بدين ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
بدين ضلعو
Badin
شھر
پاڪستان جي نقشي ۾ بدين ضلعي جو مقام
پاڪستان جي نقشي ۾ بدين ضلعي جو مقام
بدين ضلعو is located in Sindh
بدين ضلعو
بدين ضلعو
بدين ضلعو is located in Pakistan
بدين ضلعو
بدين ضلعو
مڪانيت: 24°39′37″N 68°49′56″E / 24.66028°N 68.83222°E / 24.66028; 68.83222مڪانيت: 24°39′37″N 68°49′56″E / 24.66028°N 68.83222°E / 24.66028; 68.83222
ملڪ Flag of Pakistan.svg پاڪستان
صوبو Flag of Sindh.svg سنڌ
ڊويزن ڀنڀور ڊويزن
تعلقا

5

يونين ڪاؤنسلون 46
ٽائيم زون پاڪستان جو معياري وقت (UTC+5)


بدين ضلعو(انگريزي: Badin District) (اُچار: بَدِين ضلعو، اردو: ضلعہ بدین ) پاڪستان جي صوبي سنڌ جو هڪ ضلعو آهي. اِن جو صدر مقام بدين شهر آهي. پهرين جنوري 1975 تي بدين کي ڌار ضلعو بڻايو ويو. بدين ضلعو، حيدرآباد ڊويزن ۾ آهي. پهرين جنوري 1975ع تي بدين کي ڌار ضلعو بڻايو ويو. انهيءَ کان پهرين اهو علائقو ضلعي حيدرآباد جو هڪ تعلقو هو. هن ضلعي جي اتر ۾ ضلعو ۽ تعلقو ٽنڊوالهيار، اوڀر ۾ ڊگهڙي ۽ ڏيپلي جا شهر، ڏکڻ ۾ ڪڇ جو رڻ ۽ اولهه ۾ ضلعي ٺٽي جو تعلقو جاتي ۽ ضلعو ٽنڊو محمد خان واقع آهن.[1]

انتظامي ورهاست[سنواريو]

بدين ضلعي ۾ پنج تعلقا ۽ 46 يونين ڪاؤنسلون آهن. هن ضلعي جي آبادي 2011 ۾ اندازي مطابق 14 لک 20 هزار آهي. تعلقن جا نالا هيءَ آهن:

بدين ضلعي جا تعلقا
تعلقو يونين ڪاؤنسلون آبادي
1 بدين تعلقو 12 3,53,734
2 ماتلي تعلقو 12 3,51,496
3 تلهار تعلقو 4 1,36,456
4 ٽنڊو باگو تعلقو 10 3,14,391
5 شهيد فاضل راهو 8 2,64,642
ڪل 46 14,20,719

بدين ضلعو ٻن سب ڊويزنن، بدين سب ڊويزن ۽ ماتلي سب ڊويزن تي مشتمل آهي. هن تعلقي ۾ ڪافي مشهور ڳوٺ ۽ شهر موجود آهن. هتي دفري، سار هڏي، دونگهڙ، اوجهري، جگڙي ۽ انگڙي مشهور ڍنڍون آهن. هن ضلعي ۾ 13 سپروائيزري سرڪل، 106 تپا ۽ 518 ديهون آهن. ضلعي ۾ 29 يونين ڪائونسلون، 7 ٽائون ڪاميٽيون ۽ ننڍا وڍا 21 شهر آهن. انهن شهرن ۾ بدين، ترائي، تلهار، نندو، ڪڍڻ، سيراڻي، ٻهڊمي، ڏندو، لنواري شريف، ماتلي، ٽنڊو غلام علي، ٽنڊوباگو، پنگريو، کوسڪي، گولاڙچي، کورواهه، ڀڳڙا ميمڻ ۽ ڪڙيو گهنور مشهور آهن.بدين ضلعي جي پراڻن علائقن ۾ مانڌر، ولاسو، نوت، وَنگو، جياٺ ۽ ولهار شامل آهن.[1]

بدين ضلعي جي معيشت[سنواريو]

بدين ضلعي جي معيشت زراعت آھي. 1998 جي سروي مطابق بدين جي ڪل آبادي جو 83.6 سيڪڙو ماڻهو ٻھراڙيءَ ۾ رھندڙ آھن. جن جو گذارو زرعي زمينن جي پوک ۽ ھارپ تي آھي. انھن ماڻھن جي روزگار جو ٻيو وسيلو چوپايو مال پالڻ ۽ مڇي مارڻ آهي[2].

بدين ضلعي ۾ سورج مکي جو فصل

ميلا[سنواريو]

هن ضلعي ۾ ڪيترائي ميلا لڳن ٿا، جن ۾ شاهه قادريءَ، شيخ ڪرهيي ڀانڊاريءَ، لنواري شريف، پير تاج الدين (شاهه طريل)، شاهه گُهرئي، روپاماڙيءَ ۾ دودي شهيد، غلام شاهه، سمن سرڪار، ساجن سوائي، احمد راڄي، خليفي محمود نظاماڻيءَ، ملان حسڻ، گل غيبيءَ ۽ ميين موسي وغيره جا ميلا مشهور آهن.[1]

علم ادب ۽ مشھور شخصيتون[سنواريو]

علمي ادبي لحاظ کان به هي ضلعو شاهوڪار آهي. هن ضلعي ۾ سڀ کان پهرين، سومرن جي ڏينهن ۾ ”مر کان شيخڻ“ پنهنجا ڳيت ڳايا. عبداللطيف ڪيسر، خواجه محمد زمان، عبدالعظيم جت، سانوڻ فقير، سمنگ چارڻ، ڀاڳو ڀان، پيرو فقير نونداڻي، خليفو نبي بخش لغاري ’قاسم‘، الله بخش نظاماڻي، منٺار منڌرو، پير ڀاون علي شاهه، مولوي احمد ملاح، حاجي پير بخش فاروقي ’دلريش‘، تاج محمد مشتاق ’افغان‘، محمد صديق مسافر، نذير حسين حيدري، پير عالي شاهه، مولوي علي محمد مهيري، مولوي محمد عثمان نورنگزادو، مولوي نورمحمد نظاماڻي ’نور‘، راضي فقير رند، انيس مهيري، فرمان علي جعفري، شمشيرالحيدري، ڊاڪٽر عبدالجبار جوڻيجو، خواجه قلب علي (ٽڪلو)، غلام احمد ”بيدم“، محمد صديق مرهم، آڪاش انصاري، عبدالرحمان ’نقاش‘، ماستر محمد سومار شيخ، مشڪور ڦلڪارو، نورمحمد نور سمون، آصف جمالي، نقاش علواڻي، سانوڻ سنڌي، ابوبڪر شيخ، عبدالله ملاح، فراق هاليپوٽو، امر سنڌي، انب گوپانگ، ڪنول لهاڻو، ڀَوَن سنڌي، نٿو مورواڻي، کاٽائو دراوڙ، مولوي عبدالله، ناصر بلوچ ۽ مور سنڌي بدين ضلعي جا مشهور شاعر، عالم ۽ اديب آهن. بدين ضلعي جون ٻيون نامور شخصيتون مير ٺارو خان ماڻڪاڻي، مير غلام محمد ٽالپر، ڏاتو خان جمالي، مير باگو خان ٽالپر، مير بنده علي ٽالپر، رئيس نجم الدين سريوال، رئيس نبي بخش ڀرڳڙي، شهيد فاضل راهو، سيٺ سبز علي خواجه، ڊاڪٽر غلام حسين جعفري، رئيس ڪريم بخش نظاماڻي، پير حاجي حسن بخش شاهه، مير ولي محمد ٽالپر، غلام حيدر نظاماڻي، پير علي بهادر، محمد اسماعيل راهو، ڊاڪٽر سلطان احمد جوڻيجو، ڊاڪٽر محمد علي قاضي ۽ ڊاڪٽر ايم. اي عالماڻي، ڊاڪٽر ذوالفقار مرزا، ڊاڪٽر فهميده مرزا،ڊاڪٽر سڪندر مينڌرو ۽ ڊاڪٽر خالده سڪندر وغيره ذڪر جي لائق آهن.[1]

قديم آثار[سنواريو]

پراڻن آثارن ۽ دڙن جي حوالي سان به بدين ضلعو خاص اهميت رکي ٿو. سنڌو درياهه جي پراڻي وهڪري، ڍوڪري جي ڪپرن سان سنڌڙي بندر، علي بندر، رهمڪيءَ بازار، باغ جو پتڻ، ونگو پتڻ، ٻنگار ۽ ڪوٽ لکپت مشهور بندر هئا. قديم دڙن ۾ وير ٿري، مرکان جو دڙو، توت جو دڙو، هوٿي نهڙئي جو دڙو، بديڻ، سارو سنگهار جون دونهيون، روپا ماڙي، مالهين جو دڙو، آسيلي، کيرين جو ڪوٽ، ڪاڪيجاڻي، جاکرن جو دڙو، آڏت جو دڙو، ڪيٽين جا قبا، ابل جي وسي، ڪاٺ ٻانڀڻ، آهيون جو دڙو، ڪانگڻيءَ جو دڙو وغيره اچي وڃن ٿا.[1]

حوالا[سنواريو]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلد پھريون سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.
  2. ورڊ پريس_ نندو شھر[1]