راجر بيڪن

فرانسس بيڪن سان ڀل نہ کائو.

ريوريند The Reverend راجر بيڪن Roger Bacon OFM
آڪسفورڊ يونيورسٽي جي ميوزيم آف نيچرل هسٽري ۾ راجر بيڪن جو مجسمو
پيدائش	ت. 1219/20 الچيسٽر جي ويجهو، سمرسيٽ، انگلينڊ
وفات	ت. 1292 (اٽڪل 72 سالن جي عمر ۾) آڪسفورڊ جي ويجهو، آڪسفورڊ شائر، انگلينڊ
قوميت	انگريز
ٻيا نالا	Doctor Mirabilis (ڊاڪٽر ميرابلس)
مادر علمي	آڪسفورڊ يونيورسٽي
عهد	وچين دور جو فلسفو
علائقو	مغربي فلسفو
مڪتبه فڪر	اسڪالرزم
شعبه عمل	اللهيات، فطري فلسفو، فطرتي سائنس، ڪيميا، حياتيات، انجنيئرڱ، رياضي ۽ فلڪيات
اهم نظريا	تجرباتي سائنس

راجر بيڪن OFM (لاطيني: Rogerius Baconus؛ _1219-1292)، جيڪو پڻ علمي اعزاز ڊاڪٽر ميرابيلس (Doctor Mirabilis) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، هڪ پوليميٿ، قرون وسطي جو انگريز فلسفي، سائنسدان، اللهيات جو ماهر ۽ فرانسسڪن پادري هو، جيڪو فڪري طور تي، تجربي جي ذريعي فطرت جي مطالعي تي زور ڏنو. راجر بيڪن کي قرون وسطيٰ جي عظيم پوليميٿن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي، هن پنهنجي ڪيٿولڪ عقيدي ۽ سائنسي سوچ کي ڳنڍيو.

شروعاتي جديد دور ۾، هن کي هڪ جادوگر سمجهيو ويندو هو ۽ خاص طور تي هن جي ميڪانياتي يا نيورومانٽڪ ڪانسي ٿيل سر جي ڪهاڻي لاء مشهور هو. هن کي، هن جي استاد رابرٽ گروسسٽسٽ سان گڏ، جديد سائنسي طريقي جي ابتدائي يورپي وڪيلن مان هڪ طور تسليم ڪيو ويو آهي. بيڪن ابن الهيثم (الهزين) جي تجرباتي طريقي کي ارسطو سان منسوب ڪيل نصوص جي مشاهدن تي لاڳو ڪيو. بيڪن تجرباتي جاچ جي اهميت کي تڏهن دريافت ڪيو جڏهن هن حاصل ڪيل نتيجا انهن کان مختلف هئا جن جي اڳڪٿي ارسطو ڪري ها.

هن جي لساني ڪم کي عالمگير گرامر جي شروعاتي نمائش لاءِ پيش ڪيو ويو آهي ۽ 21هين صدي جي ٻيهر جائزي تي زور ڏنو ويو آهي ته بيڪن بنيادي طور تي هڪ قرون وسطي وارو مفڪر هو، هن جي "تجرباتي" علم جو گهڻو حصو اسڪالر روايت جي ڪتابن مان حاصل ڪيو ويو. هو، تنهن هوندي به، جزوي طور تي وچولي دور جي يونيورسٽين جي نصاب جي نظرثاني جو ذميوار آهي، جنهن ۾ روايتي کواڊريويم ۾ بصريات جو اضافو ڏٺو ويو.

بيڪن جو وڏو ڪم، "اوپس ميجس" (Opus Majus)، پوپ جي درخواست تي 1267ع ۾ روم ۾ پوپ ڪليمينٽ IV ڏانهن موڪليو ويو. جيتوڻيڪ گن پاؤڊر پهريون ڀيرو، چين ۾ ايجاد ڪيو ويو ۽ بيان ڪيو ويو آهي، بيڪن يورپ ۾ پهريون شخص هو جنهن پنهنجي گن پاؤڊر فارمولا کي رڪارڊ ڪرايو.

پڻ ڏسو

• ڊيڪارٽ

ٻاهريان ڳنڍڻا

"Roger Bacon" – In Our Time 2017

• 1901–1906 Jewish Encyclopedia: Bacon, Roger
• Roger Bacon Quotes at Convergence
• Roger Bacon: On Experimental Science, 1268
• Brehm, Edmund A., "Roger Bacon's Place in the History of Alchemy" آرڪائيو ڪيا ويا 2022-11-22 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
• "Roger-Bacon". Britannica Encyclopedia. January 2024.
• classic wood engraving of Roger Bacon's visage, appears in Munson and Taylor's "Jane's History of Aviation" c.1972

[[زمرو:ايلچيسٽر، سومرسيٽ جا ماڻهو]