مواد ڏانھن هلو

خاران ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
خاران ضلعو

ضلع خاران
ھاران دمگ‎
ضلع خاران
ضلعو، بلوچستان
خاران
خاران قلعو
خاران قلعو
بلوچستان جو نقشو، جنهن ۾ خاران ضلعو نمايان ڪيل آهي
بلوچستان جو نقشو، جنهن ۾ خاران ضلعو نمايان ڪيل آهي
ملڪ پاڪستان
صوبو بلوچستان
ڊويزنرخشان
قائم ٿيو15 مارچ 1952ع
صدر مقامخاران
حڪومت
• طرزضلعي انتظاميا
• ڊپٽي ڪمشنرلاڳو ناهي
• ضلعي پوليس آفيسرلاڳو ناهي
• ضلعي صحت آفيسرلاڳو ناهي
ايراضي
• ضلعو، بلوچستان14,958 km2 (5,775 sq mi)
آبادي
 (2023)[1]
• ڪل260,352
• ڪثافت17.4 في چورس ڪلوميٽر
• شهري
80806 (31.04%)
• ٻهراڙي
179,546 (68.96%)
خواندگي
 • خواندگيءَ جي شرح
  • ڪُل:
    (41.07%)
  • مرد:
    (51.78%)
  • عورتون:
    (29.36%)
وقتي علائقوUTC+5 (پاڪستان معياري وقت)
ضلعي ڪائونسلون9 يونين ڪائونسلون
تعلقن جو تعداد3 (1 ذيلي تعلقو)

خاران ضلعو (Balochi: ھاران دمگ؛ Urdu: ضلع خاران) پاڪستان جو هڪ ضلعو آهي، جيڪو پاڪستان جي صوبي بلوچستان ۾ واقع آهي. ضلعي جو صدر مقام خاران شهر آهي. هي رخشان ڊويزن جو ڊويزنل صدر مقام پڻ آهي.

انتظامي ورهاست

[سنواريو]
تعلقو ايراضي

(ڪلوميٽر²)[3]

 آبادي

(2023ع)

 گهاٽائي

(ماڻهو/ڪلوميٽر²)

(2023ع)

 خواندگيءَ جي شرح

(2023ع)[4]

 يونين ڪائونسلون
خاران تعلقو 2,941 104,035 35.37 48.63% ...
سر خاران تعلقو 3,539 86,015 24.30 36.70% ...
توهمُلڪ تعلقو 6,347 49,803 7.85 34.81% ...
پٽڪين تعلقو 2,131 20,499 9.62 35.06% ...

آباديءَ جا انگ اکر

[سنواريو]
Historical population
YearPop.±% p.a.
1951N/A—    
1961N/A—    
1972N/A—    
1981N/A—    
199896,900—    
2017162,766+2.77%
2023260,352+8.14%
ذريعا:[5]

آبادي

[سنواريو]

2023ع جي آدمشماريءَ موجب، خاران ضلعي ۾ 35,843 گهراڻا ۽ ڪُل آبادي 260,352 هئي. ضلعي ۾ هر 100 عورتن جي ڀيٽ ۾ مردن جو تناسب 115.79 هو، جڏهن ته خواندگيءَ جي شرح 41.07 سيڪڙو هئي، جيڪا مردن ۾ 51.78 سيڪڙو ۽ عورتن ۾ 29.36 سيڪڙو هئي.[6][7] سروي ڪيل آباديءَ مان 107,876 ماڻهو (41.43 سيڪڙو) 10 سالن کان گهٽ عمر جا هئا.[8] 80,806 ماڻهو (31.04 سيڪڙو) شهري علائقن ۾ رهندا هئا.[6]

مذهب

[سنواريو]
خاران ضلعي ۾ مذهب (2023ع)[9]
مذهب سيڪڙو
اسلام
 
 97.95%
هندومت
 
 1.73%
ٻيا
 
 0.32%

2023ع جي آدمشماريءَ موجب، ضلعي ۾ 4,480 ماڻهو (2.05 سيڪڙو) مذهبي اقليتن سان واسطو رکندڙ هئا، جن ۾ اڪثريت هندن جي هئي.[9]




خاران ضلعي جون ٻوليون (2023ع)

  بلوچي (91.24%)
  بروهي (8.5%)
  ٻيون (0.26%)

ٻولي

[سنواريو]

2023ع جي آدمشماريءَ وقت، آباديءَ مان 91.24 سيڪڙو ماڻهن جي پهرين ٻولي بلوچي ۽ 8.5 سيڪڙو ماڻهن جي بروهي هئي.[10]

تعليم

[سنواريو]

پاڪستان ضلعي تعليمي درجابندي 2017ع موجب، خاران ضلعو تعليمي اسڪور انڊيڪس ۾ پاڪستان جي درجابندي ڪيل 141 ضلعن مان 110هين نمبر تي هو. هن انڊيڪس ۾ ضلعي اندر سکيا، صنفي برابري ۽ شاگردن جي تعليم جاري رکڻ جي شرح کي نظر ۾ رکيو ويو هو.

2014–15ع ۾ ضلعي جي 10 سال ۽ ان کان وڌيڪ عمر واري آباديءَ ۾ خواندگيءَ جي شرح 44 سيڪڙو هئي، جڏهن ته عورتن ۾ اها شرح رڳو 27 سيڪڙو هئي.[11]

پرائمري کان پوءِ واري تعليم تائين پهچ ضلعي جو هڪ اهم مسئلو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ 78 سيڪڙو اسڪول پرائمري سطح جا آهن. ان جي ڀيٽ ۾ هاءِ اسڪول ضلعي جي سرڪاري اسڪولن جو رڳو 8 سيڪڙو آهن. اها صورتحال 2016–17ع جي داخلا جي انگن اکرن مان پڻ ظاهر ٿئي ٿي، جڏهن پهرين کان پنجين جماعت تائين 6,987 شاگرد داخل هئا، جڏهن ته نائين ۽ ڏهين جماعت ۾ رڳو 170 شاگرد داخل هئا.

صنفي اڻبرابري پڻ ضلعي جو هڪ مسئلو آهي. ضلعي جي رڳو 26 سيڪڙو اسڪولن ۾ ڇوڪرين لاءِ تعليم جو بندوبست آهي. ڇوڪرين جي تعليم تائين پهچ ضلعي جو هڪ اهم مسئلو آهي، جيڪو عورتن ۾ خواندگيءَ جي گهٽ شرح مان پڻ ظاهر ٿئي ٿو.

ان کان سواءِ، ضلعي جي اسڪولن ۾ بنيادي سهولتن جي کوٽ آهي. الف اعلان جي ضلعي تعليمي درجابندي 2017ع موجب، پرائمري اسڪولن جي بنيادي ڍانچي جي لحاظ کان ضلعو پاڪستان جي 155 ضلعن مان 141هين نمبر تي هو. مڊل اسڪول جي سطح تي اهو 155 ضلعن مان 126هين نمبر تي هو. هن درجابنديءَ ۾ اسڪولن ۾ موجود بنيادي سهولتن، جن ۾ پيئڻ جو پاڻي، استعمال لائق بيت الخلا، بجليءَ جي دستيابي، چوديواريءَ جي موجودگي ۽ عمارت جي مجموعي حالت شامل آهن، کي نظر ۾ رکيو ويو هو. لڳ ڀڳ هر پنجن مان چار اسڪولن ۾ بجلي موجود نه هئي. هر ٽن مان هڪ اسڪول ۾ بيت الخلا نه هو ۽ هر پنجن مان ٽن اسڪولن کي چوديواري نه هئي. لڳ ڀڳ هر ٻن مان هڪ اسڪول ۾ پيئڻ جو صاف پاڻي موجود نه هو.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Population by Sex, Religion and Rural/Urban, Census - 2023" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  2. ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  3. ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  4. ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  5. ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  6. 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  7. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  8. ↑ "7th Population and Housing Census: Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  9. 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 9" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  10. ↑ "Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban, Census-2023" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  11. ↑ Pakistan Bureau of Statistics (2016). Pakistan Social and Living Standards Measurement Survey 2014-15. Islamabad: Government of Pakistan, p.111. [Accessed 6 Aug. 2018].
  12. ↑ Mindat info

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

وڪيميڊيا العام تي خاران ضلعو بابت زمرا

سانچو:Districts of Balochistan (Pakistan)

28°00′N 64°30′E / 28.000°N 64.500°E / 28.000; 64.500

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=خاران_ضلعو&oldid=390936" تان ورتل