ٿرپارڪر ضلعو

کليل ڄاڻ انسائيڪلوپيڊيا، وڪيپيڊيا مان
ڏانھن ٽپ ڏيو: رھنمائي, ڳولا

ٿرپارڪر ضلعو پاڪستان جي صوبي سنڌ جو هڪ ضلعو آهي. اِن جو گاديءَ جو هنڌ مِٺي شهر آهي.

ٿرپارڪر ضلعو
District Tharparkar
Sindhi desert Home.JPG
Sindh Dist TharParkar.svg
ملڪ: پاڪستان Flag of Pakistan.svg
صوبو: سنڌ
ضلعي گاديء جو ھنڌ : مٺي
ايراضي: 19,638 چورس ڪلوميٽر
آبادي: 955,812
ٻولي: سنڌي
تعلقو: 4
يونين ڪائونسلون:
ثقافت
Pakistani Window.JPG Sindhi Desert Home Door.JPG
کڙڪي در
ثقافت
Pakistani Weaver.JPG Decorated Door - Pakistan.JPG
ائٽ در

ٿرپارڪر جي مختصر تاريخ ۽ جاگرافي[سنواريو]

ٿرپارڪر سنڌ جي اوڀر ڏکڻ واري ڪنڊ تي آهي. هي ضلعو قدرتي طور ٻن حصن ۾ ورهايل آهي. هن ضلعي جو هڪ حصو 109 جابلو ٽڪرين جي بيدي نما سلسلي ڪارونجهر جبل ۽ انجي وچ ۽ پاسن واري سڌي زرخيز زمين وارو آهي جنهن ۾ ڪارونجهر جي سلسلي کان ڌار به انهي سلسلي جون ٻيون 45 ننڍيون وڏيون جابلو ٽڪريون پڻ موجود آهن. جنهن جي ڏکڻ اولهه ۾ ڪڇ جو رڻ آهي. هن ڀاڱي کي پارڪر جي نالي سان سڏيو وڃي ٿو. انهي نالي بابت تاريخدانن جو چوڻ آهي ته، قديم زماني کان ڪڇ جي رڻ مان سنڌ ۽ اولهه طرف جي ملڪن جي واپاري قافلن جو هندستان ڏانهن وڃڻ جو خشڪي رستو هو. انهي رستي تي ڪارونجهر جي ڏکڻ طرف رڻ ۾سامونڊي پاڻي جي هڪ تانگهي کاري هئي. مسافر قافلن کي اها کاريءَ پار ڪرڻي پوندي هئي. انهي کاري کي پارڪرڻ پويان پار کاري يا پاراُڪرڻ جنهن مان ڦري ٿيو، پارکار پوءِ پارکر يا پارڪر . ڪن ٻولي جي ماهرن جو اهو به چوڻ آهي ته، پارڪر لفظ جي معنيٰ آهي پهڻن وارو يا پٿريلو علائقو. اڳتي هلي هن علائقي تي پارڪر نالو پئجي ويو. هن پارڪر واري علائقي ۾ ڪارونجهر جي جابلو سلسلي جي ختم ٿيڻ سان اتر طرف ڀٽن وارو علائقو شروع ٿو ٿئي . جنهن علائقي کي ٿر سڏيو وڃي ٿو. سنڌي ٻولي تي تحقيق ڪندڙن جو چوڻ آهي ته ، ٿر لفظ سنسڪرت ٻولي جي سٿل لفظ مان نڪتل آهي. جنهن جي معنيٰ آهي، بيٺل يا هڪ جاءِ تي ٽڪيل ۽ نه وهندڙ. يعني خشڪ ريگستاني علائقو جتي ڪو به درياءَ وهندڙ نه هجي. انهي سٿل يا ٿل جو اچار ڦري ٿر لفظ ۾ تبديل ٿي ويو . ٿر کي ريگستان به چون ٿا. ريگ معني واري ۽ آستان معني جاءِ . يعني واري جي جاءِ يا وارياسو علائقو. هن علائقي ۾ واري جون ڀٽون تمام گهڻيون آهن. ڀٽ کي ٿر جا ماڻهو “ٿڙي” چوندا آهن، جيڪڏهن سندن ڪو ڍور ڊوڙي ڊوڙي وڃي هڪ جاءِ تي بيٺو ته ، چوندا ته مس مس وڃي ٿڙي بيٺو آهي. ڪاڙهيل کير جي ٿڌي ٿيڻ سان مٿان ٺهندڙ تهه کي به ٿر چئبو آهي. اهڙي ريت ٿر ۾ واري جون ڀٽون به ڄميل ۽ ٽڪي ٻڌل آهن، انهي ڪري انهن کي ٿري چيو وڃي ٿو، جيئن ته ٿر ۾ گهڻيون ڀٽون آهن . تنهنڪري ڀٽن يعني ٿرين وارو ملڪ يا ٿري وارو علائقو ، جنهن مان ٿر نالو ٺهيو. جيڪڏهن پاڪستان ۽ هندستان جي سموري ريگستان کي ملائي دنيا جي نقشي ۾ ڏسبو ته هي ٿر وارو علائقو تقريبن ٻه لک چورس ڪلوميٽر ايراضي ۾ پکڙيل آهي. پر انهي ريگستان جي ننڍي ٽڪري جيڪو سنڌ ۾ آهي ان جا به ٻه حصا آهن، هڪ اڇڙو ٿر ۽ ٻيو ٿرپاڪر وارو حصو . جيئن ته ٿرپارڪر ضلعي ۾ ٿر ۽ پارڪر جا ٻئي علائقا شامل آهن، انهي ڪري ئي هن ضلعي جو نالو ٿرپارڪر آهي. هي ضلعو پکيڙجي لحاظ کان 19638 چورس ڪلوميٽرن ۾ پکڙيل آهي. [1]

ٿرپارڪر ضلعو هيٺين چئن تعلقن ۾ ورهايل آهي، ۽ هر تعلقو يونين ڪاؤنسلن ۾ ورهايل آهي:

ٿرپارڪر ضلعي جا تعلقا
تعلقو يونين ڪاؤنسلون آبادي
1 مِٺي تعلقو 12
2 ڏِيپلو تعلقو 8
3 ڇاڇرو تعلقو 17
4 ننگر پارڪر تعلقو 7
5 ڇاڇرو تعلقو
ڪل 44