مواد ڏانھن هلو

مهاراشٽر

(مھاراشٽر کان چوريل)
مھاراشٽر
مٿان کان، کاٻي کان ساڄي طرف : ويسٽرن گھاٽ جي ڀرسان واقع مھابليشور جي لڳ پرتاب ڳڙھ قلعو، ڇترپتي شيواجي مھاراج ترمينس ريلوي اسٽيشن ، اجنتا جي غار ۾ پدماپاني جي پينٽنگ، ايلورا جي غار ۾ ڪيلاس مندر، انڊيا جو گيٽ وي، ايليفنٽا غار ۾ تريمورتي مجسمو، شنيوار واڊا قلعو ۽ حضور صاحب ننديد
مھاراشٽر جي مھر
مھاراشٽر جو انڊيا ۾ مقام
مھاراشٽر جو انڊيا ۾ مقام
Coordinates (ممبئي): 18°58′12″N 72°49′12″E / 18.97°N 72.820°E / 18.97; 72.820
ملڪانڊيا
قيام1 مئي 1960^ (مھاراشٽر جو ڏينهن )
گاديءَ جا هنڌممبئي
ناگپور (سياري ۾)[1]
مھاراشٽر جا ٽوٽل ضلعا36
Government
  Body مھاراشٽر جي حڪومت
  گورنروديا ساگر رائو
  وزيراعليدويندر فدناوس (بي جي پي )
  ليجسليٽو اسيمبلي ٻہ ايواني
ليجسليٽو ڪائونسل ۾ 78 ميمبر
ليجسليٽو اسيمبلي ۾ 288 ميمبر
Area
  Total
307,713 km2 (118,809 sq mi)
  Rankانڊيا جي پکيڙ ۾ ٽين وڏي رياست
Population
 (2011)[2]
  Total
112,372,972
  Rankآبادي ۾ ٻين وڏي رياست
  Density365.188/km2 (945.832/sq mi)
Demonymمھاراشٽرين يا مھاراشٽريائي
GDP (2017–18)
  ٽوٽل جي ڊي پيڀارتي روپيو 24.96 لک ڪروڙ (سانچي جي کوٽ لڌي وئي: سانچو:INRConvert)
  انڊيا جي رياستن ۾ في ڪس جي ڊي پيڀارتي روپيو 180,596 (سانچي جي کوٽ لڌي وئي: سانچو:INRConvert)
Time zoneUTC+05:30 (انڊيا جو معياري وقت )
ISO 3166 codeIN-MH
Vehicle registrationMH
Official languagesمراٺي(مرھٽي) [5][6]
ايڇ ڊي آء (2017)Increase 0.695[7] (medium) ·
Literacy (2011)82.34%[8]
انساني جنس جي شرح (2011)929 /1000 [8]
Websitemaharashtra.gov.in
The بمبئي ري آرگنائيزيشن ايڪٽ 1960 تحت بمبئي رياست کي ٻن حصن ۾ ورهايو ويو ھڪ کي مھاراشٽر ۽ ٻئي کي گجرات جو نالو ڏنو ويو.[9]
†† Common high court


مھاراشٽر(انگريزي: Maharashtra ) مختصراً (MH)، جنھن جو پراڻو نالو بمبئي پريزيڊنسي ھيو، ڀارت جي اولھ ۾ واقع ھڪ رياست جو نالو آهي جيڪا پکيڙ ۾ ٽيون نمبر ۽ آبادي ۾ ٻيون نمبر وڏي رياست آھي. ان جي پکيڙ 307,713 km2 (118,809 sq mi) آھي. ان جون حدون اولھ ۾ عربي سمنڊ سان، ڏکڻ ۾ ڪرناٽڪ ۽ گوئا سان، اوڀر ۾ تيلنگانا ۽ ڇتيس ڳڙھ، اتر ۾ گجرات ۽ مڌيہ پرديش ۽ اتر اولھ ۾ انڊين يونين ٽيريٽري دادرا ۽ نگر حويلي سان ملن ٿيون.[10] مھاراشٽر رياست بمبئي جي رياست جي اولھندي ۽ ڏکڻ اولھ واري حصي، بيرار ۽ ودارڀا ۽ حيدرآباد رياست جي اتر۽ اولھ واري حصن، سوراشٽر کي ورھائي ان جو ھڪ حصو ملائي ٺاھي وئي. سوراشٽر جو ٻيو حصو موجوده گجرات جي رياست آھي. مھاراشٽر جو سڀ کان وڏو شھر ممبئي آھي جنھن جي آبادي پوڻا ٻہ ڪروڙ آهي ۽ ھي شھر آبادي م انڊيا جو بہ سڀ کان وڏو شھر آھي. سياري ۾ ھن شھر جو گاديءَ جو هنڌ ناگپور ھوندو آھي ۽ اسيمبلي جي اجلاس بہ سياري م ناگپور ۾ ٿيندا آهن .[11]ھن رياست جو شھر پوني کي اوڀر جو آڪسفورڊ چوندا آهن جتي ڪيترائي تعليمي ادارا آھن. [12][13] ناشڪ انڊيا جو شراب وارو شھر سڏبو آهي جتي تمام گھڻو شراب کپي ٿو. ھن رياست جون ٻہ وڏيون نديون گوداواري ندي ۽ ڪرشنا ندي آھن.[14][15] انڊياجي آزادي کان اڳ مھاراشٽر واري ھاڻوڪي علائقي تي ستاواھانا گھراڻي، راشٽراڪوٽا گھراڻي، ويسٽرن چالوڪاس ايمپائر، دکن سلطنتن، مغلن، مراٺين (مرھٽن) ۽ پوء انگريزن حڪومت ڪئي. رياست جي ھر پاسي انھن جا ڇڏيل کنڊر، يادگار، مقبرا، قلعا، عبادتگاھون موجود آهن جن ۾ اجنتا جو غارون، ايلورا جون غارون عالمي ورثو قرار ڏنل آھن. ڪيترائي قلعا شيواجي سان منصوب آھن. مھاراشٽر انڊيا جي سڀ کان وڏو صنعتي رياست آھي.[16][17]

انتظامي ۽ سياسي ورھاست

[سنواريو]


refer caption
مھاراشٽر جون ڊويزنون جن ۾ ضلعا ڏيکاريل

مھاراشٽر رياست جون ڇھ انتظامي ڊويزنون آهن.[18]

  1. امراواتي
  2. اورنگ آباد
  3. ڪونڪان
  4. ناگپور
  5. ناشڪ
  6. پوني


اھي ڇھ ڊويزن وري 36 ضلعن ۾ ورھايل آھن ، 109 سب ڊويزنن ۽ 357 تعلقن ۾ ورھايل آھن. ماضي ۾ سنڌ بمبئي جو حصو رھي ھئي جنھن ڪري سنڌ جي ذيلي انتظامي ورھاست بہ تعلقو سڏبي آھي جڏھن تہ پاڪستان جي ٻين سمورن صوبن ۾ ان کي تحصيل چوندا آهن.[19] ھر ضلعي جو انتظامي عملدار ڊسٽرڪٽ ڪليڪٽر يا ڊسٽرڪٽ ماجسٽريٽ ھوندو آھي جن جي مقرري انڊين ايڊمنسٽريٽو سروس يا مھاراشٽر سول سروس مان ٿيندي آھي.[20] تعلقن جي ھتي ورھاست بلاڪن ۾ ٿيل آهي جيڪي پينچائت يا وليج ڪائونسل يا ٽائون ميونسپلٽي تي مشتمل ھوندا آھن.[21][22]

مھاراشٽر جون ڊويزنون مھاراشٽر جا ضلعا
امراواتي
اورنگ آباد
ڪونڪان
ناگپور
ناشڪ
پوني

حوالا

[سنواريو]
  1. "Monsoon session to start in Maha's winter Capital Nagpur from July 4". اصل نسخو مان 2 آگسٽ 2018 تي محفوظ ڪيل. 1 آگسٽ 2018 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  2. "census of india". Census of India, 2011. Government of India. 31 March 2011. اصل نسخو مان 3 April 2011 تي محفوظ ڪيل. 6 April 2011 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد); line feed اکر in |website= at position 12 (مدد)
  3. "Economic Survey of Maharashtra 2017–18" (PDF). Directorate of Economics and Statistics, Planning Department, Government of Maharashtra, India. ص. 20. اصل نسخو (PDF) مان 16 جُونِ 2018 تي محفوظ ڪيل. 16 جُونِ 2018 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  4. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 March 2019. 9 June 2019 تي حاصل ڪيل.
  5. "The Maharashtra Official Languages Act, 1964; Amendment Act, 2015" (PDF). lawsofindia.org. اصل نسخو (PDF) مان 15 نومبر 2017 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  6. "Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015)" (PDF). Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India. ص. 34–35. اصل نسخو (PDF) مان 28 ڊسمبر 2017 تي محفوظ ڪيل. 16 فيبروري 2016 تي حاصل ڪيل.
  7. "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 23 سيپٽمبر 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 سيپٽمبر 2018 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  8. 1 2 "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. اصل نسخو (PDF) مان 27 جنوري 2018 تي محفوظ ڪيل. 3 آڪٽوبر 2018 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  9. Ministry of Law, Government of India (1960). The Bombay Reorganisation Act 1960. https://books.google.com/books/about/The_Bombay_Reorganisation_Act_1960_11_of.html?id=3U_VAAAAMAAJ. Retrieved 23 May 2015.
  10. "Maharashtra Tourism". اصل نسخو مان 18 جنوري 2019 تي محفوظ ڪيل. 3 فيبروري 2019 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  11. Bhushan Kale (10 ڊسمبر 2014). "उपराजधानी ते राजधानी 'शिवनेरी'ची" [Uparājdhānī tē Rājdhānī' śivanērī'cī Savārī]. Divya Marathi (Marathi ۾). Nagpur, Maharashtra, India. اصل نسخو مان 23 جُونِ 2015 تي محفوظ ڪيل. 23 مَئي 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)CS1 maint: unrecognized language (ڳنڍڻو)
  12. "The 'Oxford of the East' goes West". The Indian Express. اصل نسخو مان 24 اپريل 2017 تي محفوظ ڪيل. 24 جنوري 2017 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  13. "Truly the Oxford of the East". Hindustan Times. اصل نسخو مان 2 فيبروري 2017 تي محفوظ ڪيل. 24 جنوري 2017 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  14. "Level of Urbanisation : Ministry of Urban Development, Government of India". moud.gov.in (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 25 مَئي 2017 تي محفوظ ڪيل. 25 مَئي 2017 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  15. "Census 2011: Tamil Nadu 3rd most urbanised state – Times of India". The Times of India. اصل نسخو مان 10 آگسٽ 2014 تي محفوظ ڪيل. 17 مَئي 2017 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  16. Planning Commission of the Government of India (2007). Maharashtra, Development Report. Academic Foundation. p. 407. ISBN 9788171885404. https://books.google.com/?id=6ohvu8D3LbgC&dq=Maharashtra+richest+states.
  17. Bhandari Laveesh (2009). Indian States at a Glance 2008-09: Performance, Facts And Figures – Maharashtra. Pearson Education India. p. 176. ISBN 9788131723432.
  18. "Districts" آرڪائيو ڪيا ويا 12 September 2015 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., maha.gov.in
  19. "Talukas of Maharashtra". District department. Government of Maharashtra. اصل نسخو مان 15 June 2011 تي محفوظ ڪيل. 13 January 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  20. "District level governance" (PDF). The Government of Maharashtra. اصل نسخو (PDF) مان 13 مَئي 2014 تي محفوظ ڪيل. 27 فيبروري 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  21. "Panchayati raj in state" (PDF). Government of Maharashtra. اصل نسخو (PDF) مان 13 مارچ 2014 تي محفوظ ڪيل. 13 مارچ 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  22. "Maharashtra regional and town planning" (PDF). Government of Maharashtra. اصل نسخو (PDF) مان 13 مارچ 2014 تي محفوظ ڪيل. 13 مارچ 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
Government
General information

سانچو:Maharashtra سانچو:States and territories of India