ايرزونا

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو

[1] ايرزونا حڪومت جي ويب سائيٽ

اسٽيٽ آف ايرزونا
State of Arizona

Flag of
{{{coat_alt}}}
جھنڊو Seal
Projection of North America with the United States in green
The United States and its territories
ايرزونا جي رياست ڳاڙهي رنگ سان آمريڪا جي گڏيل رياستن جي نقشي ۾ ڏيکاريل
گادي جو هنڌ فوئنڪس
سڀ کان وڏو شهر فوئنڪس
دفتري ٻوليون انگريزي
مقامي ٻوليون.
  • انگريزي ڳالهائيندڙ: 74.1 سيڪڙو
  • اسپيني ڳالھائيندڙ: 19.5 سيڪڙو
  • ناواجو ٻولي ڳالهائيندڙ:1.9سيڪڙو
  • باقي ٻيا :4.5 سيڪڙو
مقامي آبادي ايرزونين
حڪومت جھموريت
ريپبلڪن پارٽي جو ڊوگ ڊيوسي
مشيل ريگن
• سينيٽر

ٻئي ريپبلڪن پارٽيءَ جا:

قانون ساز ادارو ايرزونا ليجسليچر
سينيٽ جنھن ۾ رياست جا ٻہ ميمبر
ھائوس آف رپريزنٽٽيٽوز جنھن ۾ رياست جا 9 ميمبر جن مان 5 ريپبلڪن پارٽي جا ۽ 4 ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جا آھن (2018)
قیام
• پراڻو نالو
ايرزونا ٽيريٽري
• وفاق واري يونين ۾ شامل ٿيڻ جي تاريخ
14 فيبروري 1912
• سڀ کان وڏي ڪائونٽي
ڪوڪونينو
پکيڙ
• 
295٬234 km2 (113٬990 sq mi) (ڇھون نمبر)
• آبي (%)
0.35 سيڪڙو
آبادي
• 2017 اندازو
7,016,270 (2017 est.) (14 نمبر)
• 2016 مردم شماري
7,016,270 (2017 est. (آمريڪي رياستن ۾ نمبر)
•  گھاٽائي
22 /km2 (57.0 /sq mi) ( 33 رياستن ۾ نمبر)
تاریخ جو نمونو MM/DD/YYYY
ڊرائيونگ جو پاسو

ساڄو پاسو

[e]
انٽرنيٽ ڊومين .us   .gov   .mil   .edu


ايرزونا state symbols
Flag of Arizona.svg
Arizona-StateSeal.svg
Living insignia
Amphibian

ايرزونا جو وڻن وارو ڏيڏر

Hyla eximia.jpg
Bird

ڪيڪٽس رين (Cactus wren)

Cactus wren, the Arizona state bird
Butterfly

پپيلو ملٽيڪاديتا (Papilio multicaudata)

Mud-puddling in Arizona, United States
Fish اپاچي ٽرائوٽ (Apache trout )
Flower

سگوارو ٿوھر جو گل

سگوارو ٿوھر (Saguaro cactus)جو ھل ايرزونا جو سرڪاري گل آھي
Mammal

ڇليدار پڇ واري ٻلي (Ring-tailed cat)

Two ringtails
Reptile

ڪروٽلس ولارڊي (Crotalus willardi)

Arizona ridgenosed rattlesnake closeup.jpg
Tree پئلو وردي(Palo verde) يا پارڪنسونيا (Parkinsonia)
Inanimate insignia
Colors نيرو ، پراڻي سون جو رنگ
Firearm ڪولٽ روالور
Fossil Petrified wood
Gemstone

فيروزو (Turquoise)

Persian turquoise from Iran
Mineral

فائر اگيٽ (Fire agate)

High Grade Slaughter Mountain Arizona Fire Agate Rough.jpg
Motto Latin: Ditat Deus
(God enriches)
Rock Petrified wood
Ship USS Arizona
Slogan The Grand Canyon State
Soil Casa Grande
Song "Arizona March Song"
"Arizona" (alternate)
State route marker
ايرزونا state route marker
State quarter
ايرزونا quarter dollar coin
Released in 2008
Lists of United States state symbols


ايرزونا :Arizona : (Listeni/ˌær[unsupported input]ˈznə/ آمريڪا جي ڏکڻ اولهه واري علائقي جي رياست جو نالو آهي.آمريڪي رياستن ۾ ھي رياست پکيڙ ۾ ڇھين ۽ آدمشماري ۾ 14 وڏي رياست آھي. ان جو گاديءَ جو هنڌ فونڪس (Phoenix) آھي جيڪو رياست جو سڀ کان وڏو شھر پڻ آھي.ھن جون حدون اوڀر ۾ نيو ميڪسيڪو، اتر ۾ يوٽا،اولھ ۾ نيويڊا ۽ ڪيليفورنيا، ڏکڻ ۾ ميڪسيڪو ۽ ڪولراڊو اٿس.14 فيبروري 1912 ۾ ان کي رياست جو درجو مليو ۽ ان سان گڏوگڏ يونين ۾ شامل ٿي . اھا ترتيب ۾ 48 رياست ھئي جيڪا يونين ۾ شامل ٿي. ھن رياست بن جي موسم تمام گرم ھوندي آھي ۽ ان ۾ بيابان واقع آھن.

نالو ۽ مطلب[سنواريو]

ايرزونا اسپيني ٻوليءَ جي لفظ ايرزونڪ Arizonac مان نڪتل معلوم ٿئي ٿو جيڪو وري اوضم (O'odham) جي نالي ايلسونڪ مان نڪتل آهي جنھن جي معني آھي پاڻي جو ننڍو چشمو.اھو نالو شروع ۾ پلانچاس ڊي پلاٽا، سونورا جي چاندي واري کاڻ جي ويجهو واري علائقي تي پيو[1][2][3]

تاريخ[سنواريو]

ھزراين سالن کان ايرزونا جو علائقو ريڊ انڊين قبيلن جو مسڪن رھيو جن جون ھوھوڪام (Hohokam),موگولان (Mogollon) ۽ اباڻي پيوبلان(Puebloan) ثقافتون علائقي اندر رواج ۾ ھيون. تاريخ جي رڪارڊ مطابق يورپين مان پھريون دفعو مقامي ماڻهن سان ھڪ اسپيني عيسائي فرينڪسڪن مسلڪ جو نالي مارڪوس ڊي نزا(Marcos de Niza) 1539 ۾ رابطي ۾ آيو. ميڪسيڪو مان ڪجھ اسپيني مھاجر ايرزونا ۾ پڻ لڏي اچي ويٺا جن ۾ عيسائي تبليغي شامل ھئا. 1821 ۾ ميڪسيڪو اسپين کان آزاد ٿيو تہ ميڪسيڪو جون حدون ڪيليفورنيا تائين ھيون ۽ ميڪسيڪو جي ڪيليفورنيا ٽيريٽري جو نالو اسپيني ٻوليءَ مطابق نووا ڪيليفورنيا (Nueva California) انگريزي ۾ نيو ڪيليفورنيا جنھن کي عام طور تي الٽا ڪيليفورنيا يا اپر ڪيليفورنيا سڏيو ويندو هو.ايرزونا ان وقت نيو ڪيليفورنيا جو حصو ھيو ۽ ميڪسيڪو ۾ شامل ھو.[4]

سال 1824 جي ميڪسيڪو جي پھرين ريپبلڪ جو نقشو جنھن ۾ الٽا ڪيليفورنيا ايرزونا سميت ميڪسيڪو جو حصو ڏيکاريل آهي

1847 1848 ۾ آمريڪا ۽ ميڪسيڪو جي وچ ۾ جنگ ھلي ۽ آمريڪي فوج ميڪسيڪو سٽي۾ داخل ٿي تہ آمريڪا ميڪسيڪو جي اتر وارن علائقن جو دعويدار ٿيو ۽ موجوده ڪيليفورنيا رياست سميت موجوده ايرزونا جو علائقو آمريڪي قبضي ۾ اچي ويو جنھن جو نالو 1863 ۾ ايرزونا ٽيريٽري رکيو ويو ۽ 1912 ۾ اھا رياست قرار ڏئي آمريڪا جي يونين۾ شامل ڪئي وئي.1848 واري گوئاڊلوپي ھڊالگو واري معاھدي (Treaty of Guadalupe Hidalgo) به ۾ اھو طئي ٿيو ته انھن آمريڪا جي قبضي ۾ ايندڙ علائقن ۾ ميڪسيڪو جي اڳوڻن شھرين جي ٻولي ۽ ثقافت برقرار رھندي ۽ آمريڪا انھن علائقن جي عيوض ان دؤر جا پندرهن ملين ڊالر( ھاڻوڪا 424269230.77 ڊالر) معاوضو ميڪسيڪو جي ريپبلڪ کي ادا ڪندو [5]

جاگرافي[سنواريو]

ڪوپن ڪلائيميٽ مطابق ايرزونا جي موسمي درجہ بندي
ڪولراڊو نديء جو گھوڙي جي سنب جھڙو وڪڙ
مانيومينٽ وادي ۾ ويسٽ مٽن (West Mitten)
گرينڊ ڪينيان (Grand Canyon) يا وڏي وادي
ايرزونا جي بيليمونٽ (Bellemont) تان نظر ايندڙ سان فرانسسڪو واريون چوٽيون
سيڊونا ۾ ريڊ راڪ ڪراسنگ ويجھو ڪيٿيڊرل راڪ

ايرزونا آمريڪا جي چوڪنڊي رياستن مان ھڪ رياست آھي. اھا پکيڙ ۾ ڇھين وڏي رياست ۽ ان درجہ بندي ۾ نيو ميڪسيڪو کان پوءِ وڏي ۽ نيواڊا کان اڳ ۾ وڏي آھي. ان جي پکيڙ 113٬998 مربع میل (295٬000 km2) جنھن جو 15 سيڪڙو زمين ماڻھن جي ذاتي ملڪيت آھي باقي سرڪاري آھي جنھن ۾ ٻيلا، رڻپٽ جبل، نيشنل پارڪ وغيره شامل آهن. ھي رياست جابلو قطارن ۽ رڻپٽن جي ڪري سڃاتي وڃي ٿي ۽ ان جي ڏکڻ ۾ وسيع ميدان آھن جن ۾ زيروفائيٽ (xerophyte) وڻ ۽ ٿوھر جا ٻوٽا ڪثرت سان ملن ٿا. [6] [7]

سياسي انتظام[سنواريو]

گاديءَ واري هنڌ فوئنڪس ۾ ليجسليچر اسيمبلي جنھن جو قبو ٽامي جو ٺھيل آھي. بلڊنگ 1900 ۾ 136000ڊالرن جي لاڳت سان مڪمل ٿي

ايرزونا جي قانونساز اسيمبلي ٻہ ايواني آھي جنھن ۾ وڏو ايوان سينيٽ اٿس جنھن جا 30 ميمبر آھن. ٻيو ايوان رپريزنٽٽيٽوز جو آهي جنھن ۾ 60 ميمبر آھن .1993 کان ھن رياست جي ايوانن ۾ ريپبلڪن پارٽيءَ جي اڪثريت آهي.

مذھب[سنواريو]

اسپين جي تبليغي عيسائين پاران 1700 ۾ قائم ڪيل سان زيويئر ڊيل بيڪ( San Xavier del Bac)


ايرزونا جي ماڻهن جا مذھب (2014)[8]
مذھب Percent
پروٽيسٽنٽ
  
39%
لامذھب
  
27%
ڪيٿولڪ
  
21%
مورمون
  
5%
يھودي
  
2%
يھوا جا شاھد
  
1%
ھندو
  
1%
ٻڌ
  
1%
مسلم
  
1%
۽ ٻيا
  
2%
  1. Bright, William (2004). Native American Place Names of the United States. Norman: University of Oklahoma Press, p. 47
  2. Kitt, E. O.; Pearce, T. M. (1952). "Arizona Place Name Records". Western Folklore 11 (4): 284–287. doi:10.2307/1496233. 
  3. Harper, Douglas. "Arizona". Online Etymology Dictionary. حاصل ڪيل December 28, 2011. 
  4. Timothy Anna et al., Historia de México. Barcelona: Critica, 2001, p. 10.
  5. Mexican–American War as accessed on March 16, 2007, at 7:33 MST AM
  6. "Urban and Community Forestry Division". Arizona State Forestry Division. حاصل ڪيل July 6, 2014. 
  7. "Prescott Overview". Ncsu.edu. وقت January 17, 2010 کي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل July 25, 2010. 
  8. The Pew Forum - America’s Changing Religious Landscape