جامع مسجد خدا آباد

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
خداآباد واري ڪلھوڙن جي تاريخي مسجد جو ٻاھريون گيٽ
جامع مسجد، خداآباد
خدا آباد واري مسجد
Gate of Jamia Mosque (Khudabad).jpg
مسجد جو مرڪزي دروازو
جامع مسجد خدا آباد is located in سنڌ
جامع مسجد خدا آباد
خداآباد، سنڌ، پاڪستان
جامع مسجد خدا آباد is located in Pakistan
جامع مسجد خدا آباد
جامع مسجد خدا آباد (Pakistan)
بنيادي ڄاڻ
مقانيت26°35′10″N 67°43′14″E / 26.58611°N 67.72056°E / 26.58611; 67.72056مڪانيت: 26°35′10″N 67°43′14″E / 26.58611°N 67.72056°E / 26.58611; 67.72056
ضلعودادو
صوبوFlag of Sindh.svg سنڌ
ملڪFlag of Pakistan.svg پاڪستان
تفصيل تعميرات
قسم اڏاوتمسجد
قسم اڏاوتھندستان جو اسلامي نمونو
خصوصيتون
ڊيگھ160فٽ
ويڪر46 فٽ
اوچائي34فٽ
خداآباد واري ڪلھوڙن جي تاريخي مسجد جو اندريون گيٽ

جامع مسجد خدا آباد (انگريزي: Jamia Mosque, Khuda Abad) نامور ڪلهوڙي حڪمران، ميانيار محمد ڪلهوڙو ٺهرائي[1] جيڪا اڄ بهدادو ضلعو ۾ خدا آباد جي شهر ۾ دادو کان 10 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي ڏکڻ طرف انڊس هائي وي جي قريب واقع آهي. ميان يار محمد ڪلهوڙي تڏهوڪي هن مرڪزي شهر جو بنياد رکيو هو ۽ جيئن خاندان ترقي ڪندو ويو، تيئن مرڪز جي رونق، آرائش ۽ حسن ۾ به اضافو ٿيندو رهيو. ميان غلام شاهه جي دور تائين خداآباد جي عظمت ۾ ڪو به فرق نه آيو.[2]عبدالنبيءَ جڏهن مير عبدالله خان ٽالپر ۽ مير فتح خان ٽالپر کي قتل ڪرايو، تڏهن ٽالپرن انتقام جي جوش ۾ اچي خداآباد تي حملو ڪيو. هنن شهر کي لُٽيو ۽ جاين کي باهه ڏئي ڇڏي. اهڙيءَ طرح 1781ع ۾ خداآباد جو شهر تباهه ٿي ويو.[2] هينئر خدا آباد ۾ فقط ٻه جايون بچيل آهن: هڪڙي جامع مسجد ۽ ٻيو ميان يار محمد خان جو مقبرو.[2] جامع مسجد اڄ به موجود آهي، جيتوڻيڪ پوڻا ٻه سئو سال گذري چڪا آهن، باغ علي خائف، ”نامہء نغز“ ۾ لکيو آهي ته ”جڏهن هيءَ مسجد جوڙي وئي، ته منجهس نقاشيءَ جو ڪم نهايت عمدو ڪيو ويو. قبو ايترو بلند ٺهرايو ويو، جو آسمان سان وڃي مليو. چٽساليءَ جي ڪم ۾ شنگرف گهڻو استعمال ڪيو ويو. هن کي بيت المقدس ته نٿو چئي سگهجي، پر اُتي هر وقت ذڪر ٿيندو رهي ٿو. نحو ۽ صرف جا استاد، عربيءَ جي تعليم ۽ تدريس ۾ مشغول آهن. صحيح بخاري پڙهائي وڃي ٿي. حافظ قرآن جي تلاوت ڪندا رهن ٿا، ۽ ذاڪر تسبيح ۾ مصروف آهن.[2]

خداآباد واري ڪلھوڙن جي تاريخي مسجد جو اندريون منظر

هينري ڪوزنس جي بيان مطابق ”هيءَ مسجد ميان يار محمد خان ڪلهوڙي ٺهرائي هئي. هن جا ٻه حصا هئا: هڪڙو اسي فوٽ ڊگهو ۽ ايڪيهه فوٽ ويڪرو، ۽ ٻيو اسي فوٽ ڊگهو ۽ پنجويهه فوٽ ويڪرو. اُچائي چوٽيهه فوٽ هئي. ٻاهرئين دروازي تي، ٻنهي پاسن ڪاشيءَ جو نهايت دلاويز ڪم ٿيل هو. چٽساليءَ جي ڪم ۾ هن کان اڳ تڪلف ۽ بناوت کان ڪم ورتو ويندو هو، ميان صاحب انهيءَ پراڻي طريقي کي ترڪ ڪري نئون طريقو اختيار ڪيو ۽ مسجد ۾ جيترو به ڪاشيءَ جو ڪم ڪرايو، ان جي اصليت جي شان کي قائم رکيو.[2]

تصويرون[سنواريو]

حوالا[سنواريو]

  1. "جامع مسجد خدا آباد : (Sindhianaسنڌيانا)". www.encyclopediasindhiana.org (ٻولي ۾ Sindhi). حاصل ڪيل 2019-08-04. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 تاريخ ڪلهوڙا، حصه 2 (ص 973- 974)