ھرنائي ضلعو
هرنائي ضلعو ضلع ہرنائی (اردو) هرناۍ ولسوالۍ (پشتو) هرنائی دمگ (بلوچي) | |
|---|---|
| Harnai District | |
 هرنائي جا جبل | |
 بلوچستان جو نقشو جن ۾ هرنائي ضلعي کي هائي لائٽ ڪيو ويو آهي | |
| Coordinates: 30°06′20″N 67°56′23″E / 30.105447°N 67.939861°E | |
| ملڪ |  پاڪستان
|
| صوبو |  بلوچستان، پاڪستان
|
| ڊويزن | سبي ڊويزن |
| صدر مقام | هرنائي |
| حڪومت | |
| • طرز | ضلعي انتظاميا |
| • ڊپٽي ڪمشنر | N/A |
| • ضلعي پوليس آفيسر (ڊي ايس پي) | N/A |
| • ضلعي صحت آفيسر | N/A |
| ايراضي | |
| • ڪل | 2,492 چورس ڪلوميٽر (962 چورس ميل) |
| آبادي (2023ع)[1] | |
| • ڪل | 1,27,571 |
| • ڪثافت | auto في چورس ڪلوميٽر |
| وقتي علائقو | UTC+5 (PST) |
ھرنائي ضلعو (بلوچي: هرنائی دمگ؛ پشتو: هرناۍ ولسوالۍ؛ اردو: ضلع ہرنائی) پاڪستان جي صوبي بلوچستان ۾ ھڪ ضلعو آھي. ھرنائي ھن ضلعي جو اھم شھر ۽ ان جي گاديء جي ھنڌ جي طور تي ڪم ڪندو آھي. ھي ضلعو صوبي بلوچستان جي اتر اوڀر واری علائقي ۾ واقع آھِی. سال 2007ع تائين هرنائي ضلعي سبي جو هڪ تعلقو هيو، آگسٽ، 2007ع ۾ بلوچستان صوبائي حڪومت سبي ضلعي کي ورهائي ۽ هرنائي، شاهرگ ۽ خوست تعلقن کي ملائي نئون هرنائي ضلعو ٺاهڻ جو اعلان ڪيو.[2][3]
تاريخ
[سنواريو]هَرنائي جو نالو هڪ بااثر هندو شخصيت هرنام داس ڏانهن منسوب ڪيو وڃي ٿو، جنهن کي هرنائي شهر جو مبينا باني سمجهيو وڃي ٿو. هي شهر هرنائي ضلعي جو گاديءَ جو هنڌ آهي. شهر لورالائي، زيارت، سبي ۽ ڪوئيٽا جي بلڪل ويجهو آهي. هرنائي چئني پاسن کان اوچن ۽ شاندار جبلن سان گهيريل آهي. ان جي چوڌاري پکڙيل جبلن جي سلسلن جا مشهور نالا خليفت ۽ زرغون آهن.
هرنائي جي آبادي اٽڪل 200,000 آهي. هرنائي جي آباديءَ جي اڪثريت ترين قبيلي سان تعلق رکي ٿي ۽ اهي گهڻو ڪري هڪ منفرد لهجو يا ٻولي، ترينو (وڻيسي) ڳالهائين ٿا، جيڪا بلوچستان ۽ خيبر پختونخوا جي ٻين حصن ۾ ڳالهائي ويندڙ پشتو کان ڪافي مختلف آهي. ممڪن آهي ته اها پشتو، اردو ۽ ٻين ٻولين جو ميلاپ هجي، جيڪا 18هين ۽ 19هين صديءَ دوران، جڏهن مختلف نسلي پسمنظر رکندڙ ماڻهو هتي رهندا هئا، تڏهن هڪ رابطي جي ٻولي طور ترقي ڪئي هجي. ان جو ان کان اڳ جو ڪو تاريخي حوالو يا نشان موجود نظر نٿو اچي.
جاگرافي ۽ آبهوا
[سنواريو]هرنائي جبلن جي سلسلن سان گهيريل آهي. علائقي ۾ سياري جي گهٽ ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ گرمي پد ترتيبوار −2 °C ۽ 20 °C رهي ٿي. اونهاري ۾ سخت گرمي پوي ٿي ۽ گهٽ ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 20 °C کان 48 °C تائين رهي ٿو. چوماسي جي موسم دوران هرنائي ۾ برساتون پون ٿيون، جيڪي علائقي جي زمين کي زرخيز بڻائين ٿيون. عام طور تي سياري جي موسم ۾ هرنائي جي آبهوا خوشگوار رهي ٿي.
انتظامي ورهاست
[سنواريو]| تحصيل | ايراضي
(ڪلوميٽر²)[4] |
آبادي
(2023ع) |
گهاٽائي
(ماڻهو/ڪلوميٽر²) (2023ع) |
خواندگيءَ جي شرح
(2023ع)[5] |
يونين ڪائونسلون |
|---|---|---|---|---|---|
| هرنائي تحصيل | 259 | 82,001 | 316.61 | 36.28% | ... |
| شاهرڳ تحصيل | 614 | 29,005 | 47.24 | 50.12% | ... |
| خوست تحصيل | 1,619 | 16,565 | 10.23 | 40.35% | ... |
آباديءَ جا انگ اکر
[سنواريو]| Year | Pop. | ±% p.a. |
|---|---|---|
| 1951 | N/A | — |
| 1961 | N/A | — |
| 1972 | N/A | — |
| 1981 | N/A | — |
| 1998 | 76,652 | — |
| 2017 | 97,052 | +1.25% |
| 2023 | 127,571 | +4.66% |
| ذريعا:[6] | ||
آبادي
[سنواريو]2023ع جي آدمشماريءَ موجب، هرنائي ضلعي ۾ 16,393 گهراڻا ۽ ڪُل آبادي 127,571 هئي. ضلعي ۾ هر 100 عورتن جي ڀيٽ ۾ 111.89 مرد هئا ۽ خواندگيءَ جي شرح 39.83 سيڪڙو هئي، جيڪا مردن ۾ 48.91 سيڪڙو ۽ عورتن ۾ 29.71 سيڪڙو هئي.[7][8] سروي ڪيل آباديءَ مان 54,999 ماڻهو (43.11 سيڪڙو) 10 سالن کان گهٽ عمر جا هئا.[9] 33,433 ماڻهو (26.21 سيڪڙو) شهري علائقن ۾ رهندا هئا.[7]
مذهب
[سنواريو]| مذهب | 2017ع[1] | 2023ع[10] | ||
|---|---|---|---|---|
| آبادي | ٪ | آبادي | ٪ | |
اسلام  |
96,441 | 99.37% | 126,465 | 99.13% |
هندو ڌرم  |
300 | 0.31% | 421 | 0.33% |
عيسائيت  |
275 | 0.28% | 589 | 0.46% |
| ٻيا | 36 | 0.04% | 96 | 0.08% |
| ڪُل آبادي | 97,052 | 100% | 127,571 | 100% |
اسلام 99.13 سيڪڙو آباديءَ سان سڀ کان وڏو مذهب آهي، جڏهن ته عيسائيت ٻيو سڀ کان وڏو مذهب آهي.[10]
ٻولي
[سنواريو]
2023ع جي آدمشماريءَ وقت، 89.24 سيڪڙو آباديءَ جي پهرين ٻولي پشتو، 8.20 سيڪڙو جي بلوچي ۽ 0.7 سيڪڙو جي سنڌي هئي.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 "Pakistan Census 2017 District-Wise Tables: Peshawar". پاڪستان شماريات بيورو.
- ↑ Harnai is new district of Balochistan Dawn newspaper, Published 31 August 2007, Retrieved 7 February 2024
- ↑ Hallberg, Daniel G. 1992. Pashto, Waneci, Ormuri. Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan, 4.
- ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
- 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
- ↑ "7th Population and Housing Census: Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
- 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 9" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
ڪتابيات
[سنواريو]- 1998 District census report of Sibi. آدمشماري اشاعت. جلد 17. اسلام آباد: آدمشماري تنظيم، شماريات ڊويزن، حڪومت پاڪستان. 1999.
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا ھرنائي ضلعو. |
- هرنائي ضلعو، www.balochistan.gov.pk تي
- هرنائي ضلعي جو ترقياتي خاڪو 2011ع آرڪائيو ڪيا ويا 2017-10-26 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- مضمون with short description
- Short description is different from Wikidata
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- سانچا
- Commons link is locally defined
- Commons category wi page teetle different than on Wikidata
- هرنائي ضلعو
- بلوچستان، پاڪستان جا ضلعا
- بلوچستان جا ضلعا
- سبي ڊويزن
- سبي ڊويزن جا ضلعا
- ھرنائي ضلعو