مواد ڏانھن هلو

نوبل امن انعام

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
امن لاء نوبل انعام
Nobel Prize for Peace
انعام جو سببامن جي قيام لاءِ نمايان ڪارڪردگي تي ملندڙ انعام
مقاماوسلو، ناروي
ڏيڻ واروالفريڊ نوبل جي وصيت جي مطابق، ناروي جي نوبل ڪاميٽي پاران
شروعات1901ع
ويبسائيٽNobelprize.org

نوبل امن انعام (Nobel Peace Prize)، هر سال امن جي لاءِ ڪيل نمايان ڪم ڪرڻ تي بنا فرق ڪنهن هڪ ماڻهو (فرد) يا هڪ کان وَڌيڪ ماڻُهنِ (فردن) کي ۽ ڪڏهن وري تہ ادارن، تنظيمن کي پڻ ڏنو ويندو آهي. امن لاءِ نوبل انعام ٻين نوبل انعامن جِهڙَوڪَ ڪيميا، ادب، دوائون ۽ جسمانيات ۽ طبيعيات لاءِ نوبل انعام ۾ ڏنو ويندو آهي. ان جي شروعات سويڊن جي سائنسدان ۽ صنعت ڪار، الفريڊ نوبل پاران ڪيو ويو. سال 1901ع کان هينئر تائين، هن انعام جو سلسلو جاري آهي.[1] هي انعام هر سال امن جي قيام لاء نمايان ڪارڪردگي ڪندڙ ماڻهن کي ڏنو ويندو آهي.[2]

الفريڊ نوبل جي آسَ (خواهش) مُطابق انعام جي حقدار جي چُونڊَ نارويجن نوبل ڪاميٽي ڪندي آهي. ان ڪاميٽي ۾ 5 ميمبر هوندا آهن، جنهن کي ناروي جي پارليمان چُونڊيندي آهي. سال 1990ع کان هي انعام هر سال 10 ڊسمبر تي اوسلو جي سٽي هال ۾ ڏنو ويندو آهي.

سياسي چڪتاڻ (رَسي ڪشي) ۽ اختلافن جي سبب کان امن لاءِ نوبل انعام گهڻي تڪرار جو شڪار رهيو آهي.

امن انعام ماڻيندڙن

[سنواريو]

ڪُجهه امن انعام ماڻيندڙن تي تنقيد

[سنواريو]

ميخائل گورباچوف،[3] اسحاق رابين، ياسر عرفات ۽ شمعون پيريز[4]،،[5] لي دوڪ تو، هنري ڪسنجر[6] جمي ڪارٽر،[7] الگور،[8] آءِ پي سي سي،[9] ليو زيبيو،[10][11][12] بارڪ اوباما[13][14][15] ۽ يورپي اتحاد[16] انهن سَمورن ماڻهن يا ادارن کي امن انعام سان نوازڻ تي تنقيد جو نشانو بڻايو ويو آهي. لي دوڪ تو ۽ هينري ڪسنجر کي انعام ڏيڻ تي ٻن رُڪنن استعيفيٰ ڏنو، جنهن تي انهن کي ساراهيو (تعريف) ويو.

الفريڊ نوبل

نامزدگي ۽ چُونڊَ

[سنواريو]
کاٻواوسلو ۾ ناروي نوبل انسٽي ٽيوٽ

پارليمان ناروي نارويجن نوبل ڪاميٽي جي تشڪيل ڏيندي آهي. هيءَ ڪاميٽي 5 رُڪِنَن تي جُڙيل (ٻَڌل) هوندي آهي. ڪاميٽي يا مجلس پنهنجو اجلاس ۾ چُونڊيل اُميدوار جو اعلان ڪندي آهي.

نوبل انعام کان محروم ماڻهو

[سنواريو]

فارين پاليسي پاران اهڙن ماڻهن جي فهرست (لِسٽ) تيار ڪئي جِنکي نوبل انعام نہ ڏنو ويو جڏهن تہ اُهي حقدار پڻ هُيا. انهن ۾ موهن داس گانڌي باپو، ياٿائٽ، فضل حسن عابد ۽ ڪوريزون اڪينو شامل آهن.[17][18] مهاتما گانڌي جو تذڪرو ڪيترائي ڀيرا ٿيو.ايتري قدر تہ نوبل ڪاميٽي جي رُڪنن جا پڻ ڪيترائي بيان آيا تہ گانڌي نوبل انعام جو حقدار هيو.[19][20] ڪاميٽي اهو واضح ڪيو تہ مهاتما گانڌي سال 1937، 1938، 1939، 1947 ۽ 1948 ۾ نامزد ٿيو هيو.[21]

اقتباس

[سنواريو]
  • ايلن جانسن سرليف کي سوروس جي سفارش تي نوبل انعام مليو هيو تہ جيئن هو اليڪشن کَٽي لائبيريا جو ٻيهَر صدر بڻجي سگهي.[22]

وَڌيڪَ ڏِسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "The Nobel Peace Prize 1901". نوبل انعام. 1972. اصل نسخو مان 2007-01-02 تي محفوظ ڪيل. 2016-03-19 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Nobel Peace Prize"، The Oxford Dictionary of Twentieth Century World History
  3. ↑ EVOLUTION IN EUROPE; Gorbachev Gets Nobel Peace Prize For Foreign Police Achievements, نيو يارڪ ٽائمز، 16 آڪٽوبر 1990
  4. ↑ Said, Edward (1996). Peace and Its Discontents: Essays on Palestine in the Middle East Peace Process. Vintage. ISBN 0-679-76725-8.
  5. ↑ Gotlieb, Michael (24 آڪٽوبر 1994). "Arafat tarnishes the Nobel trophy". The San Diego Union – Tribune. ص. B7.
  6. ↑ "Worldwide criticism of Nobel peace awards". The Times. London. 18 آڪٽوبر 1973. اصل نسخو مان 2010-03-25 تي محفوظ ڪيل. 11 آڪٽوبر 2009 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد); Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  7. ↑ Douglas G. Brinkley. The Unfinished Presidency: Jimmy Carter's Journey to the Nobel Peace Prize (1999)
  8. ↑ "A Nobel Disgrace". National Review Online. 22 سيپٽمبر 2009. اصل نسخو مان 2018-12-26 تي محفوظ ڪيل. 2 آڪٽوبر 2011 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  9. ↑ "Nobel Peace Prize nominations show how 'hopelessly politicized' and 'screwy' the controversial award has been". 14 فيبروري 2014. 23 اپريل 2014 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "Overseas Chinese in Norway Protest Against Nobel Committee's Wrong Decision". English.cri.cn. اصل نسخو مان 26 ڊسمبر 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 آڪٽوبر 2012 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Not so noble". Frontlineonnet.com. 5 نومبر 2010. 13 آڪٽوبر 2012 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "Nobel Harbors Political Motives behind Prize to Liu Xiaobo". English.cri.cn. اصل نسخو مان 26 ڊسمبر 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 آڪٽوبر 2012 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "Surprised, humbled Obama awarded Nobel Peace Prize". Associated Press. اصل نسخو مان 2018-12-26 تي محفوظ ڪيل. 9 آڪٽوبر 2009 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  14. ↑ Otterman, Sharon (9 آڪٽوبر 2009), "World Reaction to a Nobel Surprise", نيو يارڪ ٽائمز, 9 آڪٽوبر 2009 تي حاصل ڪيل
  15. ↑ "Obama Peace Prize win has some Americans asking why?". روئٽرز. 9 آڪٽوبر 2009. اصل نسخو مان 2018-12-26 تي محفوظ ڪيل. 28 آگسٽ 2012 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  16. ↑ "Norwegian protesters say EU Nobel Peace Prize win devalues award". اصل نسخو مان 2018-12-26 تي محفوظ ڪيل. 8 ڊسمبر 2012 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  17. ↑ Kenner, David. (7 آڪٽوبر 2009)۔ "Nobel Peace Prize Also-Rans" آرڪائيو ڪيا ويا 25 January 2010[Date mismatch] حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.۔ Foreign Policy۔ Retrieved 10 آڪٽوبر 2009
  18. ↑ James, Frank (9 آڪٽوبر 2009). "Nobel Peace Prize's Notable Omissions". NPR. 12 ڊسمبر 2011 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ Tønnesson, Øyvind (1 ڊسمبر 1999). "Mahatma Gandhi, the Missing Laureate". The Nobel Foundation. 17 آڪٽوبر 2007 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ آرڪائيو ڪيا ويا 23 March 2007[Date mismatch] حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  21. ↑ "The Nomination Database for the Nobel Peace Prize, 1901–1956: Gandhi". Nobelprize.org. 13 آڪٽوبر 2008 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ An American Oligarch's Dirty Tale Of Corruption
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=نوبل_امن_انعام&oldid=327898" تان ورتل