مواد ڏانھن هلو

فولا قبيلو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
فولاني، فولا قبيلو
Fulani, Fula
فولا ماڻهن جي ورڇ جو نقشو؛ ڳاڙهو سائو: هڪ وڏو نسلي گروهه؛ وچولو سائو: اهم نسلي گروهه ۽ هلڪو سائو: ننڍڙي تعداد[1][2]
ڪل آبادي
3 ڪروڙ 86 لک (اندازو)
نمايان آبادي وارا علائقا
اولهه آفريڪا، اتر آفريڪا ۽ وچ آفريڪا
 نائجيريا 15,300,000 (6.6%)[3]
 سينيگال 5,055,782 (27.5%)[4]
 گائينا 4,544,000 (33.4%)[5]
 ڪيمرون 3,000,000 (13.4%)[6][7]
 مالي 2,840,850 (13.3%)[8]
 برڪينا فاسو 1,800,000 (8.4%)[9]
 نائيجر 1,650,000 (6.5%)[10]
 بینن 1,182,900 (8.6%)[11]
 موريتانيا 900,000 (18.3%)[12]
 گائينا بسيو 623,646 (30%)[13]
 گيمبيا 449,280 (18.2%)[14]
 چاڊ 334,000 (1.8%)[15]
 سيرا ليون 310,000 (5%)[16]
سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ 250,000 (4.5%)[17]
 سوڊان 204,000 (0.4%)[18]
 ٽوگو 110,000 (1.2%)[19]
 گهانا 4,240 (0.01%)[20]
 ڏکڻ سوڊان 4,000 (0.02%)[21]
 الجزائر 4,000 (0.01%)[حوالو گهربل]
 آئيوري ڪوسٽ 3,800 (0.02%)[17]
لابيريا لائيبيريا
ٻوليون

فولا • فرانسيسي • پرتگالي • انگريزي • عربي • هائوسا _ٻوليون

مذھبَ

اسلام _ [22] -مذهب

فولا يا فلبي ماڻهو (Fulɓe People) فولا ماڻهن جي ورڇ جو نقشو. ڳاڙهو سائو: هڪ وڏو نسلي گروهه؛ وچولي: اهم؛ هلڪو: معمولي.

فولا يا فلبي ماڻهو (Filbe People) صحارا، اولهه آفريڪا ۽ ساحيل ۾ ھڪ وڏو نسلي گروھه آھن، جيڪا سڄي علائقي ۾ پکڙيل آھي.[1] ڪيترن ئي ملڪن ۾ رهندڙ، خاص طور تي اولهه آفريڪا ۽ وچ آفريڪا جي اترين حصن، ڏکڻ سوڊان، دارفور ۽ ڳاڙهي سمنڊ جي ساحل جي ويجهي علائقن ۾ رهن ٿا. فولا ماڻهن جي حوالي سان تڪراري تعريفن جي ڪري، فولا ماڻهن جو صحیح انگ نامعلوم آهي. مختلف اندازن موجب سڄي دنيا ۾ اهو انگ 2.5 ۽ 4 ڪروڙ ماڻهن جي وچ ۾ آهي.[23] [24][25]

فولا جو هڪ اهم تناسب، هڪ ٽيون، يا هڪ اندازي مطابق 70 لک کان ھڪ ڪروڙ چرواھا آهن[26] ۽ هن نسلي گروهه ۾ دنيا جي سڀ کان وڏي خانه بدوش چرواھن جی برادري آهي.[27] [28] فولا نسلي گروهه جي اڪثريت نيم بيٺي ماڻهن تي مشتمل آهي، [28] انهي سان گڏ آباد نسل هارين، عالمن، هنرمندن، واپارين ۽ اميرن تي مشتمل هئي.[29] [30] هڪ نسلي گروهه جي طور تي، اها فولا ٻولي، انهن جي تاريخ ۽ انهن جي ثقافت سان گڏ آهن. [31] [32] [33] فولا تقريبن مڪمل طور تي مسلمان آهن.[34] [35]

ڪيترائي اولھه آفريڪي اڳواڻ فولاني نسل جا آهن، جنهن ۾ نائيجيريا جو اڳوڻو صدر محمدو بوهاري، ڪيمرون جو پهريون صدر احمدو احدجو، سينيگال جو اڳوڻو صدر، ميڪي سيلئ، گيمبيا جو صدر، اداما بارو، گني بساؤ جو صدر، عمرو سسوڪو ايمبالو، سيراليون جو نائب صدر، محمد جولده، مالي جو وزير اعظم، بوبو سيسئ ۽ گھانا جي نائب صدر جي زال سميرا بوميا شامل آھن. اهي بين الاقوامي ادارن ۾ پڻ اهم پوزيشن رکن ٿا، جهڙوڪ گڏيل قومن جي ڊپٽي سيڪريٽري جنرل، آمنه محمد، گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جو 74هون صدر، بندي تيجاني محمد ۽ اوپيڪ جو سيڪريٽري جنرل محمد سنوسي برڪنڊو فولاني نسل جا آهن.

نالا

[سنواريو]

جاگرافيائي ورڇ

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

سماج

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

جينيات

[سنواريو]

قابل ذڪر فولاني

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 Richard M. Juang (2008). Africa and the Americas: Culture, Politics, and History. ABC-CLIO. p. 492. ISBN 978-1-85109-441-7. https://books.google.com/books?id=wFrAOqfhuGYC&pg=PA492.
  2. ↑ Mali: People & Society, Burkina Faso: People & Society, Guinea: People & Society, Senegal: People & Society, Niger: People & Society, CIA Factbook (2015)
  3. ↑ Wealth, household heterogeneity and livelihood diversification of Fulani pastoralists in the Kachia Grazing Reserve, northern Nigeria, during a period of social transition on PubMed Central, access-date=2023-10-14
  4. ↑ "Africa: Senegal The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 2019, حاصل ڪيل 22 December 2019۔
  5. ↑ "Africa: Guinea The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 2023, حاصل ڪيل 2 August 2023۔
  6. ↑ "L'ethnie peul au Cameroun Cameroon", 15 October 2023, حاصل ڪيل 13 August 2019۔
  7. ↑ "Mbororo/Fulani/Peul", 15 October 2023, حاصل ڪيل 13 August 2019۔
  8. ↑ "Africa: Mali – The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 27 April 2021, حاصل ڪيل 1 May 2021۔
  9. ↑ "Africa: Burkina Faso The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 2019, حاصل ڪيل 22 December 2019۔
  10. ↑ "Africa: Niger – The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 27 April 2021, حاصل ڪيل 1 May 2021۔
  11. ↑ "PRINCIPAUX INDICATEURS SOCIO DEMOGRAPHIQUES ET ECONOMIQUES", 2013, حاصل ڪيل 22 December 2019۔
  12. ↑ "What Is The Ethnic Composition Of Mauritania?", www.worldatlas.com, 27 April 2021, حاصل ڪيل 1 May 2021۔
  13. ↑ "Africa: Guinea-Bissau – The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 27 April 2021, حاصل ڪيل 1 May 2021۔
  14. ↑ "Distribution of the Gambian population by ethnicity 1973, 1983, 1993, 2003 and 2013 Censuses – GBoS", www.gbosdata.org, اصل کان 19 نومبر 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 17 جون 2021۔
  15. ↑ "Africa: Chad – The World Factbook – Central Intelligence Agency", www.cia.gov, 27 April 2021, حاصل ڪيل 1 May 2021۔
  16. ↑ "Sierra Leone 2015 Population and Housing Census National Analytical Report", Statistics Sierra Leone, حاصل ڪيل 28 March 2020۔
  17. 1 2 "Fulani people and Jihadism in Sahel and West African countries :: Observatoire of Arab-Muslim World and Sahel :: Foundation for Strategic Research :: FRS", www.frstrategie.org (انگريزي ٻولي ۾), حاصل ڪيل 21 جون 2021۔
  18. ↑ "Adamawa Fulfulde", Ethnologue, حاصل ڪيل 18 October 2023۔
  19. ↑ "Borgu Fulfude", Ethnologue, حاصل ڪيل 18 October 2023۔
  20. ↑ "Maasina Fulfulde", Ethnologue, حاصل ڪيل 18 October 2023۔
  21. ↑ "No South Sudan Passports for Fulani, Officials Say | Voice of America – English", www.voanews.com (انگريزي ٻولي ۾), حاصل ڪيل 05 سيپٽمبر 2021۔
  22. ↑ "Fulani | People, Religion, & Nigeria | Britannica", 25 August 2023۔
  23. ↑ Felicity Crowe (2010). Modern Muslim Societies. Marshall Cavendish. p. 262. ISBN 978-0-7614-7927-7. https://books.google.com/books?id=n4Eye4ilLVkC&pg=PA262.
  24. ↑ Steven L. Danver (2015). Native Peoples of the World: An Encyclopedia of Groups, Cultures and Contemporary Issues. Routledge. pp. 31–32. ISBN 978-1-317-46400-6. https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ&pg=PA31.
  25. ↑ "Fulbe", homepage.univie.ac.at (جرمن ٻولي ۾), اصل کان 24 November 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 30 August 2020۔
  26. ↑ David Levinson (1996). "Fulani". Encyclopedia of World Cultures: Africa and the Middle East, Volume 9. Gale Group. ISBN 978-0-8161-1808-3. https://books.google.com/books?id=JcDMrQEACAAJ.
  27. ↑ Anthony Appiah; Henry Louis Gates (2010). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. p. 495. ISBN 978-0-19-533770-9. https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC.
  28. 1 2 David Levinson (1996). "Fulani". Encyclopedia of World Cultures: Africa and the Middle East, Volume 9. Gale Group. ISBN 978-0-8161-1808-3. https://books.google.com/books?id=JcDMrQEACAAJ.
  29. ↑ Christopher R. DeCorse (2001). West Africa During the Atlantic Slave Trade: Archaeological Perspectives. Bloomsburg Academic. pp. 172–174. ISBN 978-0-7185-0247-8. https://books.google.com/books?id=8Fcr1HSZXNgC&pg=PA172.
  30. ↑ Anthony Appiah; Henry Louis Gates (2010). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. pp. 495–496. ISBN 978-0-19-533770-9. https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC.
  31. ↑ Richard M. Juang (2008). Africa and the Americas: Culture, Politics, and History. ABC-CLIO. p. 492. ISBN 978-1-85109-441-7. https://books.google.com/books?id=wFrAOqfhuGYC&pg=PA492.
  32. ↑ Pat Ikechukwu Ndukwe (1996). Fulani. The Rosen Publishing Group. pp. 9–17. ISBN 978-0-8239-1982-6. https://books.google.com/books?id=HnwGNU6uoBQC.
  33. ↑ D Group (2013). Encyclopedia of African Peoples. Routledge. pp. 85–88. ISBN 978-1-135-96334-7. https://books.google.com/books?id=ISAuAgAAQBAJ.
  34. ↑ "Religion and expressive culture – Fulani", www.everyculture.com, حاصل ڪيل 30 August 2020۔
  35. ↑ "Fulani | people", Encyclopedia Britannica (انگريزي ٻولي ۾), حاصل ڪيل 27 آڪٽوبر 2020۔

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=فولا_قبيلو&oldid=344603" تان ورتل