وڪيپيڊيا:زمري بندي
سانچو:Guideline سانچو:Guideline list
زمري بندي (عربي: تبويب؛ فارسي: ردہ بندي؛ انگريزي: Categorization) هڪ عمل آهي جنهن ۾ شين جي ڄاڻ، سڃاڻ ۽ تفريق فرق ڪري انهن کي زمرن ۾ ترتيب ڏئي ورهايو ويندو آهي
وڪيپيڊيا ۾ زمرا بندي نظام جو بنيادي مقصد ھڪ منظم، وڻ نما ڍانچي ۾ موجود زمرن اندر نيويگيشن لاءِ ڳنڍڻيون مهيا ڪرڻ آهي۔ صفحن کي سندن بنيادي، تعريفي خاصيتن مطابق گروپن ۾ ورهائڻ سان پڙهندڙ آسانيءَ سان لاڳاپيل موضوع ڳولي سگھن ٿا۔
زمرن کي ختم ڪرڻ، ضم ڪرڻ يا نالا بدلائڻ جون تجويزون Wikipedia:Categories for discussion ۾ ڏنل طريقيڪار مطابق هئڻ گھرجن۔ وڏي پيماني تي زمرا بندي ۾ تبديلي ڪرڻ کان اڳ اتي بحث ڪرڻ لازمي آهي۔
صفحن کي زمرا بندي ڪرڻ
ھر وڪيپيڊيا صفحو گھٽ ۾ گھٽ ھڪ زمري ۾ شامل ٿيڻ گھرجي، سواءِ بحث صفحن، ريڊائريڪٽس ۽ يوزر صفحن جي، جيڪي ضرورت موجب زمرا ۾ شامل ڪري سگهجن ٿا۔[1]
ھر صفحي کي رڳو سڀ کان مخصوص زمرن ۾ رکڻ گھرجي، ۽ ذيلي زمرا به صرف سڀ کان مناسب والد زمرا هيٺ رکيا وڃن۔
اهم: سڀ زمرا ھڪ وڻ جهڙي ڍانچي جو حصو آھن۔ صفحن ۾ زمرا کي ٽيگ وانگر شامل نه ڪريو۔
نوان زمرا ٺاهڻ
ڪڏهن ڪڏهن مناسب زمرا بندي لاءِ نئون زمرو ٺاهڻ ضروري ٿيندو آهي۔
نئون زمرو ٺاهڻ کان اڳ
- اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو Wikipedia:Categories, lists, and navigation templates ۽ Wikipedia:Overcategorization
زمرا ئي واحد طريقو ناھن لاڳاپيل صفحن کي گڏ ڪرڻ جو، ۽ انهن ۾ ڪجهه خاميون به آهن:
- زمرا صرف صفحن جا نالا ڏيکارين ٿا، تفصيلي وضاحت نه ڏين ٿا۔
- ڪنهن صفحي لاءِ حوالا ڏيڻ جي سهولت نه هوندي، جنهن سان تصديق مشڪل ٿئي ٿي۔
تنهنڪري سوچيو ته ڇا فهرست وڌيڪ مناسب ٿيندي يا نه۔ مثال طور، نوبل انعام ماڻيندڙن جي فهرست ۾ تاريخون ڏيکاري سگهجن ٿيون۔
زمري لاءِ نالو چونڊڻ
- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Wikipedia:Category names
ھڪ سٺو زمري جو نالو درست، غيرجانبدار ۽ واضح هجڻ گھرجي۔
اهم: نالو چونڊڻ وقت پڪ ڪريو ته ساڳي نالي يا ساڳين معيارن وارو زمرو اڳ ۾ موجود نه هجي۔
زمرو ٺاهڻ
- ڪنهن صفحي ۾ نئون زمرو شامل ڪريو:
- مثال:
[[زمرو:نئون زمرو]]
- مثال:
- صفحو محفوظ ڪريو، پوءِ ڳاڙهو لنڪ ظاهر ٿيندو۔
- ان لنڪ تي ڪلڪ ڪري نئون زمرو صفحو ٺاهيو۔
- ھيٺان والد زمرو شامل ڪريو۔
اهم: درست ڪوڊ استعمال ڪريو: [[زمرو:والد زمرو]]
زمري جي وضاحت
زمري جي صفحي تي وضاحت ڏيڻ مفيد آهي، جنهن ۾ بيان ڪيو وڃي ته ڪهڙا صفحا شامل ٿيڻ گهرجن ۽ ڇو۔
زمري جي وضاحت ۾:
- واضح معيار بيان ڪريو
- لاڳاپيل صفحن جا ڳنڍ شامل ڪريو
- حوالا يا ٻاهرين لنڪ شامل نه ڪريو
مضمونن جي زمرا بندي
عام طور تي، مضمونن جا زمرا هيئن هئڻ گھرجن:
- تصديق لائق: مضمون ۾ موجود تصديق لائق معلومات مان صاف ظاهر ٿيڻ گھرجي ته ان کي هر هڪ زمري ۾ ڇو رکيو ويو آهي۔ جيڪڏهن توهان کي ڪو مضمون اهڙي زمري ۾ ملي، جنهن لاءِ ذريعا مناسب هجڻ نه ڏيکارين، يا مضمون پاڻ ان زمري ۾ شامل ٿيڻ جو ڪو واضح اشارو نه ڏئي، ته {{Unreferenced category}} سانچو استعمال ڪريو۔
- غيرجانبدار: زمرا مضمونن جي صفحن تي بغير وضاحتي نوٽس يا سڌي حوالن جي ظاهر ٿين ٿا، جيڪي انهن جي اضافي جو جواز يا تشريح ڏين؛ تنهنڪري ايڊيٽرن کي زمرا ٺاهڻ يا مضمونن ۾ شامل ڪرڻ وقت غيرجانبدار نقطهٔ نظر برقرار رکڻ جي ضرورت جو پورو احساس هئڻ گھرجي۔ زمرا بندي عام طور غيرتڪراري هجڻ گھرجي؛ جيڪڏهن ڪنهن زمري جو موضوع تڪرار پيدا ڪرڻ جو امڪان رکي ٿو، ته فهرستي مضمون (جنهن ۾ وضاحتون ۽ حوالا ڏنا وڃي سگهن ٿا) شايد وڌيڪ مناسب هجي۔
- مثال طور، ڪنهن سياستدان کي (جيڪو ڪنهن ڏوهه ۾ سزا يافته نه هجي) ڏوهارين واري زمري ۾ شامل نه ڪرڻ گھرجي۔
- تعريفي: مضمون جي موضوع جون تعريفي خاصيتون، ان مضمون جي زمرا بندي ۾ بنيادي اهميت رکن ٿيون۔ تعريفي خاصيت اها هوندي آهي، جنهن جو ذڪر قابل اعتماد ذريعا موضوع جي وضاحت ڪندي عام طور ۽ مسلسل ڪن ٿا[2]، جهڙوڪ ڪنهن شخص جي قوميت يا ڪنهن هنڌ جو جاگرافيائي مقام۔مضمونن کي عام طور انهن زمرن ۾ شامل ڪرڻ گھرجي، جيڪي موضوع جي تعريفي خاصيتن سان سڀ کان ويجهي لاڳاپيل هجن۔ زمرا کي اهڙين معمولي خاصيتن جي بنياد تي موضوعن کي گڏ نه ڪرڻ گھرجي، جن جو موضوع سان ٿورو واسطو هجي، جيستائين اهو نه ڏيکاريو وڃي ته اهڙي خاصيت يا اهڙو گروهه پاڻ ۾ قابل ذڪر آهي۔
- مثال طور، اطالوي ۽ مصور ڪاراوائجيو (Caravaggio) جون تعريفي خاصيتون آهن، ڇاڪاڻتہ موضوع بابت لڳ ڀڳ سڀ قابل اعتماد ذريعا انهن جو ذڪر ڪن ٿا، تنهنڪري اهو مضمون زمرو:اطالوي باروڪ مصور جهڙن زمرن ۾ شامل آهي۔ پر
زمرو:ڪارن ڀونرن وارا اطالوي ماڻهو
غالباً تعريفي نه سمجھيو ويندو، ڀلي اهو سچ هجي۔
- غير تعريفي خاصيتن جي حوالي سان، ايڊيٽرن کي پنهنجي فيصلائتي سمجھ استعمال ڪرڻ گھرجي ته ڪهڙا اضافي زمرا (جيڪڏهن ڪي هجن) شامل ڪيا وڃن۔
- مثال طور، ڪاراوائجيو (Caravaggio) غير تعريفي زمري زمرو:سيپسس سبب فوتگيون ۾ شامل آهي۔
نالي جون ريتون
{{#سيڪشن:وڪيپيڊيا: زمرو names|NCCAT-ART}}
ماڻهن بابت مضمونن جي زمرا بندي
- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو وڪيپيڊيا:ماڻھن بابت مضمونن جي زمرابندي
- ماڻهن بابت مضمونن کي، مضمون جي موضوع يعني شخص جي خاصيتن مطابق زمرا بندي ڪريو، مضمون جي خاصيتن مطابق نه: مثال طور
زمرو:سوانح عمري
شامل نه ڪريو۔ زمرو:سوانحي ادب جي ذيلي زمرن ۾ صحيح طور سوانحي فلمون يا سوانحي ڪتاب شامل ٿي سگهن ٿا، پر انفرادي ماڻهن بابت مضمون شامل نه ٿيڻ گھرجن۔ مضمون سوانح عمري آهي؛ پر مضمون جو موضوع – يعني شخص – سوانح عمري نه آهي۔
- ماڻهن بابت مضمونن کي الڳ رکو۔ جن زمرن جي عنوان مان ظاهر ٿئي ته انهن جو مواد ماڻهو آهن، انهن ۾ عام طور فقط سوانحي مضمون، ماڻهن جون فهرستون، ۽ شايد ڪو هڪ غير سوانحي بنيادي مضمون شامل هجڻ گھرجي، جيتوڻيڪ اهو بدران زمري جي وضاحت ۾ ڳنڍي سگهجي ٿو۔ اهو وضاحت، آسانيءَ ۽ ماڻهن بابت مضمونن جي زمري وڻ جي سالميت برقرار رکڻ لاءِ ضروري آهي۔
- ايڊيٽرن کي زندہ ماڻهن بابت مضمونن جي زمرا بندي وقت خاص احتياط ڪرڻ گھرجي۔ وڪيپيڊيا:زندہ شخصن جون سوانحون
تخليقي ڪمن بابت مضمونن جي زمرا بندي
- فرضي موضوعن بابت مضمونن کي اهڙي نموني زمرا بندي نه ڪريو، جو اهي حقيقي موضوعن سان گڏي وڃن۔ {{Category see also}} سانچو حقيقي دنيا ۽ فرضي واقعن جي مثالن کي پاڻ ۾ ڳنڍڻ لاءِ مفيد آهي۔
- ڪنهن شخص جا انفرادي ڪم همنام زمري ۾ شامل نه ٿيڻ گھرجن، بلڪه کين ڪنهن ذيلي زمري ۾ رکڻ گھرجي، جهڙوڪ زمرو:اگاٿا ڪرِسٽي جا ناول۔
- ڪمن کي ڪمن بابت زمرن ۾ رکڻ گھرجي، نه ڪي انهن ڪمن جي عنصرن بابت زمرن ۾۔ مثال طور، ٽيليويزن سلسلو ڪائو اينڊ چڪن (Cow and Chicken) کي زمرو:ڪڪڙن بابت ٽيليويزن سلسلا ۾ رکڻ گھرجي، نه ڪي زمرو:فرضي ڪڪڙ ۾۔
فهرستن وارن صفحن جي زمرا بندي
جيڪڏهن ڪنهن مخصوص موضوعي علائقي ۾ فهرستن جو تعداد چند کان وڌيڪ هجي، ته مناسب ٿي سگهي ٿو ته هڪ مخصوص ذيلي زمرو ٺاهيو وڃي، جنهن ۾ فقط فهرستن وارا صفحا هجن ۽ ٻيا قسم نه هجن۔
- مثال طور، زمرو:ملڪ ۾ زمرو:ملڪن جون فهرستون نالي ذيلي زمرو شامل آهي، جنهن ۾ رگبي يونين کيڏندڙ ملڪن جي فهرست ۽ گهڻن گادي وارن ملڪن جي فهرست جهڙا فهرستي صفحا شامل آهن۔
جڏهن فهرستن وارن صفحن کي فهرستن واري زمري ۾ رکو، ته ترتيبي ڪنجي استعمال ڪريو، جيئن صفحي جي عنوان مان شروعاتي لفظ "فهرست" خارج ٿي وڃي، نه ته سڀ فهرستون "ف" هيٺ ظاهر ٿينديون۔
- مثال طور، رگبي يونين کيڏندڙ ملڪن جي فهرست کي زمرو:ملڪن جون فهرستون ۾ شامل ڪندي سانچو:ڪوڊ استعمال ڪرڻ سان اهو "ر" واري حصي ۾ ترتيب ٿيندو۔
همنام زمرا
اهو زمرو، جيڪو ڪنهن مضمون جي بلڪل ساڳئي موضوع تي مشتمل هجي، ان مضمون جو همنام زمرو سڏبو آهي (مثال طور نيو يارڪ سٽي ۽ زمرو:نيو يارڪ سٽي؛ ميڪونگ (Mekong) ۽ زمرو:ميڪونگ درياھ؛ ابراهام لنڪن ۽ زمرو:ابراهام لنڪن)۔
همنام زمرو عام طور پنهنجي بنيادي مضمون جي ئي نالي تي هوندو آهي، پر ڪڏهن ڪڏهن استثنا به هوندا آهن۔ وڌيڪ ڄاڻ لاءِ سانچو:سيڪشن لنڪ ڏسو۔
همنام زمرا نه ٺاهڻ گھرجن، جيستائين ڪافي سڌيءَ طرح لاڳاپيل مضمون يا ذيلي زمرا موجود نه هجن۔ بهرحال، اهو صرف هن ڪري نه ڪيو وڃي ته مضمون تي ڏيکاريل زمرن جو تعداد گهٽجي وڃي۔
همنام زمري ۾ فقط اهي ئي زمرا هجڻ گھرجن، جيڪي ان مضمون جي زمرن مان زمري جي مواد سان لاڳاپيل هجن۔ مثال طور:
- ٻئي نيو يارڪ سٽي ۽ زمرو:نيو يارڪ سٽي، زمرو:نيو يارڪ (رياست) جا شھر ۾ چڱيءَ طرح فِٽ ٿين ٿا۔
- مضمون نيو يارڪ سٽي زمرو:1624ع ۾ قائم ٿيل آباد جايون ۾ شامل آهي، پر اهو زمرو لازمي طور زمرو:نيو يارڪ سٽي جي سڀني مواد سان لاڳاپيل ناهي، تنهنڪري ان کي همنام زمري تي استعمال نه ڪرڻ گھرجي۔
همنام زمرا رکندڙ مضمون
- مضمون پاڻ پنهنجي همنام زمري جو رڪن هجڻ گھرجي۔ ان کي هڪ خالي جڳهه سان ترتيب ڏيڻ گھرجي، جيئن اهو زمري جي فهرست جي شروعات ۾ ظاهر ٿئي (هيٺ سانچو:سيڪشن لنڪ ڏسو)۔
- مضمون کي زمري جي صفحي تي {{زمرو مکيه مضمون}} سانچي ذريعي ان زمري جي بنيادي مضمون طور ڳنڍڻ گھرجي۔
- جن مضمونن جا همنام زمرا هجن، انهن کي انهن وسيع زمرن ۾ پڻ شامل ڪري سگهجي ٿو، جيڪي ان صورت ۾ به موجود هجن ها، جيڪڏهن همنام زمرو نه هجي (مثال طور مضمون فرانس، ٻئي زمرو:فرانس ۽ زمرو:يورپ ۾ ملڪ ۾ ظاهر ٿئي ٿو، جيتوڻيڪ ٻيو زمرو پهرئين جو والد زمرو آهي)۔ ايڊيٽرن کي اجماعي راءِ سان طئي ڪرڻ گھرجي ته زمري جي وڻ لاءِ ڪهڙو حل وڌيڪ مناسب آهي۔ ٽي اختيار آهن:
- همنام زمرو ۽ بنيادي مضمون، ٻئي والد زمري ۾ رکجن۔ اهو زمرو:يورپ ۾ ملڪ ۾ استعمال ٿئي ٿو، جيئن ان علائقي جي ملڪن بابت مضمون گڏجي نيويگيٽ ڪري سگهجن۔
- فقط مضمون کي والد زمري ۾ رکجي۔ اهو زمرو:برطانوي ٻيٽ ۾ استعمال ٿئي ٿو، جيئن چڪر کان بچي سگهجي۔
- فقط همنام زمري کي والد زمري ۾ رکجي۔ اهو زمرو:هاري کي زمرو:پيشي موجب ماڻهو ۾ رکڻ وقت استعمال ٿئي ٿو۔ اهڙا "فلاڻو موجب فلاڻو" زمرا ڪڏهن ڪڏهن ڪنهن موضوع بدران رڳو محدود نيويگيشن سيٽ تي مشتمل هوندا آهن (هيٺ سانچو:سيڪشن لنڪ ڏسو)، تنهنڪري اهڙي صورت ۾ ڪو منطقي مضمون وارو مواد موجود نه هوندو۔
جيڪڏهن همنام زمرا پنهنجي مضمونن کان الڳ زمرا بندي ڪيا وڃن، ته اهو ڪارائتو ٿيندو ته مضمونن واري زمري جي صفحي ۽ همنام زمرن واري صفحي جي وچ ۾ ڳنڍڻيون ڏنيون وڃن۔ ان لاءِ {{Category see also}} سانچو استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ اهڙي ترتيب جو هڪ مثال زمرو:آمريڪي سياستدان ۽ زمرو:آمريڪي سياستدانن جي نالي تي رکيل وڪيپيڊيا زمرا جي پاڻ ۾ ڳنڍيل زمرن ۾ ڏسي سگهجي ٿو۔
انتظامي زمرو
انتظامي زمرو اهو هوندو آهي جيڪو وڪيپيڊيا انتظاميا زمرن جي انتظام لاءِ ترتيب ڏنو هوندو آهي.
ذيلي درجي بندي (زمري بندي)
ذيلي زمري بندي يا درجي بندي اها آهي ته زمرن جا ذيلي يا زير زمرا ترتيب ڏنا وڃن ٿا.
 | هي سانچو بنيادي سانچو آهي، صرف منتظمين کي اجازت آهي ته اهي هن سانچي جا لاڳاپيل صفحا جيڪي ڳاڙهي رنگ ۾ نظي پيا اچن تنکي اردو يا انگريزي وڪيپيڊيا تان ترجمو ڪري لِکن |
خُلاصي نظر  | |
|---|---|
اصول وڪيپيڊيا  | |
| مرڪزي مواد تدبيرون (حڪمت عمليون) | |
| متبادل مواد حڪمت عمليون (تدبيرون) | |
| هدايتون براءِ مواد | |
| طرزعمل حڪمت عمليون | |
| هدايتون براءِ مواد طرزعمل | |
| ترميمن بابت هدايتون | |
| انداز اجتماع | |
| هدايتون براءِ درجه بندي | |
| وڪي ذريعات پيڙهڪا|(Foundation) | |
وڌيڪ ڏسو
- ↑ مٿين سطح جو زمرو Category:Contents ڪنھن به والد زمري ۾ شامل ناھي۔
- ↑ بيانيه جملن ۾، نه ڪي جدول يا فهرست جي صورت ۾