مواد ڏانھن هلو

بوڪو حرام

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
بوڪو حرام
Irregular military، terrorist organization، quasi-state سنواريو Wikidata
Inception2002 سنواريو Wikidata
Desig­na­ted as terrorist byآمريڪا، گڏيل بادشاھت سنواريو Wikidata
Par­ti­ci­pa­ted in conflictBoko Haram insurgency، Insurgency in the Maghreb سنواريو Wikidata
FounderMohammed Yusuf، Selim II سنواريو Wikidata
Position held by head of the orga­ni­za­tionLeader of Boko Haram سنواريو Wikidata
Chair­per­sonAbubakar Shekau، Mohammed Yusuf سنواريو Wikidata
ملڪنائيجيريا، ڪيمرون، چاڊ، مالي، نائيجر سنواريو Wikidata
انتظامي علائقائي وجود ۾ مقام يا ماڳبورنو رياست، يوبي رياست سنواريو Wikidata
Located in time zoneبرابر عالمي وقت+01:00 سنواريو Wikidata
جاگرافيائي بيهڪَ11°41′2″N 12°57′21″E سنواريو Wikidata
Political ideologyIslamic terrorism سنواريو Wikidata
Parent orga­ni­za­tion or unitداعش سنواريو Wikidata
Sig­ni­fi­cant event2011 Abuja United Nations bombing، December 2011 Nigeria bombings، Chibok schoolgirls kidnapping سنواريو Wikidata
Map
جنوري 2015ع ۾ بوڪو حرام جي وڌ ۾ وڌ حد ڳاڙهي سرمئي رنگ ۾ ڏيکاريل

بوڪو حرام (Boko Haram) سرڪاري طور تي جماعت اهل سنت للدعوة والجهاد [1] ( عربي ٻولي: جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد)، [2] هڪ اسلامي جهادي تنظيم آهي جيڪا اتر اوڀر نائيجيريا ۾ سرگرم آهي ۽ چاڊ، نائيجر، اتر ڪيمرون ۽ مالي ۾ پڻ سرگرم آهي.[3] سال 2016ع ۾، گروپ ورهايو ويو، جيڪو اسلامي رياست جي اولهه آفريڪا صوبي جي نالي سان مشهور آهي. جنهن جي نتيجي ۾ هڪ دشمني گروهه جي ابتڙ آهي.

سال 2002ع ۾ محمد يوسف پاران قائم ڪيل، گروپ جي اڳواڻي ابوبڪر شيڪائو سال 2009ع کان وٺي سال 2021ع ۾ سندس موت تائين ڪئي، جيتوڻيڪ اهو سال 2009ع م يوسف جي موت کان پوء ٻين گروپن ۾ ورهايو ويو.[4] جڏهن گروپ پهريون ڀيرو ٺهرايو ويو، انهن جو بنيادي مقصد "پاڪ ڪرڻ" هو، مطلب ته اتر نائيجيريا ۾ اسلام کي ڦهلائڻ.[5] جهاد کي دير ٿيڻ گهرجي جيستائين اهو گروهه نائجيريا جي حڪومت کي ختم ڪرڻ لاء ڪافي مضبوط نه هو.[6] گروپ اڳ ۾ ئي پاڻ کي داعش سان ڳنڍيو هو.[7] [8] اهو گروپ پنهنجي بربريت جي ڪري مشهور آهي،[9] ۽ سال 2009ع ۾ بغاوت شروع ٿيڻ کان وٺي، بوڪو حرام، پوليس، هٿياربند فوجن ۽ عام ماڻهن جي خلاف مسلسل حملن ۾، هزارين ماڻهو ماريا ویا آهن. ان جي نتيجي ۾ 3,00,000 کان وڌيڪ ٻارن جي موت ٿي چڪي آهي.[10] ۽ 2.3 ملين پنهنجن گهرن مان بي گهر ٿيا آهن.[11] بوڪو حرام علائقائي خوراڪ جي بحران ۽ ڏڪار ۾ پن حصو ورتو آهي.[9]

سال 2002ع ۾ ان جي ٺهڻ کان پوء، بوڪو حرام جي وڌندڙ شدت پسندي نائجريائي فوج پاران دٻائڻ واري آپريشن ۽ جولاء 2009ع ۾ ان جي اڳواڻ محمد يوسف جي قتل جو سبب بڻيو.[12] ان جي غير متوقع بحالي، سيپٽمبر 2010ع ۾ بوچي ۾ وڏي جيل جي توڑن کان پوء، وڌندڙ حملن سان گڏ تی. شروعاتي طور تي نرم هدفن جي خلاف، پر ترقي ڪندي سال 2011ع ۾ پوليس عمارتن ۽ ابوجا ۾ گڏيل قومن (UNO) جی آفيس تي خودڪش بم ڌماڪا شامل آهن.

بوڪو حرام سال 2014ع ۾ 6,600 کان وڌيڪ ماڻهن کي قتل ڪيو.[13] [14] گروپ قتل عام ڪيو آهي جنهن ۾ فيبروري 2014ع ۾ 59 اسڪولي ڇوڪرن کي باهه ڏئي قتل ڪرڻ ۽ اپريل 2014ع ۾ چبوڪ، بورنو رياست، نائيجيريا ۾ 276 اسڪول جي ڇوڪرين جو اغوا شامل آهي. سيڪيورٽي سروسز ۾ بدعنواني ۽ انساني حقن جي خلاف ورزي انهن پاران ڪيل بدامني کي منهن ڏيڻ جي ڪوششن کي روڪيو آهي.[15] [16]

سال 2014ع جي وچ ۾، ويڙهاڪن پنهنجي گهر واري رياست بورنو ۾ ۽ ان جي آس پاس جي علائقي تي، جنوري 2015 ۾، اندازي مطابق 50,000 چورس ڪلوميٽر (20,000 چورس میل) ڪنٽرول حاصل ڪيو، پر رياست جي راڄڌاني، ميدوگوري تي قبضو نه ڪيو، جتي گروپ اصل ۾ ٻڌل هو.[17] 7 مارچ 2015ع تي، بوڪو حرام جي اڳواڻ ابوبڪر شيڪائو اسلامڪ اسٽيٽ آف عراق اينڊ دي ليونٽ سان بيعت ڪئي. سيپٽمبر 2015ع ۾، نائيجيريا جي دفاعي هيڊ ڪوارٽر ۾ انفارميشن جي ڊائريڪٽر اعلان ڪيو ته سڀئي بوڪو حرام ڪيمپ تباهه ٿي ويا آهن پر گروپ کان حملا جاري آهن.[18] سال 2019ع ۾، نائيجيريا جي صدر، محمدو بوهاري، دعوي ڪئي ته بوڪو حرام کی "ٽيڪنيڪل طور تي شڪست" تی وئی آهي.[19]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Sayyid Qutb and Nearness With Rafidees: Nawab Safawi Al-Shi'iyy". www.ikhwanis.com. 2021-08-20 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Is Islamic State shaping Boko Haram media?". BBC News. 4 March 2015. 24 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ Bureau of Counterterrorism. "Country Reports on Terrorism 2013". U.S. Department of State. 7 August 2014 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Boko Haram". Encyclopædia Britannica. 2 September 2014 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Islamic Movement in Nigeria: The Iranian-inspired Shia group". BBC News (برطانوي انگريزي ۾). 2019-08-04. 2023-01-04 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Zenna, Jacob; Pierib, Zacharias (Summer 2017). "How much Takfir is too much Takfir? The Evolution of Boko Haram's Factionalization.". Journal for Deradicalization (11): 291. ISSN 2363-9849. https://journals.sfu.ca/jd/index.php/jd/article/download/107/90. Retrieved 6 March 2021.
  7. ↑ "IS welcomes Boko Haram allegiance: tape". AFP. 12 March 2015. 12 March 2015 تي حاصل ڪيل."IS welcomes Boko Haram allegiance: tape".
  8. ↑ "Nigeria's Boko Haram pledges allegiance to Islamic State". BBC News. 7 March 2015. 7 March 2015 تي حاصل ڪيل."Nigeria's Boko Haram pledges allegiance to Islamic State".
  9. 1 2 Matfess, Hilary (2017). "Boko Haram: History and Context". Oxford Research Encyclopedia of African History (انگريزي ۾). doi:10.1093/acrefore/9780190277734.013.119. ISBN 978-0190277734. 2020-12-07 تي حاصل ڪيل.Matfess, Hilary (2017).
  10. ↑ "Northeast Nigeria conflict killed more than 300,000 children: UN". Al Jazeera. 24 June 2021.
  11. ↑ "Nigeria's Boko Haram Kills 49 in Suicide Bombings". www.nytimes.com. اصل نسخو مان 2015-11-21 تي محفوظ ڪيل.
  12. ↑ Cook, David (26 September 2011). "The Rise of Boko Haram in Nigeria". Combating Terrorism Center. اصل نسخو مان 27 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 27 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "Nigerian troops were denied guns to fight Boko Haram – Buhari". Vanguard (Nigeria). 18 November 2015. 18 November 2015 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Rose Troup Buchanan (18 November 2015). "Isis overtaken by Boko Haram as world's deadliest terror organisation". The Independent. 18 November 2015 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ Glenn Kessler (19 May 2014). "Boko Haram: Inside the State Department debate over the 'terrorist' label". The Washington Post. 3 August 2014 تي حاصل ڪيل.Glenn Kessler (19 May 2014).
  16. ↑ "Nigeria: Boko Haram Attacks Likely Crimes Against Humanity". Human Rights Watch. 11 October 2012. 6 August 2014 تي حاصل ڪيل."Nigeria: Boko Haram Attacks Likely Crimes Against Humanity".
  17. ↑ "Boko Haram is now a mini-Islamic State, with its own territory". The Telegraph. London. 10 January 2015. اصل نسخو مان 11 January 2022 تي محفوظ ڪيل.
  18. ↑ Nnenna Ibeh (9 September 2015). "Boko Haram camps 'wiped out' – Nigerian military". Premium Times. 10 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ Searcey, Dionne (2019-09-13). "Boko Haram Is Back. With Better Drones". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. 2020-04-03 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=بوڪو_حرام&oldid=330505" تان ورتل