ڀٽو خاندان
عرضي خان ڀٽو ڪير هو؟
”عرضي خان ڀٽو“ جيڪي ڀٽو خاندان جي تاريخ ۾ هڪ تمام اهم شخصيت هئا.
تاريخي طور تي، عرضي خان ڀٽو، پير بخش خان ڀٽو جي خاندان جا وڏڙا هئا. سندن بابت ڪجهه اهم ڄاڻ هيٺ ڏجي ٿي:
1. ڀٽو خاندان جو سنڌ ۾ بنياد عرضي خان ڀٽو بابت چيو ويندو آهي ته جڏهن ڀٽو خاندان راجپوتانا (جيسلمير) مان لڏپلاڻ ڪري سنڌ آيو، ته عرضي خان اهي پهرين شخصيت هئا جن هن خاندان جي سياسي ۽ سماجي سڃاڻپ کي مستحڪم ڪيو.
2. پير بخش خان سان رشتو عرضي خان ڀٽو، پير بخش خان ڀٽو جا پدر اَمجد (وڏڙا) هئا. جيڪڏهن اسان شجري کي ڏسنداسين ته عرضي خان جي نسل مان ئي اڳتي هلي پير بخش خان ڀٽو ۽ پوءِ سر شاهنواز ڀٽو جهڙيون شخصيتون پيدا ٿيون.
3. رتوديرو ۾ آمد عرضي خان جي دور ۾ ئي ڀٽو خاندان لاڙڪاڻي (رتوديرو) جي علائقي ۾ مستقل طور آباد ٿيو. هنن ان وقت جي مقامي حاڪمن ۽ انگريزن جي شروعاتي دور ۾ پنهنجي بهادري ۽ زمينداري ڪري وڏو اثر پيدا ڪيو.
4. تاريخي اهميت زمينداري: عرضي خان پنهنجي وقت جا وڏا زميندار هئا ۽ کين ”خان“ جو لقب مليل هو.
نسل جو تسلسل: ذوالفقار علي ڀٽو صاحب جي لکڻين ۽ خانداني تاريخ ۾ پڻ عرضي خان جو ذڪر هڪ اهڙي بزرگ طور ملي ٿو، جنهن خاندان جي عزت ۽ غيرت لاءِ وڏو نالو ڪمايو.
خلاصو: عرضي خان ڀٽو، پير بخش خان ڀٽو جا بزرگ هئا ۽ اهي ئي اهي شخص هئا جن ڀٽو خاندان کي سنڌ جي مٽيءَ سان مضبوطيءَ سان جوڙيو. ذوالفقار علي ڀٽو پنهنجي تقريرن ۽ لکڻين ۾ اڪثر فخر سان عرضي خان جو ذڪر ڪندا هئا. سندن چوڻ هو ته:
"منهنجو وڏو عرضي خان هڪ اهڙو شخص هو، جنهن ڪڏهن به استبداد (ظلم) آڏو سر نه نوايو."
نسب جو شجرو
[سنواريو]| غلام مرتضيٰ ڀٽو | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شاھنواز ڀٽو (1888 – 1957) | خورشرد بيگم (لکي ٻائي) | نواب نبي بخش خان ڀٽو | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ممتاز بيگم صاحبہ ڀٽو | محمد مصطفيٰ خان بھادر | ذوالفقار علي ڀٽو (1928 – 1979) | نصرت ڀٽو (1929 – 2011) | امداد علي ڀٽو | سڪندر علي ڀٽو | معشوق ڀٽو | ممتاز علي خان ڀٽو (1933- ) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شاھنواز ڀٽو (1958 – 1985) | ريحانہ فصيح الدين ڀٽو | صنم ڀٽو (1957- ) | ناصر حسين | فوزيہ فصيح الدين ڀٽو | مرتضيٰ ڀٽو (1954 – 1996) | غنويٰ ڀٽو | بينظير ڀٽو (1953 – 2007) | آصف علي زرداري (1955- ) | امير بخش ڀٽو | علي حيدر ڀٽو | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| سسئي ڀٽو | شاھ مير حسين | آزادي حسين | فاطمه ڀٽو (1982- ) | ذوالفقار علي ڀٽو جونيئر | بلاول ڀٽو زرداري (1988- ) | بختاور زرداري | آصفہ زرداري | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||