مواد ڏانھن هلو

گوادر ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
گوادر ضلعو

گوادر دمگ (بلوچي)
ضلعو
Gwadar District
اورماڙہ، گوادر ضلعي جو هڪ شهر
اورماڙہ، گوادر ضلعي جو هڪ شهر
بلوچستان جو نقشو جن ۾ گوادر ضلعو هائي لائٽ ڪيو ويو آهي
بلوچستان جو نقشو جن ۾ گوادر ضلعو هائي لائٽ ڪيو ويو آهي
ملڪ پاڪستان
صوبو بلوچستان، پاڪستان
ڊويزنمڪران ڊويزن
قائم ڪيو ويوپهرين جولائي، 1977ع
صدر مقامگوادر
حڪومت
• طرزضلعي انتظاميه
• ميئرمولانا هدايت الرحمان بلوچ
• ڊپٽي ڪمشنرعزت نذير بلوچ (BPS-18 PAS)
• ضلعي پوليس آفيسرمحمد جواد طارق (BPS-18 PSP)
ايراضي
• ضلعو12,637 چورس ڪلوميٽر (4,879 چورس ميل)
آبادي
 (2023)
• ڪل305,160
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
• شهري
159035
• ٻهراڙي
146,125
ٻوليون
خواندگي
 • خواندگي جي شرح
  • Total:
    (50.30%)
  • Male:
    (57.62%)
  • Female:
    (42.19%)
وقتي علائقوUTC+5 (PST)
تعلقن جي تعداد5

گوادر ضلعو (بلوچي: گوادر دمگ) صوبي بلوچستان جو ھڪ ضلعو آھي. گوادر نالو گوات ۽ در مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي هوا جو دروازو. پهرين جولاءِ 1977ع تي گوادر کي الڳ ضلعي طور نوٽيفڪيشن ڪيو ويو. گوادر شهر ضلعي هيڊ ڪوارٽر طور ڪم ڪري ٿو.

اهو بلوچستان صوبي جي ڏکڻ ۾ واقع آهي. هن جي ڏکڻ ۾ عربي سمنڊ، اوڀر ۾ لسبيلا ضلعو، اتر ۾ ڪيچ ۽ آواران ضلعا ۽ اولهه ۾ ايران جو صوبو سيستان ۽ بلوچستان واقع آهي.

انتظامي ورھاست

[سنواريو]

گوادر ضلعي کي پنج تعلقن ۾ ورهايو ويو آھي.

تعلقو[2] ايراضي

(km²)[3]

 آبادي

(2023)

 گهاٽائي

(ppl/km²)

(2023)

 خواندگي جي شرح

(2023)[4]

 يونين ڪائونسلون
گوادر تعلقو 2,590 147,673 57.02 51.60% ...
جيوني تعلقو 454 35,004 77.10 35.28% ...
اورماڙہ تعلقو 2,796 27,832 9.95 49.08% ...
پسني تعلقو 4,822 74,128 15.37 59.71% ...
سنتسر تعلقو 1,975 20,523 10.39 31.69% ...

يونين ڪائونسلون

[سنواريو]

گوادر ضلعي ۾ 18 يونين ڪائونسلون آهن:

يونين ڪائونسلن جا تفصيل هيٺ ڏجن ٿا:

يونين ڪائونسل نمبر يونين ڪائونسل جو نالو وارڊن جا نالا
يونين ڪائونسل نمبر 1 سربندر 1. ڪؤدا ابابڪر محلو، 2. ڪؤدا شاديان محلو، 3. بلوچ محلو، 4. ڪهدا عيسيٰ محلو، 5. نور محمد پاڙو/محلو، 6. ڪپري محلو، 7. ڪوهبون
يونين ڪائونسل نمبر 2 گراب سربندر 1. ڪهدا شعبان محلو، 2. حاجي قاسم محلو، 3. داد ڪريم محلو، 4. لالا حسن محلو، 5. فشريز محلو، 6. مير اڪبر محلو، 7. گراب
يونين ڪائونسل نمبر 3 چب ڪلمتي 1. چيب ڪلمتي، 2. چيب ريڪاني، 3. ڪيا قلات، 4. شانيڪاني در، 5. زيارت مچي، 6. واشين ڌور، 7. جوهر خان، 8. فقير ڪالوني، 9. نگور شريف، 10. ڌور گٽي
يونين ڪائونسل نمبر 4 پشوڪان 1. ڪرگاني چب، 2. اسحاق وارڊ، 3. قادر خان وارڊ شمالي، 4. قادر خان وارڊ جنوبي، 5. بريسي وارڊ شمالي/وسطي، 6. چاهباري، 7. قصبه وارڊ غربي، 8. قصبه وارڊ شرقي، 9. دشتي
يونين ڪائونسل نمبر 5 پليري 1. پليري، 2. سائجي، 3. چٽي، 4. گاروڪ/گمارو، 5. گمارو، 6. مزاني/شابي، 7. پسو/پراهي ٽوڪ
يونين ڪائونسل نمبر 6 گنز 1. پنوان، 2. پاوان، 3. گنز، 4. گنز، 5. بندري، 6. ڪارگوسڪي/بندي
يونين ڪائونسل نمبر 7 ڪلاتو سنسٽار 1. ڪلاتو، 2. سماتي، 3. چاواڊ بل، 4. زهران، 5. زهران داد شاهه، 6. مير جت، 7. ڊومب/شيگوش
يونين ڪائونسل نمبر 8 گبد 1. گبد، 2. چٽان/ڪلدان، 3. سنٽسر، 4. ميٽينگ، 5. دلسر، 6. سوئي، 7. حجرت
يونين ڪائونسل نمبر 9 ڪلگ 1. ڪلگ، 2. راهيلا، 3. جدگال، 4. نوڪ بر، 5. چب واري، 6. چليري، 7. ناگي، 8. گانو
يونين ڪائونسل نمبر 10 بان 1. بان شمالي، 2. امبي، 3. پلادو، 4. پلادو، 5. ڪکر وسطي، 6. ڪکر شمالي
يونين ڪائونسل نمبر 11 چوربندر 1. چور بندر، 2. چاڪلي، 3. زمين ٽوڪ، 4. ڪنداسول (اوڀر)، 5. شتنگي ڪنداري، 6. چڪين
يونين ڪائونسل نمبر 12 ڪلمات 1. شادي ڪور، 2. ڪلمات، 3. مڪولا، 4. بل، 5. اسپيھاڪ، 6. چانڊي، 7. جونز
يونين ڪائونسل نمبر 13 نليانٽ 1. محمودي بل
يونين ڪائونسل نمبر 14 فقيرآباد نليانٽ 1. فقيرآباد نليانٽ، 2. اناري، 3. سليمان بازار، 4. ڪوهان دور، 5. چيل، 6. شام، 7. ڪوهدايم
يونين ڪائونسل نمبر 15 هري بيلار 1. هري بيلار شمالي، 2. گوندين نگور شمالي، 3. هري بيلار وسطي، 4. هري بيلار جنوبي، 5. نال واد جنوبي
يونين ڪائونسل نمبر 16 ڪپئي 1. تاج محمد بازار، 2. شريف بازار، 3. مراد بخش، 4. عثمان بازار، 5. شام ڪپر، 6. سر چب
يونين ڪائونسل نمبر 17 هُد 1. هُد، 2. گور هُد، 3. ڪنڊيلاڪ، 4. بل، 5. بلادا، 6. رچ
يونين ڪائونسل نمبر 18 بسول 1. سيدآباد، 2. جونا لائين، 3. غازي لائين، 4. اسلاميه لائين، 5. ڪنٽگي لائين، 6. پنجگ، 7. بسول، 8. جعفري، 9. ڪهور دان، 10. سڪوني، 11. سرڪي، 12. ٽڪ، 13. نيو ٽائون

جاگرافي ۽ قدرتي تاريخ

[سنواريو]

گوادر ضلعي جي عربي سمنڊ جي نار عمان سان لڳ ڀڳ 600 ڪلوميٽر (370 mi) ڊگهي سامونڊي پٽي آهي. هي ضلعو بلوچستان جي صوبائي گاديءَ واري شهر ڪوئيٽا جي ڏکڻ اولهه ۾، عربي سمنڊ جي ساحلي علائقي ۾ واقع آهي. اوڀر ۾ لسٻيلو ضلعو، اتر ۾ ڪيچ ۽ آواران ضلعا آهن، جڏهن ته اولهه ۾ ان جون سرحدون ايران سان ملن ٿيون. هتان هڪ دلڪش ساحلي شاهراهه گذري ٿي، جيڪا لسٻيلو ضلعي کان شروع ٿي گوادر ضلعي مان گذري ٿي. گوادر ضلعي جي سڀ کان اهم خصوصيت گوادر بندرگاهه آهي، جيڪا اونهي سمنڊ جي گرم پاڻيءَ واري بندرگاهه آهي. اها عربي سمنڊ ۾ اڳتي نڪتل قدرتي هٿوڙي جي مٿي جهڙي زميني اڀار جي اوڀرندي نار تي واقع آهي.

گوادر عمان جو حصو هو

گوادر جا ڪجهه حصا ڪنهن وقت عمان جي قبضي هيٺ هئا ۽ 1958ع ۾ پاڪستان انهن کي خريد ڪيو.[5]

گوادر ضلعو بلوچستان صوبي ۾ پاڪستان جي ڏکڻ اولهندي عربي سمنڊ واري سامونڊي ڪناري سان گڏ هڪ سنهي زميني پٽيءَ تي واقع آهي. ضلعو انتظامي طور پنجن تعلقن ۾ ورهايل آهي: ڏکڻ اولهه ۾ گوادر نار جي اوڀرندي ڪناري سان جيوڻي شهر واقع آهي، جنهن جي اتر ۽ اوڀر ۾ گوادر تعلقو آهي؛ ان کان وڌيڪ اوڀر ۾ پسني تعلقو ۽ پوءِ اورماڙو شهر واقع آهن.[6] گوادر ۽ اورماڙو جا شهر قدرتي هٿوڙي جي مٿي جهڙن ٽومبولو اپٻيٽن تي واقع آهن، جيڪي ٻنهي پاسن کان لڳ ڀڳ مڪمل، پر قدرتي طور وڪريل، نيم گول نارون ٺاهين ٿا. گوادر شهر 12 ڪلوميٽر-long (7 mi) ڊگهي هڪ سوڙهي ۽ وارياسي برزخ تي واقع آهي، جيڪو پاڪستان جي سامونڊي ڪناري کي عربي سمنڊ ۾ موجود پٿريلي زميني اڀار سان ڳنڍي ٿو. هن اڀار کي گوادر پرومونٽري يا ڪوهه باطل چيو وڃي ٿو، جيڪو 150 m (480 ft) جي اوچائيءَ تائين پهچي ٿو ۽ اوڀر کان اولهه تائين 11 ڪلوميٽر (7 mi) ڊگهو ۽ 1.5 ڪلوميٽر (1 mi) ويڪرو آهي.[7] 240 m (800 ft) ويڪرو برزخ، جنهن تي گوادر واقع آهي، ٻن لڳ ڀڳ مڪمل نيم گول نارين کي هڪ ٻئي کان جدا ڪري ٿو. اولهندي نار کي پدي زِر چيو وڃي ٿو، جيڪا عام طور تانگهي آهي ۽ ان جي سراسري اونهائي 3.7 m (12 ft) ۽ وڌ ۾ وڌ اونهائي 9.1 m (30 ft) آهي.[7] برزخ جي اوڀر ۾ اونهي پاڻيءَ واري ديمي زِر بندرگاهه آهي، جتي گوادر بندرگاهه تعمير ڪئي وئي آهي.

آباديءَ جي جوڙجڪ

[سنواريو]

آبادي

[سنواريو]
Historical population
YearPop.±% p.a.
195140,630—    
196149,661+2.03%
197290,820+5.64%
1981112,385+2.40%
1998185,498+2.99%
2017262,253+1.84%
2023305,160+2.56%
ذريعا:[8]

2023ع جي آدمشماريءَ موجب، گوادر ضلعي ۾ 50,357 گهراڻا ۽ 305,160 جي آبادي آهي. ضلعي ۾ هر 100 عورتن جي ڀيٽ ۾ مردن جو تناسب 111.33 آهي ۽ خواندگيءَ جي شرح 50.30٪ آهي: مردن ۾ 57.62٪ ۽ عورتن ۾ 42.19٪.[9][10] سروي ڪيل آباديءَ مان 88,795 ماڻهو (29.32٪) ڏهن سالن کان گهٽ عمر جا آهن.[11] 159,035 ماڻهو (52.12٪) شهري علائقن ۾ رهن ٿا.[9]

مذهب

[سنواريو]

2023ع جي آدمشماريءَ موجب، گوادر ضلعي جي 99.15٪ آبادي اسلام جي پيروڪار آهي. مذهبي اقليتن ۾ هندو ڌرم، عيسائيت ۽ ’ٻين‘ مذهبن، خاص طور ذڪرين، جا پيروڪار لڳ ڀڳ هڪجهڙي تناسب سان شامل آهن.[12] شري ڪرشن مندر، جنهن کي اوم مندر پڻ چيو وڃي ٿو، ضلعي جو مکيه هندو مندر آهي.[13]

ٻوليون

[سنواريو]



گوادر ضلعي جون ٻوليون (2023ع)

  بلوچي (97.66%)
  سنڌي (0.45%)
  پنجابي (0.42%)
  اردو (0.4%)
  ٻيون (1.07%)

2023ع جي آدمشماريءَ وقت، آباديءَ مان 97.66٪ ماڻهن جي پهرين ٻولي بلوچي، 0.45٪ جي سنڌي، 0.42٪ جي پنجابي ۽ 0.4٪ جي اردو هئي.[14]

تعليم

[سنواريو]

الف اعلان جي رپورٽ پاڪستان ڊسٽرڪٽ ايجوڪيشن رينڪنگز موجب، گوادر ضلعو 59.47 جي تعليمي اسڪور ۽ 62.65 جي سکيا واري اسڪور سان ملڪ ۾ 61هين نمبر تي آهي. ضلعي ۾ اسڪولن جي گهٽ تعداد سبب داخلا جي شرح گهٽ آهي ۽ جيئن جيئن درجا مٿانهان ٿين ٿا، تيئن داخلا جي شرح گهٽجندي وڃي ٿي.

گوادر جو اسڪولي بنيادي ڍانچي وارو اسڪور 29.91 آهي، جنهن موجب اهو ملڪ ۾ 122هين نمبر تي آهي. ضلعي جي سمورن اسڪولن مان 33٪ ڇوڪرين لاءِ ۽ 67٪ ڇوڪرن لاءِ آهن، جنهن سبب ڇوڪريون وڌيڪ نقصان ۾ آهن. سائنس جي تجربيگاهن ۽ مضمونن جي ماهر استادن جي کوٽ پڻ هڪ وڏو مسئلو آهي.

گهڻي رش، استادن پاران هڪ ئي وقت ٻن درجن کي پڙهائڻ ۽ راندين جي ميدانن جي کوٽ اهي مسئلا آهن، جن کي گوادر جا رهواسي منهن ڏين ٿا.[15]

تصويرون

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

25°20′N 63°20′E / 25.333°N 63.333°E / 25.333; 63.333

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023" (PDF).
  2. ↑ "Tehsils & Unions in the District of Gwadar". National Reconstruction Bureau, Government of Pakistan website. اصل نسخو مان 29 August 2009 تي محفوظ ڪيل. 16 April 2023 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  4. ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
  5. ↑ "Gwadar District profile and history". Balochistan Police Department website. اصل نسخو مان 1 February 2018 تي محفوظ ڪيل. 16 April 2023 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Mengal, Amanullah; Goda, Katsuichiro; Ashraf, Muhammad; Murtaza, Ghulam (August 2021). "Social vulnerability to seismic-tsunami hazards in District Gwadar, Balochistan, Pakistan". Natural Hazards 108 (1): Figure 1 https://www.researchgate.net/figure/Map-and-demographic-characteristics-of-District-Gwadar-The-squares-in-the-zoomed-map-of_fig1_350709982. doi:10.1007/s11069-021-04724-7. Bibcode: 2021NatHa.108.1159M. https://www.researchgate.net/publication/350709982. Retrieved 2025-05-12.
  7. 1 2 Persian Gulf Pilot: Comprising the Persian Gulf, the Gulf of Omán and the Makrán Coast. Pilot Guides. 1920. 23 June 2016 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  9. 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  10. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  11. ↑ "7th Population and Housing Census: Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  12. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 9" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  13. ↑ Baloch, Javed (2023-09-14). "Gwadar Can Symbolise Balochistan's Traditional Religious Harmony". thefridaytimes.com. 2025-05-31 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban, Census-2023" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
  15. ↑ "Taleem Do! App – Elections 2018 | #TaleemDo". elections.alifailaan.pk. اصل نسخو مان 3 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 12 January 2022 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=گوادر_ضلعو&oldid=390753" تان ورتل