مواد ڏانھن هلو

ڪوئيٽا ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪوئيٽا ضلعو

ضلع کوئٹہ
ضلعو
Quetta District
بلوچستان جو نقشو جن ۾ ڪوئيٽا ضلعو هائي لائٽ ڪيل آهي
بلوچستان جو نقشو جن ۾ ڪوئيٽا ضلعو هائي لائٽ ڪيل آهي
Coordinates: 30°10′N 67°00′E / 30.167°N 67.000°E / 30.167; 67.000
ملڪ پاڪستان
صوبو بلوچستان، پاڪستان
ڊويزنڪوئيٽا ڊويزن
قائم ٿيواپريل، 1983ع
انتظامي هيڊ ڪوارٽرڪوئيٽا
انتظامي ٽائون
5
  • ڪوئيٽا شھر تعلقو
    ڪوئيٽا صدر تعلقو
    ڪچلاڪ تعلقو
    سرياب تعلقو
    پنجپائي تعلقو
حڪومت
• ڊپٽي ڪمشنرليفٽيننٽ (ريٽائرڊ) سعد بن اسد
• قومي اسيمبلي جو تڪاین اي-263 (ڪوئٽا-2)
ايراضي
• ڪل3,447 چورس ڪلوميٽر (1,331 چورس ميل)
آبادي
 (2023ع)[1][2]
• ڪل22,72,290
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
Literacy
وقتي علائقوUTC+05:00 (PKT)
 • اونهارو (ر.ب.و)DST is not observed
پوسٽل ڪوڊ
87300
ڊائلنگ ڪوڍ081
آء ايس او 3166 ڪوڊPK-BA
CNIC Code of Quetta District54400
ويب سائيٽwww.balochistan.gov.pk

ڪوئيٽا (Quetta District) پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي اتر اولهه واري حصي ۾ هڪ ضلعو آهي. سال 2023ع جي پاڪستاني مردم شماري مطابق ڪوئيٽا ضلعي جي آبادي 22,72,290 (2.2 ملين) آهي.

اهو ڪوئيٽا ڊويزن جو حصو آهي. ضلعو پنهنجي زرعي پيداوار لاءِ مشهور آهي، خاص طور تي ميوي جا باغ، جن ۾ سيب ۽ انگور شامل آهن. هنه وادي هڪ اهڙو علائقو آهي جتي بادام پوکيا ويندا آهن. 1998ع جي مردم شماري ۾ آبادي 7,60,000 هئي، جڏهن ته سال 2010ع ۾ ان جو اندازو 12,35,000 هو ۽ سال 2023ع ۾ 2,272,290 ٿي وئي.[1][4]

تاريخ

[سنواريو]

ڪوئيٽا جو قديم نالو شالڪوٽ هو، هڪ اصطلاح جنهن سان اهو اڃا تائين ملڪ جي ماڻهن ۾ مشهور آهي. هن علائقي تي غزنوين، غوري، ارغونن ۽ مغلن جي حڪومت رهئي آهي. پندرهين صديءَ جي آخر ۾، اهو هرات جي حڪمران شاهه بيگ ارغون کي عطا ڪيو ويو، مغلن جي وڌندڙ طاقت اڳيان ٿوري دير ۾ ئي رستو ڇڏڻو پيو. آئين اڪبري ۾ شال ۽ پشين ٻنهي جو ذڪر آهي جيڪي اڪبر کي فوجي خدمت ۽ آمدني فراهم ڪندا هئا. تنهن هوندي به، اهي علائقا قنڌار سان گڏ صفوين جي حوالي ٿي ويا. ارڙهين صديءَ جي شروعات ۾ قنڌار ۾ خلجي طاقت جي عروج تي، ساڳئي وقت قلات ۾ بلوچن جي طاقت سان، ڊيورنڊ جي معاهدي ذريعي ڪوئيٽا ۽ پشين انگريزن جي هٿ ۾ ڪينٽ بڻجي ويا.[5]

برطانوي دور

[سنواريو]

19 صدي دوران ڪوئيٽا (شالڪوٽ) تي سال 1879ع جي ٻي اينگلو-افغان جنگ دوران برطانوي فوج قبضو ڪيو. [6] 1839ع ۾ سنڌو درياءَ جي برطانوي فوج جي اڳڀرائي تي، ڪيپٽن بين کي شالڪوٽ ۾ پهريون پوليٽيڪل ايجنٽ مقرر ڪيو ويو ۽ ملڪ جو انتظام شاهه شجاع الملڪ جي طرفان هن جي طرفان ڪيو ويو. 1876 ۾ سر رابرٽ سنڊيمن جي قلات جي مشن کان پوءِ، ڪوئيٽا قلعي تي سندس محافظ قبضو ڪيو ويو ۽ ملڪ جو انتظام خان آف قلات جي طرفان 1883 تائين ڪيو ويو، جڏهن ان کي خان ۽ برطانوي سلطنت جي وچ ۾ هڪ معاهدي ذريعي 25,000 رپين جي سالياني ڪرائي تي برطانوي حڪومت کي ليز تي ڏنو ويو. 1883ع ۾ پشين ۽ شورارود سان گڏ هڪ انتظامي چارج ۾ ان کي قائم ڪيو ويو. 1888ع تائين پراڻو چمن سرحد تي سڀ کان وڌيڪ ترقي يافته پوسٽ هئي؛ پر، خواجه امران جي پار ريلوي جي واڌ تي، ٽرمينس ان جي موجوده جڳهه تي مقرر ڪيو ويو، ان جڳهه کان 7 ميل (11 ڪلوميٽر). افغانستان سان سرحد آخرڪار 1895-1896 ۾ حد بندي ڪئي وئي.[7]

شالڪوٽ جو شهر جو علائقو ڪاسي قبيلي جي آبادي هو ۽ ان جي چوڌاري بازئي قبيلي جي قبضي ۾ هو، جنهن ۾ سليمان خيل، خروٽي، نصر ۽ بيتنائي جا قبيلا شامل هئا. قنڌار جي ٻاهرئين پاسي هجڻ ڪري، اهو گهڻو ترقي يافته نه هو. برطانوي فوجن جي آمد سان، ترقي جا دروازا کوليا ويا. تمام جلد، ماڻهن علائقي ۾ روڊ، ٽرينون ۽ اسڪول ڏٺا.[8]

انتظامي تقسيم

[سنواريو]

تعلقا

[سنواريو]

In 1975, Quetta and Pishin were made separate districts. Quetta District today consists of two towns[9] and one sub-tehsil. Quetta District was designated as a City District in 2001, having two tehsils and one sub-tehsil with a total of 67 union councils.

Tehsil Area

(km²)[10]

 Pop.

(2023)

 Density

(ppl/km²)

(2023)

 Literacy rate

(2023)[11]

 Union Councils
Chiltan Tehsil[9] ... ... ... ... ...
Zarghoon Tehsil[9] ... ... ... ... ...
Panjpai Tehsil 1,205 21,371 17.74 37.67% ...
Sadar Tehsil 1,283 330,421 257.54 56.66% ...
Kuchlak Tehsil 180 310,246 1,723.59 50.59% ...
Sariab Tehsil 221 572,854 2,592.10 42.99% ...

آباديات

[سنواريو]

قابل ذڪر ماڻهو

[سنواريو]
Elena Kagan, then the Dean of Harvard Law School, delivering the Medal of Freedom to Chief Justice Ifitkhar Chaudhry.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Quetta سانچو:Neighbourhoods of Quetta سانچو:Districts of Balochistan (Pakistan)

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 "District And Tehsil Level Population Summary - Quetta District" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics, Government of Pakistan website. اصل نسخو (PDF) مان 27 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 8 February 2024 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "census2023".
  3. ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  4. ↑ Screenshot of Itunes Library - Archived Platform Itunes 2010. doi:10.3998/mpub.11435021.cmp.6. http://dx.doi.org/10.3998/mpub.11435021.cmp.6. Retrieved 2024-01-26.
  5. ↑ Quetta-Pishin - Imperial Gazetteer of India, v. 21, p. 13-14, اصل نسخو مان 2024-06-05 تي محفوظ ڪيل, 2025-03-07 تي حاصل ڪيل {{citation}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  6. ↑ Quetta-Pishin - Imperial Gazetteer of India, v. 21, p. 13-14, اصل نسخو مان 2024-06-05 تي محفوظ ڪيل, 2025-03-07 تي حاصل ڪيل {{citation}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  7. ↑ Quetta-Pishin - Imperial Gazetteer of India, v. 21, p. 13-14, اصل نسخو مان 2024-06-05 تي محفوظ ڪيل, 2025-03-07 تي حاصل ڪيل {{citation}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  8. ↑ Quetta-Pishin - Imperial Gazetteer of India, v. 21, p. 13-14, اصل نسخو مان 2024-06-05 تي محفوظ ڪيل, 2025-03-07 تي حاصل ڪيل {{citation}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  9. 1 2 3 "Towns & Unions in the City District of Quetta". National Reconstruction Bureau, Government of Pakistan website. اصل نسخو مان 9 February 2012 تي محفوظ ڪيل. 8 February 2024 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  11. ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪوئيٽا_ضلعو&oldid=384110" تان ورتل