ٽوالو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
ٽوالو

Flag of Tuvalu
{{{coat_alt}}}
جھنڊو سرڪاري نشان
شعار: "Tuvalu mo te Atua" (Tuvaluan)
"Tuvalu for the Almighty"
ترانو: Tuvalu mo te Atua (Tuvaluan)
Tuvalu for the Almighty

Location of Tuvalu
گادي جو هنڌ
۽ سڀ کان وڏو شهر
فونافوٽي
8°31′S 179°12′E / 8.517°S 179.200°E / -8.517; 179.200
دفتري ٻوليون
نسلي گروھ
مذهبچرچ آف ٽوالو
مقامي آباديٽوالوئن
حڪومتوحداني غير جماعتي جمھوريت پارلياماني آئيني بادشاهت
ايلزبيٿ II
آئڪوبا اٽاليلي
انيل سوپوئاگا
قانون ساز اداروپارليامينٽ
آزادي
• برطانيا کان
1 آڪٽوبر 1978
پکيڙ
• جملي
26 km2 (10 sq mi) (192nd)
• آبي (%)
نہ جي برابر
آبادي
• 2017 مردم شماري
11,192 (196th)
•  گھاٽائي
475.88 /km2 (1٬232.5 /sq mi) ( 27th)
جي ڊي پي (مساوي قوت خريد)2016 اندازو
• ڪل
$39 ملين ڊالر [1] ( ملڪن جي جي.ڊي.پي. جي فھرست(مساوي قوت خريد)
• في سيڪڙو
$3,566[1] (156th)
جي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ )2016 اندازو
• ڪل
$32 ملين ڊالر [1] ملڪن ۾ جي ڊي پي جو شمار{سانچو:GDP nominal rank)
• في سيڪڙو
$2,970[1] ([ ملڪن جي جي.ڊي.پي. فھرست
ڪرنسي
(AUD)
معياري وقت(متناسق عالمی وقت+12)
ڊرائيونگ جو پاسوکاٻو پاسو
ڊائلنگ ڪوڊ+688
انٽرنيٽ ڊومين.tv

ٽوالو(انگريزي: Tuvalu) Listeni/tˈvɑːl/ too-VAH-looيا {{IPAc-en|ˈ|t|u:|v|ə|l|u:} TOO-və-loo جنھن جو پراڻو نالو ايلس جا ٻيٽ ھيو پولينيشيا جو ھڪ ٻيٽن وارو ملڪ آهي جيڪو اوشنيا کنڊ ۾ ھوائي ۽ آسٽريليا جي وچ ۾ پيسفڪ وڏي سمنڊ ۾ واقع آهي. ھي ملڪ ٽن ساحلي ٽڪرين وارن ٻيٽن ۽ ڇھ ڇلي نما ٻيٽن(انگريزي: atoll) تي مشتمل آهي.

تاريخ[سنواريو]

ايلس ٻيٽ پھرين گلبرٽ ٻيٽن جي برطانوي ڪالوني جي مائڪرونيشيا جي پولينيشيا ھيو پر 1974 ۾ نسلي ثڪرائن جي ڪري ھنن ٻيٽن جي ماڻھن گلبرٽ ٻيٽن جي مائڪرونيشيا کان علحدگي لاءِ ووٽ ڏنو ۽ ٻئي سال ايلس وارا ٻيٽ برطانيا جي الڳ ڪالوني ٿي ويا جن جو نالو ٽوالو رکيو ويو. 1978 ۾ ھي ملڪ برطانيا کان آزاد ٿي ويو.

جاگرافي[سنواريو]

ٽوالو جا ٻيٽ

ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 8 00 S, 178 00 E آھي ۽ نقشي ۾ اھو اوشيانا ۾ ڏيکاريل آھي. ملڪ جي پکيڙ 26 چورس ڪلوميٽر آهي جيڪا سموري خشڪي آھي.دنيا ۾ پکيڙ ۾ ھن ملڪ جو نمبر 239 آهي. ملڪ جي بحري سرحد 24 ڪلوميٽر آهي، سامونڊي حد سان علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل ۽ ان سان گڏوگڏ علائقو 24 ناٽيڪل ميل ۽ خاص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل آھي. سراسري بلندي 2 ميٽر ۽ سڀ کان اوچو مقام 5 ميٽر اٿس. قدرتي وسيلن ۾ مڇي ۽ ناريل شامل اٿس[2].

آبهوا[سنواريو]

ھتان جي آبهوا وچولي اھي مارچ کان نومبر تائين اوڀر گھلندو آھي ۽ ڊسمبر کان فبروري تائين اولھ جون طوفاني ھوائون ۽ برسات پوندي آھي[2].

فونافوٽي وٽ طوفان جي آمد ظاهر ڪندڙ سامونڊي منظر

زراعت[سنواريو]

ھتان جي 60 سيڪڙو زمين زرعي آھي جيڪا پوک جي لائق ناھي. ھتي چراگاھ ڪانہ آھي باقي 33 سيڪڙو زمين تي ٻيلا آهن[2].

ٽوالوئي ماڻھو[سنواريو]

ٽوالوئن رقاصہ

جولاءِ 2017 ۾ ھن ملڪ جي آبادي 11,052 ھئي ۽ آبادي ۾ دنيا جو 223 ملڪ ھيو. ماڻھن کي ٽوالوئن چوندا آھن ۽ سنڌي ۾ ٽوالوئي ماڻھو چوندا آهن. ماڻھن ۾ 86.8 سيڪڙو ماڻهو ٽوالوئن آھن. 5.6 سيڪڙو ڪربتي آھن. ملڪ جي سرڪاري ٻولي ٽوالوئن ٻولي ۽ انگريزي آھي. سامائوئن ۽ ڪربتي ٻوليون بہ ڳالھائيون وينديون آھن . ماڻھن جو 92.4 سيڪڙو پروٽسٽنٽ مذھب سان تعلق رکندڙ آهي[2].

نالو[سنواريو]

ملڪ جو نالو ٽوالو آھي جنھن جي معنیٰ قطار ۾ اٺن جو گروپ. ملڪ جي اٺن ٻيٽن تي ماڻھو آباد آھن جنھن ڪري اھو نالو ملڪ تي پيو[2].

سياسي نظام[سنواريو]

سرڪار جي آفيس جي عمارت

ملڪ ۾ سياسي نظام آئيني بادشاھت تحت پارلياماني جمهوريت آھي جيڪا ڪامن ويلٿ ريلم ۾ شامل آھي. حڪومتي گادي فونافوٽي شھر ۾ آھي جيڪو ھڪ ڇلي نما ٻيٽ ۾ واقع آهي

ٽوالو جو نقشو

ملڪ جي تقسيم ھڪ شھر ۽ ستن ڪائونسلن ۾ ٿيل آهي. شھر جو نالو فونافوٽي ۽ ڪائونسلون : نئنوميگا، نئنوميا، نيئوتائو، نوئي، نوڪوفيتائو، نوڪولائيلائي ۽ وائيتوپو.

موجوده آئين پھرين آڪٽوبر 1986 ۾ لاڳو ٿيو. ملڪ جي رياستي سربراھ ملڪہ ايلزبيٿ II جنھن جو نمائندو گورنر جنرل آھي ۽ حڪومتي سربراهه وزيراعظم آھي.[2]

حوالا[سنواريو]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "Tuvalu". International Monetary Fund. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 [1]سي آء اي فيڪٽس بڪ