مواد ڏانھن هلو

جرمني

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
جرمني
Federal Republic of Germany
Bundesrepublik Deutschland
جهنڊو
نشان
جرمن صدر:فرينڪ-والٽر اسٽينميئر
جرمن چانسلر:اولوف شلز
دارالحڪومت:برلن
ايراضي:357,021 km²
آبادی:82,800,000 (2016ع)
سرڪاري ٻولي:جرمن[1]
ڪرنسي:يورو
قومي ترانو:

جرمني (Germany)، سرڪاري نالو فيڊرل ريپبلڪ آف جرمني يا وفاقي جمهوريه جرمني، يورپ کنڊ ۾ ھڪ ملڪ آھي.(جرمن: Bundesrepublik Deutschland )[2] ھي وچ-اولھه يورپ جي وفاقي پارلياماني جمھوريت وارو ملڪ آهي. ان جي وفاق ۾ 16 آئيني رياستون شامل آھن. ان جي پکيڙ 3,57,022 چورس ڪلوميٽر (1,37,847 چورس ميل) آھي، جنھن ۾ 3,48,672 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 8,350 چورس ڪلوميٽر پاڻي آھي. ان جي ساحلي سرحد 2,389 ڪلوميٽر آهي. هن جون سرحدون اتر ۾ ڊينمارڪ، اوڀر ۾ پولينڊ ۽ چيڪ ريپبلڪ ڏکڻ ۾ آسٽريا ۽ سوئٽزرلينڊ ۽ اولهه ۾ فرانس، لگسمبرگ، بيلجيم ۽ هالينڊ سان لڳن ٿيون. روس کانپوءِ آبادي ۾ ھي يورپ جو ٻيون وڏو ملڪ آهي. ھن جي آبادي جولاءِ 2017ع ۾ 8,05,94,017 ھئي. ھن جو وڏي ۾ وڏو شهر ء گاديءَ جو هنڌ برلن آهي.

ھن جو موسم معتدل يا گھٽ گرمي وارو آھي. ھن جو سڀ کان وڏو ڳتيل آباديءَ وارو علائقو رھر آهي جن جو مرڪزي شهر ڊارٽمنڊ ۽ آئسن آھن. جرمني يورپي يونين جو سڀ کان وڏو آبادي وارو ملڪ آهي. انجا ٻيا وڏا شھر ھمبرگ، ميونخ، ڪولون، فرينڪفرٽ، ليپزگ، اسٽٽگارٽ، ڊسلڊورف، ليپزگ، بريمن، ڊريسڊن، هينوور ۽ نيوريمبرگ آھن.

جديد جرمني جي علائقي ۾ آباديءَ جي شروعات قديم پٿر جي دور جي آخر ۾ ٿي، جنهن ۾ مختلف قبيلا، خاص ڪري سيلٽس، جديد پٿر جي دور کان پوءِ آباد ٿيا. مختلف جرمن قبيلا جديد جرمنيءَ جي اترين حصن ۾ قديم زماني کان وٺي آباد آهن. جرمئنيا نالي هڪ علائقو 100ع کان اڳ ٺهرايو ويو هو. سال 962ع ۾ جرمنيءَ جي بادشاهت، پوتر رومي سلطنت جو وڏو حصو ٺهي. 16هين صدي عيسويء دوران، اتر جرمن علائقا پروٽسٽنٽ ريفارميشن جو مرڪز بڻجي ويا. نيپولين جي جنگين ۽ سال 1806ع ۾ پاڪ رومن سلطنت جي خاتمي کان پوءِ، سال 1815ع ۾ جرمن ڪنفيڊريشن ٺھي.

جديد قومي رياست ۾ جرمني جو باضابطه اتحاد 18 آگسٽ 1866ع تي اتر جرمن ڪنفيڊريشن معاهدي سان شروع ٿيو جنهن ۾ پروشيا جي اڳواڻي ۾ اتر جرمن ڪنفيڊريشن قائم ٿي، جيڪا سال 1871ع ۾ جرمن سلطنت بڻجي وئي. پهرين عالمي جنگ ۽ 1918-1919ع جي جرمن انقلاب کان پوءِ، سلطنت ويمار جمهوريت طرفان تبديل ڪئي وئي. سال 1933ع ۾ نازي اقتدار تي اڀرڻ جي نتيجي ۾ هڪ مطلق العنان آمريت، ٻي مهاڀاري جنگ ۽ هولوڪاسٽ جو قيام عمل ۾ آيو. سال 1949ع ۾، جنگ ۽ اتحادي قبضي جي مدت کان پوء، جرمني کي محدود خودمختياري سان ٻن الڳ الڳ ملڪن ۾ منظم ڪيو ويو: جرمني جي وفاقي جمهوريه، يا اولهه جرمني ۽ جرمن جمهوري جمهوريه، يا اوڀر جرمني. برلن پنهنجي ڊي جيور چار طاقتن (آمريڪا، روس، برطانيه ۽ فرانس)، جي زير نگراني رهيو.

جرمني جي وفاقي جمهوريه يورپي اقتصادي ڪميونٽي ۽ يورپي يونين جو هڪ باني ميمبر آهي، جڏهن ته جرمن جمهوري جمهوريه هڪ ڪميونسٽ مشرقي بلاڪ رياست ۽ وارسا پيڪٽ جو ميمبر هو. اوڀر جرمني ۾ ڪميونسٽ قيادت واري حڪومت جي زوال کان پوءِ، جرمن ٻيهر اتحاد ڏٺو ۽ اڳوڻي اوڀر جرمن رياستون 3 آڪٽوبر، 1990ع تي وفاقي جمهوريه جرمني ۾ شامل ٿي ويون.

جرمني کي هڪ مضبوط معيشت سان وڏي طاقت طور بيان ڪيو ويو آهي. ان کي يورپ ۾ سڀ کان وڏي معيشت آهي نامياري جي ڊي پي (GDP) جي لحاظ کان. صنعتي، سائنسي ۽ ٽيڪنالاجي جي شعبن ۾ عالمي طاقت جي حيثيت سان، اهو دنيا جو ٽيون نمبر وڏو برآمد ڪندڙ ۽ درآمد ڪندڙ آهي. هڪ ترقي يافته ملڪ جي طور تي، اهو سوشل سيڪيورٽي، هڪ آفاقي صحت جي سار سنڀال جو نظام ۽ مفت يونيورسٽي تعليم پيش ڪري ٿو. جرمني گڏيل قومن، ڪائونسل آف يورپ، نيٽو ۽ او اي سي ڊي جو ميمبر آهي ۽ يورپي يونين، جي-7 (G7) ۽ جي-20 (G20) جو باني ميمبر آهي. هن ۾ يونيسڪو جي عالمي ورثي واري ماڳن جو ٽيون وڏو تعداد، 54 آهي، جن مان 51 ثقافتي ماڳ آهن.

نالو

[سنواريو]

"جرمني" انگريزي ٻوليءَ جو لفظ آهي جيڪو لاطيني لفظ جرمنيا مان نڪتل آهي. اھو نالو رائن ندي جي اوڀر واري علائقي ۾ هندڙ ماڻهن کي جوليس سيزر ڏنو ھو.[3]

تاريخ

[سنواريو]
نئبرا اسڪائي ڊسڪ تقريبا 1700 ق.م.

سال 1907ع ۾ مئوئر ڪميونٽي پاران واري جي کوٽائي مان ملندڙ انساني کاڏي جي ھڏي مان خبر پئي ته جرمني ۾ ڇھ لک سال اڳ قديم انسان موجود ھيا.[4] دنيا جو قديم ترين ثابت شڪار جو ھٿيار 3,80,000 سال پراڻو ڪاٺيء جو ڀالو آھي جيڪو اسڪوننگن (Schöningen) شھر جي ڪوئلي جي کاڻ مان دريافت ٿيو.[5] موجوده انسان کان مختلف پھريون انساني فاسل جرمنيء جي نيئندرتال ماٿري مان دريافت ٿيو. ھن نئين جنس کيس نيئندرٿال نالو ڏنو ويو. نيئندرٿال جا اھي فوسل 40,000 ھزار سال پراڻا آهن.

جرمنيءَ جا قبيلا ۽ فرينڪ بادشاھت

[سنواريو]
يورپ ۾ ھجرتون(100–500 AD)

خيال ڪيو ٿو وڃي ته جرمن قبيلا نارڊڪ برانز دؤر جا پري-رومن آئرن دؤر جي وقت جا آهن. پھرين صدي قبل مسيح ۾ اھي ڏکڻ اسڪينڊينيويا ۽ اتر جرمنيءَ کان ڏکڻ ۽ اولھه-اوپر طرف "ڦاليا" ۽ وڃي گال جي ڪيلٽڪ قبيلن ۽ وچ يورپ ۽ اوڀر يورپ جي ايراني، بالٽڪ ۽ سليوڪ قبيلن سان رليا.[6] آگسٽسجي دؤر ۾ روم وارا جرمنيا تي حملا ڪرڻ شروع ڪيا. سال نائين عيسوي ۾ جنرل ورووس جي ڪمان ۾ ٽن رومي لئجن، چروشي (Cherusci) قبيلي جي سردار آرمينئس کان شڪست کاڌي. سال 100 عيسوي ۾ جڏهن رومي مؤرخ ٽيسيٽس ڪتاب جرمنيا لکيو، جرمن قبيلا رائن ۽ ڊينيوب ندين جي ٻنھي پاسن تي آباد ٿي چڪا هئا. ٽين صدي عيسويءَ ۾ جرمن قبيلن جو وڏو تعداد ظاھر ٿي چڪو ھو جن ۾ الميني، فرئنڪ، چئٽي، سئڪسن، فريشياء (Frisii)، سئڪيمبري (Sicambri) ۽ ٿيورئنجي (Thuringi) قبيلا شامل ھئا. سال 260 عيسويءَ ۾ جرمن قبيلائي ماڻھو رومي تسلط وارن علائقن ۾ گھري پيا.[7][8][9][10][11]

فرينڪش علائقو ۽ ان ۾ توسيع؛ فرينڪش علائقو سال 843ع ۾ ورھائجي ويو. اولھه فرينڪيا نيري رنگ ۾، اوڀر فرينڪيا ڳاڙهي رنگ ۾ ٻئي ھر ھڪ فرانس ۽ جرمني جا پيشرو بڻيا.

ميروونجين دؤر جي وڏن علائقن جيڪي آسٽريشيا، نيوسٽريا ۽ ايڪوٽئن جي نالن سان مشهور ھئا. اھي فرينڪ قبيلي جي ماڻهن فتح ڪيا، جن فرينڪش بادشاھت قائم ڪئي ۽ اوڀر طرف پري تائين وڌي سئڪسني ۽ بويريا جي علائقن تائين غلبو حاصل ڪيو. ھاڻوڪي جرمنيءَ جي اوڀر واري علائقي کي سوربس، ويليٽي ۽ اوبوٽرائٽ ڪنفيڊريشن جي اولھه وارن سليوڪ قبيلن جي ماڻهن آباد ڪيو.[8]

جاگرافي

[سنواريو]
جرمني جو فزيڪل نقشو

جرمني يورپ ۾ ستين نمبر وڏو ملڪ آهي.[12] هن جون سرحد اتر ۾ ڊينمارڪ، اوڀر ۾ پولينڊ ۽ چيڪ ريپبلڪ، ڏکڻ ۾ آسٽريا ۽ سوئٽزرلينڊ ۽ اولهه ۾ فرانس، لگسمبرگ، بيلجيم ۽ هالينڊ سان لڳن ٿيون. جرمني اتر ۾ اتر سمنڊ ۽ اتر-اوڀر ۾ بالٽڪ سمنڊ جي ڪناري سان آهي. جرمن علائقو 3,57,596 چورس ڪلوميٽر (1,38,069 چورس ميل) تي پکڙيل آهي. بلندي جو سلسلو ڏکڻ ۾ الپس جي جبلن کان وٺي اتر-اولهه ۾ اتر سمنڊ جي ڪنارن تائين ۽ اتر اوڀر ۾ بالٽڪ سمنڊ تائين آهي.[13] وچ جرمنيءَ جي ٻيلن واري زمين ۽ اتر جرمنيءَ جي هيٺاهين وارين وڏين ندين جهڙوڪ رائن، ڊينيوب ۽ ايلبي ​​ذريعي گذرن ٿيون. اهم قدرتي وسيلن ۾ لوهه، ڪوئلو، پوٽاش، ڪاٺ، لِگنائيٽ، يورينيم، مسو، قدرتي گئس، لوڻ ۽ نڪل شامل آهن.[14]

موسم

[سنواريو]

جرمنيءَ جي اڪثر علائقن ۾ هڪ معتدل آبهوا آهي، جيڪا اتر ۽ اولهه ۾ سامونڊي کان وٺي اوڀر ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ براعظمي تائين آهي. سياري جي حد ڏاکڻي الپس ۾ سردي کان وٺي ٿڌي تائين هوندي آهي ۽ عام طور تي اونهاري ۾ محدود ورن سان هوندي آهي، جڏهن ته اونهارو گرم ۽ خشڪ کان ٿڌي ۽ برسات تائين مختلف ٿي سگهي ٿو. اتر وارن علائقن ۾ غالب اولهندي هوائون آهن جيڪي اتر سمنڊ مان نم هوا آڻينديون آهن، گرمي پد کي معتدل ڪندي ۽ ورن ۾ اضافو ٿيندو آهي. ان جي ابتڙ، ڏکڻ اوڀر وارن علائقن ۾ وڌيڪ انتهائي گرمي پد آهي.[15]

فيبروري 2019 - 2020ع تائين، جرمني ۾ سراسري ماهوار گرمي پد جنوري 2020ع ۾ گھٽ ۾ گھٽ °3.3 سينٽي گريڊ (°37.9 فارنهائيٽ) کان جون 2019ع ۾ °19.8 سينٽي گريڊ (°67.6 فارنهائيٽ) جي اعليٰ حد تائين هوندي آهي.[16] مھيني جي سراسري ورن 30 ليٽر في چورس ميٽر فيبروري ۽ اپريل 2019ع ۾ کان 125 ليٽر في چورس ميٽر فيبروري، 2020ع ۾ تائين آهي.[17] مھيني وار سج نڪرڻ جو سراسري وقت نومبر، 2019ع ۾ 45 ڪلاڪن کان جون، 2019ع ۾ 300 ڪلاڪن تائين آهي.[18]

حياتياتي تنوع

[سنواريو]
باويريا ۾ برشسگاڊين نيشنل پارڪ

جرمني جي علائقي کي پنجن زميني ماحولي علائقن ۾ ورهائي سگهجي ٿو: ائٽلانٽڪ مخلوط ٻيلا، بالٽڪ علائقي جا مخلوط ٻيلا، مرڪزي يورپي مخلوط ٻيلا، مغربي يورپي وسيع پنن وارا ٻيلا ۽ الپس ڪونيفر ۽ ٻيا مخلوط ٻيلا.[19] سال 2016ع تائين، جرمني جي %51 زميني ايراضي زراعت لاء وقف آهي، جڏهن ته %30 ٻيلن ۽ %14 آبادي يا انفراسٽرڪچر لاء رکيل آهي.[20]

ٻوٽن ۽ جانورن ۾ شامل آهن جيڪي عام طور تي وچ يورپ ۾ عام آهن. نيشنل فاريسٽ انوینٽري جي مطابق، بيچ، بلوط ۽ ٻيا ڊيسيڊيئس ​​وڻ صرف 40 سيڪڙو کان وڌيڪ ٻيلن تي مشتمل آهن؛ تقريبن 60 سيڪڙو ڪونيفر، خاص طور تي اسپرس ۽ پائن آهن.[21] اتي فرن، گلن، فنگس ۽ موس جا ڪيترائي قسم آهن. جهنگلي جانورن ۾ روئي هرڻ، جهنگلي ٻير، موفلون (جهنگلي رڍن جو هڪ ذيلي قسم)، لومڙ، بيجر، هير ۽ يوريشين بيور جا ننڍا انگ شامل آهن.[22] نيرو ڪارن فلاور هڪ ڀيرو جرمن قومي علامت هو.[23]

جرمني جي 16 نيشنل پارڪن ۾ جيسيمنڊ نيشنل پارڪ، وورپومرين لاگون ايريا نيشنل پارڪ، مورتز نيشنل پارڪ، وڊن سي نيشنل پارڪ، هاريز نيشنل پارڪ، هينيچ نيشنل پارڪ، بليڪ فاريسٽ نيشنل پارڪ، سيڪسن سوئٽزرلينڊ نيشنل پارڪ، باويريئن ٻيلو نيشنل پارڪ ۽ برشيسگاڊين نيشنل پارڪ شامل آهن.[24] ان کان علاوه، 17 بايوسفيئر ريزرو[25] ۽ 105 فطرت پارڪ آهن.[26] جرمني ۾ 400 کان وڌيڪ زو ۽ جانورن جا پارڪ ڪم ڪن ٿا.[27] برلن زو، جيڪو سال 1844ع ۾ کوليو ويو، جرمني ۾ سڀ کان پراڻو آهي ۽ دعوي ڪري ٿو ته دنيا ۾ نسلن جي سڀ کان وڌيڪ جامع مجموعو رکي ٿو.[28]

سياست

[سنواريو]
Frank-Walter Steinmeier
فرينڪ-والٽر اسٽينميئر، سال 2017ع کان صدر
Olaf Scholz
اولاف شولز، سال 2021ع کان چانسلر

جرمني هڪ وفاقي، پارلياماني، نمائندي جمهوري جمهوريه آهي. وفاقي قانون سازي طاقت پارليامينٽ ۾ رکيل آهي جنهن ۾ بنڊيسٽاگ (وفاقي ڊائيٽ) ۽ بنڊيسٽراٽ (وفاقي ڪائونسل) شامل آهن، جيڪي گڏجي قانون ساز ادارو ٺاهيندا آهن. بنڊيسٽاگ جي چونڊ، مخلوط ميمبرن جي متناسب نمائندگي واري نظام کي استعمال ڪندي، سڌي چونڊ ذريعي ڪئي ويندي آهي. بنڊيسٽراٽ جا ميمبر 16 وفاقي رياستن جي نمائندگي ڪن ٿا ۽ رياستي حڪومتن پاران مقرر ڪيا ويندا آھن.[29] جرمن سياسي نظام 1949ع جي آئين ۾ ڏنل فريم ورڪ تحت ڪم ڪري ٿو، جيڪو گرنڊيسئٽز (بنيادي قانون) جي نالي سان مشهور آهي. ترميمن لاءِ عام طور تي بنڊيسٽاگ ۽ بنڊيسٽراٽ ٻنهي جي ٻن ٽين اڪثريت جي ضرورت هوندي آهي؛ آئين جا بنيادي اصول، جيئن آرٽيڪلز ۾ بيان ڪيل انساني وقار، طاقتن جي علحدگي، وفاقي ڍانچي ۽ قانون جي حڪمراني جي ضمانت ڏني وئي آهي، هميشه لاءِ صحيح آهن.[30]

صدر، في الحال فرينڪ-والٽر اسٽينميئر، رياست جو سربراهه آهي ۽ بنيادي طور تي نمائندن جي ذميوارين ۽ طاقتن سان سيڙپڪاري ڪندو آهي. هن کي بنڊيسورساملنگ (وفاقي ڪنوينشن) طرفان چونڊيو ويو آهي، هڪ ادارو جنهن ۾ بنڊيسٽاگ جي ميمبرن ۽ رياستي نمائندن جي برابر تعداد شامل آهن.[31] جرمن حڪم جي ترجيح ۾ ٻيو نمبر اعليٰ آفيسر، بنڊيسٽاگسپرازيڊنٽ آهي، جيڪو بنڊيسٽاگ پاران چونڊيو ويندو آهي ۽ اداري جي روزاني سيشن جي نگراني لاءِ ذميوار آهي.[32] ٽيون اعليٰ ترين آفيسر ۽ حڪومت جو سربراهه چانسلر آهي، جيڪو بنڊيسپرازيڊنٽ (Bundespräsident) طرفان، پارٽي يا اتحاد طرفان بنڊيسٽاگ ۾ سڀ کان وڌيڪ سيٽون حاصل ڪرڻ کانپوءِ، مقرر ڪيو ويندو آهي.[33] چانسلر، هن وقت اولاف شولز (Olaf Scholz)، حڪومت جو سربراهه آهي ۽ پنهنجي ڪابينا ذريعي ايگزيڪيوٽو طاقت جو استعمال ڪري ٿو.[34]

سال 1949ع کان وٺي، پارٽيءَ جي نظام تي ڪرسچن ڊيموڪريٽڪ يونين ۽ جرمنيءَ جي سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جو تسلط آهي. هينئر تائين هر چانسلر انهن پارٽين مان ڪنهن هڪ جو ميمبر رهيو آهي. بهرحال، ننڍي لبرل فري ڊيموڪريٽڪ پارٽي ۽ الائنس 90/گرينز پڻ اتحادي حڪومتن ۾ جونيئر پارٽنر رهيا آهن. 2007ع کان وٺي، ڊيموڪريٽڪ سوشلسٽ پارٽي دي کاٻي ڌر جرمن بنڊسٽاگ ۾ اهم حيثيت رکي ٿي، جيتوڻيڪ اهي ڪڏهن به وفاقي حڪومت جو حصو نه رهيا آهن. سال 2017ع جي جرمن وفاقي اليڪشن ۾، ساڄي ڌر جي پاپولسٽ الٽرنيٽو فار جرمنيءَ کي پهريون ڀيرو پارليامينٽ ۾ نمائندگي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪافي ووٽ مليا.[35][36]

آئيني رياستون

[سنواريو]

جرمني هڪ وفاق آهي ۽ 16 آئيني رياستن تي مشتمل آهي جن کي مجموعي طور تي لينڊر سڏيو ويندو آهي.[37] هر رياست (لينڊر) جو پنهنجو آئين آهي،[38] ۽ ان جي اندروني تنظيم جي حوالي سان گهڻو ڪري خودمختيار آهي.[39] سال 2017ع تائين، جرمني ميونسپل سطح تي 401 ضلعن (ڪريس) ۾ ورهايل آهي ۽ انهن مان 294 ڳوٺاڻن ضلعا ۽ 107 شهري ضلعا آهن.[40]

رياستصدر مقامايراضي[41]آبادي
(2020ع جي آدمشماري)[42]		نامياري جي ڊي پي (GDP)[43]نامياري جي ڊي پي في ڪس (يورو ۾) (سال 2023ع)[44]
km2mi2ارب يورو (2023)جي ڊي پي جو حصو (%)
بيڊن ورٽمبرگاسٽٽگارٽ700435751000000000035٬75113٬804
11,104,040
615.071
14.92
54,339
باويرياميونخ700470550000000000070٬55027٬240
13,038,724
768.469
18.65
57,343
برلنبرلن7002892000000000000892344
3,596,999
193.219
4.69
51,209
برانڊن برگپوٽسڊم700429654000000000029٬65411٬449
2,534,075
97.477
2.37
37,814
بريمنبريمن7002420000000000000420162
693,204
39.252
0.95
56,981
ھيمبرگھئمبرگ7002755000000000000755292
1,808,846
150.575
3.65
79,176
ھيسنويزباڊين700421115000000000021٬1158٬153
6,207,278
351.139
8.52
54,806
ميڪلنبرگ-وورپوميرنشيويرن700423214000000000023٬2148٬963
1,570,817
59.217
1.44
36,335
لوئر سئڪسنيهئنوور700447593000000000047٬59318٬376
7,943,265
363.109
8.81
44,531
نارٿ رائن-ويسٽ ڦالياڊسلڊورف700434113000000000034٬11313٬171
17,890,489
839.084
20.36
46,194
رائنلينڊ-پئليٽينيٽمئنز700419854000000000019٬8547٬666
4,094,169
174.249
4.23
41,797
سارلينڊساربروڪين70032569000000000002٬569992
1,006,864
41.348
1.00
41,617
سئڪسنيڊريسڊن700418416000000000018٬4167٬110
4,038,131
155.982
3.78
38,143
سئڪسني اينھالٽميگڊينبرگ700420452000000000020٬4527٬897
2,146,443
78.38
1.90
35,911
شليس وگ ھوليسٽنڪيل700415802000000000015٬8026٬101
2,927,542
118.68
2.88
40,090
ٿرينجياارفرٽ700416202000000000016٬2026٬256
2,110,396
75.909
1.84
35,715
جرمني برلن357,386137,98882,719,5404,121.1610048,750

قانون

[سنواريو]

جرمني ۾ هڪ سول قانون جو نظام آهي[45] جيڪو رومن قانون تي ٻڌل آهي جنهن ۾ جرمن قانون جا ڪجهه حوالا آهن. وفاقي آئيني عدالت بنڊسورفاسونگسگرچٽ (Bundesverfassungsgericht) جرمن سپريم ڪورٽ آهي جيڪا آئيني معاملن جي ذميوار آهي،[46] جنهن ۾ عدالتي جائزي جي طاقت آهي. جرمني جي خاص سپريم ڪورٽ سسٽم ۾ سول ۽ فوجداري ڪيسن لاءِ انڪوائيزٽري فيڊرل ڪورٽ آف جسٽس شامل آهي، ان سان گڏ ٻين معاملن لاءِ فيڊرل ليبر ڪورٽ، فيڊرل سوشل ڪورٽ، فيڊرل مالي عدالت ۽ فيڊرل ايڊمنسٽريٽو ڪورٽ شامل آهن.[47]

فوجداري ۽ خانگي قانون قومي سطح تي ترتيب وار اسٽرافگيسٽزبچ ۽ برگرليچ گيسٽزبچ ۾ ڪوڊ ٿيل آهن. جرمن فوجداري نظام مجرم جي بحالي ۽ عوام جي تحفظ جي ڪوشش ڪري ٿو .[48] ننڍن ڏوهن جي استثنا سان، هڪ واحد پيشه ور جج پاران آزمايا ويندا آهن، ۽ سنگين سياسي ڏوهن جي، سڀئي الزام مخلوط ٽربيونلز پاران فيصلا ڪيا ويندا آهن جتي عام جج شوفين (Schöffen) ۽ پيشه ور جج گڏجي صدارت ڪندا آهن.[49][50]

2016 تائين، جرمني ۾ قتل جي شرح 1,00,000 تي 1.18 قتل جي گهٽ ۾ گهٽ هئي. [51] 2018 ۾، مجموعي طور تي ڏوهن جي شرح 1992 کان وٺي گهٽ ۾ گهٽ ٿي وئي.[52]

پرڏيهي لاڳاپا

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Foreign relations of Germany
Germany hosted the 2022 G7 summit at Schloss Elmau in Bavaria.

Germany has a network of 227 diplomatic missions abroad[53] and maintains relations with more than 190 countries.[54] Germany is a member of NATO, the OECD, the G7, the G20, the World Bank and the IMF. It has played an influential role in the European Union since its inception and has maintained a strong alliance with France and all neighbouring countries since 1990. Germany promotes the creation of a more unified European political, economic and security apparatus.[55][56][57] The governments of Germany and the United States are close political allies.[58] Cultural ties and economic interests have crafted a bond between the two countries resulting in Atlanticism.

[59] After 1990, Germany and Russia worked together to establish a "strategic partnership" in which energy development became one of the most important factors. As a result of the cooperation, Germany imported most of its natural gas and crude oil from Russia.[60][61]

Germany's development policy functions as a distinct sector within its foreign policy framework. It is formulated by the Federal Ministry for Economic Cooperation and Development and carried out by the implementing organisations. The German government sees development policy as a joint responsibility of the international community.[62] It was the world's second-biggest aid donor in 2019 after the United States.[63]

فوجي طاقت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Bundeswehr
A German TPz Fuchs armoured personnel carrier

Germany's military, the Bundeswehr (Federal Defence), is organised into the Heer (Army and special forces KSK), Marine (Navy), Luftwaffe (Air Force) and Cyber- und Informationsraum (Cyber and Information Domain Service) branches.[64] In absolute terms, German military spending in 2023 was the seventh-highest in the world.[65] In response to the 2022 Russian invasion of Ukraine, Chancellor Olaf Scholz announced that German military expenditure would be increased past the NATO target of 2%, along with a one-time 2022 infusion of 100 billion euros, representing almost double the 53 billion euro military budget for 2021.[66][67] In 2023, military spending according to NATO criteria amounted to $73.1 billion, or 1.64% of the country's GDP, well below the NATO target of 2%. In 2024, Germany reported $97.7 billion to NATO, exceeding the NATO target of 2% at 2.12% of GDP.[68]

مئي 2023 تائين جرمن فوج "بنڊس ويهر" (Bundeswehr) ۾ 1,80,215 سرگرم سپاهي ۽ 80,761 شهري آهن. [69] رزرو هٿياربند فوجن لاءِ موجود آهن ۽ ٻاهرين ملڪن ۾ دفاعي مشقن ۽ تعیناتين ۾ حصو وٺندا آهن.[70] 2011 تائين 18 سالن جي عمر ۾ مردن لاءِ فوجي سروس لازمي هئي پر اهو سرڪاري طور تي معطل ڪيو ويو آهي ۽ ان جي جاءِ تي رضاکارانه سروس ڏني وئي آهي.[71] [72] 2001 کان وٺي عورتون بغير ڪنهن پابندي جي سروس جي سڀني ڪمن ۾ خدمتون سرانجام ڏئي سگهن ٿيون.[73] اسٽاڪ هوم انٽرنيشنل پيس ريسرچ انسٽيٽيوٽ جي مطابق جرمني 2019 کان 2023 تائين دنيا ۾ وڏن هٿيارن جو پنجون وڏو برآمد ڪندڙ هو.[74]

امن جي وقت ۾ بنڊس ويهر جي ڪمانڊ وزير دفاع جي هٿ ۾ آهي. دفاع جي حالت ۾ چانسلر بنڊس ويهر جو ڪمانڊر ان چيف بڻجي ويندو آهي.[75] جرمني جي آئين ۾ بنڊس ويهر جو ڪردار صرف دفاعي طور بيان ڪيو ويو آهي. پر 1994 ۾ وفاقي آئيني عدالت جي فيصلي کان پوءِ اصطلاح "دفاع" جي تعريف نه رڳو جرمني جي سرحدن جي حفاظت لاءِ پر بحران جي رد عمل ۽ تڪرار جي روڪٿام لاءِ پڻ يا وڌيڪ وسيع طور تي دنيا ۾ ڪٿي به جرمني جي سيڪيورٽي جي حفاظت لاءِ ڪئي وئي آهي. 2017 تائين جرمن فوج وٽ بين الاقوامي امن فوج جي حصي طور پرڏيهي ملڪن ۾ لڳ ڀڳ 3,600 فوجي مقرر آهن، جن ۾ داعش خلاف لڳ ڀڳ 1,200 سپورٽنگ آپريشن، افغانستان ۾ نيٽو جي اڳواڻي ۾ ريزوليوٽ سپورٽ مشن ۾ 980 ۽ ڪوسوو ۾ 800 شامل آهن.[76][77]

معيشت

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو جرمني جي ثقافت
اسٽريزلمارڪيٽ، ڊريسڊن ۾ ڪرسمس مارڪيٽ

جرمن رياستن ۾ ثقافت، يورپ ۾ وڏن دانشورن ۽ مشهور وهڪرن، مذهبي ۽ سيڪيولر ٻنهي، جي شڪل اختيار ڪئي آهي ۽ انهن جي سائنسدانن، ليکڪن ۽ فلسفين مغربي سوچ جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. بي بي سي جي عالمي راءِ شماري ظاهر ڪيو آهي ته جرمني کي 2013 ۽ 2014 ۾ دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ مثبت اثر رکڻ لاءِ تسليم ڪيو ويو آهي.

جرمني لوڪ تہوارن جهڙوڪ "آڪٽوبر فيسٽ" ۽ ڪرسمس جي رسمن جنهن ۾ ايڊونٽ ورثا، ڪرسمس پيجنٽ، ڪرسمس ٽري، اسٽولن ڪيڪ ۽ ٻيا طريقا شامل آهن, لاءِ مشهور آهي. 2025 تائين يونيسڪو جرمني ۾ 55 ملڪيتن کي عالمي ورثي جي فهرست ۾ شامل ڪيو. جرمني ۾ هر رياست طرفان مقرر ڪيل ڪيتريون ئي سرڪاري موڪلون آهن. 3 آڪٽوبر 1990 کان جرمني جو قومي ڏينهن رهيو آهي, جيڪو "ٽيگ ڊير ڊيوچن اينهائيٽ" (جرمن اتحاد جي ڏينهن) جي طور تي ملهايو ويندو آهي.

موسيقي

[سنواريو]

مکيه مضمون: جرمني جي موسيقي

  • پڻ ڏسو: جرمني ۾ اوپيرا

اسپورٽس

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Sport in Germany
قومي فٽبال ٽيم 2014 ۾ چوٿون ڀيرو فيفا ورلڊ ڪپ کٽڻ کان پوءِ

فٽبال جرمني ۾ سڀ کان وڌيڪ مشهور راند آهي. 70 لک کان وڌيڪ سرڪاري ميمبرن سان، جرمن فٽبال ايسوسيئيشن "ڊوچر فسبال-بنڊ" (Deutscher Fußball-Bund) دنيا جي سڀ کان وڏي سنگل اسپورٽس تنظيم آهي[78] ۽ جرمن ٽاپ ليگ، "بنڊسليگا" (Bundesliga)، دنيا جي سڀني پيشه ور راندين جي ليگن ۾ 2 نمبر سراسري حاضري حاصل ڪري ٿي.[79] جرمن مردن جي قومي فٽبال ٽيم 1954،1974، 1990 ۽ 2014 ۾ فيفا ورلڊ ڪپ،[80] 1972، 1980 ۽ 1996 ۾ يو اي ايف اي يورپي چيمپئن شپ ۽ 2017 ۾ فيفا ڪنفيڊريشن ڪپ کٽيو.[81]

جرمني دنيا جي معروف موٽر اسپورٽس ملڪن مان هڪ آهي. بي ايم ڊبليو (BMW) ۽ مرسڊيز جهڙا تعمير ڪندڙ موٽر اسپورٽس ۾ نمايان ٺاهيندڙ آهن. پورشه (Porsche) 19 ڀيرا ۽ آڊي (Audi) اپريل 2024 تائين 13 ڀيرا "24 آورز آف لي مينز ريس" (24 Hours of Le Mans) کٽي چڪو آهي.[82] ڊرائيور مائيڪل شوماڪر (Michael Schumacher) پنهنجي ڪيريئر دوران ڪيترائي موٽر اسپورٽس رڪارڊ قائم ڪيا آهن، ست فارمولا ون ورلڊ ڊرائيورز چيمپئن شپ کٽي چڪا آهن.[83][84] سيبسٽين ويٽل (Sebastian Vettel) پڻ سڀني وقتن جي ڪامياب ترين فارمولا ون (Formula One) ڊرائيورن مان هڪ آهي.[85]

جرمن رانديگر تاريخي طور تي اولمپڪ راندين ۾ ڪامياب دعويدار رهيا آهن. سڀني وقتن جي اولمپڪ راندين جي تمغن جي ڳڻپ ۾ جڏهن جرمن اتحاد کان اڳ اوڀر ۽ اولهه جرمن تمغن کي گڏ ڪيو ويندو آهي, ٽئين نمبر تي ڪامياب رهيا آهن.[86] 1936 ۾ برلن سمر اولمپڪ گيمز ۽ گرمش-پارٽينڪرچن (Garmisch-Partenkirchen) ۾ سياري جون رانديون جي ميزباني ڪئي.[87] ميونخ 1972 جي سمر گيمز جي ميزباني ڪئي.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

* جرمني پورٽل * يورپي يونين پورٽل * جرمني جو خاڪو

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "World Factbook". CIA. Retrieved 26 March 2011.
  2. ↑ Mangold, Max, ed (1995) (German ۾). Duden, Aussprachewörterbuch (6th ed.). Dudenverlag. pp. 271, 53f. ISBN 978-3-411-20916-3.
  3. ↑ Schulze, Hagen (1998). Germany: A New History. Harvard University Press. p. 4. ISBN 0-674-80688-3.
  4. ↑ Wagner, G. A; Krbetschek, M; Degering, D; Bahain, J.-J; Shao, Q; Falgueres, C; Voinchet, P; Dolo, J.-M et al. (27 August 2010). Radiometric dating of the type-site for Homo heidelbergensis at Mauer, Germany. 107. pp. 19726–19730. doi:10.1073/pnas.1012722107. Bibcode: 2010PNAS..10719726W. http://www.pnas.org/content/107/46/19726.full. Retrieved 27 August 2010.
  5. ↑ "World's Oldest Spears", archive.archaeology.org, 3 May 1997, 8 February 2013 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 August 2010۔ اڻڄاتل پيراميٽر |deadurl= نظر انداز ڪيو ويو (مدد)
  6. ↑ Claster, Jill N. (1982). Medieval Experience: 300–1400. New York University Press. p. 35. ISBN 0-8147-1381-5.
  7. ↑ Bowman, Alan K.; Garnsey, Peter; Cameron, Averil (2005). The crisis of empire, A.D. 193–337. The Cambridge Ancient History. 12. Cambridge University Press. p. 442. ISBN 0-521-30199-8.
  8. 1 2 Fulbrook, Mary (1991). A Concise History of Germany. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36836-0, pp. 9–13.
  9. ↑ Fichtner, Paula S. (2009). Historical Dictionary of Austria. Volume 70 (2nd ed.). Scarecrow Press. ISBN 978-0810863101. https://books.google.com/books?id=ilyK1_1f0zYC: "When the Romans began to appear in the region, shortly before the beginning of the Christian era, they turned Noricum into an administrative province, which encompassed much of what today is Austria."
  10. ↑ Modi, J. J. (1916). "The Ancient Germans: Their History, Constitution, Religion, Manners and Customs". The Journal of the Anthropological Society of Bombay 10 (7). https://archive.org/stream/TheJournalOfTheAnthropologicalSocietyOfBombay/The-Journal-of-the-Anthropological-society-of-Bombay#page/n651/mode/2up. "Raetia (modern Bavaria and the adjoining country)".
  11. ↑ Rüger, C. (2004) [1996]. "Germany". in Bowman, Alan K.; Champlin, Edward; Lintott, Andrew. The Cambridge Ancient History: X, The Augustan Empire, 43 B.C. - A.D. 69. Volume 10 (2nd ed.). Cambridge University Press. ISBN 0-521-26430-8. https://books.google.com/books?id=JZLW4-wba7UC&pg=PA528.
  12. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  13. ↑ "17: Gebiet und geografische Angaben" (de ۾). Statistische Jahrbuch Schleswig-Holstein 2019/2020 (Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein): 307. 2020. https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/Jahrb%C3%BCcher/Schleswig-Holstein/JB19SH_17_fertig.pdf. Retrieved 8 September 2020.
  14. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  15. ↑ "Germany: Climate", Encyclopedia Britannica, اصل کان 23 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  16. ↑ "Average monthly temperature in Germany from February 2019 to February 2020", Statista, February 2020, اصل کان 23 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  17. ↑ "Average monthly precipitation in Germany from February 2019 to February 2020", Statista, February 2020, اصل کان 23 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  18. ↑ "Average monthly sunshine hours in Germany from February 2019 to February 2020", Statista, February 2020, اصل کان 23 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  19. ↑ Dinerstein, Eric; Olson, David; Joshi, Anup; Vynne, Carly; Burgess, Neil D.; Wikramanayake, Eric; Hahn, Nathan; Palminteri, Suzanne et al. (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience 67 (6): 534–545. doi:10.1093/biosci/bix014. PMID 28608869.
  20. ↑ Appunn, Kerstine (30 October 2018), "Climate impact of farming, land use (change) and forestry in Germany", Clean Energy Wire, اصل کان 13 May 2020 تي آرڪائيو ٿيل۔
  21. ↑ "Spruce, pine, beech, oak – the most common tree species", Third National Forest Inventory, Federal Ministry of Food and Agriculture, اصل کان 24 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  22. ↑ Bekker, Henk (2005). Adventure Guide Germany. Hunter. p. 14. ISBN 978-1-58843-503-3.
  23. ↑ Marcel Cleene; Marie Claire Lejeune (2002). Compendium of Symbolic and Ritual Plants in Europe: Herbs. Man & Culture. pp. 194–196. ISBN 978-90-77135-04-4. https://books.google.com/books?id=g5GBAAAAMAAJ. Retrieved 3 June 2020.
  24. ↑ "National Parks", Federal Agency for Nature Conservation, اصل کان 24 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  25. ↑ "Biosphere reserves", Federal Agency for Nature Conservation, اصل کان 24 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  26. ↑ "Nature parks", Federal Agency for Nature Conservation, اصل کان 19 April 2019 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 March 2020۔
  27. ↑ "Zoo Facts", Zoos and Aquariums of America, اصل کان 7 October 2003 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 16 April 2011۔
  28. ↑ "Der Zoologische Garten Berlin" (ٻولي ۾ German), Zoo Berlin, اصل کان 30 April 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 19 March 2011۔
  29. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  30. ↑ "Basic Law for the Federal Republic of Germany", Deutscher Bundestag, October 2010, اصل کان 19 June 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 14 April 2011۔
  31. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  32. ↑ Seiffert, Jeanette (19 September 2013), "Election 2013: The German parliament", DW, اصل کان 28 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل۔
  33. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  34. ↑ "Germany", World Factbook, CIA, اصل کان 9 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  35. ↑ "Germany's political parties CDU, CSU, SPD, AfD, FDP, Left party, Greens – what you need to know", DW, 7 June 2019, اصل کان 14 February 2020 تي آرڪائيو ٿيل۔
  36. ↑ Stone, Jon (24 September 2017). "German elections: Far-right wins MPs for first time in half a century". Archived from the original on 27 February 2020. https://web.archive.org/web/20200227224650/https://www.independent.co.uk/news/world/politics/german-election-results-exit-poll-2017-live-latest-afd-mps-merkel-alternative-a7964796.html.
  37. ↑ "Germany", Encyclopedia Britannica, اصل کان 13 June 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 March 2021۔
  38. ↑ "Example for state constitution: "Constitution of the Land of North Rhine-Westphalia"", Landtag (state assembly) of North Rhine-Westphalia, اصل کان 17 January 2013 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 17 July 2011۔
  39. ↑ "Germany", Encyclopedia Britannica, اصل کان 13 June 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 March 2021۔
  40. ↑ "Verwaltungsgliederung in Deutschland am 30 June 2017 – Gebietsstand: 30 June 2017 (2. Quartal)" (XLS) (ٻولي ۾ German), Statistisches Bundesamt Deutschland, July 2017, اصل کان 10 October 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 9 August 2017۔
  41. ↑ "Fläche und Bevölkerung", Statistikportal.de (ٻولي ۾ جرمن), اصل کان 12 June 2018 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 July 2018۔
  42. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Census2022.DE
  43. ↑ "Bruttoinlandsprodukt, Bruttowertschöpfung", www.statistikportal.de (ٻولي ۾ german), Statistische Ämter des Bundes und der Länder, 28 مارچ 2024, حاصل ڪيل 26 جون 2024۔
  44. ↑ "Bruttoinlandsprodukt, Bruttowertschöpfung (Inhaltsverzeichnis Reihe 1991–2023)", www.statistikportal.de (ٻولي ۾ german), Statistische Ämter des Bundes und der Länder, 28 مارچ 2024, حاصل ڪيل 26 جون 2024۔
  45. ↑ Merryman, John; Pérez-Perdomo, Rogelio (2007). The Civil Law Tradition: An Introduction to the Legal Systems of Europe and Latin America. Stanford University Press. pp. 31–32, 62. ISBN 978-0-8047-5569-6.
  46. ↑ "Federal Constitutional Court", Bundesverfassungsgericht, اصل کان 13 December 2014 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 25 March 2015۔
  47. ↑ Wöhrmann, Gotthard (22 November 2013), "The Federal Constitutional Court: an Introduction", German Law Archive, اصل کان 20 June 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  48. ↑ "§ 2 Strafvollzugsgesetz" (ٻولي ۾ جرمن), Bundesministerium der Justiz, اصل کان 1 May 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 26 March 2011۔
  49. ↑ Jehle, Jörg-Martin; German Federal Ministry of Justice (2009). Criminal Justice in Germany. Forum-Verlag. p. 23. ISBN 978-3-936999-51-8. https://books.google.com/books?id=-V-ng-8jOoQC&pg=PA23.
  50. ↑ Casper, Gerhard; Zeisel, Hans (January 1972). "Lay Judges in the German Criminal Courts". Journal of Legal Studies 1 (1): 135–191. doi:10.1086/467481.
  51. ↑ "Intentional Homicide Victims", United Nations Office on Drugs and Crime, اصل کان 26 July 2019 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 30 March 2020۔
  52. ↑ "Germany's crime rate fell to lowest level in decades in 2018". 2 April 2019. Archived from the original on 17 May 2019. https://web.archive.org/web/20190517192912/https://www.dw.com/en/germanys-crime-rate-fell-to-lowest-level-in-decades-in-2018/a-48162310.
  53. ↑ "The German Missions Abroad", German Federal Foreign Office, اصل کان 27 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  54. ↑ "The Embassies", German Federal Foreign Office, اصل کان 27 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  55. ↑ "Declaration by the Franco-German Defence and Security Council", French Embassy UK, 13 May 2004, اصل کان 27 March 2014 تي آرڪائيو ٿيل۔
  56. ↑ Freed, John (4 April 2008). "The leader of Europe? Answers an ocean apart". The New York Times. Archived from the original on 1 May 2011. https://web.archive.org/web/20110501031326/http://www.nytimes.com/2008/04/04/world/europe/04iht-poll.4.11666423.html.
  57. ↑ "Shaping Globalization – Expanding Partner-ships – Sharing Responsibility: A strategy paper by the German Government", Die Bundesregierung, اصل کان 29 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 March 2020۔
  58. ↑ "U.S. Relations With Germany", US Department of State, 4 November 2019, اصل کان 31 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل۔
  59. ↑ "U.S.-German Economic Relations Factsheet", U.S. Embassy in Berlin, May 2006, اصل کان 11 May 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 26 March 2011۔
  60. ↑ "Volume 10. One Germany in Europe, 1989–2009 Germany and Russia", German Institute for International and Security Affairs, 13 March 2006, اصل کان 14 August 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 3 April 2022۔
  61. ↑ Noël, Pierre (May 2009). "A Market Between Us: Reducing the Political Cost of Europe's Dependence on Russian Gas". EPRG Working Paper (University of Cambridge Electricity Policy Research Group): 2; 38. EPRG0916. http://www.eprg.group.cam.ac.uk/wp-content/uploads/2009/06/binder13.pdf. Retrieved 30 January 2010.
  62. ↑ "Aims of German development policy", Federal Ministry for Economic Cooperation and Development, 10 April 2008, اصل کان 10 March 2011 تي آرڪائيو ٿيل۔
  63. ↑ Green, Andrew (8 August 2019), "Germany, foreign aid, and the elusive 0.7%", Devex, اصل کان 8 August 2019 تي آرڪائيو ٿيل۔
  64. ↑ "Bundeswehr der Zeitenwende: Kriegstüchtig sein, um abschrecken zu können", bmvg.de (ٻولي ۾ جرمن), 29 July 2024۔
  65. ↑ Tian, Nan; da Silva, Diego Lopes; Liang, Xiao; Scarazzato, Lorenzo (April 2024), "Trends in Military Expenditure 2023", sipri.org, ص: 2۔
  66. ↑ "Germany commits €100 billion to defense spending", Deutsche Welle, 27 February 2022, اصل کان 27 February 2022 تي آرڪائيو ٿيل۔
  67. ↑ Schuetze, Christopher F. (27 February 2022). "Russia's invasion prompts Germany to beef up military funding". The New York Times. Archived from the original on 27 February 2022. https://web.archive.org/web/20220227133236/https://www.nytimes.com/2022/02/27/world/europe/germany-military-budget-russia-ukraine.html.
  68. ↑ "Defence Expenditure of NATO Countries (2014–2024)" (PDF), NATO, 17 June 2024, صص: 8–9۔
  69. ↑ "Personalzahlen" (ٻولي ۾ جرمن), Bundeswehr, حاصل ڪيل 31 July 2024۔
  70. ↑ "Ausblick: Die Bundeswehr der Zukunft" (ٻولي ۾ German), Bundeswehr, اصل کان 4 June 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 5 June 2011۔
  71. ↑ Connolly, Kate (22 November 2010). "Germany to abolish compulsory military service". The Guardian. Archived from the original on 17 September 2013. https://web.archive.org/web/20130917223043/http://www.theguardian.com/world/2010/nov/22/germany-abolish-compulsory-military-service.
  72. ↑ Pidd, Helen (16 March 2011). "Marching orders for conscription in Germany, but what will take its place?". The Guardian. Archived from the original on 22 September 2013. https://web.archive.org/web/20130922000942/http://www.theguardian.com/world/2011/mar/16/conscription-germany-army.
  73. ↑ "Frauen in der Bundeswehr" (ٻولي ۾ German), Bundeswehr, اصل کان 29 April 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 14 April 2011۔
  74. ↑ Wezeman, Pieter D.; Djokic, Katarina; George, Mathew; Hussain, Zain; Wezeman, Siemon T. (March 2024), "Trends in international Arms Transfer 2023", sipri.org, ص: 2۔
  75. ↑ "Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Artikel 65a,87,115b" (ٻولي ۾ German), Bundesministerium der Justiz, اصل کان 28 May 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 19 March 2011۔
  76. ↑ "Einsatzzahlen – die Stärke der deutschen Kontingente" (ٻولي ۾ German), Bundeswehr, 18 August 2017, اصل کان 23 August 2017 تي آرڪائيو ٿيل۔
  77. ↑ "Germany extends unified armed forces mission in Mali", International Insider, 1 June 2020, اصل کان 26 February 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 6 March 2021۔
  78. ↑ Schalling, Herbert (21 August 2019), "DFB: presidential candidate Fritz Keller promises 'no more one-man show'", DW, اصل کان 29 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل۔
  79. ↑ Gaines, Cork (22 May 2015), "The NFL and Major League Baseball are the most attended sports leagues in the world", Business Insider, اصل کان 31 August 2019 تي آرڪائيو ٿيل۔
  80. ↑ "FIFA World Cup Timeline", FIFA, اصل کان 5 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 7 March 2020۔
  81. ↑ "Confederations Cup", FIFA, اصل کان 12 March 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 7 March 2020۔
  82. ↑ Smith, Damien (15 December 2020), "Porsche to make Le Mans 24 Hours return in 2023", Autocar, اصل کان 12 April 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 12 April 2021۔
  83. ↑ Smith, Damien (15 December 2020), "Porsche to make Le Mans 24 Hours return in 2023", Autocar, اصل کان 12 April 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 12 April 2021۔
  84. ↑ Ornstein, David (23 October 2006). "What we will miss about Michael Schumacher". The Guardian. Archived from the original on 8 January 2014. https://web.archive.org/web/20140108044532/http://www.theguardian.com/sport/2006/oct/23/formulaone.sport.
  85. ↑ "Vettel makes Formula One history with eighth successive victory". Irish Independent. 17 November 2013. Archived from the original on 3 December 2013. https://web.archive.org/web/20131203024830/http://www.independent.ie/sport/vettel-makes-formula-one-history-with-eighth-successive-victory-29761655.html.
  86. ↑ Reiche, Danyel (2016). Success and Failure of Countries at the Olympic Games. Routledge. p. 99. ISBN 978-1-317-63277-1.
  87. ↑ Large, David Clay (2007). Nazi Games: The Olympics of 1936. W. W. Norton & Company. pp. 136, 337. ISBN 978-0-393-05884-0. https://archive.org/details/nazigamesolympic00larg.

    ٻاهريان ڳنڍڻا

    [سنواريو]

    51°N 9°E / 51°N 9°E / 51; 9

    "https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=جرمني&oldid=338299" تان ورتل