ھاجرہ

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation Jump to search
هاجره
هاجره ۽ اسماعيل جي بي دخلي وارو منظر
پيدائش مصر
وفات ھيبرون
ٻيا نالا بي بي هاجره
نسل مصري
پيشو ٻانهي
زال ابراهيم
اولاد اسماعيل (ابراهيم جو پٽ)

ھاجرہ يا ھاجران ، بيبي ھاجرہ (انگريزي ٻولي: Hajar or Hajrah) پيغمبر ابراهيم جي زال جو نالو، جنھن مان کيس اسماعيل پيدا ٿيو. مصري نسل جي هاجره جو ذڪر بائبل ۾ آيل آهي، جيڪا ساره جي ٻانهي هئي. ساره، هاجره کي ابراهيم کي ٻار ڄڻڻ لاءِ ڏنو.[1][2][3][4] اسلام جي مطابق هاجره ابراهيم جي زال هئي، جڏهن ته عيسائين مطابق حاجره ابراهيم جي زال نه پر ٻانهي هئي.[5]

زندگي جو احول[سنواريو]

ابراهيم نبي ار شھر جو رھندڙ ھو، جتي تبليغ دوران ان جي زال سارہ ۽ ڀائيٽيو لوط مسلمان ٿيا ۽ ٻنھي کي ساڻ ڪري لڏي فلسطين آيو، جتان پوءِ مصر ويو. ھاجرہ مصر جي بادشاھ يا فرعون جي ڌيءَ ھئي. فرعون ابراهيم جي بزرگي مان متاثر ٿيو ۽ پنھنجي ڌيء جي شادي ابراهيم سان ڪيائين.ھاجرہ پيٽ سان ٿي جنھن تي سارہ جا ھن سان تعلقات خراب ٿيا، جڏهن کيس اسماعيل ڄائو تہ سارہ مطالبو ڪيو تہ ابراهيم ھاجرہ ۽ ان جي پٽ کي علحده ڪري جنھن تي ابراهيم کين فلسطين کان مڪي جي وادي منتقل ڪيو جتي مڪي جو شھر آباد ٿيو. ابراهيم پنھنجي پٽ سان گڏجي ڪعبي جي تعمير ڪئي جيڪو الله جو گھر سڏجڻ لڳو [6]

جينيسز ۾ ذڪر[سنواريو]

جينيسز، توريت جي پهري ڪتاب ۾ هاجره جي حوالي سان خلاصو 16

مذهبي عقيدا[سنواريو]

باهائي[سنواريو]

باهائي عقيدي مطابق باب ابراهيم ۽ حاجره جي خاندان مان هو، ۽ الله جو وعدو هو ته هو ابراهيم جي نسل کي ڦهلائيندو. باهائي ڇاپي گھر طرفان هڪ ڪتاب ڇاپيو ويو جنهن ۾ ابراهيم جي زالن ۽ ٻانهين جو ذڪر ۽ پنج مختلف مذهبن مان سندس نسب جو پڻ ٻڌايو ويو آهي.[7]

اسلام[سنواريو]

حاجره ۽ ملائڪ


قرآن ۾ ھاجرہ جي حضرت ابراهيم سان شادي جو ذڪر ناھي بلڪہ اھڙو ذڪر حديث ۾ آھي تہ ھاجرہ ابراھيم نبي جي ٻين زال ھئي.[8] ابو ھريرہ جي روايت آھي تہ نبي صہ فرمايو تہ ابراهيم پنھنجي زال سارہ سان ظالم بادشاھ جي ملڪ مان گزريو تہ ڪنھن بادشاھ جي آڏو ھن جي گھرواري سارہ جي سونھن جي تعريف ڪئي جنھن تي بادشاھ ابراهيم کي گھرايو ۽ سندس عورت بابت پڇيو تہ جواب ڏنائينس تہ منھنجي ڀيڻ آهي. بادشاھ کيس سارہ کي پيش ڪرڻ لاءِ چيو تہ ھن سارہ کي اھو سمجھائي پيش ڪيو تہ کيس ٻڌائي ته ھوء سندس ڀيڻ آهي. سارہ ايئن ئي ڪيو. بادشاھ سارہ ۾ ھٿ وجھڻ جي ڪوشش ڪئي تہ ھٿ سن ٿي ويس پر سارہ جي دعا سان ٺيڪ ٿي ويس .وري بادشاھ جي نيت خراب ٿي ۽ ھٿ وجھڻ جي ڪوشش ڪيائين تہ وري ھٿ سن ٿي ويس پر التجا تي سارہ دعا گھري تہ ٺيڪ ٿي ويو جنھن بعد بادشاھ سارہ کي ھڪ ٻانھي ھاجرہ تحفي طور ڏئي فارغ ڪيو جنھن کي سارہ ابراهيم ڏي وٺي آئي.[8] قرآن ۾ بيان ٿيل آهي تہ خدا جي حڪم سان ابراھيم ھاجرہ ۽ اسماعيل کي مڪي واري وادي ۾ آندو ۽ بيابان ۾ مروه جي ٽڪري تي کين اڪيلو ڇڏي ھليو ويو. جڏھن انھن جو پاڻي مشڪ (waterskin ) مان ختم ٿي ويو تہ اسماعيل پاڻي لاءِ روئڻ شروع ڪيو جنھن تي ھاجرہ اتي موجود ٽڪرين صفا ۽ مروہ جي وچ ۾ پاڻي جي تلاش ۾ ست دفعا چڪر ڏنا. مسلمانن جو عقيدو آھي تہ ان جي پاڻيء لاءِ اھا ست دفعا ڊوڙ خدا کي پسند اچي وئي جنھن ڪري خدا کين حڪم ڏنو تہ قيامت تائين ان عمل کي ورجائين. اھڙي طرح اھو حج جو لازمي عمل ٿي ويو.[9] مسلمانن جي عقيدي مطابق جڏھن آخري دفعو صفا کان ٿي مروه تہ موٽي آئي تہ ملائڪ جبرائيل نازل ٿيو جنھن پير سان زمين تي ڌڪ ھنيو تہ ان مان پاڻي جو چشمو ڦٽي آيو جيڪو زم زم جي نالي سان مشھور ٿيو.[10] جڏهن ھاجرہ اسماعيل کي لوط جي زمين متفقاث[11] جي لڳ جنم ڏنو ان وقت ابراهيم جي عمر 86 سال ھئي. ابراهيم جي وڃڻ کان پوءِ بني جھم (Banu Jaham) قبيلي جي ماڻھن ھاجرہ ۽ اسماعيل جي سار لڌي.[12]

عيسائيت[سنواريو]

جديد عهد نامي ۾ رسول پولس گلتين پرڳڻي ڏي خط لکندي چيو ٿو ته: ڇالاءِ جو ان ۾ لکيل آهي ته ابراهيم کي ٻه پٽ هئا، هڪڙو ٻانهي مان ۽ ٻيو سندس زال مان جيڪا ٻانهي نه هئي21. انهي ڳالهه مان هڪڙو مثال وٺجي ٿو، ڇالاءِ جو اهي ٻه عورتون ڄڻ ٻه عهد آهن، انهن مان هڪڙو سينا جبل وارو آهي، جنهن ڪري غلام ئي پيدا ٿين ٿا ۽ اها آهي حاجره24.[13]

نالي جي معني[سنواريو]

ھاجرہ اصل ۾ لفظ ھاغار جي بگڙيل صورت آهي جنھن جي معني بيگانو يا اجنبي آهي. ھاجرہ جو اصل وطن مصر ھيو ان ڪري اھو نالو مٿس پئجي ويو. اھو بہ خيال آهي تہ ھاغار جي معني "جدا ٿيڻ" آھي جو عربي ۾ ھاجرہ لفظ جي معني بہ اھا ئي آهي. ھاجرہ پنھنجي وطن کان جدآ ٿي ابراهيم سان گڏ ھجرت ڪئي تنھنڪري مٿس اھو نالو پيو.[14]ھڪ خيال اھو بہ آهي تہ ھاجرہ دراصل حاجرہ آھي جنھن لفظ جي معني اس (sunshine) آهي ۽ اھو لفظ حج مان نڪتل آهي..[15]

حوالو[سنواريو]

  1. Theodor Nöldeke (1899). "Hagar". Encyclopaedia Biblica: A Critical Dictionary of the Literary, Political, and Religious History, the Archaeology, Geography, and Natural History of the Bible. 2, E–K. New York: The Macmillan Company. https://archive.org/details/encyclopaediabib02cheyuoft. 
  2. Paul K. Hooker (2001). First and Second Chronicles. Westminster John Knox Press. p. 30. ISBN 978-0-664-25591-6. https://books.google.com/books?id=QDwEOzTXvb8C&pg=PA30. 
  3. Keith Bodner (29 August 2013). The Artistic Dimension: Literary Explorations of the Hebrew Bible. A&C Black. p. 136. ISBN 978-0-567-44262-8. https://books.google.com/books?id=QXNvAAAAQBAJ&pg=PA136. 
  4. Bruce K. Waltke (22 November 2016). Genesis: A Commentary. Zondervan. p. 344. ISBN 978-0-310-53102-9. https://books.google.com/books?id=oZgnDQAAQBAJ&pg=PT344. 
  5. Douglas, J. D., ed. Zondervan Illustrated Bible Dictionary. Moisés Silva revisions (Rev. ed.). Grand Rapids, Mich.: Zondervan. p. 560. ISBN 0310229839. 
  6. {کتاب:عورت نصف انسانیت؛ مصنف:ڈاکٹر ابو طالب انصاری؛ ادارہ کتاب گھر، صفحہ 25, 26}
  7. Spirit of Faith: The Oneness of Humanity, p. 142, Baha'i Publishing (2011)
  8. 8.0 8.1 "Was Hajirah (RA) married to Prophet Ibrahim (AS) or she was a maid who gave child to the prophet??". islamhelpline.net. islamhelpline. Retrieved 12 June 2018. 
  9. "History of Safa and Marwa". www.al-khair.org. Al-Khair. Retrieved 12 June 2018. 
  10. "Water of Zamzam". islamforamal.com. Islam Formal. Retrieved 12 June 2018. 
  11. "HAZRAT IBRAHIM A.S". cssforum.com.ok. CSS Forum. Retrieved 12 June 2018. 
  12. "HAZRAT IBRAHIM A.S". cssforum.com.ok. CSS Forum. Retrieved 12 June 2018. 
  13. عهد نامه جديد, رسول پولس جو گلتين ڏانهن خط باب 4 آيت 21 کان 31
  14. {کتاب:عورت نصف انسانیت؛ مصنف:ڈاکٹر ابو طالب انصاری؛ ادارہ کتاب گھر، صفحہ 25, 26}
  15. "Guide to going to Mecca". BBC. Retrieved August 8, 2010.