مواد ڏانھن هلو

وڪيميڊيا فائونڊيشن

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
وڪيذريعات پيڙھڪا (Wikimedia Foundation, Inc.)
وڪيذريعات پيڙھڪا جو لوگو، جنهن ۾ گول شڪل سان هڪ ماڻهو کليل ڪتاب سان ڏيکاريل آهي
مخففWMF
بنياد پيوجون 20, 2003؛ 23 سال اَڳُ (2003-06-20), سينٽ پيٽرزبرگ، فلوريڊا، آمريڪا
بانيجمي ويلز
قسم501(c)(3)، خيراتي تنظيم
سانچو:EIN
مرڪزآزاد، کليل مواد، گهڻ لساني، وڪي-بنياد انٽرنيٽ منصوبا
جڳھ
جڳھون
خدمت وارو علائقو
سڄي دنيا
(ڪجهه علائقن ۾ پابندي)
پيداوارونوڪيپيڊيا، ميڊياوڪي، وڪيبڪس، وڪيڊيٽا، وڪي فنڪشنز، وڪيميڊيا عام، وڪي خبرون، وڪي قول، وڪي ذريعو، وڪي نوعون، وڪيورسٽي، وڪي سفر، وڪشنري
ميمبر شپ
صرف بورڊ
سي اي او
برنيڊيٽ ميھان
آمدني
  • Increase $185.4 ملين (2024)
  • Increase $180.2 ملين (2023)
  • Increase $167.9 ملين (2022)
خرچ
  • Increase $178.6 ملين (2024)
  • Increase $168.3 ملين (2023)
  • Increase $145.8 ملين (2022)
مالي سرمايو> $100 ملين (2021)
ملازم
650 (2025)[1]
رضاڪار
277,000 (2024)
ويب سائيٽ
[2][3][4][5][6]


وڪيميڊيا فائونڊيشن يا وڪيذريعات پيڙهڪا (انگريزي ٻولي: Wikimedia Foundation) هڪ اڻ لاڀ ماڻيندڙ ادارو آهي، جنهن جو مقصد علم ۽ ڄاڻ ۾ واڌارو آهي. اداري جي باني جيمي ويلز 20 جون 2003 ۾ هن جو بنياد رکيو ۽ آمريڪا جي شهر سان فرانسسڪو کي هن جو مرڪز قرار ڏنو ويو. هن اداري جا گهٽا منصوبا وڪي تي آهن. هن اداري جو اهم ترين ۽ قابل فخر منصوبو وڪيپيڊيا هڪ،کليل ڄاڻ انسائيڪلوپيڊيا آهي.

تاريخ

جمي ويلز ۽ ليري سينگر 2001ع ۾ وڪيپيڊيا جو بنياد وڌو، جيڪو نيوپيڊيا جي مددگار منصوبي طور قائم ڪيو ويو۔ هي منصوبو شروعات ۾ بومس طرفان مالي مدد سان هليو، جيڪو ويلز جو منافعو ڪمائيندڙ ڪاروبار هو، ۽ ان کي رضاڪار ايڊيٽرن جي تيزي سان وڌندڙ برادري سنڀاليندي رهي۔ شروعاتي برادري منصوبو هلائڻ جي خرچن کي برداشت ڪرڻ لاءِ مختلف طريقن تي بحث ڪيو، ۽ عام طور تي سائيٽ تي اشتهار هلائڻ جي مخالفت ڪئي وئي،[7] تنهنڪري هڪ خيراتي فائونڊيشن قائم ڪرڻ جو خيال اهم بڻجي ويو۔[8] ان سان اهو سوال به حل ٿيو ته منصوبي جا ٽريڊ مارڪ ڪير سنڀاليندو۔

وڪيذريعات پيڙھڪا سينٽ پيٽرزبرگ، فلوريڊا ۾ 20 جون 2003ع تي قائم ڪئي وئي۔[2][9] آڪٽوبر 2003ع ۾ سرورن کي هلائڻ لاءِ هڪ ننڍي فنڊ گڏ ڪرڻ مهم هلائي وئي۔[10] 2005ع ۾ آمريڪي قانون تحت ان کي عوامي خيراتي اداري جي حيثيت (501(c)(3)) حاصل ٿي، جنهن سان عطيا ٽيڪس کان ڇوٽ لائق بڻيا۔[11]

2007ع ۾ فائونڊيشن پنهنجو مرڪز فلوريڊا مان سان فرانسسڪو بي ايريا منتقل ڪرڻ جو فيصلو ڪيو، جتي وڌيڪ مناسب ادارا، قابليت رکندڙ ماڻهو ۽ آسان عالمي سفر جون سهولتون موجود هيون۔[12] منتقلي 2008ع ۾ مڪمل ٿي، ۽ پوءِ 2017ع ۾ ون مونٽگومري ٽاور ڏانهن منتقل ٿي وئي۔[13]

25 آڪٽوبر 2021ع تي فائونڊيشن وڪيميڊيا انٽرپرائز شروع ڪيو، جيڪو وڏن ادارن کي ڊيٽا تائين آسان رسائي مهيا ڪري ٿو۔[14]

منصوبا ۽ شروعاتون

مواد وارا منصوبا

وڪيميڊيا ساٿي منصوبا

هي فائونڊيشن 12 وڪي بنياد تي مواد وارا منصوبا هلائي ٿي، جن کي رضاڪار ايڊيٽر هلائن ٿا:

فائونڊيشن ڪجهه اهڙا منصوبا به هلائي ٿي جيڪي ٻين منصوبن لاءِ سهائتا فراهم ڪن ٿا:

وڪي ميڊيا انٽرپرائز

Wikimedia Enterprise logo with text: WIKIMEDIA ENTERPRISE
وڪي ميڊيا انٽرپرائز جو لوگو

وڪي ميڊيا انٽرپرائز وڪي ميڊيا فائونڊيشن جو هڪ تجارتي پراڊڪٽ آهي، جيڪو وڪي ميڊيا منصوبن، جن ۾ وڪيپيڊيا[15] ۽ وڪيڊيٽا شامل آهن، جي ڊيٽا کي وڌيڪ آسانيءَ سان استعمال لائق صورت ۾ مهيا ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آهي. اهو گراهڪن کي وڏي پيماني تي ۽ اعليٰ دستيابي سان ڊيٽا حاصل ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿو، مختلف فارميٽن جهڙوڪ ويب اي پي آئي، ڊيٽا سنيپ شاٽس يا اسٽريمن ذريعي.

هن جو اعلان مارچ 2021 ۾ ڪيو ويو،[14][16] ۽ 26 آڪٽوبر 2021 تي لانچ ڪيو ويو.[17][18] گوگل ان جو پهريون ادا ڪندڙ گراهڪ هو، جڏهن ته انٽرنيٽ آرڪائيو کي مفت رسائي ڏني وئي.[17] سال 2022 ۾ ان جي ڪل آمدني 3.1 ملين آمريڪي ڊالر هئي.[15]

ساٿي ادارا

وڪي ميڊيا جا ساٿي ادارا ماڻهن جا آزاد ۽ باضابطه طور سڃاتل گروهه آهن، جيڪي گڏجي ڪم ڪندي وڪي ميڊيا تحريڪ جي حمايت ۽ ان ۾ حصو وٺن ٿا. وڪي ميڊيا فائونڊيشن سرڪاري طور ٽن قسمن جي ساٿي ادارن کي تسليم ڪري ٿي: باب (چئپٽر)، موضوعاتي تنظيمون، ۽ يوزر گروپ. اهي ساٿي ادارا اهڙيون سرگرميون ترتيب ڏين ٿا ۽ انهن ۾ حصو وٺن ٿا جيڪي وڪي ميڊيا تحريڪ جي مدد ۽ ترقي لاءِ هجن، جهڙوڪ علائقائي ڪانفرنسون، رسائي مهمون، ايڊٽ-اي-ٿان، هيڪٿان، عوامي لاڳاپا، عوامي پاليسي جي وڪالت، جي ايل اي ايم سان لاڳاپيل سرگرميون، ۽ وڪي مينيا.[19][20][21] جيتوڻيڪ انهن مان ڪيترائي ڪم انفرادي ڀاڱيدارن يا گهٽ رسمي گروهن طرفان به ڪيا ويندا آهن، پر انهن کي ساٿي ادارا نه سڏيو ويندو آهي.

وڪي ميڊيا جا باب ۽ موضوعاتي تنظيمون باقاعده رجسٽر ٿيل غير منافع بخش ادارا هوندا آهن. جڏهن فائونڊيشن جو بورڊ انهن کي منظور ڪري ٿو ته پوءِ اهي سرڪاري طور ساٿي ادارن طور سڃاتا وڃن ٿا. بورڊ جا فيصلا ايفليئيشنز ڪميٽي (ايف ڪم) جي سفارش تي ٻڌل هوندا آهن، جيڪا وڪي ميڊيا برادري جي ميمبرن تي ٻڌل هوندي آهي ۽ باقاعدي طور بورڊ کي رپورٽ ڏئي ٿي. ايفليئيشنز ڪميٽي غير رجسٽر ٿيل يوزر گروپن جي سڃاڻپ کي سڌي طرح منظور ڪري ٿي. ساٿي ادارن کي وڪي ميڊيا فائونڊيشن طرفان باضابطه سڃاڻپ ڏني ويندي آهي، پر اهي ان کان آزاد هوندا آهن، ۽ وڪي ميڊيا منصوبن ۽ انهن جي مواد تي انهن جو ڪوبه قانوني ڪنٽرول يا ذميواري نه هوندي آهي.[20][21][22]

فائونڊيشن 2004 ۾ بابن کي سڃاڻڻ شروع ڪيو.[23] 2012 ۾، فائونڊيشن موضوعاتي تنظيم ۽ يوزر گروپ جي سڃاڻپ جا ماڊل منظور، مڪمل ۽ اختيار ڪيا. تحريڪ جي ڀائيوارن لاءِ هڪ اضافي ماڊل پڻ منظور ڪيو ويو، پر تائين اهو اڃا حتمي نه ٿيو آهي ۽ نه ئي اختيار ڪيو ويو آهي.[21][24]

وڪي مينيا

اصل مضمون جي لاءِ ڏسو وڪي مينيا

وڪي مينيا وڪي ميڊين ۽ وڪيپيڊين لاءِ هڪ ساليانو عالمي ڪانفرنس آهي، جيڪا 2005 ۾ شروع ٿي. پهرين وڪي مينيا 2005 ۾ فرينڪفرٽ، جرمني ۾ منعقد ٿي. وڪي مينيا عام طور تي هڪ ڪميٽي طرفان ترتيب ڏني ويندي آهي، جنهن کي اڪثر مقامي قومي باب جي حمايت حاصل هوندي آهي، گڏوگڏ مقامي ادارن (جهڙوڪ لائبريري يا يونيورسٽي) ۽ عام طور تي وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي مدد پڻ هوندي آهي. وڪي مينيا اهڙن شهرن ۾ ٿي چڪي آهي جهڙوڪ بيونس آئرس،[25] ڪيمبرج،[26] حيفا،[27] هانگ ڪانگ،[28] تائيپي، لنڊن،[29] ميڪسيڪو سٽي،[30] ايزينو لاريو، اٽلي،[31] مونٽريل، ڪينيڊا، ڪيپ ٽائون، اسٽاڪ هوم، ۽ نيروبي.[32] 2020 واري ڪانفرنس، جيڪا بينڪاڪ ۾ ٿيڻ واري هئي، ڪووڊ-19 عالمي وبا سبب منسوخ ڪئي وئي، ۽ 2021 ۽ 2022 جون ڪانفرنسون آن لائين ٿيون، جتي ورچوئل ۽ انٽرايڪٽو پيشڪشون ڪيون ويون. سامهون موجود ڪانفرنس 2023 ۾ ٻيهر شروع ٿي، جيڪا سنگاپور ۾ ٿي، جتي يونيسڪو هڪ ساٿي اداري طور شامل ٿيو.[33] 2024 ۾، وڪي مينيا ڪاتوويس، پولينڊ ۾ منعقد ٿي.

ٽيڪنالاجي

وڪي ميڊيا فائونڊيشن پنهنجي منصوبن کي هلائڻ وارو هارڊويئر پنهنجن ئي سرورن ۾ برقرار رکي ٿي. اها ميڊياوڪي پليٽفارم ۽ ٻيون ڪيتريون ئي سافٽويئر لائبريريون پڻ سنڀالي ٿي، جيڪي ان جي منصوبن کي هلائن ٿيون.[34]

هارڊويئر

نظامي بناوت جو جائزو، آگسٽ 2022. ڏسو ميٽا-وڪي تي سرور ترتيب جا خاڪا.
وڪي ميڊيا فائونڊيشن جا سرور

وڪيپيڊيا 2004 تائين هڪ ئي سرور استعمال ڪندي هئي، جنهن کان پوءِ سرور جو بندوبست وڌائي ورهايل گھڻ-درجا بناوت ۾ تبديل ڪيو ويو.[35] 2003 ۾ سرورن جي بندش پهرين چندا مهم جو سبب بڻي. ڊسمبر 2009 تائين، وڪي ميڊيا گڏ-رکيل سرورن تي هلندي هئي، جن مان 300 سرور فلوريڊا ۾ ۽ 44 ايمسٽرڊيم ۾ هئا.[36] 2008 ۾، هن مختلف لينڪس هلندڙ نظامن جي فراهم ڪندڙن مان هڪ ئي نظام اوبنٽو لينڪس ڏانهن به منتقلي ڪئي.[37][38] 2019 ۾، اها ڊيبيئن ڏانهن منتقل ٿي وئي.[39]

جنوري 2013 تائين، وڪي ميڊيا ايڪوينڪس جي ايشبن، ورجينيا واري سهولت ۾ نئين ڍانچي ڏانهن منتقل ٿي وئي، جنهن جا سبب ”وڌيڪ ڀروسي جوڳي رابطي“ ۽ ”گهٽ طوفان“ ٻڌايا ويا.[40][41] ان کان اڳ وارن سالن ۾، طوفاني موسمون پريشانيءَ جو سبب رهيون هيون.[42]

آڪٽوبر 2013 ۾، وڪي ميڊيا فائونڊيشن هڪ ٻي سهولت ڳولڻ شروع ڪئي، جيڪا ايشبن واري مکيه سهولت سان گڏ هلائي وڃي، جنهن جا سبب ورجاءُ جي گنجائش (مثال طور هنگامي متبادل) ۽ گهڻ-ڊيٽا-سينٽر سروس جي ساڳئي وقت تياري هئا.[43][44] اهو هڪ اهڙي سال کان پوءِ ٿيو، جنهن ۾ آگسٽ 2012 دوران فائبر ڪٽجڻ سبب وڪي ميڊيا جا منصوبا هڪ ڪلاڪ لاءِ دستياب نه رهيا هئا.[45][46] ان جو نتيجو اهو نڪتو جو 2014 ۾ سائرس ون جي ڪيرولٽن، ٽيڪساس واري سهولت ۾ هڪ ٻيو ڊيٽا سينٽر شامل ڪيو ويو، جيئن ڀروسي کي وڌيڪ بهتر بڻائي سگهجي.[47][48] ٻئي ڊيٽا سينٽر متبادل اڌ ورهين ۾ مکيه مرڪز طور ڪم ڪن ٿا، جڏهن ته ٻيو ثانوي ڊيٽا سينٽر طور هلندو آهي.[49]

2014 ۾ ورجاءُ لاءِ ٻي سهولت آن لائين ٿيڻ کان سواءِ،[50][51] هڪ ئي سهولت ۾ ڍانچي کي هلائڻ لاءِ گهربل سرورن جو انگ 2009 کان گهڻو ڪري مستحڪم رهيو آهي. نومبر 2015 تائين، ايشبن واري مکيه سهولت ۾ ڪُل 520 سرور موجود هئا، جن ۾ وڪي ميڊيا منصوبن جي وڪين کان علاوه نين خدمتن، جهڙوڪ ڪلائوڊ خدمتون (ٽولفورج)[52][53] ۽ ماپ، نگراني ۽ ٻين نظامي انتظاميا جي خدمتن لاءِ سرور به شامل هئا.[54] 2017 ۾، وڪي ميڊيا فائونڊيشن سنگاپور ۾ ايڪوينڪس جي هڪ سهولت ۾ هڪ ڪيشنگ ڪلسٽر نصب ڪيو، جيڪو ايشيا ۾ پنهنجي نوعيت جو پهريون هو.[55] 2024 ۾، سائو پائولو ۾ هڪ ڪيشنگ ڊيٽا سينٽر کوليو ويو، جيڪو ڏکڻ آمريڪا ۾ پنهنجي قسم جو پهريون هو.[56]

سافٽويئر

وڪي ميڊيا جو آپريشن ميڊياوڪي تي دارومدار رکي ٿو، جيڪو هڪ خاص طور تي تيار ڪيل، آزاد ۽ کليل ذريعو وڪي سافٽويئر پليٽفارم آهي، جيڪو پي ايڇ پي ۾ لکيل آهي ۽ 2013 کان ماريا ڊي بي ڊيٽابيس تي ٻڌل آهي؛[57] ان کان اڳ مائي ايس ڪيو ايل ڊيٽابيس استعمال ٿيندي هئي.[58] هن سافٽويئر ۾ اهڙيون پروگرامنگ خاصيتون شامل آهن جهڙوڪ ميڪرو ٻولي، ويريئبل، ٽرانسڪليوژن جو نظام سانچن لاءِ، ۽ يو آر ايل ريڊائريڪشن. ميڊياوڪي جي اين يو جنرل پبلڪ لائسنس تحت لائسنس ٿيل آهي ۽ اها سڀني وڪي ميڊيا منصوبن ۾ استعمال ٿيندي آهي.

اصل ۾، وڪيپيڊيا يوزموڊ وڪي تي هلندي هئي، جيڪو پرل ۾ ڪليفورڊ ايڊمز طرفان لکيو ويو هو (مرحلو اول)، ۽ شروع ۾ مقالن جي هائپرلنڪن لاءِ ڪئمل ڪيس جي گهرج هوندي هئي؛ ٻٽي چورس قوسين وارو انداز پوءِ شامل ڪيو ويو. جنوري 2002 کان (مرحلو ٻيون)، وڪيپيڊيا پي ايڇ پي وڪي انجڻ تي هلڻ لڳي، جنهن سان هڪ مائي ايس ڪيو ايل ڊيٽابيس پڻ هئي؛ هي سافٽويئر وڪيپيڊيا لاءِ خاص طور تي ميگنس مانسڪي طرفان تيار ڪيو ويو هو. مرحلي ٻئين جو سافٽويئر انتهايي وڌندڙ طلب کي پورو ڪرڻ لاءِ بار بار تبديل ڪيو ويو. جولاءِ 2002 ۾ (مرحلو ٽيون)، وڪيپيڊيا ٽئين نسل جي سافٽويئر، ميڊياوڪي ڏانهن منتقل ٿي، جيڪو شروعاتي طور لي ڊينيئل ڪروڪر طرفان لکيو ويو هو.

ميڊياوڪي جي ڪارڪردگي وڌائڻ لاءِ ڪي ميڊياوڪي واڌارا انسٽال ڪيا ويندا آهن. اپريل 2005 ۾، هڪ اپاچي لوسين واڌارو[59][60] ميڊياوڪي جي اندروني ڳولا ۾ شامل ڪيو ويو ۽ وڪيپيڊيا مائي ايس ڪيو ايل مان لوسين ڏانهن منتقل ٿي، ۽ پوءِ ڳولا لاءِ سرس سرچ ڏانهن منتقل ٿي، جيڪا الياسٽڪ سرچ تي ٻڌل آهي.[61] وڪي ميڊيا فائونڊيشن سيوي سي آر ايم[62] ۽ ورڊپريس پڻ استعمال ڪري ٿي.[63] فائونڊيشن وڪيپيڊيا جون سرڪاري موبائل ايپون اينڊرائيڊ ۽ آئي او ايس ڊوائيسن لاءِ جاري ڪيون، ۽ مارچ 2015 ۾ انهن ايپن کي اهڙين خاصيتن سان تازه ڪاري ڪيو ويو جيڪي موبائل استعمال ڪندڙن لاءِ وڌيڪ موافق هيون.[64]

ڪارپوريٽ سڃاڻپ

وڪي ميڊيا فائونڊيشن 2003 ۾ جمي ويلز طرفان قائم ڪئي وئي، جيئن ڪمپني جي ڊومينن ۽ واپاري نشانن جي ذميواري کڻڻ لاءِ هڪ آزاد خيراتي ادارو موجود هجي، ۽ جيئن وڪيپيڊيا ۽ ان جا ساٿي منصوبا مستقبل ۾ غير منافع بخش ذريعن وسيلي مالي مدد حاصل ڪري سگهن.[65][66] نالو وڪيميڊيا "Wikimedia"، جيڪو مرڪب وڪي ۽ ميڊيا مان ٺهيل آهي، آمريڪي ليکڪ شيلڊن ريمپٽن مارچ 2003 ۾ انگريزي وڪيپيڊيا جي ميلنگ لسٽ تي هڪ پيغام ۾ ٺاهيو هو،[67] يعني ٽي مهينا پوءِ، جڏهن وڪشنري اصل سرور تي ميزباني ڪيل ٻيو وڪي-بنياد منصوبو بڻيو. فائونڊيشن جو مشن آزاد لائسنسن يا عوامي ملڪيت هيٺ تعليمي ڄاڻ کي گڏ ڪرڻ ۽ ورهائڻ آهي، ۽ هن واعدو ڪيو ته اهي منصوبا بي قيمت رکيا ويندا.[68]

وڪيپيڊيا سان لاڳاپيل سمورا دانشورانه ملڪيت وارا حق ۽ ڊومين نالا فائونڊيشن جي قيام کان پوءِ ان ڏانهن منتقل ڪيا ويا،[69] ۽ هن وقت اها ڊومين نالن جي مالڪ آهي ۽ وڪي ميڊيا تحريڪ جي گهڻين ويب سائيٽن کي برقرار رکي ٿي.[70] ڊبليو ايم ايف هاڻي wikipedia.org ڊومين جي رجسٽرڊ مالڪ، واپاري نشان جي مالڪ، ۽ وڪي پليٽفارم جي هلائيندڙ آهي. اها وڪي ڪتاب، وڪيڊيٽا، وڪي لغت ۽ وڪي ميڊيا العام جهڙا منصوبا هلائي ٿي؛ اها چندو گڏ ڪري ٿي، گرانٽون ورهائي ٿي، سرورن کي سنڀالي ٿي، سافٽويئر ترقي ڪري ٿي ۽ نافذ ڪري ٿي، ۽ انگريزي وڪيپيڊيا سميت وڪي ميڊيا منصوبن جي سهائتا لاءِ پهچ ۽ رابطا قائم ڪري ٿي. اها سياسي وڪالت ۾ پڻ حصو وٺي ٿي، خاص طور تي حق اشاعت، پريس جي آزادي، ۽ صارف-پيدا ڪيل مواد سان لاڳاپيل ذميواريءَ کان ويب سائيٽن جي قانوني تحفظ بابت.[71]

ماليات

وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي آمدني، خرچ، ۽ سال جي پڇاڙيءَ تي خالص اثاثا (آمريڪي ڊالرن ۾)، 2003–2023
سائي: آمدني (وقف ڏانهن سڌين ڏاتن کان سواءِ)
ڳاڙهو: خرچ (وقف ۾ وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي ادائگين سميت)
ڪارو: خالص اثاثا (وقف کان سواءِ)[72]

وڪي ميڊيا فائونڊيشن پنهنجو وڏو مالي بندوبست عوامي ڏاتن وسيلي ڪري ٿي، جيڪي اي ميل مهمن ۽ وڪيپيڊيا تي لڳايل سالياني چندا گڏ ڪرڻ وارن بينرن ذريعي گڏ ڪيا وڃن ٿا، ۽ گڏوگڏ مختلف ٽيڪنالاجي ڪمپنين ۽ فلاحي ادارن جي گرانٽن وسيلي پڻ.[73][74] وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ لاءِ مهمن ۾ اهڙيون اي ميلون به شامل رهيون آهن، جن ۾ ڏات ڏيندڙن کان پڇيو ويو ته هو پنهنجي وصيت ۾ وڪي ميڊيا لاءِ رقم ڇڏي وڃن.[75]

501(c)(3) خيراتي اداري جي حيثيت سان، فائونڊيشن وفاقي ۽ رياستي آمدني ٽيڪس کان آجو آهي.[76][77] اها خانگي فائونڊيشن نه آهي، ۽ ان ڏانهن ڏنل چندا ٽيڪس ۾ ڪٽوتي لائق خيراتي چندن طور شمار ٿين ٿا.[74] 2007، 2008 ۽ 2009 ۾، چيريٽي نيويگيٽر وڪي ميڊيا کي ممڪن چار ستارن مان مجموعي طور چار ستارا ڏنا،[78] ۽ 2010 ۾ اهو درجو ٽن ستارن مان وڌي چار ستارن تائين پهتو.[79] ، 2020 ۾ اهو درجو اڃا به چار ستارا هو (مجموعي اسڪور 100 مان 98.14)، جيڪو مالي سال 2018 جي انگن اکرن تي ٻڌل هو.[80]

فائونڊيشن وفاقي گرانٽن، سرپرستي، خدمتن ۽ برانڊ وڪري وسيلي به پنهنجي آمدني وڌائي ٿي. وڪي ميڊيا جي او اي آءِ-پي ايم ايڇ تازه ڪاري فيڊ سروس، جيڪا بنيادي طور سرچ انجڻن ۽ ساڳي قسم جي وڏي پيماني واري تجزيي ۽ ٻيهر اشاعت لاءِ ٺاهي وئي هئي، ڪيترن سالن تائين آمدني جو ذريعو رهي.[81][82] ڊي بي پيڊيا کي هن فيڊ تائين مفت رسائي ڏني وئي.[83] 2021 ۾ ڊيٽا فيڊن ۽ موادي خدمتن جو هڪ وڌايل نسخو وڪي ميڊيا انٽرپرائز جي نالي سان جاري ڪيو ويو، جيڪو فائونڊيشن جي هڪ ايل ايل سي ماتحت اداري طور قائم ڪيو ويو.[84]

جولاءِ 2014 ۾، فائونڊيشن اعلان ڪيو ته اها بٽ ڪوئن ۾ ڏاتون قبول ڪندي.[85] 2021 ۾، ڪرپٽو ڪرنسيون سڀني ڏاتن جو فقط 0.08 سيڪڙو هيون[86][87] ۽ 1 مئي 2022 تي، فائونڊيشن وڪي ميڊيا برادري جي راءِ شماري کان پوءِ ڪرپٽو ڪرنسيءَ ۾ ڏاتون قبول ڪرڻ بند ڪري ڇڏيون.[87][88]

فائونڊيشن جا خالص اثاثا پنهنجي پهرين مالي سال جي پڇاڙيءَ تي، جيڪو 30 جون 2004 تي ختم ٿيو، رڳو 57,000 ڊالر هئا،[89] جيڪي وچ 2014 تائين 53.5 ملين ڊالر ٿي ويا[90][91] ۽ جون 2021 جي آخر تائين 231 ملين ڊالر (ان سان گڏ 100 ملين ڊالر جو وقف) تائين پهچي ويا؛ انهيءَ سال فائونڊيشن وڪي ميڊيا انٽرپرائز شروع ڪرڻ جو منصوبو پڻ ظاهر ڪيو، جيئن وڏيون تنظيمون اهڙين اي پي آئيز تائين وڏي مقدار ۾ رسائي لاءِ ادائيگي ڪري سگهن، جيڪي ٻي صورت ۾ شرح-محدود هيون.[92]

2020 ۾، فائونڊيشن ٽائيڊز ايڊووڪيسي کي 4.5 ملين ڊالر ڏنا ته جيئن "ناليج ايڪوٽي فنڊ" قائم ڪيو وڃي، جيڪو اهڙين تنظيمن کي گرانٽون ڏئي، جن جو ڪم ٻي صورت ۾ وڪي ميڊيا گرانٽن ۾ شامل نه ٿي سگهي، پر جيڪي آزاد علمي وسيلن تائين رسائي ۽ انهن ۾ ڀاڱيداريءَ جي نسلي اڻبرابريءَ کي منهن ڏين ٿيون.[93][94]

وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ

جنوري 2016 ۾، فائونڊيشن پنهنجي مستقبل جي حفاظت لاءِ هڪ مالي وقف قائم ڪرڻ جو اعلان ڪيو.[95] وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ ٽائيڊز فائونڊيشن ۾ ڏات ڏيندڙ جي هدايت هيٺ هلندڙ فنڊ جي صورت ۾ قائم ڪيو ويو، جنهن جو ظاهر ڪيل مقصد ايندڙ 10 سالن ۾ 100 ملين ڊالر گڏ ڪرڻ هو.[96] ڪريگ نيو مارڪ شروعاتي ڏات ڏيندڙن مان هڪ هو، جنهن 1 ملين ڊالر ڏنا.[97] پيٽر بالڊون ۽ لِسبيٽ رائوسنگ، آرڪيڊيا فنڊ مان، 2017 ۾ 5 ملين ڊالر ڏنا.[98]

2018 ۾، ائنڊومينٽ کي وڏيون ڏاتون ايميزون ۽ فيس بڪ (هڪ هڪ ملين ڊالر) ۽ جارج سوروس (2 ملين ڊالر) کان مليون.[99][100][101] 2019 ۾ ڏاتن ۾ گوگل کان 2 ملين ڊالر شامل هئا،[102] بالڊون ۽ رائوسنگ کان وڌيڪ 3.5 ملين ڊالر،[98] نيو مارڪ کان وڌيڪ 2.5 ملين ڊالر،[103] ۽ آڪٽوبر 2019 ۽ ٻيهر سيپٽمبر 2020 ۾ ايميزون کان وڌيڪ 1 ملين ڊالر شامل هئا.[104][105]. 2023ع ۾ مشاورتي بورڊ ۾ جمي ويلز، پيٽر بالڊون، وڪي ميڊيا فائونڊيشن جا اڳوڻا ٽرسٽي پاتريسيو لورينتي ۽ فوبي آئرس، وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي اڳوڻي بورڊ وزيٽر ڊورون ويبر سلون فائونڊيشن مان، سيڙپڪار اينيٽ ڪيمپبل-وائيٽ، وينچر ڪيپيٽلسٽ مائيڪل ڪِم، پورٽفوليو مينيجر اليگزينڊر ايم. فرمان-فرمائيان، ۽ حڪمتِ عملي ٺاهيندڙ ليزا لوئين شامل آهن.[98] فائونڊيشن پاڻ 2016 کان وٺي پنهنجي ائنڊومينٽ کي هر سال 5 ملين ڊالر جون گرانٽون ڏيندي آئي آهي.[106] اهي رقمون فائونڊيشن جي "انعامن ۽ گرانٽن" جي خرچن جي حصي طور درج ڪيون ويون آهن.[107] ائنڊومينٽ فائونڊيشن کي انهن خرچن جي ادائيگي ڪري ٿو، جيڪي فائونڊيشن ائنڊومينٽ جي طرفان برداشت ڪري ٿي، خاص طور عملي جي پگهارن جي صورت ۾؛ 2022–2023 ۾ اها ادائيگي 1.8 ملين هئي.[108] سيپٽمبر 2021 ۾، فائونڊيشن اعلان ڪيو ته وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ جون 2021 ۾ پنهنجي شروعاتي 100 ملين ڊالر واري چندا گڏ ڪرڻ جي منزل حاصل ڪري چڪي هئي، جيڪا پنهنجي اصل حدف کان پنج سال اڳ هئي.[5] جنوري 2024 ۾، ائنڊومينٽ جي قدر 140 ملين ڊالر ٻڌائي وئي.[109]

مالي واڌ ويجهه

فائونڊيشن پنهنجي آڊٽ ڪيل رپورٽن ۾ "سرگرمين جي بيانن" اندر پنهنجن اثاثن جو خلاصو پيش ڪري ٿي. انهن ۾ وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ جا فنڊ شامل نه هوندا آهن، پر 2015–16 واري مالي سال کان پوءِ وارن خرچن ۾ وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ ڏانهن ڪيل ادائيگيون شامل آهن.[110]

سال ذريعو آمدني خرچ اثاثن ۾ واڌ سال جي آخر ۾
خالص اثاثا
2023/2024 پي ڊي ايف $185,383,511 $178,471,109 $16,584,053 $271,555,390
2022/2023 پي ڊي ايف $180,174,103 $169,095,381 $15,619,804 $254,971,336
2021/2022 پي ڊي ايف $154,686,521 $145,970,915 $8,173,996 $239,351,532
2020/2021 پي ڊي ايف $162,886,686 $111,839,819 $50,861,811 $231,177,536
2019/2020 پي ڊي ايف $129,234,327 $112,489,397 $14,674,300 $180,315,725
2018/2019 پي ڊي ايف $120,067,266 $91,414,010 $30,691,855 $165,641,425
2017/2018 پي ڊي ايف $104,505,783 $81,442,265 $21,619,373 $134,949,570
2016/2017 پي ڊي ايف $91,242,418 $69,136,758 $21,547,402 $113,330,197
2015/2016 پي ڊي ايف $81,862,724 $65,947,465 $13,962,497 $91,782,795
2014/2015 پي ڊي ايف $75,797,223 $52,596,782 $24,345,277 $77,820,298
2013/2014 پي ڊي ايف $52,465,287 $45,900,745 $8,285,897 $53,475,021
2012/2013 پي ڊي ايف $48,635,408 $35,704,796 $10,260,066 $45,189,124
2011/2012 پي ڊي ايف $38,479,665 $29,260,652 $10,736,914 $34,929,058
2010/2011 پي ڊي ايف $24,785,092 $17,889,794 $9,649,413 $24,192,144
2009/2010 پي ڊي ايف $17,979,312 $10,266,793 $6,310,964 $14,542,731
2008/2009 پي ڊي ايف $8,658,006 $5,617,236 $3,053,599 $8,231,767
2007/2008 پي ڊي ايف $5,032,981 $3,540,724 $3,519,886 $5,178,168
2006/2007 پي ڊي ايف $2,734,909 $2,077,843 $654,066 $1,658,282
2005/2006 پي ڊي ايف $1,508,039 $791,907 $736,132 $1,004,216
2004/2005 پي ڊي ايف $379,088 $177,670 $211,418 $268,084
2003/2004 پي ڊي ايف $80,129 $23,463 $56,666 $56,666

خرچ (2004–2020)

وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي خرچن ۾ سڀ کان وڏو حصو پگهارن ۽ اجرتن جو آهي، ان کان پوءِ برادري ۽ ساٿي ادارن لاءِ گرانٽون، ائنڊومينٽ ۾ حصيداريون، ۽ ٻيا پيشاورانه آپريشنل خرچ ۽ خدمتون اچن ٿيون.[111][72]

گرانٽون

وڪي ميڊيا فائونڊيشن ۽ بابن جي مالي اجلاس 2012، پيرس

وڪي ميڊيا فائونڊيشن پنهنجي سڄي تاريخ دوران ٻين فائونڊيشنن کان گرانٽن جو لڳاتار سلسلو حاصل ڪندي رهي آهي. 2008 ۾، فائونڊيشن کي اوپن سوسائٽي انسٽيٽيوٽ کان 40,000 ڊالر جي گرانٽ ملي، جيئن وڪيپيڊيا جو ڇپجڻ لائق نسخو تيار ڪيو وڃي.[112] ان کي اسٽينٽن فائونڊيشن کان هارڊويئر خريد ڪرڻ لاءِ 262,000 ڊالر جي گرانٽ پڻ ملي،[113] ونود ۽ نيرو خوسلا کان 500,000 ڊالر جي بنا پابنديءَ واري گرانٽ ملي،[114] جيڪي پوءِ انهيءَ سال فائونڊيشن جي مشاورتي بورڊ ۾ شامل ٿيا،[115] ۽ مورخن لسبيٽ رائوسنگ ۽ پيٽر بالڊون (آرڪيڊيا فنڊ) کان 177,376 ڊالر مليا، ٻين سان گڏ.[113] مارچ 2008 ۾، فائونڊيشن اعلان ڪيو ته ان وقت تائين ان کي پنهنجي تاريخ جي سڀ کان وڏي ڏات ملي آهي: سلون فائونڊيشن کان ٽن سالن لاءِ 3 ملين ڊالر جي گرانٽ.[116]

2009 ۾، فائونڊيشن کي چار گرانٽون مليون. پهرين اسٽينٽن فائونڊيشن جي 890,000 ڊالر جي گرانٽ هئي، جيڪا وڪيپيڊيا تي پهريون ڀيرو لکندڙن لاءِ يوزر انٽرفيس جي اڀياس ۽ سادگي لاءِ ڏني وئي.[117] ٻي فورڊ فائونڊيشن جي 300,000 ڊالر جي گرانٽ هئي، جيڪا جولاءِ 2009 ۾ وڪي ميڊيا العام لاءِ ملي، ته جيئن گهڻ-ميڊيا فائلون اپلوڊ ڪرڻ واري انٽرفيس کي بهتر ڪيو وڃي.[118] آگسٽ 2009 ۾، فائونڊيشن کي وليم ۽ فلورا هيوِلٽ فائونڊيشن کان 500,000 ڊالر جي گرانٽ ملي.[119] ساڳئي آگسٽ 2009 ۾، اوميڊييار نيٽورڪ وڪي ميڊيا لاءِ ٻن سالن دوران وڌ ۾ وڌ 2 ملين ڊالر ڏيڻ جو واعدو ڪيو.[120] 2010 ۾، گوگل 2 ملين ڊالر ڏنا[121] ۽ اسٽينٽن فائونڊيشن عوامي پاليسي قدمن لاءِ 1.2 ملين ڊالر جي گرانٽ ڏني، جيڪا هڪ آزمائشي پروگرام هئي ۽ پوءِ اڳتي هلي وڪيپيڊيا تعليمي پروگرام (۽ ان مان نڪتل وڪي ايجوڪيشن فائونڊيشن) بڻيو.[122][123][124]

مارچ 2011 ۾، سلون فائونڊيشن وڌيڪ 3 ملين ڊالر جي گرانٽ جي منظوري ڏني، جيڪا ٽن سالن دوران ڏني ويندي، جنهن مان پهريون 1 ملين ڊالر جولاءِ 2011 ۾ ۽ باقي 2 ملين ڊالر آگسٽ 2012 ۽ 2013 ۾ ڏنا وڃڻا هئا. هڪ ڏات ڏيندڙ جي حيثيت ۾، سلون فائونڊيشن مان ڊورون ويبر کي وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي بورڊ آف ٽرسٽيز ۾ بورڊ وزيٽر جو درجو مليو.[125] آگسٽ 2011 ۾، اسٽينٽن فائونڊيشن 3.6 ملين ڊالر جي گرانٽ ڏيڻ جو واعدو ڪيو، جنهن مان 1.8 ملين ڊالر ڏنا ويا ۽ باقي سيپٽمبر 2012 ۾ اچڻا هئا. 2011 تائين، اها سڀ کان وڏي گرانٽ هئي جيڪا وڪي ميڊيا فائونڊيشن ڪڏهن حاصل ڪئي هئي.[126] نومبر 2011 ۾، فائونڊيشن کي برِن ووجِسڪي فائونڊيشن کان 500,000 ڊالر جي ڏات ملي.[127][128]

2012 ۾، فائونڊيشن کي لِسبيٽ رائوسنگ[127] ۽ پيٽر بالڊون طرفان چيريٽيز ايڊ فائونڊيشن وسيلي 1.25 ملين ڊالر جي گرانٽ ڏني وئي، جيڪا 2012 کان 2015 تائين پنج برابر قسطن ۾ ادا ٿيڻ لاءِ مقرر ڪئي وئي هئي. 2014 ۾، فائونڊيشن کي پنهنجي تاريخ جي سڀ کان وڏي هڪيلي ڏات ملي، جيڪا هڪ گمنام ڏات ڏيندڙ طرفان 5 ملين ڊالر جي بنا پابندي واري ڏات هئي، جنهن تحت ايندڙ پنجن سالن لاءِ هر سال 1 ملين ڊالرن جي خرچن جي سهائتا ڪرڻي هئي.[129] مارچ 2012 ۾، گورڊن ۽ بيٽي مور فائونڊيشن، جيڪا اِنٽيل جي گڏيل باني ۽ سندس زال قائم ڪئي هئي، وڪي ميڊيا فائونڊيشن کي وڪيڊيٽا جي ترقي لاءِ 449,636 ڊالرن جي گرانٽ ڏني.[130] اها هڪ وڏي گرانٽ جو حصو هئي، جنهن جو وڏو حصو وڪي ميڊيا جرمني ڏانهن ويو، جنهن ترقياتي ڪوشش جي مالڪي سنڀالي.[131]

2014 ۽ 2015 جي وچ ۾، فائونڊيشن کي مونرڪ فنڊ کان 500,000 ڊالر، آرڪيڊيا فنڊ کان 100,000 ڊالر، ۽ اسٽاوروس نيارخوس فائونڊيشن کان هڪ اڻڄاتل رقم ملي، ته جيئن وڪيپيڊيا زيرو قدمي جي سهائتا ڪئي وڃي.[132][133][134] 2015 ۾، جان ايس. ۽ جيمس ايل. نائيٽ فائونڊيشن سان هڪ گرانٽ معاهدو ٿيو ته جيئن "ناليج انجن" نالي هڪ سرچ انجڻ ٺاهي وڃي، جيڪو اهڙو منصوبو هو جيڪو ناليج انجڻ منصوبي جي صورت ۾ تڪراري ثابت ٿيو.[135][136] 2017 ۾، سلون فائونڊيشن ٽن سالن جي مدي لاءِ ٻيهر 3 ملين ڊالرن جي گرانٽ ڏني،[125] ۽ گوگل 2019 ۾ فائونڊيشن کي وڌيڪ 1.1 ملين ڊالر ڏنا.[137]

هيٺين ادارن يا ماڻهن مان هر هڪ 500,000 ڊالر يا ان کان وڌيڪ ڏنا آهن (2008–2019، وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ کي ڏنل ڏاتن کان سواءِ):

ڪل
($000s)		 ڏات ڏيندڙ سال
9,000 سلون فائونڊيشن سانچو:Cslist
5,952 اسٽينٽن فائونڊيشن 2009–2012
5,000 (گمنام) 2014–2018
3,100 گوگل 2010، 2019
2,000 اوميڊييار نيٽورڪ 2009–2010
1,527 رائوسنگ، بالڊون
آرڪيڊيا، چيريٽيز ايڊ وسيلي		 سانچو:Cslist
1,300 هيوِلٽ 2009–2010
500 سرگئي برِن ۽ اين ووجِسڪي 2010
500 مونارڪ فنڊ 2014–2015

بورڊ آف ٽرسٽيز

فائونڊيشن جو بورڊ آف ٽرسٽيز فائونڊيشن جي سرگرمين جي نگراني ڪري ٿو. شروعاتي بورڊ ۾ ٽي ميمبر هئا، جن ۾ پوءِ برادريءَ طرفان چونڊيل ٻه ٽرسٽي شامل ڪيا ويا. 2008 کان شروع ٿيندي، اهو ڏهن ميمبرن تي مشتمل هو:

  • ٽي، جيڪي سڀني مختلف وڪي ميڊيا منصوبن تي مشتمل برادريءَ طرفان چونڊيا ويندا هئا؛
  • ٻه، جيڪي وڪي ميڊيا بابن طرفان چونڊيا ويندا هئا؛
  • چار، جيڪي خود بورڊ طرفان مقرر ڪيا ويندا هئا؛ ۽
  • هڪ بانيءَ جي سيٽ، جيڪا جمي ويلز لاءِ مخصوص هئي.[138][139]

وقت سان گڏ، بورڊ جي ماپ ۽ چونڊ جي عملن جا تفصيل بدلجندا رهيا آهن. 2020ع ۾ ، بورڊ ۾ وڌ ۾ وڌ 16 ٽرسٽي ٿي سگهن ٿا:[140]

  • اٺ سيٽون، جيڪي وسيع وڪي ميڊيا برادريءَ (ساٿي ادارا ۽ رضاڪار برادري) مان اينديون آهن؛
  • ست، جيڪي خود بورڊ طرفان مقرر ڪيا ويندا آهن؛ ۽
  • هڪ بانيءَ جي سيٽ، جيڪا ويلز لاءِ مخصوص آهي.

2015 ۾، جيمز هائلمن، جيڪو تازو ئي برادريءَ طرفان بورڊ لاءِ چونڊيو ويو هو،[141] کيس بورڊ جي باقي ميمبرن جي ووٽ سان سندس عهدي تان هٽايو ويو.[142][143] هن فيصلي سبب وڪيپيڊيا برادريءَ جي ميمبرن ۾ تڪرار پيدا ٿيو.[144][145] هائلمن پوءِ چيو ته "گذريل ڪجهه هفتن دوران بورڊ طرفان مون کي استعيفيٰ ڏيڻ جو اختيار ڏنو ويو هو. برادريءَ طرفان چونڊيل ميمبر طور، مان پنهنجي مينڊيٽ جو ماخذ انهيءَ برادريءَ کي سمجهان ٿو جنهن مون کي چونڊيو، تنهن ڪري مون ائين ڪرڻ کان انڪار ڪيو. مون اهڙي قدم کي انهن ماڻهن سان بي وفائي سمجهيو، جن مون کي چونڊيو هو."[146] هن پوءِ وڌيڪ چيو ته بورڊ ۾ رهندي هن وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي ناليج انجڻ منصوبي ۽ ان جي مالي سهائتا بابت وڌيڪ شفافيت لاءِ زور ڀريو هو،[147] ۽ اهو به ظاهر ڪيو ته انجڻ لاءِ نائيٽ فائونڊيشن جي گرانٽ کي عوام آڏو آڻڻ جون سندس ڪوششون سندس برطرفيءَ جو هڪ سبب بڻيون.[148] هائلمن 2017 ۾ وري برادريءَ طرفان بورڊ لاءِ چونڊيو ويو.[149]

جنوري 2016 ۾، آرنن گيشوري بورڊ ۾ شامل ٿيو، پر پوءِ برادريءَ جي تڪرار سبب استعيفيٰ ڏئي ڇڏي، ڇاڪاڻ⁠تہ گوگل ۾ ڪم ڪرڻ دوران هن هڪ "نو پوچ" معاهدي تي عمل ڪيو هو، جيڪو آمريڪا جي اينٽي ٽرسٽ قانون جي ڀڃڪڙي هو، ۽ جنهن سبب شريڪ ڪمپنين متاثر ملازمن جي اجتماعي دعويٰ ۾ 415 ملين آمريڪي ڊالر ادا ڪيا هئا.[150][151] جنوري 2024 تائين، بورڊ ۾ برادريءَ ۽ ساٿي ادارن طرفان چونڊيل ڇهه ٽرسٽي شامل هئا (شاني ايوينسٽين سيگالوف، داريوش يميئلنياڪ، روزي اسٽيفنسن-گڊنائٽ، وڪٽوريا دورونينا، مائيڪ پيل، ۽ لورينزو لوسا)؛[152] بورڊ طرفان مقرر ڪيل پنج ٽرسٽي (مڪينزي اينڊ ڪمپني جو ڊائريڪٽر راجو ناريسيٽي،[153] بحرين جي انساني حقن جي سرگرم ڪارڪن ۽ بلاگر اسراءَ الشافعي،[154] ٽيڪنالاجي آفيسر لوئيس بِٽنڪورٽ-ايميليو، نتاليا ٽيمڪيو، ۽ مالي ماهر ڪيٿي ڪولنز)؛ ۽ ويلز.[139] ٽيمڪيو بورڊ جي چيئر آهي، جڏهن ته الشافعي ۽ سيگالوف وائيس چيئر آهن.[155] آگسٽ 2025 ۾، ميري ڪيرول ڪلارڪ کي اسراءَ الشافعي جي مدت جو باقي حصو پورو ڪرڻ لاءِ مقرر ڪيو ويو، جنهن کي 1 جنوري 2027 تائين وڌايو ويو، ڇاڪاڻ⁠تہ الشافعي اٺ سال ٽرسٽي رهڻ کان پوءِ بورڊ تان هٽي وئي.[156]

مارچ 2024 ۾ بورڊ آف ٽرسٽيز جون ڇهه ڪميٽيون آهن: ايگزيڪيوٽو ڪميٽي (چيئر: نتاليا ٽيمڪيو، بورڊ جي چيئر هجڻ جي حيثيت سان)، آڊٽ ڪميٽي (چيئر: ڪيٿي ڪولنز، 2023 ۾ مقرر ٿيل)، گورننس ڪميٽي (چيئر: داريوش يميئلنياڪ، 2021 ۾ مقرر ٿيل)، ٽيلنٽ ۽ ڪلچر ڪميٽي (چيئر: روزي اسٽيفنسن-گڊنائٽ، 2023 ۾ مقرر ٿيل)، برادري معاملن واري ڪميٽي (چيئر: شاني ايوينسٽين سيگالوف، 2021 ۾ مقرر ٿيل)، ۽ پيداوار ۽ ٽيڪنالاجي ڪميٽي (چيئر: لورينزو لوسا، 2023 ۾ مقرر ٿيل).[157]

عملو

تاريخ

جنوري 2019 ۾ فائونڊيشن جو عمليو

2004 ۾، وڪي ميڊيا فائونڊيشن پنهنجي فني ۽ انتظامي ٻنهي ڪمن کي مضبوط ڪرڻ لاءِ شروعاتي مقررين ذريعي هڪ باضابطه عملي ڍانچي جي تعمير شروع ڪئي. ٽم اسٽارلنگ کي ميڊياوڪي سافٽويئر جي بهتري ۾ مدد لاءِ ڊولپر لائزيان مقرر ڪيو ويو. ڊينيل ميئر چيف فنانشل آفيسر بڻيو، جنهن جي ذميوارين ۾ ماليات، بجيٽ سازي، ۽ چندا گڏ ڪرڻ وارين مهمن جي هم آهنگي شامل هئي. ايرڪ مولر کي موادي ڀائيواريءَ جو نگران مقرر ڪيو ويو. مئي 2005 ۾، فائونڊيشن وڌيڪ ست سرڪاري مقررين جو اعلان ڪيو.[158]

جنوري 2006 ۾، فائونڊيشن ڪيترين ڪميٽين جوڙيون، جن ۾ ڪميونيڪيشن ڪميٽي پڻ شامل هئي، انهيءَ مقصد سان ته انهن سرگرمين کي وڌيڪ باضابطه ڍانچو ڏنو وڃي جيڪي ان کان اڳ وڏي حد تائين رضاڪارن طرفان سنڀاليون وينديون هيون.[159] تاريخ 10.04.2006 تي، فائونڊيشن وٽ پنج پگهاردار ملازم هئا:[160] ٻه پروگرامر، هڪ انتظامي معاون، هڪ نگران جيڪو چندا گڏ ڪرڻ ۽ گرانٽن جو ذميوار هو، ۽ هڪ عبوري ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر،[161] برئڊ پيٽرڪ، جيڪو اڳ ۾ فائونڊيشن جو جنرل ڪائونسل رهي چڪو هو. پيٽرڪ جنوري 2007 ۾ عبوري ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر جي حيثيت سان خدمت ڪرڻ ڇڏي ڏني ۽ 1 اپريل 2007 کان قانوني صلاحڪار جي عهدي تان استعيفيٰ ڏني. سندس جاءِ مائيڪ گاڊون ورتي، جنهن جولاءِ 2007 کان 2010 تائين جنرل ڪائونسل ۽ قانوني نگران طور خدمتون سرانجام ڏنيون.[162]

جنوري 2007 ۾، ڪيرولين ڊوران کي چيف آپريٽنگ آفيسر مقرر ڪيو ويو ۽ سينڊي اورڊونيز هيڊ آف ڪميونيڪيشنز طور شامل ٿي.[163] ڊوران 2006 ۾ هڪ عارضي ايجنسي ذريعي مقرر ٿيڻ کان پوءِ پارٽ ٽائيم بڪ ڪيپر جي حيثيت ۾ فائونڊيشن لاءِ ڪم شروع ڪيو هو. جولاءِ 2007 ۾ هن فائونڊيشن ڇڏي ڏني، جڏهن اها ڳالهه سامهون آئي ته سندس هڪ ڏوهاري رڪارڊ موجود هو،[164] ۽ پوءِ سو گارڊنر کي هڪ صلاحڪار ۽ خاص مشير طور ڀرتي ڪيو ويو. ڊسمبر 2007 ۾، گارڊنر فائونڊيشن جي ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر بڻجي وئي.[165] فلورنس ڊيووآرڊ بعد ۾ چيو ته ڊوران جي روانگي انهن سببن مان هڪ هئي، جن ڪري فائونڊيشن کي پنهنجو مالي سال 2007 وارو مالي آڊٽ جاري ڪرڻ ۾ لڳ ڀڳ ست مهينا لڳا.[166]

نيو مونٽگومري اسٽريٽ واري عمارت، جيڪا 2017 تائين هيڊڪوارٽر طور استعمال ٿيندي رهي

ڊيني وول، جيڪو باضابطه طور گرانٽ ڪوآرڊي نيٽر هو ۽ فنڊ ريزنگ ۽ ڪاروباري ترقيءَ تي پڻ ڪم ڪندو هو، مارچ 2007 ۾ استعيفيٰ ڏني. هن ويلز تي الزام لڳايو ته هن فائونڊيشن جا فنڊ تفريحي مقصدن لاءِ استعمال ڪيا، ۽ اهو پڻ چيو ته ويلز کان سندس خرچ ڪرڻ جي عادتن سبب جزوي طور وڪي ميڊيا جو ڪريڊٽ ڪارڊ واپس ورتو ويو، جنهن دعويٰ کي ويلز رد ڪيو.[167] فيبروري 2007 ۾، فائونڊيشن چيپٽرز ڪوآرڊي نيٽر جي عهدي جوڙي ۽ ڊيلفين مينارڊ کي مقرر ڪيو،[168] جيڪا آگسٽ 2005 کان رضاڪار طور اڳ ئي اهو ڪم سرانجام ڏئي رهي هئي. ڪيري بئس کي مارچ 2007 ۾ وولنٽيئر ڪوآرڊي نيٽر طور ڀرتي ڪيو ويو. جنوري 2008 ۾، فائونڊيشن ويرونيڪ ڪيسلر کي چيف فنانشل ۽ آپريٽنگ آفيسر، ڪل واڌوا کي هيڊ آف بزنس ڊولپمينٽ، ۽ جي والَش کي هيڊ آف ڪميونيڪيشنز مقرر ڪيو.

مارچ 2013 ۾، گارڊنر اعلان ڪيو ته هوءَ فائونڊيشن ۾ پنهنجي عهدي تان هٽي ويندي.[169] ليلا ٽريٽيڪوو کي مئي 2014 ۾ ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر مقرر ڪيو ويو،[170][171] پر مارچ 2016 ۾ استعيفيٰ ڏني. اڳوڻي چيف ڪميونيڪيشنز آفيسر ڪيٿرين ماهر، جيڪا 2014 ۾ وڪي ميڊيا سان شامل ٿي هئي،[109] کي عبوري ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر مقرر ڪيو ويو ۽ جون 2016 ۾ ان عهدي تي مستقل بنياد تي تصديق ڪئي وئي.[172] ماهر اپريل 2021 تائين ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر طور خدمتون سرانجام ڏيندي رهي[173][174] ۽ سندس دور ۾ فائونڊيشن جي وڪي ميڊيا ائنڊومينٽ جي تعمير ۾ مدد ڏيڻ جو سهرو کيس ڏنو وڃي ٿو.[109]

موجوده شعبياتي ڍانچو

ون سينسَم اسٽريٽ آڪٽوبر 2024 کان هيڊڪوارٽر طور ڪم ڪري رهي آهي

تاريخ 09.11.2025 تي فائونڊيشن ۾ لڳ ڀڳ 650 ماڻهو ڪم ڪري رهيا هئا.[175] برنيڊيٽ ميهان کي 20 جنوري 2026 تي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر مقرر ڪيو ويو.[176]

وڪي ميڊيا فائونڊيشن وٽ هيٺيون شعبياتي جوڙجڪ موجود آهي:[177]

  • آفيس آف دي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر: وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر جي ڪم جي سهائتا ڪري ٿو.
  • ايڊوانسمينٽ: فنڊ ريزنگ، حڪمتِ عمليءَ واري ڀائيواري، ۽ گرانٽ سازي وارن پروگرامن جو ذميوار آهي.
  • ڪميونيڪيشنز: وڪي ميڊيا جي برانڊ جي ترقي، مارڪيٽنگ، سوشل ميڊيا، عوامي لاڳاپن، ۽ عالمي آگاهيءَ جي ڪوششن جي نگراني ڪري ٿو.
  • فنانس اينڊ ايڊمنسٽريشن: وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي فنڊن ۽ انتظامي وسيلن جي انتظام جو ذميوار آهي.
  • ليگل: قانوني ۽ عوامي پاليسيءَ وارا ڪم سنڀالي ٿو، جن ۾ سرڪاري نگراني ۽ سينسرشپ جي مخالفت، رضاڪار برادرين جو دفاع، پاليسي بحثن جي سهائتا، ۽ رازداريءَ جي وڪالت شامل آهي.
  • پراڊڪٽ اينڊ ٽيڪنالاجي: وڪي ميڊيا جي سائيٽن جي ڍانچي جي تعمير، بهتري ۽ سار سنڀال ڪري ٿو.
  • پيپل: ڀرتي ۽ تربيت جو ذميوار آهي.

تڪرار ۽ متنازع معاملا

وڪي ميڊيا فائونڊيشن جو سوپا کان پوءِ وارو اجتماع، 2012

ڪيترن ئي تڪرارن جو نتيجو مقدمي بازي جي صورت ۾ نڪتو آهي[178][179][180][181]، جڏهن ته ڪجهه ٻين جو اهڙو نتيجو نه نڪتو.[182] وڪيل ميٽ زيمرمن چيو هو ته، "مضبوط ذميواريءَ کان تحفظ کان سواءِ، وڪيپيڊيا لاءِ صارفن طرفان تيار ڪيل انسائيڪلوپيڊيائي مواد لاءِ پليٽفارم فراهم ڪرڻ جاري رکڻ ڏکيو ٿي پوي ها."[183]

ڊسمبر 2011 ۾، فائونڊيشن واشنگٽن، ڊي سي جي لابيسٽ اداري ڊائو لوهنز گورنمينٽ اسٽريٽجيز ايل ايل سي کي ڪانگريس تي اثرانداز ٿيڻ لاءِ ڀرتي ڪيو.[184] ڀرتي ٿيڻ وقت فائونڊيشن هڪ بل بابت پريشان هئي، جيڪو اسٽاپ آن لائين پائريسي ايڪٽ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو.[185] برادرين کي به اها ساڳي ڳڻتي هئي، ۽ انهن ٻين مشهور ويب سائيٽن سان گڏجي ان بل جي خلاف انٽرنيٽ تي سڀ کان نمايان احتجاجن مان ڪجهه منظم ڪيا.

آڪٽوبر 2013 ۾، هڪ جرمن عدالت فيصلو ڏنو ته جڏهن وڪيپيڊيا ۾ شامل ڪيل مواد بابت ڪا مخصوص شڪايت ڪئي وڃي، تڏهن وڪي ميڊيا فائونڊيشن کي ان مواد بابت ذميوار ٺهرائي سگهجي ٿو؛ ٻي صورت ۾، وڪي ميڊيا فائونڊيشن وڪيپيڊيا تي شايع ٿيندڙ مواد جي جاچ نٿي ڪري ۽ نه ئي ان تي ڪو فرض عائد ٿئي ٿو.[186]

جون 2014 ۾، بِلڊڪونسٽ اپهووسرئٽ اِ سورييگيه وڪي ميڊيا سويڊن خلاف حقِ اشاعت جي ڀڃڪڙيءَ جو ڪيس داخل ڪيو.[187] 20 جون 2014 تي، وڪيپيڊيا جي ايڊيٽرن سان لاڳاپيل هڪ هتڪِ عزت وارو مقدمو (لا ڊويزن سول ڪيس نمبر L-1400-14) نيو جرسي جي مرسر ڪائونٽي سپيريئر ڪورٽ ۾ داخل ڪيو ويو، جنهن ۾ ٻين ڳالهين سان گڏ تلافياتي ۽ سزاوار هرجانا طلب ڪيا ويا.[188][189]

10 مارچ 2015 تي دي نيو يارڪ ٽائمز ۾ شايع ٿيل هڪ راءِ مضمون ۾، ويلز ۽ ٽريٽيڪوو اعلان ڪيو ته فائونڊيشن هڪ مقدمو نيشنل سيڪيورٽي ايجنسي ۽ ٻين پنجن سرڪاري ادارن ۽ عملدارن، جن ۾ ڊي او جي به شامل هو، خلاف داخل ڪري رهي آهي، ۽ انهن جي عام نگراني واري عمل کي چئلينج ڪيو، جنهن بابت سندن موقف هو ته اهو فائونڊيشن جي پڙهندڙن، ايڊيٽرن ۽ عملي جي آئيني حقن جي ڀڃڪڙي ڪري ٿو. هن مقدمي ۾ اٺ اضافي مدعي به شامل هئا، جن ۾ ايمنسٽي انٽرنيشنل ۽ هيومن رائيٽس واچ شامل هئا.[190][191][192] 23 آڪٽوبر 2015 تي، آمريڪا جي ضلعي عدالت براءِ ضلعي ميري لينڊ مقدمو وڪي ميڊيا فائونڊيشن بنام اين ايس اي عدالتي حيثيت جي بنياد تي خارج ڪري ڇڏيو. آمريڪي ضلعي جج ٽي. ايس. ايلس ٽيون فيصلو ڏنو ته مدعي اهو ممڪن نموني ثابت نه ڪري سگهيا ته هو اپ اسٽريم نگراني جي تابع هئا، ۽ سندن دليل "مفروضن"، "قياس آرائين" ۽ "رياضيائي ڪرتبن" سان ڀريل آهي.[193][194] مدعين 17 فيبروري 2016 تي آمريڪا جي چوٿين سرڪٽ لاءِ اپيلن جي عدالت ۾ اپيل داخل ڪئي.[195]

سيپٽمبر 2020 ۾، ڊبليو ايم ايف جي ورلڊ انٽيليڪچوئل پراپرٽي آرگنائيزيشن (وائپو) ۾ مبصر بڻجڻ واري درخواست چين جي حڪومت جي اعتراضن کان پوءِ روڪي وئي[196]، ڇاڪاڻ ته تائيوان ۾ وڪي ميڊيا فائونڊيشن سان لاڳاپيل هڪ ساٿي تنظيم موجود هئي.[197] آڪٽوبر 2021 ۾، ساڳئي سبب سان ڊبليو ايم ايف جي ٻي درخواست به چين جي حڪومت طرفان روڪي وئي.[198] مئي 2022 ۾، وڪي ميڊيا تحريڪ جي ڇهن ساٿي بابن کي وائپو جي اسٽيڊنگ ڪميٽي آن ڪاپي رائيٽ اينڊ ريليٽيڊ رائيٽس (ايس سي سي آر) ۾ منظوري ملڻ کان چين روڪي ڇڏيو، ۽ دعويٰ ڪئي ته اهي باب غلط ڄاڻ ڦهلائي رهيا هئا.[199] جولاءِ 2022 ۾، چين وڪي ميڊيا جي ستن بابن جي ان درخواست کي به روڪي ڇڏيو، جنهن ۾ انهن کي وائپو جا مستقل مبصر بڻجڻ جي منظوري گهري وئي هئي؛[200] چين جي موقف جي حمايت ڪيترن ٻين ملڪن، جن ۾ روس، پاڪستان، ايران، الجزائر، زمبابوي ۽ وينزويلا شامل هئا، پڻ ڪئي.[201]

خرچ ڪرڻ ۽ فنڊ ريزنگ جون پاليسيون

2014 ۾، جمي ويلز کي انهن الزامن کي منهن ڏيڻو پيو ته ڊبليو ايم ايف وٽ "تمام خراب لاڳت/فائدي جو تناسب" آهي ۽ اهو "ڪيترن سالن کان سافٽويئر ڊولپمينٽ تي لکين ڊالر خرچ ڪري چڪو آهي بغير ڪنهن اهڙي شيءِ جي، جيڪا واقعي ڪم ڪري". هن تسليم ڪيو ته هو پڻ "غيرمناسب سافٽويئر جي لاڳو ڪرڻ بابت نه ختم ٿيندڙ تڪرارن کان مايوس" رهيو آهي، جيڪو نه ته برادري سان مناسب صلاح مشوري سان تيار ڪيو ويو ۽ نه ئي تدريجي انداز ۾ لاڳو ڪيو ويو، جيئن سنگين رڪاوٽن واريون خاميون پڪڙجي سگهن.[202]

2015 واري فنڊ ريزنگ مهم دوران، برادريءَ جي ميمبرن فنڊ ريزنگ بينرن بابت پنهنجون ڳڻتيون ظاهر ڪيون. سندن موقف هو ته اهي بينر تڪليف ڏيندڙ آهن ۽ ممڪن ڏات ڏيندڙن کي اهو تاثر ڏئي دوکو ڏئي سگهن ٿا ته وڪيپيڊيا کي فوري مالي مشڪلاتون درپيش آهن، جڏهن ته ائين نه هو. وڪي ميڊيا فائونڊيشن واعدو ڪيو ته اهڙن مسئلن کان بچڻ لاءِ ايندڙ فنڊ ريزنگ مهمن ۾ لفظن جي چونڊ بهتر ڪئي ويندي.[203] تنهن هوندي به، فائونڊيشن تي اهڙين مهمن سبب تنقيد جاري رهي آهي، جيڪي بظاهر "پنهنجن پڙهندڙن ۾ ڏوهه جو احساس پيدا ڪرڻ" لاءِ ٺهيل هونديون آهن. 2021 ۾ اهڙين مهمن تي وڌيڪ تنقيد ان ڪري به ٿي، جو اهي اهڙن ملڪن ۾ به هلائيون ويون جيڪي ڪووڊ-19 عالمي وبا کان سخت متاثر ٿيا هئا، جهڙوڪ ارجنٽينا ۽ برازيل،[204] ۽ اهو به چيو ويو ته انهن سبب ڀارت ۾ اهو ڊپ پيدا ٿيو ته متان وڪيپيڊيا "ختم ٿي رهي هجي".[205] اها صورتحال ان حقيقت جي باوجود هئي ته فائونڊيشن وٽ "تمام وڏا مالي ذخيرا" موجود هئا، ۽ 2021 ۾ هن صرف 5 سالن اندر 100 ملين ڊالرن جو ائنڊومينٽ فنڊ گڏ ڪرڻ وارو پنهنجو 10 سالن جو هدف حاصل ڪري ورتو هو.[204]

فيبروري 2017 ۾، دي سائن پوسٽ، جيڪا انگريزي وڪيپيڊيا جي آن لائين اخبار آهي، ۾ شايع ٿيل هڪ راءِ مضمون "Wikipedia has Cancer" جي عنوان سان[206][207] وڪيپيڊين برادريءَ ۽ وسيع عوام ٻنهي ۾ بحث جو سبب بڻي. ليکڪ وڪي ميڊيا فائونڊيشن جي لڳاتار وڌندڙ سالياني خرچن تي تنقيد ڪئي، ۽ دليل ڏنو ته جيڪڏهن ڪو غيرمتوقع واقعو پيش اچي ته اهي خرچ منصوبي کي مالي خطري ۾ وجهي سگهن ٿا. ليکڪ تجويز ڏني ته خرچن تي حد مقرر ڪئي وڃي، ائنڊومينٽ وڌايو وڃي، ۽ ان جي بناوت اهڙي ريت نئين سر جوڙي وڃي جو خراب وقتن ۾ ڊبليو ايم ايف ان جي اصل سرمائي ۾ هٿ نه وجهي سگهي.[208]

جون 2022 تائين، ڊبليو ايم ايف 239 ملين ڊالر خالص اثاثن جي رپورٽ ڏني. اميد ظاهر ڪئي وئي ته 2023 ۾ اها 174 ملين ڊالر آمدني گڏ ڪندي.[209] فائونڊيشن جي عملي جي پگهارن تي خرچن جي باوجود، هڪ قابلِ ذڪر اضافي رقم بچندي آهي. انهن فنڊن جي انتظام لاءِ، ڊبليو ايم ايف هڪ ائنڊومينٽ ٺاهي ڇڏيو آهي، جيڪو سيڙپڪاري ۽ نقد رقم تي مشتمل آهي. ان جو انتظام خود ڊبليو ايم ايف نه، پر ٽائڊز فائونڊيشن ڪري ٿي.[209] ان جو مقصد آهي ته ايندڙ مالي سال ۾ هن سرمائي کي وڌائي 130.4 ملين ڊالر تائين پهچايو وڃي. تنهن هوندي به، فنڊن جي انتظام بابت تڪرار موجود رهيو آهي. جيتوڻيڪ ٽائڊز فائونڊيشن واعدو ڪيو هو ته اها وڌيڪ شفاف 501(c)(3) تنظيم بڻجندي ته جيئن اها واضح ڪري سگهي ته هوءَ فنڊن جو انتظام ڪيئن ڪري ٿي، پر ست سال گذرڻ باوجود خرچن ۽ پگهارن بابت تفصيل اڃا تائين اڻپوري آهي. ان کان علاوه، ڊبليو ايم ايف جي پگهارن جا خرچ 2010/11 ۾ 7 ملين ڊالر مان وڌي 2021/22 ۾ 88 ملين ڊالر تائين پهچي ويا.[209]

ناليج انجڻ منصوبو

اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ناليج انجڻ (ڳولها انجڻ)

ناليج انجڻ ڳولھا انجڻ جو هڪ منصوبو هو، جيڪو 2015 ۾ ڊبليو ايم ايف طرفان انٽرنيٽ تي تصديق لائق ۽ ڀروسي جوڳي ڄاڻ ڳولڻ ۽ ڏيکارڻ لاءِ شروع ڪيو ويو.[210] ڪي اي جو مقصد اهو هو ته روايتي ڳولها انجڻن تي ڀاڙڻ کي گهٽايو وڃي. هن منصوبي کي نائيٽ فائونڊيشن جي 250,000 ڊالرن جي گرانٽ وسيلي مالي سهائتا ڏني وئي.[211] ڪجهه ماڻهن هن منصوبي کي هڪ اسڪينڊل طور ڏٺو، خاص ڪري ان ڪري جو اهو ڳجهي نموني تيار ڪيو ويو هو، ۽ منصوبي جي تجويز ڪجهه عملي لاءِ به حيرت جو سبب بڻي، جيڪا تنظيم ۽ ان جي منصوبن ۾ عام شفافيت واري ثقافت جي ابتڙ هئي. برادريءَ وٽ جيڪا ڪجهه ڄاڻ پهتي، ان مان ڪجهه دي سائن پوسٽ طرفان 2016 ۾ شايع ٿيل ليڪ ٿيل دستاويزن وسيلي سامهون آئي.[212][210] هن تڪرار کان پوءِ، ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر ليلا ٽريٽيڪوو استعيفيٰ ڏئي ڇڏي.[213][214][215]

سيڪيورٽي وارو واقعو

5 مارچ 2025 تي، هڪ نقصانڪار جاوا اسڪرپٽ ورم سبب ڪجهه انتظامي کاتن مان ميٽا-وڪي جا صفحا لڳ ڀڳ 23 منٽن تائين بگاڙيا ۽ ڊاهي ڇڏيا ويا. هن واقعي جي نتيجي ۾ وڪيون رڳو-پڙهڻ واري بندش هيٺ آنديون ويون.[216]

حوالا

  1. ↑ "7 reasons you should donate to Wikipedia". November 9, 2025.
  2. 1 2 Wales, Jimmy (June 20, 2003). "Announcing Wikimedia Foundation". mail:wikipedia-l. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ سانچو:Cite form 990
  4. ↑ "Audit Report" (PDF). Foundation.wikimedia.org. December 4, 2022 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 "Wikimedia Foundation reaches $100 million Endowment goal as Wikipedia celebrates 20 years of free knowledge". September 22, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 23, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2021 تي حاصل ڪيل.. See also announcement آرڪائيو ڪيا ويا September 29, 2022, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. on meta.wikimedia.org.
  6. ↑ "Wikimedia Foundation Org (EIN: 20-0049703)". Nonprofit Explorer. ProPublica. December 31, 2023. August 18, 2025 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ Tkacz, Nathaniel (January 20, 2011). "The Spanish Fork: Wikipedia's ad-fuelled mutiny". Wired UK. اصل نسخو مان 2024-08-16 تي محفوظ ڪيل.
  8. ↑ "Wikimedia Foundation - Meta". meta.wikimedia.org (انگريزي ۾). March 17, 2003. 2022-12-03 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ Florida Department of State, Division of Corporations. Wikimedia Foundation, Inc Record آرڪائيو ڪيا ويا June 18, 2016, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  10. ↑ "If you enjoy Wikipedia, please consider making a donation to keep the servers running. Thank you!". Wikipedia Village Pump (انگريزي ۾). جلد M. 2003-10-06. 2022-12-03 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ Charity Navigator Charity Navigator IRS (Forms 990) Tab آرڪائيو ڪيا ويا December 18, 2015, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  12. ↑ Moncada, Carlos (September 25, 2007). "Wikimedia Foundation Moving To Another Bay Area". The Tampa Tribune.
  13. ↑ "Wikimedia Foundation Office Move".
  14. 1 2 Cohen, Noam (March 16, 2021). "Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up". Wired. ISSN 1059-1028. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 17, 2021 تي محفوظ ڪيل. March 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  15. 1 2 Lua error in ماڊيول:WikidataIB at line 1825: attempt to index local 'args' (a nil value).
  16. ↑ Wyatt, Liam (March 16, 2021). "Introducing the Wikimedia Enterprise API". Diff. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 May 2022 تي محفوظ ڪيل. 7 July 2022 تي حاصل ڪيل.
  17. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Roth-2022a".
  18. ↑ "Wikimedia Enterprise: A New Part of Free Knowledge Infrastructure". Open Future (Blogpost) (انگريزي ۾). October 27, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2022-02-04 تي محفوظ ڪيل. 2022-07-07 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ Various. "Wikimedia movement affiliates". meta.wikimedia.org. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 5, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  20. 1 2 Various. "Wikimedia movement affiliates/Frequently asked questions". meta.wikimedia.org. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  21. 1 2 3 Various. "Wikimedia movement affiliates/Models – Meta". meta.wikimedia.org. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ Various. "Affiliations Committee". meta.wikimedia.org. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 4, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ Various. "Wikimedia chapters". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 4, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ Various (March 31, 2012). "Resolution:Recognizing Models of Affiliations – Wikimedia Foundation". wikimediafoundation.org. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "Wikimania". wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "The Many Voices of Wikipedia, Heard in One Place". دي نيو يارڪ ٽائمز. August 7, 2006. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 20, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 23, 2017 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ Levin, Verony (August 5, 2011). "Wikimania Conference at Its Peak; Founder Jimmy Wales to Speak Tomorrow". دي مارڪر (عبراني ۾). اصل نسخو مان October 6, 2011 تي محفوظ ڪيل. August 12, 2011 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  28. ↑ Lu Huang, Keira (July 29, 2013). "Wikimania challenge for Hong Kong as conference comes to town". South China Morning Post Publishers Ltd. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 9, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 9, 2014 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "Wikimania! Head to Wikipedia's first ever London festival". Time Out London. August 6, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 8, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 9, 2014 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ "Main Page – Wikimania 2015 in Mexico City". wikimania2015.wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 18, 2022 تي محفوظ ڪيل. June 19, 2015 تي حاصل ڪيل.
  31. ↑ "Lario". meta.wikimedia.org. اصل نسخو مان April 29, 2015 تي محفوظ ڪيل., retrieved May 17, 2015
  32. ↑ Editorial, TechTrends Media (14 August 2025). "Wikimania 2025 in Nairobi Unites 2,300 Attendees from 135 Countries". TechTrendsKE. 14 August 2025 تي حاصل ڪيل.
  33. ↑ "UNESCO joins the 2023 Wikimedia Movement in Singapore". يونيسڪو. 2023-08-25.
  34. ↑ "What is MediaWiki?". MediaWiki. January 9, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 22, 2018 تي محفوظ ڪيل. March 27, 2021 تي حاصل ڪيل.
  35. ↑ "Aulinx". اصل نسخو مان July 10, 2004 تي محفوظ ڪيل.
  36. ↑ "A Look Inside Wikipedia's Infrastructure". Data Center Knowledge. June 24, 2008. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Weiss, Todd R. (October 9, 2008). "Wikipedia simplifies IT infrastructure by moving to one Linux vendor". ڪمپيوٽرورلڊ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 5, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 1, 2008 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  38. ↑ Paul, Ryan (October 9, 2008). "Wikipedia adopts Ubuntu for its server infrastructure". آرس ٽيڪنيڪا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 30, 2009 تي محفوظ ڪيل. November 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  39. ↑ "Debian – Wikitech". wikitech.wikimedia.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 18, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2021 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ "It's Official: Ashburn is Wikipedia's New Home". Data Center Knowledge. January 14, 2013. اصل نسخو مان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ "Wikimedia sites to move to primary data center in Ashburn". Wikimedia Diff (انگريزي ۾). January 19, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  42. ↑ "WMF needs additional datacenter space". Wikimedia Diff (انگريزي ۾). April 7, 2009. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ "Wikipedia On The Hunt For More Data Center Space". Data Center Knowledge. October 23, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ "RFP/2013 Datacenter – Wikimedia Foundation". Wikimedia Foundation (انگريزي ۾). October 18, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  45. ↑ "Fiber Cut Knocks Wikipedia Offline". Data Center Knowledge. August 7, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "Wikimedia site outage". Wikimedia Diff (انگريزي ۾). August 6, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ "Data centers - Wikitech". wikitech.wikimedia.org (انگريزي ۾). 2025-10-04 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ Bergsma, Mark (2014-05-05). "Wikimedia Foundation selects CyrusOne in Dallas as new data center". Diff (آمريڪي انگريزي ۾). 2025-10-04 تي حاصل ڪيل.
  49. ↑ "Switch Datacenter - Wikitech". wikitech.wikimedia.org (انگريزي ۾). 2025-10-04 تي حاصل ڪيل.
  50. ↑ "Wikimedia's Data Center Search Ends With CyrusOne". Data Center Knowledge. May 5, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  51. ↑ "Wikimedia Foundation selects CyrusOne in Dallas as new data center – Wikimedia Diff". Wikimedia Diff (انگريزي ۾). May 5, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  52. ↑ "Portal:Toolforge – Wikitech". wikitech.wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 30, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 30, 2021 تي حاصل ڪيل.
  53. ↑ "Pageviews Analysis". pageviews.toolforge.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 7, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 20, 2021 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ "Upstream projects". MediaWiki. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2015 تي محفوظ ڪيل. January 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ "⚓ T156028 Name Asia Cache DC site". Wikimedia Phabricator. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. May 12, 2019 تي حاصل ڪيل.
  56. ↑ "The journey to open our first data center in South America". Diff (آمريڪي انگريزي ۾). Wikimedia Foundation. 2024-07-26. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2024-09-21 تي محفوظ ڪيل. 2024-12-26 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ "Wikipedia Adopts MariaDB". Wikimedia Diff. April 22, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. December 6, 2018 تي حاصل ڪيل.
  58. ↑ Bergman, Mark. "Wikimedia Architecture" (PDF). Wikimedia Foundation Inc. اصل نسخو (PDF) مان March 3, 2009 تي محفوظ ڪيل. June 27, 2008 تي حاصل ڪيل.
  59. ↑ Snow, Michael (2005-04-18). "Lucene search: Internal search function returns to service". The Signpost. Wikipedia. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 31, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 26, 2009 تي حاصل ڪيل.
  60. ↑ Vibber, Brion. "[Wikitech-l] Lucene search". اصل نسخو مان March 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 26, 2009 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ "Extension:CirrusSearch – MediaWiki". MediaWiki.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 13, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2021 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ Wikimedia & FourKitchens support CiviCRM development آرڪائيو ڪيا ويا September 22, 2012, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Wikimedia Diff, June 10, 2009
  63. ↑ "Wikimedia Diff". Wikimedia Diff. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 16, 2011 تي محفوظ ڪيل. July 7, 2013 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ Wikipedia – Android Apps on Google Play آرڪائيو ڪيا ويا March 21, 2015, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Retrieved April 15, 2015.
  65. ↑ Neate, Rupert (October 7, 2008). "Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas". The Daily Telegraph. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 10, 2008 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2009 تي حاصل ڪيل. The encyclopedia's huge fan base became such a drain on Bomis's resources that Mr. Wales, and co-founder Larry Sanger, thought of a radical new funding model – charity.
  66. ↑ "Bylaws". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2017-02-25 تي محفوظ ڪيل. 2016-09-24 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ Rampton, Sheldon (March 16, 2003). "Wikipedia English mailing list message". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 1, 2005 تي محفوظ ڪيل. July 11, 2005 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ Devouard, Florence. "Mission statement". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 17, 2008 تي محفوظ ڪيل. January 28, 2008 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ Neate, Rupert (November 7, 2008). "Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas". The Daily Telegraph. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 11, 2022 تي محفوظ ڪيل. December 26, 2017 تي حاصل ڪيل.
  70. ↑ "GuideStar – WIKIMEDIA FOUNDATION, INC". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2021-01-21 تي محفوظ ڪيل. 2020-02-11 تي حاصل ڪيل.
  71. ↑ Jackson, Jasper (February 12, 2017). "'We always look for reliability': why Wikipedia's editors cut out the Daily Mail". دي گارڊين. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 13, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 13, 2017 تي حاصل ڪيل. Another core job for the foundation – and Maher – is political advocacy. While copyright and press freedom are important issues for Wikipedia, there is one area even more fundamental to its operation – the rules that protect web firms from full liability for what their users post.
  72. 1 2 "Wikimedia Foundation, Inc, Financial Statements, June 30, 2018 and 2019" (PDF). September 27, 2019. ص. 4, 14. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان January 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. January 26, 2020 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Wikimedia Foundation-3".
  74. 1 2 "Wikimedia Foundation, Inc. – Financial Statements – June 30, 2021 and 2020" (PDF). Wikimedia Foundation. May 19, 2022 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ Lileks, James (May 2, 2021). "Lileks: Wikipedia wants me to do what?". Star Tribune.
  76. ↑ See also Section 501(c)(3) of the Internal Revenue Code
  77. ↑ See also Chapter 220.13 of the Florida Statutes
  78. ↑ "Charity Navigator Rating – Wikimedia Foundation". charitynavigator.org. April 15, 2022. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 4, 2010 تي محفوظ ڪيل. April 15, 2022 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ "Charity Navigator Rating – Wikimedia Foundation – Historical Data (Note: Requires free login)". charitynavigator.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 7, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2012 تي حاصل ڪيل.
  80. ↑ "Charity Navigator Rating – Wikimedia Foundation". Charitynavigator.org. November 1, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 27, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 17, 2019 تي حاصل ڪيل.
  81. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc. – Financial Statements – June 30, 2011 and 2010" (PDF). Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان April 18, 2012 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
  82. ↑ وڪي ميڊيا تازه ڪاري فيڊ سروس
  83. ↑ Bizer, Christian; Lehmann, Jens; Kobilarov, Georgi; Auer, Sören; Becker, Christian; Cyganiak, Richard; Hellmann, Sebastian (September 2009). "DBpedia - A crystallization point for the Web of Data". Journal of Web Semantics 7 (3): 154–165. doi:10.1016/j.websem.2009.07.002.
  84. ↑ "Learn more about Wikimedia Enterprise". Wikimedia Enterprise (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-12-03 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ Ember, Sydney (July 31, 2014). "Wikipedia Begins Taking Donations in Bitcoin". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 30, 2014 تي محفوظ ڪيل. February 12, 2020 تي حاصل ڪيل.
  86. ↑ Quiles, Emily (February 7, 2022). "There's a growing chorus of tech people who dislike crypto. A Wikipedia editor has spelled out the case against it". Business Insider (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 13, 2022 تي محفوظ ڪيل. February 13, 2022 تي حاصل ڪيل.
  87. 1 2 Roth, Emma (May 1, 2022). "The Wikimedia Foundation has stopped accepting cryptocurrency donations". The Verge (انگريزي ۾). May 3, 2022 تي حاصل ڪيل.
  88. ↑ Mlot, Stephanie (May 2, 2022). "Wikimedia Foundation Agrees to End Cryptocurrency Donations". پي سي ميگزين (انگريزي ۾). May 3, 2022 تي حاصل ڪيل.
  89. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc. – Financial Statements – June 30, 2006–2004" (PDF). Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان June 17, 2012 تي محفوظ ڪيل. August 7, 2019 تي حاصل ڪيل.
  90. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2014 and 2013" (PDF). Upload.wikimedia.org. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان January 22, 2015 تي محفوظ ڪيل. December 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
  91. ↑ "Sue Gardner". Forbes. April 18, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 12, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  92. ↑ Akhtar, Allana. "Apple, Amazon, and Google don't pay to integrate Wikipedia articles into their search products. The non-profit now hopes to use contracts with Big Tech to help fund 'knowledge equity' around the world". Business Insider. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 16, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
  93. ↑ ناليج ايڪوٽي فنڊ on meta.wikimedia.org.
  94. ↑ Longley, Liz (September 16, 2021). "5 Things To Know About the Wikimedia Foundation's First Round of Racial Equity Grants". Inside Philanthropy (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-12-04 تي حاصل ڪيل.
  95. ↑ "Wikipedia launching $100m fund to secure long-term future as site turns 15". the Guardian (انگريزي ۾). 2016-01-15. 2022-12-04 تي حاصل ڪيل.
  96. ↑ "Wikipedia celebrates 15 years of free knowledge". Wikimedia Foundation. January 14, 2016. اصل نسخي مان July 9, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  97. ↑ "Craig Newmark, founder of Craigslist, gives to Wikipedia's future". Wikimedia Foundation blog. June 8, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 9, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  98. 1 2 3 "Wikimedia Endowment – Meta". November 22, 2023. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 15, 2023 تي محفوظ ڪيل. December 12, 2023 تي حاصل ڪيل.
  99. ↑ "Amazon donates $1M to Wikipedia's nonprofit parent organization". www.geekwire.com. September 25, 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 27, 2018 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2018 تي حاصل ڪيل.
  100. ↑ "Facebook makes $1 million gift to support the future of free knowledge". December 20, 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 3, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 2, 2019 تي حاصل ڪيل.
  101. ↑ "George Soros, founder of Open Society Foundations, invests in the future of free and open knowledge". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). October 15, 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 20, 2018 تي محفوظ ڪيل. October 19, 2018 تي حاصل ڪيل.
  102. ↑ "Expanding knowledge access with the Wikimedia Foundation". January 22, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 23, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 23, 2019 تي حاصل ڪيل.
  103. ↑ "Wikimedia Foundation announces $2.5 million in support from Craig Newmark Philanthropies for security of Wikipedia and organization's other free knowledge projects". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). September 10, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  104. ↑ "Amazon to help advance free knowledge for all with new $1 million gift to the Wikimedia Endowment". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). October 14, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 14, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  105. ↑ "Amazon donates $1 million gift to the Wikimedia Endowment to sustain free knowledge". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). September 25, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 3, 2020 تي محفوظ ڪيل. September 26, 2020 تي حاصل ڪيل.
  106. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc, Financial Statements, June 30, 2017 and 2016" (PDF). September 27, 2019. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان December 11, 2018 تي محفوظ ڪيل. September 29, 2019 تي حاصل ڪيل.
  107. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc, Financial Statements, June 30, 2018 and 2017" (PDF). Wikimedia Foundation. September 26, 2018. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان March 9, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 29, 2019 تي حاصل ڪيل.
  108. ↑ "Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Finances - Meta". meta.wikimedia.org (انگريزي ۾). 5 December 2024 تي حاصل ڪيل.
  109. 1 2 3 Folkenflik, David, "NPR names tech executive Katherine Maher to lead in turbulent era", اين پي آر، January 24, 2024. Retrieved 2024-01-26.
  110. ↑ "Wikimedia Foundation, Inc, Financial Statements, June 30, 2019 and 2020" (PDF). November 16, 2020. ص. 3, 13. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان May 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
  111. ↑ "Statistical analysis of Wikimedia Foundation financial reports – Wikiversity". en.wikiversity.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 26, 2018 تي محفوظ ڪيل. June 26, 2018 تي حاصل ڪيل.
  112. ↑ "Wikis Go Printable". Wikimedia Foundation. December 13, 2007. اصل نسخي مان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  113. 1 2 "Fundraising 2008/benefactors". Wikipedia:Meta. August 8, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 9, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  114. ↑ "Khosla Gift: Wikimedia Foundation Receives $500K Donation". Wikimedia Foundation. March 24, 2008. اصل نسخي مان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  115. ↑ "Neeru Khosla to Become Wikimedia Advisor Dec 2008". Wikimedia Foundation. December 15, 2008. اصل نسخي مان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  116. ↑ Bergstein, Brian. "Sloan Foundation to Give Wikipedia $3M". Associated Press. اصل نسخو مان March 29, 2008 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2026 تي حاصل ڪيل – Google News وسيلي. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  117. ↑ "Stanton Grant Q&A". Wikimedia Foundation. December 3, 2008. اصل نسخو مان October 18, 2017 تي محفوظ ڪيل. September 18, 2017 تي حاصل ڪيل.
  118. ↑ Moeller, Erik (July 2, 2009). "Ford Foundation Awards $300K Grant for Wikimedia Commons". Diff. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 19, 2015 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  119. ↑ "Wikimedia Foundation receives $500,000 in operational support from Hewlett Foundation". Wikimedia Foundation. August 20, 2009. اصل نسخي مان January 3, 2012 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  120. ↑ "Omidyar Network Commits $2 Million Grant to Wikimedia Foundation". Wikimedia Foundation. August 25, 2009. اصل نسخو مان April 14, 2010 تي محفوظ ڪيل. November 17, 2019 تي حاصل ڪيل.
  121. ↑ Parr, Ben (February 16, 2010). "Google Gives $2 Million to Wikipedia's Foundation". Mashable. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 3, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ Hicklin, Andrea (November 5, 2010). "UC Berkeley students help improve Wikipedia's credibility". Berkeley News.
  123. ↑ "Wikimedia Foundation Receives $1.2 Million for Wikipedia Public Policy Initiative". Philanthropy News Digest. May 14, 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 16, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 3, 2017 تي حاصل ڪيل.
  124. ↑ McNamara, Paul. "Wikipedia lands $1.2M grant to improve 'public policy' articles: Stanton Foundation ponies up for "accuracy" project that will be anything but easy". Network World. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 26, 2024 تي محفوظ ڪيل. February 3, 2017 تي حاصل ڪيل.
  125. 1 2 "Wikimedia Foundation receives $3 million grant from Alfred P. Sloan Foundation to make freely licensed images accessible and reusable across the web". Wikimedia Foundation. January 9, 2017. اصل نسخي مان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ Walsh, Jay (October 5, 2011). "Wikimedia receives US$3.5 million grant from Stanton Foundation". Wikimedia Community blog. Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 10, 2011 تي محفوظ ڪيل. October 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  127. 1 2 "Foundation Grants". Meta.wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 19, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  128. ↑ Shaw, Lucas. "More Anti-Piracy Bill Co-Sponsors Bail (Updated)". Reuters. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
  129. ↑ "2014–2015 Fundraising Report". Wikimedia Foundation. October 1, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 24, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  130. ↑ "Developing the Wikidata software platform". Gordon and Betty Moore Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  131. ↑ Perez, Sarah (2012-03-30). "Wikipedia's Next Big Thing: Wikidata, A Machine-Readable, User-Editable Database Funded By Google, Paul Allen And Others". TechCrunch (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-12-03 تي حاصل ڪيل.
  132. ↑ "Monarch Fund 990-PF 2015 Form" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان July 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ "Grant Awards 2014" (PDF). Arcadia. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان May 23, 2020 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  134. ↑ "Wikimedia Foundation: program support". Stavros Niarchos Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 17, 2019 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ wmf:File:Knowledge engine grant agreement.pdf, September 18, 2015. Published February 11, 2016, retrieved February 16, 2016.
  136. ↑ Mullin, Joe (February 29, 2016). "Wikimedia Foundation director resigns after uproar over "Knowledge Engine": It's damage-control time at the world's biggest encyclopedia". Ars Technica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 1, 2016 تي محفوظ ڪيل. February 3, 2017 تي حاصل ڪيل.
  137. ↑ Megan Rose Dickey (January 22, 2019). "Google.org donates $2 million to Wikipedia's parent org". TechCrunch.
  138. ↑ de Vreede, Jan-Bart (April 26, 2008). "Board of Trustees Restructure Announcement". Wikimedia Foundation. اصل نسخو مان May 1, 2008 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2008 تي حاصل ڪيل.
  139. 1 2 "Bylaws – Wikimedia Foundation" (انگريزي ۾). Wikimedia Foundation. July 10, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 3, 2020 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2020 تي حاصل ڪيل. (F) Community Founder Trustee Position. The Board may appoint Jimmy Wales as Community Founder Trustee for a three-year term. The Board may reappoint Wales as Community Founder Trustee for successive three-year terms (without a term limit). In the event that Wales is not appointed as Community Founder Trustee, the position will remain vacant, and the Board shall not fill the vacancy.
  140. ↑ "Wikimedia Foundation Board of Trustees - Meta". Meta.wikimedia.org. May 18, 2022 تي حاصل ڪيل.
  141. ↑ Varnum, Gregory (June 5, 2015). "Wikimedia Foundation Board election results are in". Wikimedia Diff. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 11, 2015 تي حاصل ڪيل.
  142. ↑ "Resolution:James Heilman Removal". Wikimedia Foundation Board of Trustees. December 28, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. December 29, 2015 تي حاصل ڪيل.
  143. ↑ "[Wikimedia-l] Announcement about changes to the Board". wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 17, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 7, 2016 تي حاصل ڪيل.
  144. ↑ Kleinz, Torsten (December 29, 2015). "Wikimedia Foundation feuert Vorstandsmitglied". heise online. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 4, 2016 تي محفوظ ڪيل. February 24, 2016 تي حاصل ڪيل.
  145. ↑ Lih, Andrew (January 15, 2016). "Wikipedia just turned 15 years old. Will it survive 15 more?". دي واشنگٽن پوسٽ (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 25, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 16, 2016 تي حاصل ڪيل.
  146. ↑ Orlowski, Andrew (January 12, 2016). "Wikimedia Foundation bins community-elected trustee". دي رجسٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 27, 2016 تي حاصل ڪيل.
  147. ↑ Noisette, Thierry (February 26, 2016). "Crise à la fondation Wikimedia: sa directrice démissionne" [Crisis at the Wikimedia Foundation: director resigns]. نوويل اوبزرويٽر (فرانسيسي ۾). اصل نسخو مان May 9, 2019 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2023 تي حاصل ڪيل.
  148. ↑ Koebler, Jason (February 15, 2016). "The Secret Search Engine Tearing Wikipedia Apart". Vice. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 16, 2016 تي محفوظ ڪيل. February 29, 2016 تي حاصل ڪيل.
  149. ↑ Chan, Katie; Sutherland, Joe (2017-05-21). "Results from the 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections". Diff (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-12-04 تي حاصل ڪيل.
  150. ↑ Mullin, Joe (January 27, 2016). "Wikimedia's newest board appointment steps down amid editor hostility". Ars Technica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 4, 2017 تي محفوظ ڪيل. June 15, 2017 تي حاصل ڪيل.
  151. ↑ Mullin, Joe (January 25, 2016). "Wikipedia editors revolt, vote "no confidence" in newest board member". Ars Technica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 25, 2016 تي محفوظ ڪيل.
  152. ↑ Trustees, Wikimedia Foundation Board of (October 13, 2021). "Wikimedia Foundation welcomes new Trustees Rosie Stephenson-Goodknight, Victoria Doronina, Dariusz Jemielniak, and Lorenzo Losa". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 21, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 18, 2021 تي حاصل ڪيل.
  153. ↑ "Raju Narisetti joins Wikimedia Foundation Board of Trusteess". Wikimedia Foundation. October 16, 2017. اصل نسخي مان October 20, 2017 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2017 تي حاصل ڪيل.
  154. ↑ Esra'a Al Shafei joins Board آرڪائيو ڪيا ويا December 2, 2017, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Wikimedia Diff, December 1, 2017
  155. ↑ "Resolution:Board Officers and Committee Membership, 2021 – Wikimedia Foundation Governance Wiki". foundation.wikimedia.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 16, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 18, 2021 تي حاصل ڪيل.
  156. ↑ Foundation, Wikimedia (2025-08-27). "Wikimedia Foundation welcomes incoming Board Trustee Mayree Clark". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-01-27 تي حاصل ڪيل.
  157. ↑ "Committee:Main". Wikimedia Foundation Governance Wiki. 2024-03-11 تي حاصل ڪيل.
  158. ↑ Snow, Michael (May 30, 2005). "Wikimedia names seven to official positions". دي سائن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 27, 2012 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2016 تي حاصل ڪيل.
  159. ↑ Devouard, Florence. "Resolutions". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 29, 2008 تي محفوظ ڪيل. February 4, 2008 تي حاصل ڪيل.
  160. ↑ سانچو:Cite video
  161. ↑ Korg. "Wikimedia Foundation Announces Interim Executive Director". Wikimedia Foundation. اصل نسخي مان July 2, 2006 تي محفوظ ڪيل. June 12, 2006 تي حاصل ڪيل.
  162. ↑ Mailing list post آرڪائيو ڪيا ويا March 30, 2013, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. by the Chair of the Wikimedia Foundation's Board of Trustees announcing the appointment.
  163. ↑ Danny. "Current staff". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2007 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2007 تي حاصل ڪيل.
  164. ↑ Bergstein, Brian (December 22, 2007). "Former Wikipedia Officer Found To Have Long Criminal Record". ايسوسيئيٽيڊ پريس in واشنگٽن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 27, 2017 تي محفوظ ڪيل. March 25, 2017 تي حاصل ڪيل.
  165. ↑ "Sue Gardner Hired as Executive Director". Wikimedia Foundation. December 3, 2007. اصل نسخو مان Dec 8, 2007 تي محفوظ ڪيل.
  166. ↑ Ral315 (November 19, 2007). "Signpost interview: Florence Devouard". The Wikipedia Signpost. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 27, 2007 تي محفوظ ڪيل. February 19, 2008 تي حاصل ڪيل.
  167. ↑ Moses, Asher (March 5, 2008). "Wikipedia's Jimmy Wales accused of expenses rort". سڊني مارننگ هيرالڊ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 27, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2013 تي حاصل ڪيل.
  168. ↑ "Resolution: Chapters coordinator". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 2, 2012 تي محفوظ ڪيل. April 27, 2012 تي حاصل ڪيل., wikimediafoundation.org
  169. ↑ "Please read: an announcement from Wikimedia Foundation ED Sue Gardner « Wikimedia blog". March 27, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 19, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 17, 2022 تي حاصل ڪيل.
  170. ↑ Elder, Jeff (May 1, 2014). "Wikipedia's New Chief: From Soviet Union to World's Sixth-Largest Site". WSJ (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2018 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ Cohen, Noam (May 2, 2014). "Open-Source Software Specialist Selected as Executive Director of Wikipedia". The New York Times (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2018 تي حاصل ڪيل.
  172. ↑ Lorente, Patricio; Henner, Christophe (June 24, 2016). "Foundation Board appoints Katherine Maher as Executive Director". Wikimedia Blog. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 9, 2016 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2021 تي حاصل ڪيل.
  173. ↑ "Foundation Board appoints Katherine Maher as Executive Director". Wikimedia Foundation. Patricio Lorente, Christophe Henner. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 13, 2020 تي محفوظ ڪيل. June 12, 2020 تي حاصل ڪيل.
  174. ↑ Salmon, Felix (February 4, 2021). "Exclusive: End of the Maher era at Wikipedia". Axios. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
  175. ↑ Seitz-Gruwell, Lisa (9 November 2025). "7 reasons you should donate to Wikipedia". Wikimedia Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 February 2026 تي محفوظ ڪيل. 20 February 2026 تي حاصل ڪيل.
  176. ↑ "Wikimedia Foundation appoints Bernadette Meehan as Chief Executive Officer". Wikimedia Foundation. December 9, 2025.
  177. ↑ Wikimedia Foundation Staff
  178. ↑ Barty, Susan; Carr, Susie (8 January 2010). "UK: High Court Warning To Applicants Seeking To Derogate From Open Justice". Mondaq. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 12, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  179. ↑ Neuburger, Jeffrey D. (November 13, 2008). "Canadian Court Rules Linking to Libel Isn't (Necessarily) Libel". PBS. اصل نسخو مان March 5, 2012 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  180. ↑ "PS-Inside.com". Pr-inside.com. اصل نسخو مان August 12, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  181. ↑ Timmer, John (August 13, 2008). "Judge puts defamation lawsuit against Wikipedia to the sword". Ars Technica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 9, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 10, 2015 تي حاصل ڪيل.
  182. ↑ Foresman, Chris (April 23, 2009). "ArsTechnica.com". ArsTechnica.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 25, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  183. ↑ "EFF and Sheppard Mullin Defend Wikipedia in Defamation Case" (Press release). اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن. May 2, 2008. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 7, 2010 تي محفوظ ڪيل. March 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
  184. ↑ New Client Registration House of Representatives Lobbying Disclosure December 12, 2011 آرڪائيو ڪيا ويا October 16, 2012, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  185. ↑ Masnick, Mike (December 14, 2011). "Wikipedia Explains, In Great Detail, How Even An Updated SOPA Hurts The Web & Wikipedia". ٽيڪڊرٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 8, 2012 تي محفوظ ڪيل. January 15, 2012 تي حاصل ڪيل.
  186. ↑ "Wikimedia is liable for contents of Wikipedia articles, German court rules". PCWorld. November 27, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 5, 2013 تي محفوظ ڪيل. December 5, 2013 تي حاصل ڪيل.
  187. ↑ "Angående stämningsansökan från BUS mot offentligkonst.se". Wikimedia Sverige. June 13, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
  188. ↑ Bob.Reaman. "ACMS Public Access". state.nj.us. اصل نسخو مان September 24, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
  189. ↑ "Civil Case Information Statement: Blacklight Power Inc. Complaint" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان October 31, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 20, 2014 تي حاصل ڪيل.
  190. ↑ Wales, Jimmy; Tretikov, Lila (March 10, 2015). "Stop Spying on Wikipedia Users". دي نيو يارڪ ٽائمز. San Francisco. اصل نسخو مان March 11, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 10, 2015 تي حاصل ڪيل.
  191. ↑ Paulson, Michelle; Brigham, Geoff (March 10, 2015). "Wikimedia v. NSA: Wikimedia Foundation files suit against NSA to challenge upstream mass surveillance". Wikimedia Diff. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 10, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 10, 2015 تي حاصل ڪيل.
  192. ↑ Rayman, Noah (April 14, 2015). "Saving Wikipedia: Meet Lila Tretikov". ٽائيم. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 18, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  193. ↑ Farivar, Cyrus (October 23, 2015). "Judge tosses Wikimedia's anti-NSA lawsuit because Wikipedia isn't big enough. Not enough facts to "plausibly establish that the NSA is using upstream surveillance."". آرس ٽيڪنيڪا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 4, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 4, 2016 تي حاصل ڪيل.
  194. ↑ "Wikimedia v. NSA – D. MD. Opinion". اي سي ايل يو. October 23, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 4, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 4, 2016 تي حاصل ڪيل.
  195. ↑ "Appeal No. 15-2560. Brief for plaintiffs–appellants" (PDF). اي سي ايل يو. February 17, 2016. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان March 12, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 5, 2016 تي حاصل ڪيل.
  196. ↑ "China blocks Wikimedia Foundation's application to become an observer at WIPO". Knowledge Ecology International (آمريڪي انگريزي ۾). September 23, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 24, 2020 تي محفوظ ڪيل. September 23, 2020 تي حاصل ڪيل.
  197. ↑ Hui, Mary (September 25, 2020). "Beijing blocked Wikimedia from a UN agency because of "Taiwan-related issues"". qz.com. Quartz. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 19, 2020 تي محفوظ ڪيل. September 25, 2020 تي حاصل ڪيل.
  198. ↑ Moody, Glyn (October 7, 2021). "If You Want To Know Why Section 230 Matters, Just Ask Wikimedia: Without It, There'd Be No Wikipedia". ٽيڪڊرٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 23, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 23, 2021 تي حاصل ڪيل.
  199. ↑ "Six Wikimedia Chapters Rejected as Observers to the World Intellectual Property Organization (WIPO)". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). May 9, 2022. May 11, 2022 تي حاصل ڪيل.
  200. ↑ "Seven Wikimedia chapters rejected as permanent observers to the World Intellectual Property Organization (WIPO)". Wikimedia Foundation (آمريڪي انگريزي ۾). July 15, 2022. July 22, 2022 تي حاصل ڪيل.
  201. ↑ WIPO: Webcast of July 15, 2022, proceedings, "Assemblies of the Member States of WIPO Sixty-Third Series of Meetings - A 63 Day 2 Afternoon" آرڪائيو ڪيا ويا July 22, 2022, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., 6. Admission of Observers
  202. ↑ "User talk:Jimbo Wales". Wikipedia (انگريزي ۾). 2014-08-29. 2022-12-03 تي حاصل ڪيل.
  203. ↑ Dewey, Caitlin (December 2, 2015). "Wikipedia has a ton of money. So why is it begging you to donate yours?". دي واشنگٽن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 10, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  204. 1 2 Kolbe, Andreas (2021-05-24). "Wikipedia is swimming in money—why is it begging people to donate?". The Daily Dot (آمريڪي انگريزي ۾). 2023-05-18 تي حاصل ڪيل.
  205. ↑ "Is Wikipedia dying? The online encyclopedia seeks donation from users". Free Press Journal (انگريزي ۾). 2023-05-18 تي حاصل ڪيل.
  206. ↑ "Wikipedia:Wikipedia Signpost/2017-02-27/Op-ed". June 1, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 18, 2022 تي محفوظ ڪيل. February 18, 2022 تي حاصل ڪيل – Wikipedia وسيلي.
  207. ↑ Macon, Guy. "Wikipedia has cancer". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 20, 2018 تي محفوظ ڪيل. October 14, 2019 تي حاصل ڪيل.
  208. ↑ Wong, Joshua; Wong, Joon Ian (May 8, 2017). "Reddit is going nuts over Wikipedia's spending, but it's doing far better than its competitors". ڪوارٽز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 9, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  209. 1 2 3 Orlowski, Andrew (2023-08-28). "Wikipedia should focus on content creation – not social justice campaigns". The Telegraph (برطانوي انگريزي ۾). ISSN 0307-1235. 2023-09-27 تي حاصل ڪيل.
  210. 1 2 Koebler, Jason (February 16, 2016). "The Secret Search Engine Tearing Wikipedia Apart". وائيس. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 9, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  211. ↑ McGee, Matt (February 15, 2016). "Wikimedia Foundation Secures $250,000 Grant For Search Engine Development". سرچ انجڻ لينڊ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 23, 2016 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  212. ↑ Kolbe, Andreas (February 10, 2016). "An in-depth look at the newly revealed documents". دي سائن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 1, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  213. ↑ Allen, Ashley (February 26, 2016). "Wikimedia Director Resigns Following Internal Row Over Search Engine Plans". eteknix. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 10, 2018 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  214. ↑ Hern, Alex (February 26, 2016). "Head of Wikimedia resigns over search engine plans". دي گارڊين. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 28, 2016 تي محفوظ ڪيل. December 18, 2016 تي حاصل ڪيل.
  215. ↑ "Online-Enzyklopädie: Chefin der Wikipedia-Stiftung tritt zurück". اشپيگل آن لائين. February 26, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 5, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 5, 2016 تي حاصل ڪيل.
  216. ↑ Abrams, Lawrence. "Wikipedia hit by self-propagating JavaScript worm that vandalized pages". BleepingComputer (آمريڪي انگريزي ۾). 13 March 2026 تي حاصل ڪيل.

خارجي ڳنڍڻا

سانچو:Meta

تنظيم

مالي تفصيل

خيراتي حيثيت

برادري

سانچو:وڪيپيڊيا

37°47′21″N 122°24′12″W / 37.78917°N 122.40333°W / 37.78917; -122.40333

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=وڪيميڊيا_فائونڊيشن&oldid=373702" تان ورتل