تيل
تيل (oil) هڪ مائع آهي جنهن ۾ گرمي پد جي لحاظ کان مختلف قسم جي چڪنائي (viscosity) هوندي آهي. تيل ڪو به غير قطبي (non-polar) ڪيميائي مادو آهي جيڪو بنيادي طور تي هائيڊرو ڪاربن مان ٺهيل هوندو آهي ۽ هائيڊروفوبڪ ۽ لپوفيلڪ هوندو آهي. تيل عام طور تي ٻرندڙ ۽ مٿاڇري تي ڪيميائي عمل لاء فعال هوندا آهن. گهڻا تيل غير سير ٿيل لپڊ هوندا آهن جيڪا ڪمري جي حرارت تي مائع هوندا آهن.
اشتقاق
[سنواريو]تيل يا تر اصل ۾ آهي سنسڪرت لفظ ”تل“ ۽ بنيادي معنيٰ اٿس ”جو سڻڀو آهي“. آڳاٽن لوڪن ڏٺو تہ تر هڏ جا سڻڀا آهن، تہ ڪنهن وقت انهن مان تيل پيڙي ڪڍڻ جو هنر ڳولي لڌائون ”تيل“ لفظ ”تل“ (تر) مان ٺهيو آهي ۽ بنيادي معنيٰ ئي اٿس ”ترن جي پيدائش“. ماڻهو پوءِ ٻين ٻجن مان تيل پيڙڻ سکيا تہ اهو بہ ”تيل“ سڏجڻ ۾ آيو. هن وقت ڳالھ جي چٽائيءَ لاءِ چئون سرنھن جو تيل يا مٺو تيل، ڄانڀي جو تيل يا ڪوڙو تيل وغيره. ھن وقت بادامين، کوپرن بلڪ مڇيءَ مان بہ تيل ڪڍن ٿا ۽ اهو بہ ”تيل“ سڏجي ٿو، نہ تہ اصل رڳو ترن جي تيل کي ”تيل“ چوندا هئا.[1]
حوالا
[سنواريو]- ↑ {ڪتاب: قديم سنڌ؛ از: ڀيرومل مهرچند آڏواڻي؛ چوٿون ايڊيشن 2004ع، پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو http://www.sindhiadabiboard.org/catalogue/History/Book46/Book_page16.html#_ftnref5.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد)}