مواد ڏانھن هلو

ابوجا

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ابوجا
Abuja
وفاقی گاديء وارو شھر ء مقامی گورنمنٹ جو علایقو
مٿي کان، کاٻي کان ساڄي: مٽياما ۾ گهٽي جو ڏيک، ابوجا جي قومي مسجد، زوما راڪ، ملينيم پارڪ ۾ فوارو، سينٽرل بئنڪ هيڊڪوارٽر ۽ سنٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ ۾ رات ۾ آسمان جو ڏيک.
مٿي کان، کاٻي کان ساڄي: مٽياما ۾ گهٽي جو ڏيک، ابوجا جي قومي مسجد، زوما راڪ، ملينيم پارڪ ۾ فوارو، سينٽرل بئنڪ هيڊڪوارٽر ۽ سنٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ ۾ رات ۾ آسمان جو ڏيک.
Flag of Federal Capital Territory
Banner
Seal of Federal Capital Territory
Seal
Nickname(s):
ABJ
Coordinates: 9°4′N 7°29′E / 9.067°N 7.483°E / 9.067; 7.483
ملڪنائيجيريا
ریاستوفاقي گاديء وارو علائقو
Settled1828
Incorporated1 October 1984
Declared capital12 December 1991
حڪومت
• طرزCity management
• باڊيAbuja Metropolitan Management Council
• Minister of the Federal Capital TerritoryNyesom Wike
ايراضي
• وفاقی گاديء وارو شھر ء مقامی گورنمنٹ جو علایقو1,476 چورس ڪلوميٽر (570 چورس ميل)
• شھري
927 چورس ڪلوميٽر (358 چورس ميل)
آبادي
 (2022 estimate)[1]
• ڪل1,693,400
• درجو7th
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
• شهري
3,770,000[2]
• شهري ڪثافت4066
• ميٽرو
6,000,000 (estimated)[3]
وقتي علائقوUTC+01:00 (WAT)
پوسٽل ڪوڊ
900211–900288
ClimateAw
ويب سائيٽfcta.gov.ng
Map

ابوجا (انگريزي: Abuja)[4] نائيجيريا جو گاديءَ جو هنڌ ۽ اٺون وڏو آبادي وارو شهر آهي. [5] ملڪ جي وچ ۾ فيڊرل ڪيپيٽل ٽيريٽري (FCT) ۾ واقع، هي هڪ منصوبابندي ڪيل شهر آهي، جيڪو بنيادي طور تي 1980 جي ڏهاڪي ۾ انٽرنيشنل پلاننگ ايسوسيئيٽس (IPA)،[6][7] ٽن آمريڪي پلاننگ ۽ آرڪيٽيڪچر فرمن جو هڪ ڪنسورشيم; [8] والس، رابرٽس، ميڪ هارگ ۽ ٽوڊ (WRMT; آرڪيٽيڪٽس جو هڪ گروپ) جي اڳواڻي ۾، ​​آرڪي سسٽم انٽرنيشنل (هورڊ هيوز ڪارپوريشن جو هڪ ماتحت)، ۽ پلاننگ ريسرچ ڪارپوريشن جي ماسٽر پلان جي بنياد تي ٺاهيو ويو. ابوجا جو مرڪزي ڪاروباري ضلعو جاپاني معمار ڪينزو ٽينج پاران ٺهيل هو.[9][10][11] اهو 12 ڊسمبر 1991 تي ملڪ جي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر لاگوس جي جاء تي گاديءَ جو هنڌ بڻايو.[12][13]

ابوجا جي جاگرافيائي وضاحت اسو راڪ (Aso Rock) طرفان ڪئي وئي آهي، هڪ 400 ميٽر (1,300 فوٽ) مونولٿ پاڻي جي خراب ٿيڻ کان بچيل آهي. صدارتي ڪمپليڪس، قومي اسيمبلي،[14] سپريم ڪورٽ ۽ شهر جو گهڻو حصو پٿر جي ڏکڻ تائين پکڙيل آهي. زوما راڪ (Zuma Rock)، هڪ 792 ميٽر (2،598 فوٽ) مونولٿ، شهر جي اتر ۾ ڪدونا ڏانهن ايڪسپريس وي تي واقع آهي. [15]

2006 جي مردم شماري ۾، ابوجا جي شهر جي آبادي 7,76,298 ماڻهن ۽ 179,674 گهرن جي هئي،[16] ان کي نائيجيريا جي ڏهن سڀ کان وڌيڪ آبادي وارن شهرن مان هڪ ٺاهيو (2006 جي مطابق اٺين نمبر تي). گڏيل قومن جي مطابق، ابوجا 2000 ۽ 2010 جي وچ ۾ 139.7 سيڪڙو وڌي، ان کي دنيا ۾ تيز ترين وڌندڙ شهر بڻايو. 2015 تائين، شهر گهٽ ۾ گهٽ 35 سيڪڙو جي سالياني واڌ جو تجربو ڪري رهيو آهي، آفريڪا براعظم تي تيز ترين وڌندڙ شهر ۽ دنيا ۾ تيز ترين وڌندڙ شهر جي حيثيت سان پنهنجي پوزيشن برقرار رکي.[17][18] 2016 تائين، ابوجا جي ميٽروپوليٽن علائقي جو اندازو ڇهه ملين ماڻهن تي آهي، ان کي صرف لاگوس جي پويان نائيجيريا ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ميٽرو علائقو آهي.[3][19][20]

اهم مذهبي ماڳن ۾ نائجيرين نيشنل مسجد ۽ نائجيرين نيشنل ڪرسچن سينٽر شامل آهن. شهر نمدي ازيڪيوي ( Nnamdi Azikiwe) انٽرنيشنل ايئرپورٽ طرفان خدمت ڪئي وئي آهي.[21][22][23] ابوجا آفريڪا ۾ ڪجھ مقصد سان تعمير ٿيل گاديءَ واري شھرن مان ھڪڙو آھي ۽ گڏوگڏ ھڪڙو مالدار آھي.[10]

ابوجا نائيجيريا جي انتظامي ۽ سياسي راڄڌاني آهي. اهو علائقائي معاملن ۾ نائيجيريا جي جيو-سياسي اثر جي ڪري آفريقي براعظم تي پڻ هڪ اهم سرمايو آهي.[24] ابوجا هڪ ڪانفرنس سينٽر پڻ آهي ۽ هر سال مختلف گڏجاڻين جي ميزباني ڪندو آهي، جهڙوڪ 2003 دولت مشترڪه جي سربراهن جي حڪومت جي گڏجاڻي ۽ 2014 ورلڊ اڪنامڪ فورم (آفريڪا) گڏجاڻين جي ميزباني آهي.[25] ابوجا 2016 ۾ يونيسڪو گلوبل نيٽورڪ آف لرننگ سٽيز ۾ شامل ٿيو.

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 "Federal Capital Territory (Nigeria)". City Population. 29 October 2022 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Demographia".
  3. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Jaiyeola".
  4. ↑ "Define Abuja". Dictionary.com. Random House, Inc. 14 April 2015 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Abuja | Geography, Development, & Population". Britannica (انگريزي ۾). 2022-03-12 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Ogbuenyi, Nosike (2022-02-03). "Abuja at 46: The Dreams, Strides, Challenges". Premium Times Nigeria (برطانوي انگريزي ۾). 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "The Nigeria Capital City". AMLSN National Conference (برطانوي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 26 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ Balogun, Ola (2001). The Federal capital territory of Nigeria: A Geography of its development (English ۾). Ibadab: University of Ibadan Press.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (ڳنڍڻو)
  9. ↑ "Central area of New Federal Capital City of Nigeria". Tange Associates (برطانوي انگريزي ۾). 2022-02-19 تي حاصل ڪيل.
  10. 1 2 "Life of poverty in Abuja's wealth". news.bbc.co.uk. BBC News, Tuesday, 13 February 2007. 13 February 2007. 2007-08-10 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ titel. "Build a house in Japan | Connect with Japanese Architects | titel". titel (タイテル) (انگريزي ۾). 2022-03-12 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Roman Adrian Cybriwsky, Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture, ABC-CLIO, USA, 2013, p. 2
  13. ↑ Alkasum, Abba (2012). ABUJA: The making of a capital city, 1976–2006.
  14. ↑ "National Assembly | Federal Republic of Nigeria". www.nassnig.org. 2020-05-30 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "Zuma Rock". Visit Nigeria Now (برطانوي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 27 June 2022 تي محفوظ ڪيل. 2022-01-04 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ Ogwueleka, Toochukwu Chibueze (2013-08-01). "Survey of household waste composition and quantities in Abuja, Nigeria" (en ۾). Resources, Conservation and Recycling 77: 52–60. doi:10.1016/j.resconrec.2013.05.011. ISSN 0921-3449. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921344913001304.
  17. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "abujafacts5".
  18. ↑ Aguochi, O.J.J (2004). Abuja: Birth of the colossus. Stirling Horden publishers.
  19. ↑ "Abuja Nigeria". ftan.org.ng. اصل نسخو مان 8 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 2020-05-30 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ Adam, Voiland (29 June 2022). "Building Abuja".
  21. ↑ "Cheap Flights To Nnamdi Azikiwe International Airport – Travelstart.com.ng". www.travelstart.com.ng (انگريزي ۾). 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ "Abuja airport clocks 40, to begin parking service". Punch Newspapers (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-09-28. 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ "Making Nigerian Airports W'Africa Regional Hub". www.thisdaylive.com. 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ "The Nigeria Capital City". AMLSN National Conference (برطانوي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 26 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 2022-11-07 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "Aso Rock Declaration on Development and Democracy: Partnership for Peace and Prosperity". The Commonwealth. December 2003. اصل نسخو مان 26 January 2022 تي محفوظ ڪيل. 2020-05-30 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ابوجا&oldid=283013" تان ورتل