بلوچستان، پاڪستان

بلوچستان

بلوچستان
بلوچستان بلوچستان
صوبو
Flag	Seal
	پاڪستان جي نقشي ۾ بلوچستان ڳاڙھي رنگ سان ڏيکاريل
	Coordinates: 27°42′N 65°42′E / 27.7°N 65.7°E
ملڪ	پاڪستان
قيام	14 آگسٽ 1947
صوبائي گادي جو هنڌ	ڪوئيٽا
وڏي ۾ وڏو شھر	ڪوئيٽا
ذيلي ورھاستون	List ضلعا : 32; يونين ڪاؤنسلون: 86;
Government
• Type	صوبائي حڪومت
• Body	بلوچستان جي صوبائي اسيمبلي
• گورنر	امان الله خان ياسين زئي(2018)
• وزير اعلیٰ	ڄام ڪمال خان(2018)
• چيف سيڪريٽري	اختر نذير (2018)
• انسپيڪٽر جنرل پوليس	محسن حسن بٽ
• بلوچستان اسيمبلي	ھڪ ايواني (65 سيٽون)
Area
• Total	347,190 km2 (134,050 sq mi)
Population (2017)
• Total	12,344,408
• Density	35.555/km2 (92.088/sq mi)
Demonym	بلوچ
Time zone	UTC+5 (پاڪستان جو معياري وقت )
ISO 3166 code	PK-BA
HDI	421 (data for 2014–2015)
ايڇ ڊي آء ڪيٽيگري	ھيٺ
صوبائي اسيمبلي جون سيٽون	65
Website	www.balochistan.gov.pk

بلوچستان (انگريزي: Balochistan) /bəˌloʊtʃɪˈstɑːn/ ) ايراضي جي لحاظ کان پاڪستان جو وڏي ۾ وڏو صوبو آهي. هن جو گادي جو هنڌ ڪوئيٽا شھر آھي. بلوچستان ۾ هڪ ننڍي پيماني تي گوادر بندر گاه آهي. بلوچستان ۾ معدني وسيلا تمام گھڻا آهن. ھتي سياري ۾ سخت سيءُ ۽ اونھاري ۾ سخت گرمي ٿيندي آھي. انتظامي طور بلوچستان ڊويزنن ۽ ضلعن ۾ ورهايل آهي.

تاريخ

ننڍي کنڊ جي ورھاڱي کان اڳ بلوچستان چئن پرنسلي اسٽيٽس تي مشتمل ھيو جن م قلات، لسٻيلو، خاران ۽ مڪران شامل ھيون جن مان لسٻيلي ۽ خاران جون رياستون انگريزن خان آف قلات جي اختيار ھيٺ رکيون ھيون^[5]. پاڪستان ٺھڻ بعد قائداعظم جي خواهش ھئي تہ خان آف قلات ٻين رياستن وانگر پاڪستان ۾ شامل ٿيڻ لاء معاھدو ڪري. خان نالي ماتر خودمختياري تان دستبردار ٿيڻ نہ پئي چاھيو پر ھو دفاع، پرڏيهي معاملن ۽ مواصلات جي حد تائين پاڪستان ۾ شامل ٿيڻ لاء تيار ھيو^[5]. جناح 15 فيبروري 1948ع تي سبي جو دورو ڪيو۽ شاھي درٻار ۾ خطاب دوران اعلان ڪيو ته ھي ٻن سالن اندر آئين جي تيار ٿيڻ تائين صوبي تي پنھنجي جوڙيل صلاحڪاري ڪائونسل جي مدد سان حڪومت ھلائيندو^[5]. 21 فيبروري 1948ع تي قلات جي دارالعوام جي اجلاس ۾ فيصلو ڪيو ويو تہ پاڪستان م شامل نہ ٿبو پر مستقبل جي تعلقات واري معاھدي لاءِ مذاڪرات جاري رکبا^[5]. 18 مارچ 1948ع م خاران، لسٻيلو ۽ مڪران پاڪستان ۾ شامل ٿيڻ جو اعلان ڪيو جنھن تي خان آف قلات اعتراض ڪيو^[5]. 26 مارچ 1948 تي پاڪ فوج کي پسني، جيواني ۽ تربت واري بلوچ ساحلي علائقن ۾ داخل ٿيڻ جو حڪم مليو. پاڪ فوج قلات ۾ داخل ٿي ۽ خان آف قلات کان پاڪستان م شامل ٿيڻ جي معاھدي تي صحيح ورتي وئي^[5]. ورھاڱي کان 227 ڏينھن بعد تائين بلوچستان م قلات جي الڳ رياست ھئي جنھن جو ڪراچي م سفارتخانو پڻ ھيو جنھن ۾ سفير پڻ مقرر ٿيل ھو^[5].

بلوچستان جي انتظامي ورھاست

ڊويزنل ورھاست

بلوچستان صوبو 6 انتظامي ڊويزنن ۾ تقسيم ٿيل آھي جيڪي ھرھڪ: ڪوئٽا، قلات، ژوب، نصيرآباد، مڪران ۽ سبي آھن.
بلوچستان جون ڊويزنون ۽ ضلعا

انتظامي ڊويزن	ضلعا
قلات ڊويزن	قلات, آواران، خاران، خضدار(ڊويزنل صدر مقام)، لسٻيلا، مستونگ، شھيد سڪندرآباد ۽ واشڪ
مڪران ڊويزن	گوادر, ڪيچ(ڊويزنل صدر مقام) ۽ پنجگور
نصيرآباد ڊويزن	جعفرآباد،نصيرآباد, ڪڇي، صحبتپور ۽ جھل مگسي
ڪوئيٽا ڊويزن	ڪوئيٽا(ڊويزنل صدر مقام), چاغي، قلعہ عبدالله، پشين ۽ نوشڪي
سبي ڊويزن	سبي(ڊويزنل صدر مقام)، ڪوھلو، زيارت، ڊيرا بگٽي، ھرنائي ۽ لھري
ژوب ڊويزن	ژوب(ڊويزنل صدر مقام)، موسیٰ خیل،بارخان، قلعہ سيف الله،لورالائي،شيراني ۽ دوڪي

بلوچستان جا ضلعا

ضلعا	تحصيلون
قلات ضلعو	قلات تعلقو، منگچر تعلقو جوھان تعلقو ۽ گاگز تعلقو
آواران ضلعو	ماشڪئي تعلقو، آواران تعلقو ۽ جھل جھائو تعلقو
خاران ضلعو	خاران تعلقو، ناگ، وسوق ۽ بسیمہ تعلقو
خضدار ضلعو	خضدار تعلقو، وڍ تعلقو، مولا تعلقو، نال تعلقو ۽ زھري تعلقو
لسٻيلو ضلعو	لسٻيلو تعلقو، اٿل تعلقو، ڪنراج تعلقو، لاکڙا تعلقو ۽ لیاري تحصیل
حب ضلعو	حب تعلقو،سونمياڻي تعلقو، گڊاني تعلقو، ساڪران تعلقو ۽ دریجي تعلقو
مستونگ ضلعو	مستونگ تعلقو، دشت تعلقو، کڏڪوچھہ تعلقو ۽ ڪردگاپ تعلقو
شھيد سڪندر آباد ضلعو	سوراب تحصيل
واشڪ ضلعو	واشوڪ ۽ ماشکيل تعلقو
گوادر ضلعو	گوادر تعلقو، اورماڙا تعلقو، پسني تعلقو، جیواني تعلقو ۽ سنتسار تحصيل
ڪيچ ضلعو	تربت تعلقو، بلیدہ تعلقو، زامران تعلقو، تمپ تعلقو، مند تعلقو ۽ دشت تعلقو
پنجگور ضلعو	پنجگور تعلقو، گوارگو، گچڪ ۽ پاروم تعلقو
نصير آباد ضلعو	ڊيرا مراد جمالي تعلقو،نصيرآباد تعلقو، تمبو تعلقو، ڇتر تعلقو ۽ بابا ڪوٽ تعلقو
جعفر آباد ضلعو	جھٽ پٽ (ڊيرا اللہ یار) تعلقو ۽ جعفر آباد تعلقو
صحبت پور ضلعو	صحبتپور تعلقو، مانجھي پور، ھائردين ۽ فريد آباد تعلقو
ڪڇي ضلعو	ڪڇي تعلقو، ڀاگ تعلقو، ڍاڍر تعلقو، مڇ تعلقو، سني تعلقو ۽ ختن تعلقو
جھل مگسي ضلعو	جھل مگسي تعلقو۽ گنداواھہ تعلقو
ڪوئيٽا ضلعو	ڪوئيٽا شھر تعلقو، پنجپائي ۽ چلتن تعلقو
چاغي ضلعو	دالبندين تعلقو، چاغي تعلقو، دڪ تعلقو، نوڪنڊي تعلقو ۽ تفتان تعلقو
قلعو عبدالله ضلعو	قلعہ عبدالله، گلستان ۽ دوبندي تعلقو
چمن ضلعو	چمن شھر تعلقو ۽ چمن صدر تعلقو
نوشڪي ضلعو	نوشڪي تعلقو
پشين ضلعو	پشین تعلقو، حرمزئي، شایستہ برشور، بوستان، ڪاریزات ۽ سرانان تعلقو
سبي ضلعو	سبي تعلقو، شاھرگ، لھڙي ۽ ڀاگ تعلقو
خضدار ضلعو	خضدار تعلقو
ڪوھلو ضلعو	ڪوھلو، ميوند ۽ ڪاھان تعلقو
ھرنائي ضلعو	ھرنائي تعلقو
ڊيرا بگٽي ضلعو	ڊيرا بگٽي، سئي، ڦلاواغ ۽ پيرڪوھ تعلقو
اوستا محمد ضلعو	اوستا محمد ۽ گنداواھہ تعلقو
زيارت ضلعو	زيارت تعلقو ۽ سنجاوي تعلقو
زوب ضلعو	زوب تعلقو، قمر دين ڪاريز، سمبازا، ڪاڪڙ خراسان ۽ اشيوات تعلقو
موسيٰ خيل ضلعو	موسي خيل تعلقو
برکان ضلعو	بارکان تعلقو
قلعو سيف الله ضلعو	قلعو سيف الله تعلقو ۽ مسلم باغ تعلقو
دڪي ضلعو	دڪي تعلقو
شيراني ضلعو	شيراني تعلقو
لورالائي ضلعو	لورالائي تعلقو

حوالا

↑ Retired justice Amanullah Khan Yasinzai appointed Balochistan governor, The Express Tribune, 3 October 2018.
↑ "DISTRICT WISE CENSUS RESULTS CENSUS 2017" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. اصل نسخو (PDF) مان 29 آگسٽ 2017 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
↑ "Pak population increased by 46.9% between 1998 and 2011". The Times of India. اصل نسخو مان 29 جنوري 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 جنوري 2016 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
↑ "SOCIAL DEVELOPMENT IN PAKISTAN ANNUAL REVIEW 2014–15" (PDF). SOCIAL POLICY AND DEVELOPMENT CENTRE. 2016. 26 March 2017 تي حاصل ڪيل.
1 2 3 4 5 6 7 [ https://nation.com.pk/05-Dec-2015/how-balochistan-became-a-part-of-pakistan-a-historical-perspective]

[1] Retired justice Amanullah Khan Yasinzai appointed Balochistan governor, The Express Tribune, 3 October 2018.

[DISTRICT_WISE_CENSUS_RESULTS_CENSUS_2017-2] "DISTRICT WISE CENSUS RESULTS CENSUS 2017" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. اصل نسخو (PDF) مان 29 آگسٽ 2017 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)

[POP-3] "Pak population increased by 46.9% between 1998 and 2011". The Times of India. اصل نسخو مان 29 جنوري 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 جنوري 2016 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)

[4] "SOCIAL DEVELOPMENT IN PAKISTAN ANNUAL REVIEW 2014–15" (PDF). SOCIAL POLICY AND DEVELOPMENT CENTRE. 2016. 26 March 2017 تي حاصل ڪيل.

[نيشن-5] 1 2 3 4 5 6 7 [ https://nation.com.pk/05-Dec-2015/how-balochistan-became-a-part-of-pakistan-a-historical-perspective]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

صوبائي جھنڊو
صوبائي مھر
صوبائي جانور
صوبائي پکي
صوبائي وڻ
صوبائي گل