اشتراڪيت

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو


اشتراڪيت __ ڪميونزم__(Communism):


ڪارل مارڪس (1818-1883ع) ۽فريڊرڪ اينجلس (1820-1895ع) جي فڪر جي بنياد تي هڪ نظريو، جنهن آهر جائداد جا حقيقي مالڪ ۽ وارث رياست يا معاشرو آهن.

چين جي شھر شنگھائيء ۾ ڪارل مارڪس(کاٻو) ۽ فريڊرڪ اينگلز (ساڄو) جو يادگار

اهڙيءَ ريت سڀ ملڪيت گڏيل ملڪيت هوندي آهي. هن نظرئي آهر سڀ پيداواري وسيلا ۽ انهن جي ورهاست به رياست جي ڪنٽرول ۾ هوندي آهي. ڪميونزم، سوشلسٽ نظام جي سڀ کان اڳڀري شڪل آهي، جنهن ۾ دولت (ناڻي) جي پيداوار ايتري وڌي وڃي، جو معاشرو ماڻهن جي سڀنن ضرورتن کي پورو ڪرڻ تي قادر ٿي وڃي. رياست جو ڪم ماڻهن مٿان حڪومت ڪرڻ نه هوندو، بلڪه پيداوار جي تنظيم ڪاري ڪرڻ هوندو. سنڌي ادب ۾ جديديت واري دور کان اڳ وارو ترقي پسند ادب اشتراڪي نظرئي کان گهڻو متاثر هو. ساڳيو رجحان 1980ع کان 1985ع تائين هڪ ڀيرو ٻيهر وڏي زور شور سان نظر آيو. [1] حڪومت جو اهڙو سرشتو، جنهن ۾ ملڪ جي ملڪيت ۾ سڀني جو هڪ جيترو حصو هجي. اهو معاشي نظريو، جيڪو نجي ملڪيت جو مخالف ۽ دولت جي عوامي استعمال جو حامي هجي، اُن کي ”سوشلزم“ چئبو آهي. انگلينڊ ۾ صنعتي انقلاب ارڙهين صديءَ ۾ شروع ٿيو، ۽ پوءِ سڄي يورپ ۾ پکڙجي ويو. ان جي نتيجي ۾ سرمائيداريءَ جو سياسي ۽ سماجي نظام اُڀريو، ان جي خلاف اشتراڪيت جي نظريي ”انقلابي“ رخ اختيار ڪري ورتو، اهو متبادل سماجي نظام طور سوويت يونين ۾ 1917ع ۾ چالو ٿيو ۽ پوءِ دنيا ۾ ٻيون اشتراڪي رياستون به وجود ۾ آيون، سوويت يونين جي اشتراڪي مملڪت 70 سال قائم رهي.[2]

وڌيڪ ڏسو[سنواريو]

حوالا[سنواريو]

  1. .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي
  2. http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%AA%D9%8A%D8%AA