علي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو

علي
(عربي ۾: علي بن أبي طالب خاصيت جي حالت تبديل ڪريو مقامي ٻولي ۾ نالو (P1559) وڪي ڊيٽا تي
Hakob Hovnatanian - Ali ibn Abi Talib.jpg 

معلومات شخصيت
ڄم 17 مارچ 599  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو تاريخ ڄم (P569) وڪي ڊيٽا تي
مڪو  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو مقام ڄم (P19) وڪي ڊيٽا تي
موت 28 فيبروري 661 (62 سال)  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو تاريخ موت (P570) وڪي ڊيٽا تي
شھريت Black flag.svg خلافت راشده  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو شهريت (P27) وڪي ڊيٽا تي
زال فاطمه زهرا
ام البنين  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو spouse (P26) وڪي ڊيٽا تي
ٻار حسن ابن علي،امام حسين،عباس بن علي،زینب،ام ڪلثوم بنت علي  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو child (P40) وڪي ڊيٽا تي
پيءُ ابو طالب  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو father (P22) وڪي ڊيٽا تي
عملی زندگی
پيشو جج  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو پيشو (P106) وڪي ڊيٽا تي
ڪم جي ٻولي ڪلاسيڪي عربي  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو languages spoken, written or signed (P1412) وڪي ڊيٽا تي
عسڪري خدمتون
لڙائيون ۽ جنگيون بدر جي جنگ،احد جي جنگ،خيبر جي جنگ  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو conflict (P607) وڪي ڊيٽا تي

علی بن ابی‌ طالب (عربي ۾: علی بن أبی طالب؛ ۱۳ رجب ۳۰ عام الفيل – ۲۱ رمضان ۴۰ هجری) مذهب شیعہجو پهريون امام، صاحب نهج البلاغه ،خلفای راشدین اهل سنت جو چوٿون خليفو[1]. محمد، پیغمبر اسلام جو سوٽ، ۽ نڃاڻو..[2] پيءُ ابو طالب ماءُ فاطمه بنت اسد ۽ گھر واري فاطمهٔ زهرا پٽ امام حسن، امام حسين، و زینب ء ام ڪلثوم[3].پاڻ سال ۳۵ تا ۴۰ پنج سال جي گھٽ ارسي تائين خلیفي جي عنوان سان خلافت اسلامی، (شام کان الاوه)تقريبا پوڻا پنج سال تائين حکومت ڪيائون[1]. پاڻ کي دنيا ۾ وڏو مان ۽ مرتبو حاصل آهي ڇو ته اهل سنت وارا علي کي خلفای راشدین ۽ صحابهٔ مان ويجھو صحابي ۽ شيعه پنهنجو پهريون امام مڃن ٿا.[4]

نڊپڻ ۾ والد جي قرضي ٿي وڃڻ ڪري، حضرت محمد ان کي پنهنجي سرپرستي ۾ ورتو. محمد جي سرپرستي ۾ اڃڻ وقت، علی جي ڄمار 9 کان 11 سال هئي.؛[4] علي یوم الدار ۾ محمد جي دعوت قبول ڪري اسلام تي سڀ کان پهريان ايمان آڻڻ وارو انسان نڻجي ويو.[5][6] ۽ محمد ان کي پنهنجو «ڀاءُ ۽ وصی ڪوٺيو».[4] چيو وڃي ٿو ته لیلة المبیت مديني طرف هجرت واري رات ۾ به ان جي مدد ڪيائين[4] ۽ محمد هجرت کان پوءِ مدینه ويو ۽ ڀائيپاڻي واعدي ۾ علي کي پنهنجو ڀاءُ انتخاب ڪيائين [7] هو گھڻين ئي جنگين ۾ علم دار اسلام رهيو .[4]

ولادت کان پيغمبر جي بعثت تائين[سنواريو]

علي جمعي ڏينهن ۱۳رجب سن ۳۰ عام الفيل (بعثت کان ڏهہ سال اڳ) ڪعبي منجھہ پيدا ٿيا[8][9]. هن نينگر جو عاليقدر والدابو طالب ابن عبدالمطلب ابن هاشم ابن عبد مناف هو ۽ سندن امڙ فاطمہ بنت اسد بن هاشم ابن عبدالمناف هئي.[9] علي ڇهن سالن جي ڄمار تائين پنهنجي والدين وٽ زندگي گذاريندو رهيو. ان کان پوءِ محمد ابن عبدالله جي درخواست تي محمد وٽ هليو آيو ۽ سندن تربيت هيٺ رهيو. پنهنجي ان زماني کي علي پاڻ بيان ڪري ٿو:

”وَضَعنِي فِي حِجرِه وَاَنَا وَلَدٌ يَضُمُنِي اِليٰ صَدرِهِ وَيَکنُفُنِي فِي فِرَاشِھِ وَيُمِسُنِي جَسَدَہَ وَيُشِمُّنِي عَرفَھُ وَکَانَ يَمضَغُ الشَيءَ ثُمَ يُلقِمُنِي ..... وَ لَقَدُ کُنتُ اَتَّبِعُہ اِتِّبَاعَ الفَصِيلِ اَثَرَ اُمِھِ يَرْ فَعُ لِي فِي کُلِ يَوْمٍ مِن اَخلاََقِھِ عَلَماً وَيَا مُرُنِي بِاَلاِقتِدَاءِ بِھِ وَلَقَد کَانَ يُجَاوِرُ فِي کُلِ سَنَةٍ بِحَرَاءَ فَاَرَاهُ وَلاَ يَرَاهُ غَيرِي.....“
”ننڍپڻ ۾ رسول اڪرم منهنجي پالنا ڪئي، پنهنجي سيني سان لائيندا ۽ هنڌ تي پنهنجي ڀر ۾ جڳهہ ڏيندا هئا. پنهنجي جسم مبارڪ کي مون سان مس ڪندا هئا ۽ پنهنجي خوشبو مون کي سنگهائيندا هئا. پهرين پاڻ ڪنهن شَي کي چٻاڙي پوءِ ان جو گرهہ ٺاهي منهنجي وات ۾ وجهندا هئا... آءُ سندن پٺيان ائين هلندو هئس جيئن ڏاچيءَ جو گورو پنهنجي ماءُ جي پٺيان. پاڻ هر روز منهنجي لاءِ نيڪ اخلاقن جا پرچم بلند ڪندا هئا ۽ مون کي انهن جي پيرويءَ جو حڪم ڏيندا هئا ۽ هر سال (جبل) حرا ۾ ڪجهہ عرصو ٽڪندا هئا ۽ اتي مون کان سواءِ ڪو به کين نه ڏسندو هو“.

محمد جو اعليٰ ڪردار، بهترين سيرت، عدالت پسندي، انسان دوستي، خدا پرستي عليءَ جي انفرادي ۽ اجتماعي زندگيءَ جي راهہ متعين ڪرڻ لاءِ بهترين نمونو هئي.

سندس نالو[سنواريو]

تاريخدانن جو بيان آهي تہ عليءَ جو نالو ابو طالب قصي جي نالي تي زيد رکيو هو.اوهان جي مان فاطمه بنت اسد اوهان جو نالو پنهجي پي جي نالي اسد تي رکيو هو جڏهن تہ محمد مٿس الله جو نالو علي رکيو.[10]

لقب ۽ ڪنيت[سنواريو]

اوهان جي مشهور ڪنيت ابوتراب ء ابوالحسن آهي ء مشهور لقب اميرالمومنين،مرتضي،وجه الله،يدالله،عين الله،اسدالله،نفس رسول،ثاقي ڪوثر حيدر زياده مشور آهن[9].[11]

پرورش[سنواريو]

حضرت علي جي پرورش نبي سائين جن پاڻ ڪئين جڏهن حضرت علي پيدا ٿيا تڏهن اوهان پنهجي زبان مبارڪ حضرت علي جي زبان سان ڏني ء پنهجو لعاب دهن سان علي کي سيراب ڪئين.[12]

حضرت علي جو حضرت ابوبڪر جي بيوه سان وهانءُ[سنواريو]

حضرت علي، حضرت ابوبڪر جي بيوه سان وهانءُ (شادي) ڪري ورتي هئي. جنهن کانپوِ بنو تميم قبيلو سدائين حضرت علي ۽ حضرت امام حسين جو ساٿي رهيو. حضرت ابوبڪر جو پُٽ، محمد بن ابوبڪر، حضرت علي جو سپھ سالار يا آرمي چيف هو. [13]


امام علي جي باري ۾ نظريا[سنواريو]

شيعن جو نظريو[سنواريو]

مڪمل مضمون ڏسوعلي ء شيعا.

شيعن جي عقيدي ۾ امام علي بعد نبي حضرت محمد صه دنيا جي سڀن انسانن،ماڻهن،نبين کان افضل،معصوم آهي،خليفو بنا ڪنهن فاصلي جي آهي.

سنين جو عقيدو[سنواريو]

مڪمل مضمون ڏسو علي ء سني

اهلسنت والجماعت يعني سني جي عقيدي موجب اوهان بعد از نبي افضل آهن پر خليفو بلا فصل نه آهن.

صوفين جو عقيدو[سنواريو]

نصيري جو عقيدو[سنواريو]

نصيرين جو علي,الله آهي[14].


Noia 64 apps xeyes.png پڻ ڏسندا[سنواريو]

حوالو[سنواريو]

حوالا[سنواريو]