سنڌي ماڻھو

سنڌي (Sindhi) هڪ هند-آريائي نسلي گروهه آهي جيڪا سنڌ (موجوده پاڪستان جو هڪ علائقو) مان نڪتل ۽ اتي آباد آهن جيڪا هڪ عام سنڌي ثقافت، تاريخ، نسب ۽ ٻولي شيئر ڪن ٿا. سنڌين جو تاريخي وطن ڏکڻ اوڀر بلوچستان، پنجاب جو بهاولپور علائقو، راجستان جو مارواڙ علائقو ۽ گجرات جو ڪڇ علائقو سان لڳل آهي.

سنڌي لوڪَ
سنڌين جي ڳڻپ
؟
53,410,910:	پاڪستان ·
5890،000:	هندستان ·
ٻولي:	سنڌي ٻولي

سنڌي ماڻھو ڏکڻ ايشيا ۾ آباد ماڻھن جو هڪ نسلي گروھ آهي جيڪو دراوڙ، آريائي ۽ سامي نسلن سان تعلق رکي ٿو. سنڌي ماڻھو پاڪستان ۽ ڀارت ۾ وڏي تعداد ۾ رهن ٿا. پاڪستان جو سنڌ صوبو انھن جي نالي سان تعلق رکي ٿو. سنڌي ماڻهو سنڌي ٻولي کي مادري ٻولي طور ڳالهائيندا آهن ۽ اردو يا هندي کي ٻي درجي جي ٻولي طور ڳالهائيندا آهن.

هندستان جي ورهاڱي کانپوء مسلمان سنڌي نئين ملڪ پاڪستان ۽ هندو سنڌي هندستان هليا ويا. سنڌي ماڻهن جي اڪثريت مسلمان آهي ۽ مھاڻا ملاح ھزارن سالن کان سري لنڪا ۾ واپار لائي ويندا رھيا آھن جڏھن تہ ڀارت کان پوء سري لنڪا مين سنڌي وڏي تعداد ۾ رھندا آھن. هندو مذهب جي مڃيندڙن جو به وڏو انگ آهي ۽ ڪجهه ٻين مذهبن جا پيروڪار آهن.

سنڌي رهڻي ڪهڻي

نالو

لفظ ”سنڌ“ يا ”سنڌو” سنسڪرت ٻولي مان نڪتل آهي جنهن جو مطلب ”وڏو درياھ“  آهي ۽ سنڌو درياھ جي ڪپن کي پهريون دفعو آباد ڪندڙن کي سنڌين جو نالو ڏنو ويو۔

ٻولي

سنڌين جي مادري ٻولي سنڌي آھي، جيڪا ھڪ قديم ھند-آريائي ٻولي آھي جيڪا سنڌ جي تاريخي خطي ۾ سنڌي ماڻھن پاران ڳالھائي وڃي ٿي۔ سنڌي پاڪستان جي صوبي سنڌ جي سرڪاري ٻولي آھي۔ انڊيا ۾، سنڌي وفاقي سرڪار پاران مڃتا حاصل ڪيل ٻولين يعني شيڊيولڊ ٻولين مان ھڪ آھي۔

قومون

سنڌي ماڻھن جي اڪثريت سماٽ ۽ ٻروچ قومن سان تعلق رکي ٿي۔ ان کان علاوہ عرب ۽ درواڙ نسل سان تعلق رکندڙ سنڌي به چڱي تعداد ۾ موجود آھن۔ پٺاڻ، پنجابي ۽ ڪجهه ٻين قومن سان تعلق رکندڙ سنڌين جي ھڪ قليل تعداد موجود آھي۔ انھن سڀني جي مادري ٻولي سنڌي آھي۔

بڻ بنياد

سنڌي نالو سنسڪرت لفظ "سنڌو" مان نڪتل آهي، جنھن جو ترجمو "درياھ" يا "سمنڊ جو جسم" آهي؛ يونانين "انڊوس" جو اصطلاح سنڌو درياءَ ۽ ان جي آس پاس جي علائقي جي حوالي سان استعمال ڪيو، جتي سنڌي ڳالهائي ويندي آهي.

تاريخي ھجي "Sind" (فارسي-عربي سند مان) 1988 ۾ سنڌ اسيمبلي ۾ منظور ٿيل ھڪ ترميم ذريعي بند ڪئي وئي، ۽ ھاڻي "Sindh" ھجي ڪئي وئي آهي. تنھن ڪري، "سندي" اصطلاح کي "سنڌي" جي جاءِ تي پڻ متعارف ڪرايو ويو. سنڌين جو يورپ ۾ سنٽي ماڻهن سان ھڪ تاريخي تعلق آھي.

بلوچي ٻوليءَ ۾، سنڌين لاءِ روايتي اصطلاح جدگال ۽ ڄاموٽ آهن. اهي جٽ اڳياڙي مان نڪتل آهن جيڪو ان نالي سان قبيلي جو حوالو ڏئي ٿو، ۽ گال جي اڳياڙيءَ مان نڪتل آهن جنھن جي معنيٰ آهي "تقرير". تنھنڪري، اھو ڪنھن اھڙي شخص کي ظاهر ڪري ٿو جيڪو جٽن جي ٻولي ڳالهائيندو ھجي، يعني هڪ جٽ. جٽ جي اصطلاح ۾ تاريخي طور تي سنڌين ۽ پنجابين کي شامل ڪيو ويو هو، ۽ انگريزن پاران انهن جي مردم شماري جي رڪارڊ ۾ سنڌين لاءِ اڪثر استعمال ڪيو ويندو هو.

سنڌين جي آبادي جي عالمي ورڇ

پڻ ڏسو

• آمريڪا ۾ سنڌين جون تنظيمون

Sindhi

Map of Sindhi diaspora
ڪل آبادي
ت. 37 million
نمايان آبادي وارا علائقا
پاڪستان Sindh Balochistan 34,252,262 ڀارت 3,810,000 سعودي عرب 180,980 گڏيل عرب امارات 94,620 يونائيٽيڊ ڪنگڊم 51,015 گڏيل آمريڪي رياستون 38,760 فلپائن 33,000 هانگ ڪانگ 20,000 سانچو:Country data Islamic Republic of Afghanistan (Sindhis in Afghanistan) 15,000 بنگلا ديش 15,000 ڪينيڊا 12,065 سنگاپور 11,860 انڊونيشيا 10,000 ڪينيا 3,300 ڏکڻ آفريقا 3,168 آسٽريليا 2,635 بحرين 1,508 سري لنڪا 1,000 سينٽ مارٽن (گڏيل) 1,000 ڪويت 825 عمان 700 تنزانيا 616 ملائيشيا 600 جبرالٽر 500 موزمبيق 266 موريشس 200 مڊگاسڪر 116 بليز 100 ترڪي 91 فجي 86 يمن 66 قطر 41
ٻوليون
Sindhi English, Hindi–Urdu (Sanskrit/Arabic as liturgical languages) and numerous other languages widely spoken within the Sindhi diaspora
مذھبَ
Majority: Islam: 80 % Minority: Hinduism (incl. Nanakpanthis): 20 %, Sikhism, Buddhism, Christianity

Sindhis (سنڌي: سنڌي; Sindhī) are an Indo-Aryan ethnic group originating from and native to Sindh, a region of Pakistan, who share a common Sindhi culture, history, ancestry, and language. Today Sindhis mostly practice Islam, but historically they practised Buddhism and Hinduism also a large minority of them still do today. The original inhabitants of ancient Sindh were believed to be aboriginal tribes speaking languages of the Indus Valley civilization around 3000 BC. This population then mixed with the Aryans that arrived later on which created the modern Sindhi ethnic group.

In the book Kitab-ul-Hind, the Persian scholar Abū Rayhān Bīrūnī (Al-Beruni) declared that even before the advent of Islam into Sindh (711 A.D.), the Sindhi language was prevalent in Sindh.

Religion

Sindh was the first place in the Indian subcontinent to be conquered by a Muslim state and the first to have a significant Muslim population. Islam arrived in Sindh after the Umayyad conquest and annexation of Sindh in the year 711 AD led by the Arab general Muhammad ibn Qasim. Sindh became the easternmost province of the Muslim Caliphate. The second significant religion of the Sindhis is Hinduism which is the historical religion of Sindhi people as it was practised before the Muslim conquest. Today, Sindhi Hindus make up about 20% of the total ethnic Sindhi population worldwide. Sindhi Hindus also revere the Sikh gurus and especially the first Sikh guru, Guru Nanak.

Every year for 30 years during the early 20th century, Sikh missionary groups were sent to work among Sindhis. Because of this, the number of Sindhi Sikhs increased from 1000 in 1901 to over 39,000 in 1941. During the Partition of former British India in 1947, many Sindhi Hindus and Sindhi Sikhs left for India. They settled in Mumbai, New Delhi, Himachal Pradesh, Rajasthan, Uttar Pradesh, Gujarat. Later, a small number of them decided to settle in the Punjab State of India. Their main centers of pilgrimage are Sadhu Bela, an Udasi sect shrine built in 1823 in Sukkur District. They also visit the Sikh shrines of Nankana Sahib, Panja Sahib, and Dehra Sahib in Punjab Province of Pakistan. Today, there is still a large Sindhi Hindu minority in the Sindh province of Pakistan. However, the majority of Sindhi Hindus live in India as their forefathers migrated there during partition.