]
عمر جو گروهه آبادي سيڪڙو
0–9 سال 539,351 32.9%
10–19 سال 364,328 22.2%
20–29 سال 247,230 15.1%
30–39 سال 184,746 11.3%
40–49 سال 137,638 8.4%
50–59 سال 85,245 5.2%
60–69 سال 43,679 2.7%
70 سال ۽ مٿي 23,250 1.4%


مادري ٻولي موجب آبادي، 2023ع[15]
مادري ٻولي آبادي سيڪڙو
سنڌي 1,399,164 86.3%
اردو 145,838 9%
پنجابي 28,352 1.7%
بلوچي 15,162 0.9%
سرائڪي 12,936 0.8%
پشتو 12,168 0.8%
هندڪو 3,002 0.2%
براهوي 2,007 0.1%
ميواتي 111 0.01%
ڪوهستاني 16 0%
ٻيون ٻوليون 6,711 0.4%


مذهب

[سنواريو]
سکر ضلعي ۾ مذهب (2023ع)[16]
مذهب سيڪڙو
اسلام
  
 95.90%
هندومت
  
 3.63%
عيسائيت
  
 0.40%
ٻيا
  
 0.07%

سکر ضلعي ۾ سڀ کان وڏو مذهب اسلام آهي، جنهن جا پيروڪار آباديءَ جو 95.9 سيڪڙو آهن. هندومت (جنهن ۾ شيڊيول ڪاسٽ سان لاڳاپيل ماڻهو پڻ شامل آهن) آباديءَ جي 3.63 سيڪڙو طرفان اختيار ڪيو وڃي ٿو.[16]

موجوده سکر ضلعي ۾ مذهبي آبادي
مذهبي
گروهه		 1941ع[17]:54–57 2017ع[18] 2023ع[16]
آبادي ٪ آبادي ٪ آبادي ٪
اسلام 185,249 63.46% 1,430,376 96.10% 1,558,888 95.9%
هندومت 102,132 34.99% 52,902 3.55% 59,032 3.63%
سک مت 3,794 1.30% N/A N/A 232 0.01%
عيسائيت 260 0.09% 4,192 0.28% 6,499 0.40%
ٻيا [lower-alpha 1] 478 0.16% 902 0.07% 816 0.06%
ڪل آبادي 291,913 100% 1,488,372 100% 1,625,467 100%
نوٽ: 1941ع جي مردم شماري جا انگ اکر سکر ضلعي جي پنو عاقل، روهڙي ۽ سکر تعلقن سان لاڳاپيل آهن، جيڪي تقريباً موجوده سکر ضلعي سان مطابقت رکن ٿا.

ٻولي

[سنواريو]




سکر ضلعي جون ٻوليون (2023ع)[19]

  سنڌي (86.08%)
  اردو (8.97%)
  پنجابي (1.74%)
  ٻيون (3.21%)

2023ع جي مردم شماري وقت، آباديءَ مان 86.06 سيڪڙو ماڻهن جي مادري ٻولي سنڌي، 8.97 سيڪڙو جي اردو ۽ 1.74 سيڪڙو جي پنجابي هئي.[19]

شھرن جي آبادي

[سنواريو]

[20]

سکر ضلعي جون شهري آباديون (2017ع ۽ 2023ع مردم شماري)[20]
شهر / آبادي انتظامي حيثيت آبادي (2017ع) آبادي (2023ع) واڌ / گهٽتائي
باگڙجي ٽائون ڪائونسل 7,629 5,779 ▼ −24.2٪
ڪنڌرا ٽائون ڪائونسل 15,798 21,465 ▲ +35.9٪
پنو عاقل ٽائون ڪائونسل 76,015 76,942 ▲ +1.2٪
پنو عاقل ڇانوڻي فوجي ڇانوڻي 24,094 25,759 ▲ +6.9٪
روهڙي ميونسپل ڪائونسل 69,944 92,135 ▲ +31.7٪
صالح پٽ ٽائون ڪائونسل 26,925 29,068 ▲ +8.0٪
سکر ميونسپل ڪارپوريشن 500,401 563,851 ▲ +12.7٪
2023ع ۾ سکر ضلعي جون وڏيون شهري آباديون[20]
درجو شهر آبادي
1 سکر 563,851
2 روهڙي 92,135
3 پنو عاقل 76,942
4 صالح پٽ 29,068
5 پنو عاقل ڇانوڻي 25,759
6 ڪنڌرا 21,465
7 باگڙجي 5,779


سکر ضلعي جي شهري آباديءَ جي ورهاست، 2023ع

  سکر (69.2%)
  روهڙي (11.3%)
  پنو عاقل (9.4%)
  صالح پٽ (3.6%)
  پنو عاقل ڇانوڻي (3.2%)
  ڪنڌرا (2.6%)
  باغڙجي (0.7%)

ڪتابيات

[سنواريو]
  • سکر ضلعي جي 1998ع واري مردم شماري رپورٽ. مردم شماري اشاعت. جلد 41. اسلام آباد: پاپوليشن سينسس آرگنائيزيشن، شماريات ڊويزن، حڪومت پاڪستان. 1999.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ PCO 1999, p. 1.
  2. 1 2 3 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  3. ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, SINDH" (PDF).
  4. ↑ PCO 1999, p. 11.
  5. ↑ "Pano Aqil Cantonment". www.globalsecurity.org. 2023-08-13 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Umair, Bisma (13 July 2013). "Sukkur".
  7. ↑ "Pakistan: Tehsils and Talukas (Districts and Subdistricts) - Population Statistics, Charts and Map".
  8. ↑ "Pakistan: Tehsils and Talukas (Districts and Subdistricts) - Population Statistics, Charts and Map".
  9. 1 2 سکر ضلعي جون يونين ڪائونسلون[مئل ڳنڍڻو]، پوليٽيڪو.ڪام
  10. ↑ "List of Dehs in Sindh" (PDF). Sindh Zameen. 22 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Population of administrative units" (PDF). pbs.gov.pk. پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس. 1998.
  12. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 20" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  13. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  14. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 5" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 "Sukkur District in Pakistan". Citypopulation.de. Thomas Brinkhoff. 13 June 2026 تي حاصل ڪيل.
  16. 1 2 3 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 9" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  17. ↑ "CENSUS OF INDIA, 1941 VOLUME XII SINDH PROVINCE".
  18. ↑ "District Statistics (Census - 2017) - Sukkur District". Pakistan Bureau of Statistics.
  19. 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 11" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
  20. 1 2 3 "Urban Localities in Sukkur District". Citypopulation.de. Thomas Brinkhoff. 13 June 2026 تي حاصل ڪيل.
  1. ↑ جن ۾ جين مت، عيسائيت، ٻڌ مت، زرتشتي مت، يهوديت، اد ڌرمي يا بيان نه ڪيل مذهب شامل آهن
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=سکر_ضلعو&oldid=384813" تان ورتل