مواد ڏانھن هلو

پوني

پوني
Pune

पुणे (مراٺي)
Poona
ميٽروپولس
بئلواڙي، پوني جي اولهندي اسڪائي لائن
داگادوسيٺ حلوائي گنپتي مندر
پوني يونيورسٽي
مگرپتا
کرادي ورلڊ ٽريڊ سينٽر
شنيوار واڊا ڪوٽ
پونيPune
لوگو
عرفیت: اوڀر جو آڪسفورڊ، ڏکڻ جي راڻي[1][2]
Map
Interactive Map Outlining Pune
پونيPune is located in مھاراشٽر
پونيPune
پوني
Pune
پونيPune is located in
پونيPune
پوني
Pune
Location within Maharashtra##Location within India
متناسقات: 18°31′13″N 73°51′24″E / 18.52028°N 73.85667°E / 18.52028; 73.85667
ملڪ  ڀارت
رياست مهاراشٽر
ضلعو پوني ضلعو
ڊويزن پوني ڊويزن
قائم ٿيو سال 758 عيسوي[3]
حڪومت
  قسم ميونسپل ڪارپوريشن
  • پوني ميونسپل ڪارپوريشن
  ميونسپل ڪمشنر راجيندرا ڀوسالي، (IAS)[4]
  ميئر خالي
پکيڙ
  Pune MC[5] 484.61 ڪ.م2 (187.11 ميل2)
  Pune MR[6] 7,256.46 ڪ.م2 (2,801.73 ميل2)
بلندي 570.62 ميل (1,872.11 ft)
آبادي

پوني (انگريزي:Pune) هندستان جي رياست مهاراشٽر جو اهم شهر آهي، جيڪو اولهه ڀارت ۾ ڏکڻ پليٽيو تي واقع آهي. اهو پوني ضلعي ۽ پوني ڊويزن جو انتظامي هيڊ ڪوارٽر جو آهي. سال2011ع جي آدمشماري مطابق، پوني ميٽروپوليٽن علائقي ۾ 72 لک رهواسي رهندا هئا. هي ان کي ڀارت ۾ ستين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو بڻائي ٿو.[7] پوني شهر پوني ميٽروپوليٽن علائقي جو حصو آهي.[8] پوني هندستان ۾ سڀ کان وڏو آئي ٽي مرڪز آهي. اهو پڻ ڀارت جي سڀ کان اهم گاڏين ۽ پيداوار جي مرڪزن مان هڪ آهي. پوني کي اڪثر تعليمي ادارن جي ڪري ”اوڀر جو آڪسفورڊ“ سڏيو ويندو آهي.[9] [10] اهو ڪيترائي ڀيرا "هندستان ۾ سڀ کان وڌيڪ رهڻ جي لائق شهر" جي طور تي درجه بندي ڪيو ويو آهي.[11]

پوني تي مختلف وقتن تي راشٽراڪوٽا خاندان، احمد نگر سلطنت، مغل ۽ عادل شاهي خاندان جي حڪومت رهي آهي. 18هين صدي عيسويء ۾، شهر مراٺا سلطنت جو حصو ۽ مراٺا سلطنت جي پيشوا، وزير اعظم جي سيٽ هو.[12] پوني شهر تي برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپني پاران ٽين اينگلو-مراٺا جنگ ۾ قبضو ڪيو ويو؛ ان کي سال 1858ع ۾ ميونسپالٽيءَ جو درجو حاصل ٿيو، جنهن سال تاج برطانيا جي حڪومت شروع ٿي. ڪيتريون ئي تاريخي نشانيون جهڙوڪ شنيوار واڊا، شندي ڇتري ۽ وشرامباگ واڊا هن دور جي تاريخ ۾ آهن. شهر ۾ مختلف دورن جا تاريخي ماڳ موجود آهن.

پوني ۾ شنيوار وادا قلعي جو دروازو

پوني تاريخي طور تي هڪ اهم ثقافتي مرڪز رهيو آهي، جتان اهم شخصيتون جهڙوڪ دنيشور، شيواجي، ٽوڪرام، باجي رائو پهريون، بالاجي باجي رائو، ماڌاو رائو پهريون، نانا فڊنويس، مهاديو گووند رنادي، گوپال ڪرشن گوکلي، مهاتما جيوتي راو ڦلي، ساوتري بائي ڦلي، گوپال گنيش اگرڪار، تارا بائي شنڊي، ڊونڍو ڪئشاو ڪاروي ۽ پنڊتا راما بائي پنهنجي زندگيءَ جا اهم ڪم پوني شهر يا ڪنهن علائقي ۾ ڪيا آهن، جيڪو پوني ميٽروپوليٽن علائقي ۾ اچي ٿو. پوني برطانوي راج دوران، گوپال ڪرشن گوکلي ۽ بال گنگاڌر تلڪ جھڙي اڳواڻن سان گڏ هندستان جي آزادي لاء مرڪز طور ڪم ڪيو. هتان پاڪستان جي صوبي، سنڌ کان لڏي ويل ڪافي سنڌي رهائش پذير آهن. انهن ۾ ريٽا شهاڻي، ايشوري جوتواڻي، اندرا شبنم ۽ ٻيا کوڙ ليکڪ ۽ شاعر شامل آهن.[13][14]

نالو

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

ٽرانسپورٽ

[سنواريو]

تعليم

[سنواريو]

ميڊيا

[سنواريو]

رانديون

[سنواريو]

بين الاقوامي تعلقات

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. Choudhuri, Debjani Pal (2007). Community Planning for Intervention for Victims of Domestic Violence. Kassel University Press. p. 35. ISBN 978-3-89958-346-5. https://books.google.com/books?id=G29VhoiOjmsC&q=pune+queen+of+deccan&pg=PA35.
  2. Diddee, Jaymala (2000). Pune: Queen of the Deccan. Elephant Design Pvt. Limited. ISBN 978-8187693000. https://books.google.com/books?id=kmfVAAAACAAJ&q=pune+queen+of+deccan.
  3. "Pune History – Origin and History of Poona India", اصل کان 25 February 2019 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 25 February 2019۔
  4. "Municipal Commissioner Office, Pune", Official website of the Pune Municipal Corporation, حاصل ڪيل 12 October 2024۔
  5. "Pune pips Mumbai as Maharashtra's largest city in terms of geographical area". CNBC TV18. 1 July 2021. https://www.cnbctv18.com/india/pune-pips-mumbai-as-maharashtras-largest-city-in-terms-of-area-9847661.htm.
  6. "Pune Metropolitan Region Development Authority – PMRDA", Pmrda.gov.in, اصل کان 26 April 2018 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 25 April 2018۔
  7. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above", Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, اصل کان 7 May 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 26 March 2012۔
  8. "Constituents of Urban Agglomerations having Population 1 lakh and above – Census of India 2011", Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, ص: 34 of 61, اصل کان 25 October 2017 تي آرڪائيو ٿيل۔
  9. Shyam, Sarath (November 2016). "Rediscovering The Oxford Of The East | TheHigherEducationReview". The Higher Education Review (November 2016). https://www.thehighereducationreview.com/magazine/rediscovering-the-oxford-of-the-east-VYSS76881935.html. Retrieved 14 July 2022.
  10. "The 'Oxford of the East' goes West". The Indian Express. http://archive.indianexpress.com/news/the--oxford-of-the-east--goes-west/375464/.
  11. "Pune is also ranked No. 1 city in country several times in 'Ease of Living' ranking". the Times of India. 14 August 2018. https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/pune-ranked-no-1-city-in-country-in-ease-of-living-rankings/articleshow/65394696.cms.
  12. "Shaniwarwada was centre of Indian politics: Ninad Bedekar". Daily News and Analysis. 29 November 2011. http://www.dnaindia.com/mumbai/report_shaniwarwada-was-centre-of-indian-politics-ninad-bedekar_1618983.
  13. Ali, Farhan (29 سيپٽمبر 2020), "ڀوپال ۽ ان جا نواب", Humsari (ٻولي ۾ en-US), حاصل ڪيل 01 آڪٽوبر 2020۔
  14. "پوني ۾ 15 بهترين مشيني انجنيئرنگ ڪاليج 2020 جي درجه بندي -", World Scholarship Forum (ٻولي ۾ سنڌي), 10 جولاءِ 2020, حاصل ڪيل 01 آڪٽوبر 2020۔