مواد ڏانھن هلو

ممبئي

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Mumbai
ممبئي
شھر (ميگا سٽي)
مٿان کان ھيٺ : ڪوفي پارادي فلڪبوس عمارت ، گيٽ وي آف انڊيا، تاج محل ھوٽل، ڇتراپتي شو جي مھراج ٽرمينس ۽ باندرا وورلي سامونڊي لنڪ
مٿان کان ھيٺ : ڪوفي پارادي فلڪبوس عمارت ، گيٽ وي آف انڊيا، تاج محل ھوٽل، ڇتراپتي شو جي مھراج ٽرمينس ۽ باندرا وورلي سامونڊي لنڪ
Coat of arms of Mumbai
Coat of arms
Nickname(s): 
بمبئي ,[1]ستن ٻيٽن وارو شھر , [2] خوابن جو شھر، انڊيا جو دروازو، انڊيا جو ھاليوڊ [3]
Map
ممبئي سٽي ڊسٽرڪٽ ۽ ممبئي سبوربن ڊسٽرڪٽ نقشي ۾ ڏيکاريل
Mumbai is located in Mumbai
Mumbai
Mumbai
مھاراشٽر م ممبئي جو مقام
Mumbai is located in مھاراشٽر
Mumbai
Mumbai
Mumbai (مھاراشٽر)
Mumbai is located in
Mumbai
Mumbai
Mumbai ()
Mumbai is located in Asia
Mumbai
Mumbai
Mumbai (Asia)
Coordinates: 18°58′30″N 72°49′33″E / 18.97500°N 72.82583°E / 18.97500; 72.82583
ملڪانڊيا
رياستمھاراشٽر
= ڊويزنڪونڪان
ضلعوممبئي سٽي
ممبئي سبوربن
قيام1507
Named afterممبا ديوي
Government
 • Type ميونسپل ڪارپوريشن
 • Bodyميونسيپل ڪارپوريشن آف گريٽر ممبئي
 • ميئروشواناٿ مھاديشور [4][5][6] (شو سينا)
 • ميونسپل ڪمشنرAjoy Mehta[7]
Area
 • شھر (ميگا سٽي)
603 km2 (233 sq mi)
 • Metro
[8]
4,355 km2 (1,681 sq mi)
Elevation
14 m (46 ft)
Population
 (2011)[9]
 • شھر (ميگا سٽي)
12,442,373
 • Rankپھرين نمبر وڏو شهر
 • Density20,600/km2 (53,400/sq mi)
 • Metro
[10]
18,414,288
20,748,395 (Extended UA)
 • ميٽرو واري شرح
سڀ کان وڏي ڪانگلوموريٽ
Demonymممبئيڪار، بامبيائيٽ
Time zoneUTC+5:30 (انڊيا جو معياري وقت)
پوسٽل ڪوڊ
400 001 to 400 107
Area code+91-22
Vehicle registrationMH-01 (South), MH-02 (West), MH-03 (Central), MH-47 (North)
جي ڊي پي$151–368 billion[11][12]
سرڪاري ٻوليمراٺي (مرھٽي) [13][14]
Websitemcgm.gov.in

ممبئي (Mumbai) جنھن کي پھرين بمبئي (Bombay)، سڏيندا هئا، ڀارت جي رياست مھاراشٽر جو گاديءَ جو هنڌ آھي ۽ ڀارت جو سڀ کان وڏو شھر آھي. ھي شھر ڀارت جي اولھہ ۾ ڪوڪن واري سامونڊي ڪناري تي واقع آھي، جتي ھڪ اونھي قدرتي بندرگاھ پڻ واقع آهي. سال 2008ع ۾ ھن شھر کي الفا ورلڊ سٽي جو درجو مليو. ھي شھر ڀارت جو امير ترين شھر پڻ آهي.[15][16] [17][18] ممبئيءَ جی ٽي جایون ھنڌ عالمي ورثو قرار ڏنل آھن جن ۾ ايليفنٽا غارون، ڇترپتي شِواجي مھاراج ٽرمينس ۽ ممبئي جو وڪٽوريائي ۽ جملي آرٽ وارو عمارتي سينگار شامل آهن.[19][20] ست ٻيٽ جن تي ممبئي شھر اڏيل آھي اصل ۾ ڪولھي ماڻھن جي وسندي ھيو جن جو اصل وطن گجرات جو ڪاٺياواڙ ۽ وچولو علائقو ھيو. انھن ئي ھتي ممبا ديويءَ جي پوڄا جو رواج وڌو جنھن جي پوڄا اڄوڪي دؤر ۾ بہ ڪاٺياواڙ ۾ جاري آهي. چون ٿا تہ لفظ بمبئي ڪولھي ماڻھن جي ان ديوي جي نالي مان نڪتو ھو.[21][22][23]

صدين تائين ھن علائقي تي مقامي ماڻھن جو راڄ رھيو پوء ان تي پورچوگال قبضو ڪيو جنھن بعد 1661 ۾ انگلينڊ جي بادشاھ چارلس ٻئين پورچوگال جي براگانزا گھراڻيجي شھزادي ڪيٿرائين سائيشادي ڪئي تہ ھي علائقو: ستن ٻيٽن واري بندرگاھ کيس کي ڏاج م ڏنو وئي. جنھن بعد برٽش حڪومت اھو علائقو سالياني 10 پائونڊ جي عيوض مقاطعي (ليز) تي ايسٽ انڊيا ڪمپني کي ڏنو جنھن ان جو قبضو ورتو. ستن ٻيٽن جي وچ واري علائقي کي پاڻي مان ٻاھر ڪڍڻ واري ھارنبي ويلارڊ پراجيڪٽ ، روڊن ۽ ريلوي نظام ذريعي ڳنڍي 1845 تائين ھڪ وڏي بندرگاھ ۾ تبديل ڪيو ويو. جيڪو اوڻويھين صدي ۾ معاشي ۽ تعليمي ترقي جو مرڪز ٿي ويو.[24]

درگاھ حاجي علي جيڪا 1431 ۾ تعمير ٿي جڏهن ممبئي گجرات سلطنت جو حصو ھيو

جاگرافي

[سنواريو]
Mumbai is on a narrow peninsula on the southwest of Salsette Island, which lies between the Arabian Sea to the west, Thane Creek to the east, and Vasai Creek to the north. Mumbai's suburban district occupies most of the island. Navi Mumbai is east of Thane Creek, and the Thane District is north of Vasai Creek.
ممبئي جا ٻہ روينيو ضلعا تصوير ۾ نمايان

ممبئي ٻن روينيو ضلعن تي مشتمل آهي جن ۾ ممبئي سٽي ڊسٽرڪٽ ۽ ممبئي سبوربن ضلعو شامل آهن. سٽي ڊسٽرڪٽ کي آئلينڊ سٽي يا ڏکڻ ممبئي پڻ چوندا آهن. ممبئي جي ٽوٽل پکيڙ603.4 km2(233 sq mi) آهي.[25]جنھن ۾ آئلينڊ سٽي 67.79 km2 (26 sq mi) تي مشتمل آهي ۽ سبوربن ضلعو 370 km2 (143 sq mi) تي مشتمل آهي. ۽ ٻنھي کي ملائي ميونسپل ڪارپوريشن آف گريٽر ممبئي جي پکيڙ 437.71 km2 (169 sq mi) آھي باقي علائقا ڊفينس ايسٽيبلشمينٽ جا آھن.ان کان سواءِ ممبئي پورٽ ٽرسٽ، اٽامڪ انرجي ڪميشن آف انڊيا ۽ بوريوالي نيشنل پارڪ ميونسپل ڪارپوريشن آف گريٽر ممبئي جي حدن کان ٻاھر آھن. [26] ھن شھر جي سامونڊي سطح کان سراسري بلندي 46 ڦٽ آھي.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Christopher Beam (1 ڊسمبر 2008). "Why Did Bombay Become Mumbai? How the city got renamed". www.slate.com. اصل نسخو مان 15 جُونِ 2015 تي محفوظ ڪيل. 16 جُونِ 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  2. ↑ "The Seven Islands". The Mumbai Pages. 16 جُولاءِ 1995. اصل نسخو مان 26 آڪٽوبر 2012 تي محفوظ ڪيل. 27 آڪٽوبر 2012 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  3. ↑ Gajrani, S. (2004) (en ۾). History, Religion and Culture of India. Gyan Publishing House. p. 224. ISBN 978-81-8205-062-4. https://books.google.com/books?id=sP091bSPZ04C&pg=PA224.
  4. ↑ Jog, Sanjay (9 مارچ 2017). "Shiv Sena's Mahadeshwar is Mumbai's 76th mayor with BJP's blessing". Business Standard India. اصل نسخو مان 8 مارچ 2017 تي محفوظ ڪيل – Business Standard وسيلي. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  5. ↑ "Shiv Sena's Vishwanath Mahadeshwar elected Mumbai mayor – Times of India". اصل نسخو مان 14 مارچ 2017 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  6. ↑ "Shiv Sena's Vishwanath Mahadeshwar becomes Mumbai's 76th mayor". اصل نسخو مان 12 مارچ 2017 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  7. ↑ "Ajoy Mehta replaces Sitaram Kunte as new BMC Commissioner". Daily News and Analysis. Mumbai. 27 اپريل 2015. اصل نسخو مان 27 اپريل 2015 تي محفوظ ڪيل. 20 مَئي 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  8. ↑ "Mumbai metropolitan area" (اطالوي ۾). Projectsecoa.eu. اصل نسخو مان 13 May 2013 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2013 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  9. ↑ "Maharashtra (India): Districts, Cities, Towns and Outgrowth Wards – Population Statistics in Maps and Charts". اصل نسخو مان 6 آڪٽوبر 2014 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  10. ↑ "INDIA STATS : Million plus cities in India as per Census 2011". Press Information Bureau, Mumbai. National Informatics Centre. اصل نسخو مان 30 جُونِ 2015 تي محفوظ ڪيل. 20 آگسٽ 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  11. ↑ "Global city GDP 2014". Brookings Institution. 22 جنوري 2015. اصل نسخو مان 25 مَئي 2017 تي محفوظ ڪيل. 8 مَئي 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  12. ↑ "Global city GDP rankings 2008–2025". PwC. اصل نسخو مان 4 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 16 December 2009 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ National Commissioner Linguistic Minorities 50th report, page 131 آرڪائيو ڪيا ويا 8 July 2016 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Government of India. Retrieved 15 July 2015.
  14. ↑ "Evolution of the Corporation, Historical Milestones". Mumbai: Municipal Corporation of Greater Mumbai. اصل نسخو مان 15 جُولاءِ 2015 تي محفوظ ڪيل. 15 جُولاءِ 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  15. ↑ "India needs cities network for easy rural-urban shift – Economy and Politics". livemint.com. 3 آگسٽ 2009. اصل نسخو مان 17 جنوري 2013 تي محفوظ ڪيل. 5 مَئي 2010 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  16. ↑ "Mumbai | ISAC". Indiastudyabroad.org. اصل نسخو مان 12 مَئي 2015 تي محفوظ ڪيل. 29 مَئي 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  17. ↑ Bharucha, Nauzer (9 مارچ 2015). "Thirty of India's 68 billionaires live in Mumbai". Times of India. Mumbai. اصل نسخو مان 10 مارچ 2015 تي محفوظ ڪيل. 10 مارچ 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  18. ↑ "With 68 billionaires, India ranks 7th globally; Mumbai leads in India with 30". Daily News and Analysis. New Delhi. 10 مارچ 2015. اصل نسخو مان 12 مارچ 2015 تي محفوظ ڪيل. 10 مارچ 2015 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  19. ↑ Curzon, G.N.. Complete book online – British Government in India: The Story of Viceroys and Government Houses. https://www.wdl.org/en/item/16800/. Retrieved 22 March 2019. آرڪائيو ڪيا ويا 24 March 2021 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  20. ↑ Douglas, James. Complete book online – Bombay and western India – a series of stray papers, with photos of Ajmer. London: Samson Low Marston & Co. http://access.bl.uk/item/pdf/lsidyv30a30c6a. Retrieved 22 March 2019.
  21. ↑ "Archived copy". اصل نسخو مان 2 ڊسمبر 2013 تي محفوظ ڪيل. 23 نومبر 2013 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)CS1 maint: archived copy as title (ڳنڍڻو)
  22. ↑ Munshi, Kanaiyalal M. (1954). Gujarāt and its literature, from early times to 1852. Bharatiya Vidya Bhavan. p. xix. https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.97812/2015.97812.Gujarat-And-Its-Literature-1852#page/n31/mode/2up/search/Kolis.
  23. ↑ Mehta, R. N. (1983). "Bombay – An analysis of the toponym". Journal of the Oriental Institute: 138–140.
  24. ↑ "Once Upon a Time in Bombay". Foreign Policy. 24 جُونِ 2011. time-in-bombay/ اصل نسخو مان 9 جنوري 2015 تي محفوظ ڪيل. 22 فيبروري 2012 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Check |url= value (مدد); Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  25. ↑ "City Profile of Greater Mumbai" (PDF). Municipal Corporation of Greater Mumbai. 24 April 2018 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ Mumbai Plan, 1.2 Area and Divisions
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ممبئي&oldid=369769" تان ورتل