مواد ڏانھن هلو

اوسلو

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
اوسلو
گادی وارو شھر، ميونسپلٽي ء ڪائونٽي
اوسلو کمیونی Oslo kommune (نارویجین)
اوسلووین جیلتی Osloven tjïelte (ساومی)
مٿي کان هيٺ، کاٻي کان ساڄي: بجورويڪا، قومي ٿيٽر، ڊيمسٽراڊيٽ، وڪٽوريا ٽيرس، اڪرشُس قلعو، منچ ميوزيم، گرونرلوڪا، يوراننبورگ چرچ، مولرگاتا 19، ينگ اسٽورگيٽ ۽ ماريڊالن
Banner of اوسلو
Banner
Official logo of اوسلو
مهر
Motto(s):
Unanimiter et constanter ( لاطيني)
"گڏيل ۽ مستقل"
ملڪناروي
ضلعواوسٽلينڊيت
ڪائونٽياوسلو
قائم ڪيل1048ع
حڪومت
• ميئرايني لنڊبو
• گورننگ ميئرايرڪ لي سولبرگ
ايراضي
• گادی وارو شھر، ميونسپلٽي ء ڪائونٽي480 چورس ڪلوميٽر (190 چورس ميل)
• زمين454.20 چورس ڪلوميٽر (175.37 چورس ميل)
• پاڻي26.64 چورس ڪلوميٽر (10.29 چورس ميل)
• ٻھراڙي
310 چورس ڪلوميٽر (120 چورس ميل)
آبادي
 (31 December 2022)[2][3][4]
• ڪل709,037Increase
• ڪثافتauto− في چورس ڪلوميٽر
• شهري
1,064,235
• شهري ڪثافتauto
• ميٽرو1,588,457
GDP
 • Capital city, municipality and county€70.970 billion (2021)
وقتي علائقوCET
Postal code
0001 – 1299 [8]
ISO 3166 ڪوڊNO-03
HDI (2021)0.980[9]
very high · 1st
ويب سائيٽwww.oslo.kommune.no

اوسلو (Oslo) ناروي جو سب کان وڏي آبادي وارو شھر ۽ گادي جو ھند آھي. اهو هڪ ڪائونٽي ۽ ميونسپلٽي ٻنهي تي مشتمل آهي. اوسلو جي ميونسپلٽي جي سال 2022ع ۾ آبادي 709,037 هئي، جڏهن ته شهر جي وڏي شهري علائقي جي آبادي سال 2022ع ۾ 10,64,235 هئي،[10] ۽ ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي سال 2021ع ۾ اندازي مطابق 15,46,706 هئي.[11]

وائڪنگ جي دور ۾، علائقو وائڪن (Viken) جو حصو هو. اوسلو هڪ شهر جي طور تي سال 1040ع ۾ وائڪنگ جي دور جي آخر ۾ اونسلو (Ánslo) جي نالي سان ٺهرايو ويو، ۽ سال 1048ع ۾ هارالڊ هارڊراڊا طرفان ڪاپسٽاد يا واپاري جڳهه جي طور تي قائم ڪيو ويو. هن شهر کي سال 1070ع ۾ بشپ جي حوالي ڪيو ويو ۽ سال 1300ع ڌاري ناروي جي شاھہ هاڪون پنجم جي گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو. سال 1397ع کان 1523ع تائين ڊنمارڪ سان ذاتي اتحاد ۽ وري سال 1536ع کان 1814ع تائين ان جو اثر گهٽجي ويو. سال 1624ع ۾ باهه لڳڻ کان پوءِ، بادشاهه ڪرسچن چھارم جي دور ۾، هڪ نئون شهر اڪریرشس قلعي (Akershus Fort) جي ويجهو تعمير ڪيو ويو ۽ بادشاهه جي اعزاز ۾ ڪرسچینيا نالو رکيو ويو. اهو 1 جنوري 1838 تي ميونسپلٽي (فورمانسکاپسڈسترکت) بڻجي ويو. هي شهر سال 1814ع سان 1905ع دوران ۾ سويڊن ۽ ناروي جي وچ ۾ اتحاد دوران ناروي جي گاديءَ جو هنڌ رهيو. سال 1877ع کان، شهر جو نالو سرڪاري استعمال ۾ ڪرسٽينيا جي تلفظ ڪيو ويو، هڪ تلفظ جيڪو 1897ع ۾ ميونسپل اختيارين طرفان اختيار ڪيو ويو، جيتوڻيڪ 'ڪرسٽانيا' پڻ استعمال ڪيو ويو. سال 1925ع ۾، شهر ۾ ڳوٺ واری علایقی کي شامل ڪرڻ کان پوء، ان جو اڳوڻو نالو برقرار رکندي، اوسلو رکيو ويو. سال 1948ع ۾ اوسلو اڪریر نالی جی هڪ ميونسپلٽي جيڪا گاديءَ جي چوڌاري گهيريل هئي، سان ضم ٿي ويو، جيڪا پرانی شھر کان 27 ڀيرا وڏي هئي، ۽ اهڙي طرح جديد، تمام وڏي اوسلو ميونسپلٽي ٺاهي وئي.

اوسلو ناروي جو اقتصادي ۽ سرڪاري مرڪز آهي. هي شهر ناروي جي واپار، بئنڪنگ، صنعت ۽ شپنگ جو مرڪز پڻ آهي. اهو يورپ ۾ سامونڊي صنعتن ۽ سامونڊي واپار جو هڪ اهم مرڪز آهي. شهر سامونڊي شعبي ۾ ڪيترن ئي ڪمپنين جو گهر آهي، جن مان ڪجهه دنيا جي وڏين شپنگ ڪمپنين، شپ بروڪرز ۽ بحري انشورنس بروکرز مان آهن. اوسلو ڪائونسل آف يورپ ۽ يورپي ڪميشن بين الثقافتي شهرن جي پروگرام جو هڪ پائلٽ شهر آهي.

اوسلو کي عالمي شهر سمجهيو وڃي ٿو ۽ سال 2008ع ۾ گلوبلائيزيشن ۽ ورلڊ سٽيز اسٽڊي گروپ ۽ نيٽورڪ پاران ڪيل مطالعي ۾ "بيٽا ورلڊ سٽي" جو درجو ڏنو ويو آهي.[12] اهو fDi ميگزين پاران يورپي شهرن جي مستقبل جي سال 2012ع جي رپورٽ ۾ يورپي وڏن شهرن ۾ زندگي جي معيار جي لحاظ کان پهرين نمبر تي هو.[13] سال 2011ع ۾ اي سي اي (ECA) انٽرنيشنل پاران ڪيل هڪ سروي اوسلو کي ٽوڪيو کان پوءِ دنيا جو ٻيو مهانگو ترين شهر رهڻ جي خرچن ۾ رکيو.[14] سال 2013ع ۾، اقتصاديات انٽيليجنس يونٽ (EIU) جي عالمي سطح تي رهائش جي قيمت جي مطالعي مطابق اوسلو آسٽريليا جي شهر ميلبورن سان گڈ، دنيا جو چوٿون سڀ کان مهانگو شهر طور ڳنڍيو ويو.[15] مونوڪل ميگزين پاران اوسلو کي دنيا ۾ 24 هين سڀ کان وڌيڪ رهڻ لائق شهر قرار ڏنو ويو.[16]

اوسلو جي آبادي سال 2000ع جي شروعات ۾ رڪارڊ شرحن تي وڌي رهي هئي، ان وقت يورپ ۾ اهو تيز ترين وڌندڙ شهر بڻيو.[17] هي واڌارو گهڻو ڪري بين الاقوامي اميگريشن ۽ لاڳاپيل اعلي پيدائش جي شرحن جي ڪري، پڻ بين الاقوامي لڏپلاڻ ڪارن ٿيو. سال 2010ع تائين شهر ۾ مهاجر آبادي ناروي جي آبادي جي ڀيٽ ۾ ڪجهه تيزيءَ سان وڌي رهي هئي،[18] ۽ شهر ۾ جيڪڏهن مهاجر والدين جي ٻارن کي شامل ڪيو وڃي ته اها مجموعي آبادي جو 25 سيڪڙو کان وڌيڪ ٿي چڪي هئي.[19]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Arealstatistikk for Norge". Kartverket.no. Kartverket. 16 October 2014. اصل نسخو مان 19 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 13 October 2015 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Population, 1 January 2016". Statistics Norway. 19 February 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 28 March 2016 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "Population and land area in urban settlements, 1 January 2014". Statistics Norway. 9 April 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 6 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Population and population changes, Q2 2015". Statistics Norway. 20 August 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 13 October 2015 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ regionaldepartementet, Kommunal- og (9 May 2003). "St.meld. nr. 31 (2002–2003)". Regjeringen.no (نارويجيائي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 December 2017 تي محفوظ ڪيل. 22 December 2017 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "Folketalet ved nyttår var 5 258 000". ssb.no (نارويائي نيوناسڪ ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 December 2017 تي محفوظ ڪيل. 22 December 2017 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Gross domestic product (GDP) at current market prices by metropolitan regions". ec.europa.eu.
  8. ↑ "Finn postnummer og adresser i Norge og utlandet". 11 December 2014 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  9. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾).
  10. ↑ "De største byene og tettstedene i Norge". SSB (نارويائي بوڪمال ۾). 9 January 2023 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Osloregionen" [The Osloregion]. SNL (نارويجيائي ۾). 15 August 2021. اصل نسخو مان 22 September 2022 تي محفوظ ڪيل. 2 November 2022 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "GaWC – The World According to GaWC 2008". Lboro.ac.uk. 13 April 2010. اصل نسخو مان 26 August 2011 تي محفوظ ڪيل. 23 July 2011 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ Rachel Craig (13 February 2012). "European Cities and Regions of the Future 2012/13". fDiIntelligence.com. اصل نسخو مان 15 December 2018 تي محفوظ ڪيل. 12 March 2013 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Sydney rockets up the list of the world's most expensive cities". ECA International. 8 June 2011. اصل نسخو مان 3 October 2011 تي محفوظ ڪيل. 10 July 2011 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ George Arnett; Chris Michael (14 February 2014). "The world's most expensive cities". The Guardian. اصل نسخو مان 8 March 2021 تي محفوظ ڪيل. 23 February 2014 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "Quality of Life Survey: top 25 cities, 2019 – Film". Monocle. اصل نسخو مان 1 March 2020 تي محفوظ ڪيل. 1 March 2020 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Oslo europamester i vekst – Nyheter – Oslo". Aftenposten.no. اصل نسخو مان 1 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 3 June 2011 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "Ola og Kari flytter fra innvandrerne – Nyheter – Oslo". Aftenposten.no. 4 January 2010. اصل نسخو مان 4 June 2011 تي محفوظ ڪيل. 3 June 2011 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "Immigration and immigrants". Ssb.no. 1 January 2009. اصل نسخو مان 2 September 2009 تي محفوظ ڪيل. 29 August 2009 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=اوسلو&oldid=286545" تان ورتل