پشتو ٻولي

پشتو
پشتو
پښتو; Pax̌tō
	The word Pax̌tō written in the Pashto alphabet
اچار	سانچو:IPA-ps
ٻولي جو وطن	پاڪستان ۽افغانستان
خطو	پختونخوا، ڏکڻ ايشيا ۽ وچ ايشيا
نسل	پختون
ٻولي ڳالهائيندڙ	50–60 million (2007–2009)
ٻولي جو خاندان	هند۔يورپي Indo-Iranian Iranian Eastern Iranian پشتو; ; ; ;
معياري صورتون	Central Pashto Northern Pashto Southern Pashto
لھجو	~20 dialects
لپي	Arabic (Pashto alphabet) ;
سرڪاري حيثيت
سرڪاري ٻولي وغيره	افغانستان
اقليت جي ; ٻولي	پاڪستان خيبرپختونخوا ; وفاقي انتظامي قبائلي علائقا ; بلوچستان، پاڪستان ;
ريگيوليٽر	Academy of Sciences of Afghanistan[حوالو گهربل]; Pashto Academy, Pakistan
ٻولي جا ڪوڊ
ISO 639-1	ps – Pashto, Pushto
ISO 639-2	pus – Pushto, Pashto
ISO 639-3	pus – inclusive code – Pashto, Pushto; Individual codes:; pst – Central Pashto; pbu – Northern Pashto; pbt – Southern Pashto; wne – Wanetsi
گلوٽولوگ	pash1269 Pashto
لنگاسفيئر	58-ABD-a
	فائل:Pashtun Language Location Map.svg Areas where Pashto is a mother tongue
	This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters. For a guide to IPA symbols, see Help:IPA.

پشتو (انگريزي: Pushto،^[9]^[10]^[11] پشتو: پښتو Pax̌tō) ڪڏھن ڪڏھن ان کي پختو اچاربو آهي. پر اھو لفظ تمام غير معروف آھي. فارسي ادب ۾ ھن ٻوليء کي افغاني ۽ ھندو ۽ اردو ادب ۾ کي پٺاڻي ٻولي چيو ويو آهي. ھن ٻوليءَ جا ڳالهائيندڙ پختون يا پشتون سڏبا آهن. ^[12]^[1] اھا اوڀر ايراني ٻولي آهي جنھن جو تعلق انڊو يورپين ٻولين جي خاندان سان آهي.^[13]^[14]^[15] اھا افغانستان جي ٻن سرڪاري ٻولين مان ھڪ آھي. پشتو پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخوا جي ٻولي آهي. اھا اتر اولھ بلوچستان جي به وڏي ٻولي آهي. پشاور يونيورسٽي ھن ٻولي جي واڌاري لاءِ ڪم ڪري رهي آهي ۽ يونيورسٽي ۾پشتو اڪيڊمي قائم ڪئي وئي آهي. ڪوئٽا ۾ به پشتو اڪيڊمي قائم ڪئي وئي آهي.

تاريخ

قديم زماني ۾ اوڀر ايراني قبيلا سنڌونديءَ ۽ ھندوڪش جبلن جي وچ ۾ اچي آباد ٿيا. آھي جيڪي ٻوليون ڳالھائيندا ھيا انھن جي باقيات ۾ اڄ بہ سنجاڻي ۽ پاميري ٻوليون اڄ به ڳالھايون وڃن ٿيون.پشتو ٻولي انھن ئي ٻولين جي بنيادن مان اڀري آهي.قديم پشتو ادب کانسواءِ سترھين ۽ ارڙھين صديءَ ۾ پشتو زبان جا شاعر ڪاظم خان شيدو، رحمان بابا ۽ خوشحال خان خٽڪ۽ ٻين پشتو ٻولي ۾ وڏي تعداد ۾ بيتن وارا نظم لکيا آهن.. انھيءَ زماني ۾ پشتو صحافت جو پڻ آغاز ٿيو.

حوالا

1 2 Claus, Peter J.; Diamond, Sarah; Ann Mills, Margaret (2003). South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka. Taylor & Francis. ص. 447. ISBN 9780415939195.
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Penzl".
↑ Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 38 Largest Languages in 2007 (39 million)
↑ سانچو:ELL2
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "AC".
↑ Concise Encyclopedia of Languages of the World. Elsevier. 6 April 2010. ص. 845–. ISBN 978-0-08-087775-4.
↑ Sebeok, Thomas Albert (1976). Current Trends in Linguistics: Index. Walter de Gruyter. ص. 705.
↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, مرتب (2016). "Pashto". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. {{cite book}}: External link in |chapterurl= (مدد); Unknown parameter |chapterurl= ignored (|chapter-url= suggested) (مدد)
↑ "Pashto (less commonly Pushtu)". Merriam-Webster Dictionary. Merriam-Webster, Incorporated. 18 July 2016 تي حاصل ڪيل.
↑ "Pashto (also Pushtu)". American Heritage Dictionary. Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company. 18 July 2016 تي حاصل ڪيل.
↑ "Pashto (also Pushtu)". Oxford Online Dictionaries, UK English. Oxford University Press.
↑ India. Office of the Registrar General (1961). Census of India, 1961: Gujarat. Manager of Publications. ص. 142, 166, 177.
↑ Henderson, Michael. "The Phonology of Pashto" (PDF). Madison, Wisconsin: University of Wisconsin. 2012-08-20 تي حاصل ڪيل.
↑ Henderson, Michael (1983). "Four Varieties of Pashto". Journal of the American Oriental Society (103): 595–8.
↑ Darmesteter, James (1890). Chants populaires des Afghans. Paris.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[T&F-1] 1 2 Claus, Peter J.; Diamond, Sarah; Ann Mills, Margaret (2003). South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka. Taylor & Francis. ص. 447. ISBN 9780415939195.

[Penzl-2] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Penzl".

[3] Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 38 Largest Languages in 2007 (39 million)

[4] سانچو:ELL2

[AC-5] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "AC".

[6] Concise Encyclopedia of Languages of the World. Elsevier. 6 April 2010. ص. 845–. ISBN 978-0-08-087775-4.

[7] Sebeok, Thomas Albert (1976). Current Trends in Linguistics: Index. Walter de Gruyter. ص. 705.

[Glottolog-8] Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, مرتب (2016). "Pashto". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. {{cite book}}: External link in |chapterurl= (مدد); Unknown parameter |chapterurl= ignored (|chapter-url= suggested) (مدد)

[9] "Pashto (less commonly Pushtu)". Merriam-Webster Dictionary. Merriam-Webster, Incorporated. 18 July 2016 تي حاصل ڪيل.

[ahd-10] "Pashto (also Pushtu)". American Heritage Dictionary. Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company. 18 July 2016 تي حاصل ڪيل.

[OEDuk-11] "Pashto (also Pushtu)". Oxford Online Dictionaries, UK English. Oxford University Press.

[12] India. Office of the Registrar General (1961). Census of India, 1961: Gujarat. Manager of Publications. ص. 142, 166, 177.

[Henderson-13] Henderson, Michael. "The Phonology of Pashto" (PDF). Madison, Wisconsin: University of Wisconsin. 2012-08-20 تي حاصل ڪيل.

[Henderson_1983-14] Henderson, Michael (1983). "Four Varieties of Pashto". Journal of the American Oriental Society (103): 595–8.

[Darmesteter_1890-15] Darmesteter, James (1890). Chants populaires des Afghans. Paris.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]