مواد ڏانھن هلو

فلوريڊا

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
فلوريڊا
Florida
رياست
Flag of فلوريڊاFlorida
[[فلوريڊا
Florida جو جهنڊو|Flag]]
Official seal of فلوريڊاFlorida
[[فلوريڊا
Florida جي مهر|Seal]]
Nickname: 
سن شائن اسٽيٽ
Motto: 
خدا تي اسان ڀروسو ڪريون ٿا
Anthem: "فلوريڊا" (رياستي ترانو)، "Old Folks at Home" (رياستي گيت)
گڏيل رياستن جي نقشي ۾ فلوريڊاFlorida کي نمايان ڏيکاريل
گڏيل رياستن جي نقشي ۾ فلوريڊا
Florida کي نمايان ڏيکاريل
ملڪيونائيٽيڊ اسٽيٽس
Area
 • Total
65,758 sq mi (170,312 km2)
 • Land53,625 sq mi (138,887 km2)
 • Water12,133 sq mi (31,424 km2)  18.5%
 • Rank3هون
Demonymفلوريڊين
ٻولي
Time zonesUTC−05:00 (اوڀر معياري وقت)
 • Summer (DST)UTC−04:00 (اوڀر ڊي لائيٽ وقت)
UTC−06:00 (مرڪزي معياري وقت)
 • Summer (DST)UTC−05:00 (مرڪزي ڊي لائيٽ وقت)
USPS مخفف
FL
ISO 3166 codeUS-FL
ڊيگھ ۽ ويڪرميل ( ڪلوميٽر) × ميل ( ڪلوميٽر)
Websitewww.myflorida.com

Page سانچو:Infobox region symbols/styles.css has no content.

رياست جون علامتون جي فلوريڊا
جهنڊو جو فلوريڊا
مهر جي فلوريڊا
جاندار علامتون
امفيبينبارڪنگ ٽري ڏيڏر
پکياترين موڪنگ برڊ
تتليزيبرا لانگ وِنگ
مڇيفلوريڊا وڏي وات واري باس (تازي پاڻي)، ائٽلانٽڪ سيل فِش (لوڻِي پاڻي)
گلننارنگي جو گل، ڪوريوپسس (رياستي جهنگلي گل)[1]
مماليهفلوريڊا پينٿر (رياستي جانور)، مينٽي (رياستي سامونڊي مماليو)، باٽل نوز ڊولفن (رياستي لوڻِي پاڻيءَ جو مماليو)، فلوريڊا ڪريڪر گهوڙو (رياستي گهوڙو)، فلوريڊا ڪريڪر ڍور (رياستي ڍور)[2]
رِپٽائلآمريڪي ايلگيٽر (رياستي رينگڻ وارو جانور)، لاگر هيڊ سامونڊي ڪڇو (رياستي لوڻِي پاڻيءَ جو رينگڻ وارو جانور)، گوفر ٽارٽائس (رياستي ڪڇو)[2]
وڻسابَل پالميٽو
غيرجاندار علامتون
مشروبنارنگي جو رس
کاڌواسٽرابيري ڪيڪ (رياستي مٺاڻ)، ڪي لائيم پاءِ (رياستي پاءِ)، نارنگي (رياستي ميوو)
قيمتي پٿرمون اسٽون
پٿراگيٽائزڊ ڪورل
شيليهارس ڪانچ
مٽيمياڪا (مٽي)
رياستي روٽ نشان
روٽ نشان
رياستي ڪوارٽر
فلوريڊا ڪوارٽر ڊالر سڪو
جاري ٿيو: 2004
Lists of United States state symbols

فلوريڊا (Florida؛ Listeni/ˈflɒrɪdə/ florr-IH-də; es) آمريڪا جي هڪ رياست آهي، جيڪا آمريڪا جي ڏکڻ اوڀر ۽ ڏکڻ ائٽلانٽڪ علائقي ۾ واقع آهي. اها اولهه پاسي ميڪسيڪو جي نار، اتر اولهه پاسي الاباما، اتر پاسي جارجيا، اوڀر پاسي ائٽلانٽڪ سمنڊ، ڏکڻ پاسي فلوريڊا جون آبنائيون ۽ ڏکڻ اوڀر پاسي بھاماس سان حدون/ويجهڙائي رکي ٿي. فلوريڊا جو لڳ ڀڳ ٻه-ٽيهائي حصو هڪ جزيري نما تي مشتمل آهي، جيڪو ميڪسيڪو جي نار ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ جي وچ ۾ واقع آهي. هن جي سامونڊي ڪناري جي ڊيگهه مکيه زمين آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ آهي، جيڪا تقريباً 1,350 ميل (2,170 ڪلوميٽر) ٿئي ٿي، (هن ۾ ان جا ڪيترائي بيرير ٻيٽ شامل ناهن). اها واحد رياست آهي جيڪا هڪ ئي وقت ميڪسيڪو جي نار ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ ٻنهي سان لڳي ٿي. ٻه ڪروڙ ٽيهه لک (23 ملين) کان وڌيڪ آبادي سان، هي آمريڪا جي ٽئين سڀ کان وڌيڪ آباديءَ واري رياست آهي ۽ سال 2020ع جي آدمشماري موجب آباديءَ جي گهاٽائي ۾ ستين نمبر تي اچي ٿي. فلوريڊا جو رقبو 65,758 چورس ميل (1,70,310 چورس ڪلوميٽر) آهي، جن جي ڪري اها رياستن ۾ رقبي جي لحاظ کان 22هين نمبر تي آهي. ميامي ميٽروپوليٽن علائقو، جيڪو ميامي، فورٽ لاڊرڊيل ۽ ويسٽ پام بيچ جي شهرن تي ٻڌل آهي، رياست جو سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي، جن جي آبادي 61 لک 38 هزار (6.138 ملين) آهي؛ جڏهن ته سڀ کان وڌيڪ آباديءَ وارو شهر جئڪسن وِل آهي. فلوريڊا جا ٻيا وڏا آباديءَ وارا مرڪز ٽيمپا بي، اورلينڊو ۽ ڪيپ ڪورل اهن ۽ گاديءَ جو هنڌ تالاهاسي آهي.

فلوريڊا ۾ مختلف مقامي اصلوڪا آمريڪي (Native American) گروهه گهٽ ۾ گهٽ 14,000 ورهيه کان آباد رهيا آهن. 1513ع ۾، اسپيني مهم جو، خوان پونس ڊي ليئون هن علائقي ۾ پهريون دستاويزي يورپي هو، جنهن هتي زمين ڏٺي ۽ ان کي لا فلوريڊا (اسپيني ۾ “گلن جي زمين”؛ [la floˈɾiða]) نالو ڏنو. 16هين صديءَ جي شروعات ۾ اسپين فلوريڊا کي اسپيني سلطنت ۾ شامل ڪيو. 1565ع ۾ سينٽ آگسٽين شهر قائم ڪيو ويو، جيڪو متصل آمريڪا ۾ يورپين جي قائم ڪيل سڀ کان پراڻو، لڳاتار آباد رهندڙ شهر آهي. 18هين صديءَ ۾ برطانيا بار بار فلوريڊا تي قبضي لاءِ ڪوششون ڪيون؛ سال 1763ع ۾ برطانيا عارضي طور تي فلوريڊا تي ڪنٽرول حاصل ڪيو، پر آمريڪي انقلابي جنگ کان پوءِ 1783ع ۾ اسپين ٻيهر فلوريڊا واپس ورتو. فلوريڊا 1821ع تائين اسپيني حڪمراني هيٺ رهيو، جڏهن ايڊمز–اونِس معاھدي تحت اهو آمريڪا کي منتقل ٿيو. فلوريڊا 3 مارچ 1845ع تي 27هين رياست طور يونين ۾ شامل ٿيو، ۽ اهو سيمينول جنگين (1816–1858) جو اهم مرڪز رهيو، جيڪي انڊين جنگين ۾ سڀ کان ڊگهيون ۽ وڏي پيماني جون جنگيون سمجهيون وڃن ٿيون. فلوريڊا 10 جنوري 1861ع تي يونين کان ڌار ٿيو ۽ ستن ابتدائي ڪنفڊريٽ رياستن مان هڪ بڻيو؛ پوءِ آمريڪي گھرو ويڙھ کان پوءِ 25 جون 1868ع تي يونين ۾ ٻيهر شامل ٿيو.

20هين صديءَ جي وچ کان پوءِ فلوريڊا تيزيءَ سان آبادي ۽ معيشت ۾ وڌيو آهي. فلوريڊا جي معيشت (GSP) $1.647 ٽريلين سان آمريڪي رياستن ۾ چوٿين وڏي ۽ دنيا ۾ پندرهين وڏي سمجهي وڃي ٿي؛ اهم شعبا سياحت، مهمان داري، زراعت، ريئل اسٽيٽ ۽ ٽرانسپورٽ آهن. فلوريڊا پنهنجي ساحلي ريزورٽ، تفريحي پارڪن، گرم ۽ ڌوپ واري موسم ۽ سامونڊي تفريح لاءِ دنيا ۾ مشهور آهي؛ والٽ ڊزني ورلڊ، ڪينيڊي اسپيس سينٽر ۽ ميامي بيچ جهڙيون جايون هر سال ڪروڙين سياح ڇڪين ٿيون. فلوريڊا ريٽائرڊ ماڻهن، موسمي موڪلن وارن ۽ اندروني/بين الاقوامي هجرت ڪندڙن لاءِ به مقبول منزل آهي. سمنڊ جي ويجهڙائي فلوريڊا جي ثقافت، سڃاڻپ ۽ روزمره زندگيءَ تي گهرو اثر ڇڏيو آهي؛ ان جي نوآباديتي تاريخ ۽ لڏپلاڻ جون لهرون آفريقي، يورپي، مقامي، اسپيني ۽ لاطيني آمريڪي ۽ ايشيائي آمريڪين اثرن جي صورت ۾ نظر اچن ٿيون. فلوريڊا ڪيترن مشهور آمريڪي اديبن کي پاڻ ڏانهن متوجهه ڪيو آهي يا متاثر ڪيو آهي، جهڙوڪ ارنسٽ هيمنگوي، مارجوري ڪينن راولنگز ۽ ٽينيسي وليمز؛ ۽ اهو اڄ به خاص طور گولف، ٽينس، واٽر ريسنگ ۽ پاڻي وارين راندين ۾ سيلبرٽين ۽ رانديگرن کي ڇڪي ٿو. فلوريڊا گهڻو وقت سوئنگ رياست طور آمريڪي صدارتي چونڊن ۾ مشهور رهيو، پر تازن ورهين ۾ اهو وڌندڙ حد تائين ريپبلڪن پارٽي ڏانهن مائل ٿيو آهي.

فلوريڊا جو موسم اتر ۾ سب ٽراپيڪل کان ڏکڻ ۾ ٽراپيڪل تائين بدلجي ٿو. هوائي رياست کانسواءِ فلوريڊا ئي ٻي رياست آهي جن ۾ ٽراپيڪل موسم ملي ٿو ۽ متصل آمريڪا ۾ اها واحد رياست آهي جنهن وٽ مرجان جي چٽانون موجود آهن. فلوريڊا ۾ ڪيترائي منفرد ماحولياتي نظام آهن، جن مان ايورگليڊز نيشنل پارڪ آمريڪا جو سڀ کان وڏو ٽراپيڪل وائلڊرنس ۽ آمريڪي کنڊن جي وڏي نظامن مان هڪ آهي. هتي جي منفرد جيوت ۾ آمريڪي ايلگيٽر، آمريڪي مگرمڇ، آمريڪي فليمنگو، روزيئيٽ اسپونبِل، فلوريڊا پينٿر، باٽل نوز ڊولفن ۽ مينٽي شامل آهن. فلوريڊا مرجان جو چٽانون متصل آمريڪا ۾ واحد زنده ڪورل بيريئر ريف آهي، ۽ دنيا ۾ گريٽ بيريئر ريف ۽ بيلِيز بيريئر ريف کان پوءِ ٽيون سڀ کان وڏو بيريئر ريف نظام آهي.

تاريخ

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جي تاريخ

فلوريڊا جا پهريان رهواسي، پيلِيو-انڊين، گهٽ ۾ گهٽ 14,000 سال اڳ فلوريڊا ۾ داخل ٿيا.[3] 16هين صديءَ تائين—جيڪو سڀ کان پراڻو دور آهي جتي تاريخي رڪارڊ ملي ٿو—فلوريڊا ۾ رهندڙ وڏين مقامي قومن ۾ اپالاچي ( فلوريڊا پين هينڊل)، ٽيموڪوا (اتر ۽ وچ فلوريڊا)، ايس (مرڪزي ائٽلانٽڪ ساحل)، ميايِمي ( اوڪيچوبي ڍنڍ علائقو)، ٽيڪوئستا (ڏکڻ اوڀر فلوريڊا)، ۽ ڪالوسا (ڏکڻ اولهه فلوريڊا) شامل هئا.[4]

يورپين جي آمد

[سنواريو]

سانچو:نئون اسپين

فلوريڊا جو نقشو، غالباً هرنانڊو ڊي سوٽو (1539–1543) جي مهمن تي ٻڌل
ڪاستيلو ڊي سان مارڪوس جي بناوٽ ۾ ڪراس آف برغنڊي ۽ ان کان پوءِ واري فلوريڊا جي جهنڊي جا رنگ ۽ شڪلون جهلڪين ٿيون.
1763ع کان 1783ع تائين آمريڪا جو برطانوي نوآبادياتي دور ۾ اوڀر فلوريڊا ۽ اولھ فلوريڊا

فلوريڊا اهو پهريون علائقو هو، جيڪو اڄ جي متصل آمريڪا اندر آهي ۽ جنهن کي يورپين ڏٺو ۽ آباد ڪيو. فلوريڊا تائين پهچندڙ پهريان درج ٿيل يورپي ڳولا ڪندڙ اسپيني هئا، جن جي اڳواڻي خوان پونس ڊي ليئون ڪئي؛ هن 2 اپريل 1513ع تي پيننسولا ڏٺي ۽ ٻئي ڏينهن ساحل تي لٿو. هن ان کي لا فلوريڊا نالو ڏنو، ايسٽر جي موسم (پاسڪوا فلوريڊا) ۽ علائقي جي گهڻي ٻوٽيدار/گلزار فطرت جي لحاظ کان. ايندڙ ڏينهن اهي ڄاڻ حاصل ڪرڻ ۽ هن نئين زمين تي حقِ قبضي جي اعلان لاءِ ساحل تي لٿا.[5][6] اها ڪهاڻي ته هو فائونٽن آف يوٿ (جوانيءَ جو چشمو) ڳولي رهيو هو، apocryphal سمجهي وڃي ٿي ۽ سندس وفات کان گهڻو پوءِ ظاهر ٿي.[7] مئي 1539ع ۾، هرنانڊو ڊي سوٽو فلوريڊا جي ساحل سان لڳي گذريو ۽ لنگر انداز ٿيڻ لاءِ ڪنهن اونهي بندرگاهه جي تلاش ۾ رهيو. هن ٻڌايو ته ڳاڙهن مينگرووَن جو هڪ ڳاٽو ديوار جهڙو جهنگ ميلن تائين پکڙيل هو، ڪي وڻ 70 feet (21 m) جيترا اوچا هئا؛ سندن پاڙون پاڻ ۾ اٽڪيل ۽ مٿي چڙهيل هيون، جنهن سبب لنگهه/لاٿو ڏکيو هو.[8] يورپين فلوريڊا ۾ عيسائيت، ڍور، گهوڙا، رڍون، اسپيني ٻولي ۽ ٻيا گهڻا اثر/شيون متعارف ڪرايون.[9] 1520ع واري ڏهاڪي ۾ فلوريڊا ۾ اندازاً 700,000 مقامي آمريڪي رهندا هئا، پر 1700ع تائين تعداد گهٽجي لڳ ڀڳ 2,000 ماڻهن تائين اچي ويو. ۱۵هين صدي دوران، اسپين فلوريڊا ۾ ڪيترين ئي آبادين جو بنياد وڌو. مثال طور، ۱۵۵۹ع ۾ ڊان ٽرسٽان ڊي لونا ي اريلانو موجوده پينساڪولا ۾ هڪ آبادي قائم ڪئي، جيڪا فلوريڊا جي سڀ کان ابتدائي آبادين مان هڪ هئي. اها آبادي ۱۵۶۱ع تائين گهڻو ڪري ڇڏي وئي.[10][11] ۱۵۶۴ع کان ۱۵۶۵ع دوران، موجوده ڊيووال ڪائونٽي ۾ فورٽ ڪيرولين وٽ هڪ فرانسيسي آبادي موجود هئي، جنهن کي بعد ۾ اسپينين تباهه ڪري ڇڏيو.[12] اڄ ان قلعي جو ٻيهر تعمير ڪيل نمونو جئڪسن وِل اندر ساڳئي هنڌ موجود آهي، جيڪو ۱۹۶۰ع واري ڏهاڪي جي وچ ڌاري تعمير ڪيو ويو.[13] ۱۵۶۵ع ۾، سينٽ آگسٽين (سان آگسٽين) جي آبادي ايڊمرل ۽ گورنر پيڊرو مينينڊيز ڊي ايوليس جي اڳواڻي هيٺ قائم ڪئي وئي، جيڪا آمريڪا جي براعظم ۾ سڀ کان پراڻي لڳاتار آباد يورپي آبادي بڻجي ۽ فلوريڊانوس جي پهرين نسل ۽ فلوريڊا جي حڪومت جو بنياد وڌو.[14] ۱۵۶۵ع ۾، سيولا مان آيل آزاد ڪاري گهريلو خادمه لويزا ڊي ابريگو ۽ سيگوويا سان واسطو رکندڙ سفيد فام ميگيل روڊريگيز جي شادي سينٽ آگسٽين ۾ ٿي. اها آمريڪا جي براعظم ۾ پهرين دستاويزي عيسائي شادي مڃي وڃي ٿي.[15] ڪجهه فلوريڊانوس پينساڪولا، ڪريڪ يا افريقي عورتن (غلام توڙي آزاد) سان شاديون يا تعلقات قائم ڪيا، جن جي اولاد مان ميستيزو ۽ مولاتو نسلن تي ٻڌل مخلوط آبادي وجود ۾ آئي. اسپينين غلامن کي ٿرٽين ڪالونيز مان فلوريڊا اچڻ جي همٿ افزائي ڪئي، جتي کين ڪيٿولڪ مذهب قبول ڪرڻ عيوض آزادي جو وعدو ڪيو ويو. چارلس ثاني هڪ شاهي اعلان ذريعي فلوريڊا ڀڄي ايندڙ ۽ بپتسما قبول ڪندڙ سڀني غلامن کي آزاد قرار ڏنو. گهڻا سينٽ آگسٽين جي چوڌاري آباد ٿيا، جڏهن ته ڪجهه ڀڳل غلام پينساڪولا تائين به پهتا. سينٽ آگسٽين ۾ ۱۶۸۳ع تائين مڪمل ڪاري فوجي دستو فلوريڊا جي دفاع لاءِ تيار ڪيو ويو.[16] هي علائقو بار بار حملي هيٺ رهيو، جتي انگريز نوآبادين ۽ بڪانيرن ۱۷هين ۽ ۱۸هين صديءَ ۾ سينٽ آگسٽين تي ڪيترائي حملا ڪيا. اسپين ۱۶۷۲ع ۾ ڪاستيلو ڊي سان مارڪوس ۽ ۱۷۴۲ع ۾ فورٽ ماتانزاس تعمير ڪيا ته جيئن فلوريڊا جي گادي واري شهر جو بچاءُ ڪري سگهجي ۽ ڪئپٽنيسي جنرل آف ڪيوبا ۽ اسپينش ويسٽ انڊيز جي دفاع ۾ پنهنجي حڪمت عملي برقرار رکي وڃي. ۱۷۳۸ع ۾، فلوريڊا جي گورنر مانيول ڊي مونٽيانو، سينٽ آگسٽين ويجهو فورٽ موسي (فورٽ گراسيا ريئل ڊي سانتا تيريسا ڊي موسي) قائم ڪيو، جيڪو ڀڳل غلامن لاءِ هڪ مضبوط شهر هو. انهن کي فلوريڊا مليشيا ۾ خدمتن عيوض شهريت ۽ آزادي ڏني وئي، ۽ اهو اتر آمريڪا ۾ قانوني طور منظور ڪيل پهريون آزاد ڪارو آبادي بڻيو.[17] 1763ع ۾، پيرس جي معاھدي تحت، جيڪو سيون يئرز وار جي پڄاڻي هو، اسپين فلوريڊا کي برطانيا سان مٽائي هاوانا ۽ ڪيوبا حاصل ڪئي، جڏهن ته بدلي ۾ فرانس کان لويزيانا ملي. ڪيترائي رهواسي ۽ مقامي ماڻهو ڪيوبا منتقل ٿي ويا.[18] برطانيا ڪنگز روڊ تعمير ڪيو، جيڪو سينٽ آگسٽين کان جارجيا جي سرحد تائين ويندو هو، ۽ سينٽ جانز ندي کي واڪا پيلاتڪا (بعد ۾ ڪاو فورڊ) وٽان پار ڪندو هو، جيڪو اڄ ڊائون ٽائون جئڪسن وِل جو مرڪز آهي.[19] انگريزن “لاس فلوريڊاس” کي ايسٽ فلوريڊا ۽ ويسٽ فلوريڊا ۾ ورهايو، زمين جا انعام ڏئي آبادڪار آندا، ۽ ڊيووال، بيڪر، سينٽ جانز ۽ نيسائو جهڙن علائقن ۾ انگريزي ڳالهائيندڙ برادرين جو بنياد وڌو. انهن ڪامن لا، جوري ذريعي مقدمو، هابيئس ڪارپس ۽ ڪائونٽي حڪومت جو نظام متعارف ڪرايو.[20] 1783ع ۾، انقلابي جنگ کان پوءِ ورسائي جي معاھدي تحت اسپين ٻيهر ايسٽ ۽ ويسٽ فلوريڊا تي قبضو حاصل ڪيو ۽ 1821ع تائين اهي صوبائي ورهاستون برقرار رکيون.[21]


رياست بڻجڻ ۽ هندستانين جي جبري لڏپلاڻ

[سنواريو]
ڪريڪر ڪائوبوئي جو پورٽريٽ، جيڪو فريڊرڪ ريمِنگٽن (1861–1909) ٺاهيو

انگريزي ۽ اسڪاٽس آئرش نسل جا آمريڪي، جارجيا ۽ سائوٿ ڪيرولائنا جي جهنگلي پٺاڻن علائقن مان اتر فلوريڊا ڏانهن لڏپلاڻ ڪرڻ لڳا. جيتوڻيڪ فني طور سرڪاري اختيارين طرفان اها اجازت نه هئي، پر هو سرحدي علائقن تي مؤثر نگراني ڪرڻ ۾ ناڪام رهيا، جنهن سبب آمريڪا مان ايندڙ پٺاڻن جا آبادڪار بنا ڪنهن روڪ ٽوڪ فلوريڊا ۾ داخل ٿيندا رهيا. اهي مهاجر، برطانوي دور کان فلوريڊا ۾ رهندڙ برطانوي آبادڪارن سان گڏجي، اُن آباديءَ جا باني بڻيا، جيڪا پوءِ فلوريڊا ڪريڪر جي نالي سان سڃاتي ويئي.[22] آمريڪي آبادڪارن علائقي ۾ مستقل بنياد قائم ڪيو. فلوريڊا ۾ رهجي ويل برطانوي آبادڪار پڻ اسپيني حڪمراني کان ناراض هئا، جنهن 1810ع ۾ بغاوت کي جنم ڏنو ۽ 23 سيپٽمبر تي نَوَي ڏينهن لاءِ نام نهاد آزاد ۽ خودمختيار ريپبلڪ آف ويسٽ فلوريڊا قائم ڪئي ويئي.[23] جون کان شروع ٿيندڙ گڏجاڻين کان پوءِ باغين بيٽن روج (هاڻوڪي لويزيانا) ۾ برطانوي ڇانوڻي تي قبضو ڪيو ۽ نيري ميدان تي اڇي ستاري وارو جهنڊو ڦڙڪايو، جيڪو پوءِ "بوني بلو فليگ" جي نالي سان مشهور ٿيو. 1810ع ۾، ويسٽ فلوريڊا جا ڪجهه حصا صدر جيمز ميڊيسن جي اعلان تحت آمريڪا ۾ شامل ڪيا ويا، جن کي لويزيانا پرچيز جو حصو قرار ڏنو ويو. اهي علائقا نئين ٺهيل ٽيرٽري آف اورلينز ۾ شامل ڪيا ويا. 1812ع ۾ آمريڪا ويسٽ فلوريڊا جي موبائل ضلعي کي مسيسيپي ٽيرٽري ۾ شامل ڪيو. اسپين علائقي تي دعويٰ جاري رکي، پر آمريڪا آهستي آهستي پنهنجو قبضي وارو علائقو وڌائيندو رهيو. روايتي تاريخدانن موجب، سيمينول قبيلن، جيڪي ايسٽ فلوريڊا ۾ آباد هئا، جارجيا جي آبادين تي حملا شروع ڪيا ۽ ڀڳل غلامن کي پناهه ڏني. آمريڪي فوج اسپيني علائقن ۾ بار بار گهڙيون ڪيون، جن ۾ 1817–1818ع واري مهم شامل هئي، جيڪا اينڊرو جيڪسن جي اڳواڻي هيٺ هلي ۽ پوءِ پهرين سيمينول جنگ جي نالي سان سڃاتي ويئي. ان کان پوءِ آمريڪا عملي طور ايسٽ فلوريڊا تي ڪنٽرول حاصل ڪري ورتو. پرڏيهي معاملن واري سيڪريٽري جان ڪوئنسي ايڊمز موجب فلوريڊا اهڙو علائقو بڻجي ويو هو، جيڪو آمريڪا جي هر دشمن لاءِ کليل هو.[24]

آمريڪي ميرين ٻيڙي، ايورگليڊز ۾ لڪل سيمينول ماڻهن جي ڳولا ڪندي، ٻي سيمينول جنگ (1835–1842) دوران

وڌيڪ جديد تاريخدانن موجب، آمريڪا جي آزاديءَ کان پوءِ جارجيا مان ايندڙ آبادڪارن سيمينول زمينن تي دٻاءُ وڌايو، جنهن سبب سرحدي جهيڙا ٿيا ۽ پهريئين سيمينول جنگ (1816–1819) شروع ٿي. آمريڪا 1819ع ۾ ايڊمز–اونيس معاھدو تحت فلوريڊا اسپين کان خريد ڪئي ۽ 1821ع ۾ قبضي ۾ ورتي. مولٽري ڪريڪ معاھدو (1823) تحت سيمينولن کي اتر فلوريڊا جي زرخيز زمينن مان هٽائي فلوريڊا جي اندروني علائقن ۾ ريزرويشنن تائين محدود ڪيو ويو. انڊين ريموول ايڪٽ (1830) ۽ پينز لينڊنگ معاھدو (1832) سيمينولن کي انڊين ٽيرٽري منتقل ڪرڻ جو حڪم ڏنو.[25] ڪجهه سيمينولن مزاحمت ڪئي، جنهن سبب ٻي سيمينول جنگ شروع ٿي، جيڪا آمريڪا جي تاريخ ۾ مقامي ماڻهن خلاف سڀ کان وڌيڪ خوني جنگ هئي. 1842ع تائين گهڻا سيمينول ۽ بليڪ سيمينول مسيسيپي ندي جي اولهه انڊين ٽيرٽري ڏانهن منتقل ڪيا ويا. شايد 200 کان گهٽ سيمينول ٽين سيمينول جنگ (1855–1858) کان پوءِ فلوريڊا ۾ رهجي ويا، جن ايورگليڊز ۾ پناهه ورتي ۽ ڪڏهن به آمريڪا آڏو هٿيار نه وڌا.[26] فلوريڊا اسپين لاءِ بار بڻجي چڪي هئي، ڇاڪاڻ ته پيننسولر جنگ سبب تباهي آئي هئي ۽ اسپين وٽ نه آبادڪار موڪلڻ جي سگهه هئي، نه فوج. ان ڪري ميڊرڊ حڪومت ايڊمز–اونيس معاھدو تحت فلوريڊا آمريڪا حوالي ڪئي، جيڪو 1821ع ۾ لاڳو ٿيو.[27] 3 مارچ 1821ع تي صدر جيمز منرو کي اختيار ڏنو ويو ته هو ايسٽ فلوريڊا ۽ ويسٽ فلوريڊا تي آمريڪا طرفان قبضو سنڀالي ۽ شروعاتي حڪمراني جو بندوبست ڪري.[28] آمريڪي حڪومت جي نمائندگي ڪندي اينڊرو جيڪسن مختصر عرصي لاءِ نئين حاصل ڪيل علائقي جو فوجي ڪمشنر ۽ گورنر رهيو.[29] 30 مارچ 1822ع تي آمريڪي ڪانگريس ايسٽ فلوريڊا ۽ ويسٽ فلوريڊا جي حصي کي گڏ ڪري فلوريڊا ٽيرٽري قائم ڪئي.[30] 1800ع جي شروعات تائين انڊين ريموول ڏکڻ اوڀر آمريڪا ۽ فلوريڊا ۾ وڏو مسئلو بڻجي ويو. 1830ع ۾ انڊين ريموول ايڪٽ پاس ٿيو. سيمينولن ڪارن ماڻهن کي پناهه ڏني، جيڪي بليڪ سيمينول سڏجڻ لڳا. آبادڪارن جي وڌندڙ اچ وڃ سبب جهيڙا وڌيا. 1832ع ۾ پينز لينڊنگ معاھدو سيمينولن کي مسيسيپي ندي جي اولهه زمينون ڏيڻ جو واعدو ڪيو. ڪجهه سيمينول رهجي ويا، جنهن سبب ٻي سيمينول جنگ (1835–1842) شروع ٿي. جنگ کان پوءِ لڳ ڀڳ 3,000 سيمينول ۽ 800 بليڪ سيمينول انڊين ٽيرٽري منتقل ڪيا ويا، جڏهن ته ٿورا سيمينول ايورگليڊز ۾ رهجي ويا.

تاريخي ڪال-ڪولنز هائوس، دي گروو، جيڪو 1840ع ۾ غلامن ٺاهي، ٽالاهيسي ۾ هڪ قبل از گهرو جنگ پوکيءَ وارو گهر آهي۔
1840ع جو اشتهار، جنهن ۾ ڀڳل غلام جي واپسي لاءِ $10 انعام رکيو ويو۔

3 مارچ 1845ع تي، صدر جان ٽائلر جي مدت ختم ٿيڻ کان هڪ ڏينهن اڳ، فلوريڊا آمريڪا جي 27هين رياست بڻجي، ۽ ان کي غلامي واري رياست طور شامل ڪيو ويو. ان کان پوءِ فلوريڊا ڀڳل غلامن لاءِ پناهگاهه نه رهي، ۽ شروعاتي طور آبادي آهستي وڌي.[31] يورپي آبادڪارن جي وڌندڙ دخل اندازي سبب آمريڪا باقي سيمينولن کي اولهه منتقل ڪيو. ٽين سيمينول جنگ (1855–1858) دوران گهڻا باقي سيمينول جبري لڏپلاڻ تحت هٽايا ويا، جيتوڻيڪ سوين سيمينول ايورگليڊز ۾ رهجي ويا.[32] ڏکڻ فلوريڊا ۾ پهريون آبادڪاري اتر فلوريڊا کان گهڻو پوءِ ٿي. 19هين صدي جي شروعات ۾ ماڻهو باهاماس مان ڏکڻ فلوريڊا ۽ ڪيز ۾ اچي ڦاٿل جهازن مان خزانو ڳولڻ لڳا. ڪجهه ماڻهن ميامي ندي ڀرسان اسپيني زمين آڇون قبول ڪيون. ساڳئي وقت سيمينول ۽ ڀڳل غلام به اتي پهتا. ٻي سيمينول جنگ دوران ميجر وليم ايس. هارني هندستانين خلاف مهمون هلائيون، ۽ گهڻا غير هندستاني رهواسي فورٽ ڊيلاس ۾ مقرر فوجي هئا. 1842ع ۾ جنگ ختم ٿيڻ کان پوءِ وليم انگلش پنهنجي چاچي جي پوکي ٻيهر بحال ڪئي ۽ ميامي ندي جي ڏکڻ ڪناري تي "ويلج آف ميامي" جو نقشو ٺاهيو. 1844ع ۾ ميامي ڪائونٽي سيٽ بڻيو، ۽ ڇهه سال پوءِ آبادي 96 ڄاڻائي ويئي.[33] ٽين سيمينول جنگ ٻي جنگ جيتري تباهه ڪن نه هئي، پر هن ڏکڻ اوڀر فلوريڊا جي آبادڪاري کي سست ڪري ڇڏيو. جنگ جي پڄاڻيءَ تي ڪجهه فوجي اتي رهجي ويا.

گهرو جنگ ۽ تعمير نو

[سنواريو]

مکيه سانچو:فلوريڊا:آمريڪي گھرو ويڙھ دوران

1864ع ۾ آمريڪي گهرو جنگ دوران بيٽل آف اولوستي

آمريڪي آبادڪارن اتر فلوريڊا ۾ ڪپهه جون پوکيءَ واريون جاگيرون قائم ڪرڻ شروع ڪيون، جن لاءِ وڏي تعداد ۾ مزدورن جي ضرورت پئي. اها ضرورت هنن گهريلو مارڪيٽ مان غلام خريد ڪري پوري ڪئي. 1860ع تائين فلوريڊا جي آبادي رڳو 140,424 هئي، جن مان 44٪ ماڻهو غلام بڻايل هئا. آمريڪي گهرو جنگ کان اڳ 1,000 کان به گهٽ آزاد آفريقي-آمريڪي هئا.[34] 10 جنوري 1861ع تي فلوريڊا جي قانون ساز اسيمبلي (فلوريڊا ليجسليچر) جي تقريباً سڀني نمائندن الڳ ٿيڻ (secession) جي حڪم نامي جي منظوري ڏني،[35][36] ۽ اعلان ڪيو ته فلوريڊا “هڪ خودمختيار ۽ آزاد قوم” آهي—جيڪو ظاهري طور 1838ع واري فلوريڊا جي آئين جي تمهيد جي ٻيهر توثيق هئي، جتي فلوريڊا ڪانگريس سان متفق ٿي “هڪ آزاد ۽ خودمختيار رياست” ٿيڻ قبول ڪيو هو. ان حڪم نامي فلوريڊا جي يونين کان علحدگيءَ جو اعلان ڪيو، جنهن سان فلوريڊا ڪنفيڊريٽ اسٽيٽس جي باني رڪنن مان هڪ بڻجي ويئي. ڪنفيڊريسي کي فلوريڊا کان گهڻي فوجي مدد نه ملي؛ 15,000 فوجي جيڪي فلوريڊا پيش ڪيا، سي عام طور ٻين محاذن تي موڪليا ويا. ان جي بدران فلوريڊا لوڻ، ۽ خاص طور تي گوشت (beef) فراهم ڪيو، جيڪو ڪنفيڊريٽ فوجن کي کارائڻ لاءِ اهم هو. 1864ع کان پوءِ اها ڳالهه وڌيڪ اهم ٿي، جڏهن ڪنفيڊريسي مسيسيپي ندي تي ڪنٽرول وڃايو ۽ نتيجي ۾ ٽيڪساس جي گوشت تائين رسائي به گهٽجي ويئي.[37][38] رياست اندر سڀ کان وڏيون جهڙپون 20 فيبروري 1864ع تي بيٽل آف اولوستي ۽ 6 مارچ 1865ع تي بيٽل آف نيچرل برج هيون. ٻئي ڪنفيڊريٽ فتحون هيون.[39] جنگ 1865ع ۾ ختم ٿي. آمريڪي گهرو جنگ کان پوءِ، فلوريڊا جي ڪانگريس ۾ نمائندگي 25 جون 1868ع تي بحال ڪئي ويئي، جيتوڻيڪ اها بحالي عملي طور تعمير نو وارو دور ۽ وفاقي فوجي ڪمانڊرن جي آخري اختيار هيٺ غير چونڊيل حڪومتي عملدارن جي لڳائڻ کان پوءِ زور سان ٿي. ري ڪنسٽرڪشن جو دور 1876ع ۾ ختم ٿيڻ بعد سفيد ڊيموڪريٽس رياستي قانون سازي ۾ ٻيهر اقتدار ۾ آيا. 1885ع ۾ هنن نئون آئين ٺاهيو، ۽ پوءِ 1889ع تائين اهڙا قانون پاس ڪيا جن گهڻن ڪارن ۽ ڪيترن غريب سفيدن کي ووٽ ڏيڻ جي حق کان محروم ڪري ڇڏيو.[40] گاڏين (automobile) کان اڳ واري دور ۾، ريلويون رياست جي ترقيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪنديون رهيون، خاص طور ساحلي علائقن ۾. 1883ع ۾ پينساڪولا اينڊ ائٽلانٽڪ ريل روڊ پينساڪولا ۽ پين هينڊل کي رياست جي ٻين حصن سان ڳنڍيو. 1884ع ۾ سائوٿ فلوريڊا ريل روڊ (جيڪو پوءِ ائٽلانٽڪ ڪوسٽ لائين ريل روڊ ۾ ضم ٿيو) ٽيمپا تائين مڪمل سروس شروع ڪئي. 1894ع ۾ فلوريڊا ايسٽ ڪوسٽ ريلوي ويسٽ پام بيچ تائين پهتي؛ ۽ 1896ع ۾ اها بيسڪين بي تائين پهتي، جيڪو ميامي جي ويجهو آهي. رياست جي اندروني علائقن ۾ به ڪيترائي ٻيا ريل رستا ٺهيا.

ويھين صدي

[سنواريو]
1928ع ۾ ڊان سيزار هوٽل جي نئين کولڻ مهل سينٽ پيٽ بيچ، فلوريڊا ۾ موڪلون ملهائيندڙ سياح

فلوريڊا جي معيشت گهڻو ڪري زرعي شين تي ٻڌل رهي آهي، جهڙوڪ ترش ميوا (citrus fruits)، اسٽرابيري، ميوا، ڪمند ۽ ڍور ڍڳا.[41] ويهون صدي جي شروعاتي دور ۾ بول ويول (boll weevil) ڪپهه جي پوک کي سخت نقصان پهچايو.[42][43]

ويهين صدي جي وچ تائين، فلوريڊا آمريڪي ڏکڻ جي گهٽ آبادي واري رياست هئي. 1900ع ۾ ان جي آبادي رڳو 528,542 هئي، جنهن مان لڳ ڀڳ 44٪ آفريقي-آمريڪي هئا، جيڪو گهرو جنگ کان اڳ جي شرح جي برابر هو.[44] لڳ ڀڳ 40,000 ڪارا ماڻهو، يعني 1900ع ۾ فلوريڊا جي ڪاري آبادي جو قريب پنجون حصو، گريٽ مائيگريشن دوران رياست ڇڏي ويا. هنن لنچنگ، نسلي تشدد ۽ اتر ۽ اولهه ۾ بهتر موقعن جي تلاش سبب لڏپلاڻ ڪئي.[45] فلوريڊا ۾ گهڻن آفريقي-آمريڪين لاءِ حقِ شهريت کان محرومي 1960ع واري ڏهاڪي ۾ سول رائيٽس موومينٽ کان پوءِ، 1965ع ۾ وفاقي قانون سازي ذريعي حقِ ووٽ جي تحفظ تائين جاري رهي.

ڪاري ۽ اڇي تصوير جنهن ۾ نسل پرست ماڻهو سامونڊي ڪناري تي جهڳڙو ڪري رهيا آهن
سفيد نسل پرست (اڳيان) سينٽ آگسٽين، فلوريڊا ۾ “صرف اڇن لاءِ” سامونڊي ڪناري تي ڪارن ماڻهن کي ترڻ کان روڪڻ جي ڪوشش ڪندي، 1964 مونسن موٽر لاج احتجاج دوران

فلوريڊا ۾ نسلي الڳتائي جي خلاف 1950ع ۽ 1960ع واري ڏهاڪي ۾ سول رائيٽس موومينٽ جي حصي طور ڪيترائي احتجاج ٿيا. 1956–1957ع ۾ فلوريڊا اي اينڊ ايم يونيورسٽي جي شاگردن ٽالاهاسي ۾ بس بائيڪاٽ منظم ڪيو، جيڪو مونٽگمري بس بائيڪاٽ جي نموني تي هو، ۽ ان سان شهر جون بسون گڏيل استعمال لاءِ کوليون ويون.[46] 1960ع ۾ شاگردن الڳ ٿيل لنچ ڪائونٽرن خلاف سِٽ-ان احتجاج ڪيا، ۽ 1964ع ۾ سينٽ آگسٽين، فلوريڊا جي هڪ موٽل جي تلاءَ ۾ هڪ احتجاج دوران مالڪ پاران پاڻي ۾ تيزاب اڇلائڻ جو واقعو 1964 سول رائيٽس ايڪٽ جي منظوري تي اثرانداز ٿيو.[47]

1920ع واري ڏهاڪي ۾ معاشي خوشحالي فلوريڊا ۾ سياحت کي هٿي ڏني ۽ هوٽلن ۽ ريزورٽ برادرين جي ترقي ٿي. ان سان گڏ 1920ع واري ڏهاڪي جو فلوريڊا لينڊ بوم آيو، جنهن ٿوري عرصي لاءِ زمين جي تيز ترقي جو دور آندو. 1925ع ۾ سي بورڊ ايئر لائين، FEC جي ڏکڻ اوڀر فلوريڊا واري اجاراداري کي ٽوڙي، ويسٽ پام بيچ تائين مال ۽ مسافر سروس وڌائي؛ ٻن سالن بعد اها سروس ميامي تائين وڌائي ويئي. 1926 ميامي طوفان ۽ 1928 اوڪيچوبي طوفان جهڙن تباهه ڪندڙ طوفانن، ۽ پوءِ گريٽ ڊپريشن، هن دور کي ختم ڪري ڇڏيو. فلوريڊا جي معيشت ٻي عالمي جنگ لاءِ فوجي تياريءَ تائين مڪمل طور بحال نه ٿي سگهي.سانچو:Fix/category[حوالو گهربل]

ميامي جو فريڊم ٽاور، جيڪو 1925ع ۾ ٺهيو، 1979ع ۾ نيشنل رجسٽر آف هسٽورڪ پليسز ۾ شامل ڪيو ويو

1939ع ۾ فلوريڊا کي “اڃا تائين گهڻو ڪري خالي رياست” سڏيو ويو.[48] ان کان پوءِ ايئر ڪنڊيشن جي وڌندڙ استعمال، سازگار موسم ۽ گهٽ رهائشي خرچن سبب رياست ماڻهن لاءِ پرڪشش بڻجي ويئي. 1945ع کان پوءِ رسٽ بيلٽ ۽ اتر اوڀر مان لڏپلاڻ سبب فلوريڊا جي آبادي تيزي سان وڌي.سانچو:Fix/category[حوالو گهربل]

1960ع واري ڏهاڪي ۾، ڪوبا مان ڪيترائي پناهگير فيدل ڪاسترو جي ڪميونسٽ حڪومت کان ڀڄي ميامي پهتا، جتي فريڊم ٽاور تي وفاقي حڪومت انهن جي رجسٽريشن، دستاويزي ڪارروائي ۽ طبي توڙي ڏندن جي سهولتون مهيا ڪيون. ان سبب فريڊم ٽاور کي “ڏکڻ جو ايلس آئلينڊ” پڻ سڏيو ويو.[49] تازن ڏهاڪن ۾، وڌندڙ معيشت ۾ روزگار جي موقعن سبب وڌيڪ مهاجر فلوريڊا ڏانهن آيا آهن.


جاگرافي

[سنواريو]

مکيه سانچو:فلوريڊا جي جاگرافي

فلوريڊا جو وڏو حصو ميڪسيڪو جي نار، ايٽلانٽڪ سمنڊ ۽ اسٽريٽس آف فلوريڊا جي وچ ۾ واقع هڪ جزيره نما تي مشتمل آهي. هي رياست ٻه وقت جا علائقا (time zones) ڍڪي ٿي ۽ اتر اولهه طرف پين هينڊل جي صورت ۾ وڌي ٿي، جيڪو ميڪسيڪو جي نار جي اترئين ڪناري سان گڏ هلي ٿو. اتر ۾ ان جون سرحدون جارجيا ۽ الاباما سان ملن ٿيون، جڏهن ته اولهه ۾ پين هينڊل جي پڇاڙيءَ تي به الاباما سان لڳي ٿي. فلوريڊا اها واحد آمريڪي رياست آهي جيڪا ساڳئي وقت ايٽلانٽڪ سمنڊ ۽ ميڪسيڪو جي نار ٻنهي سان لڳي ٿي. اها 48 گڏيل رياستن مان سڀ کان ڏکڻ ۾ واقع رياست آهي؛ صرف هاوايي انهن پنجاهه رياستن مان وڌيڪ ڏکڻ تائين پهتل آهي. فلوريڊا، باهاماس کان اولهه ۾ ۽ ڪوبا کان لڳ ڀڳ 90 miles (140 km) اتر ۾ واقع آهي. مسيسيپي درياهه جي اوڀر ۾ واقع رياستن مان فلوريڊا وڏي رياستن ۾ شامل آهي، ۽ پاڻيءَ جي ايراضيءَ جي لحاظ کان رڳو الاسڪا ۽ مشِيگن ان کان وڏيون آهن. ايٽلانٽڪ سمنڊ ۾ رياست جي پاڻيءَ جي حد 3 nautical miles (3.5 mi; 5.6 km) ۽ ميڪسيڪو جي نار ۾ 9 nautical miles (10 mi; 17 km) سمنڊ اندر تائين وڌيل آهي.[50]

345 feet (105 m) سمنڊ جي اوسط سطح کان مٿي، برٽن هِل فلوريڊا جو سڀ کان اوچو نقطو آهي، ۽ اهو سڄي آمريڪا جي رياستن مان سڀ کان گهٽ “هاءِ پوائنٽ” پڻ آهي.[51] رياست جو وڏو حصو اورلينڊو جي ڏکڻ ۾ واقع آهي، جيڪو اتر فلوريڊا جي ڀيٽ ۾ گهٽ اوچائيءَ تي ۽ گهڻو ڪري هموار آهي. رياست جو وڏو علائقو سمنڊ جي سطح جي ويجهو آهي. ڪجهه هنڌ، جهڙوڪ ڪليئرواٽر، اهڙا پرومونٽري آهن جيڪي پاڻيءَ کان 50 to 100 ft (15 to 30 m) مٿي اڀرن ٿا. مرڪزي ۽ اتر فلوريڊا جا ڪيترائي حصا، جيڪي عام طور تي ڪناري کان 25 mi (40 km) يا وڌيڪ پري آهن، نرم لهرن وارن ٽڪرن تي مشتمل آهن، جن جي اوچائي 100 to 250 ft (30 to 76 m) تائين آهي. جزيره نما فلوريڊا جو سڀ کان اوچو نقطو (يعني سوواني درياهه جي اوڀر ۽ ڏکڻ ۾)، شوگرلوف جبل، 312-foot (95 m) اوچو آهي ۽ ليڪ ڪائونٽي ۾ واقع آهي.[52] سراسري طور، فلوريڊا آمريڪا جي سڀ کان هموار رياست آهي.[53]

هي ٽوپوگرافي نقشو ڏيکاري ٿو ته فلوريڊا گهڻو ڪري هيٺاهين ۽ هموار آهي.

ليڪ اوڪيچوبي، جيڪو فلوريڊا جو سڀ کان وڏو ڍنڍ آهي، آمريڪا جي 50 رياستن ۾ ڏهين نمبر وڏي قدرتي مٺي پاڻيءَ جي ڍنڍ آهي، ۽ گڏيل 48 رياستن اندر مڪمل طور موجود قدرتي مٺي پاڻيءَ جي ڍنڍن مان ٻي وڏي آهي، ليڪ مشيگن کان پوءِ.[54] فلوريڊا اندر سڀ کان ڊگهو درياهه سينٽ جانز درياهه آهي، جنهن جي ڊيگهه 310 miles (500 km) آهي. ان جي مٿاهين سرچشمن (ڏکڻ فلوريڊا) کان جئڪسن ويل ۾ سمنڊ تائين اوچائيءَ جو فرق 30 feet (9.1 m) کان به گهٽ آهي.

آبهوا

[سنواريو]

مکيه سانچو:فلوريڊا جي آبهوا

رياستي وڻ سابال پالميٽو، جيڪو فلوريڊا جي مجموعي گرم آبهوا ۾ سٺو وڌي ٿو.
فلوريڊا ۾ آبهوا جي علائقن جو ڪوپن آبهوا درجابندي نقشو

فلوريڊا جي آبهوا ڪجهه حد تائين ان سبب معتدل رهي ٿي جو رياست جو ڪوبه حصو سمنڊ کان تمام پري ناهي. ليڪ اوڪيچوبي جي اتر ۾ عام آبهوا نمي ڀري ذيلي اڀرندي آبهوا (Köppen: Cfa) آهي، جڏهن ته ڍنڍ جي ڏکڻ ۾ (جنهن ۾ فلوريڊا ڪيز شامل آهن) خالص اڀرندي آبهوا (Köppen: Aw، Am، Af) ملي ٿي.[55] جولاءِ جي آخر ۾ سراسري وڌ ۾ وڌ گرمي پد اڪثر 90°F (32–34°C) جي لڳ ڀڳ هوندو آهي، جڏهن ته جنوري جي شروعات ۾ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد اتر فلوريڊا ۾ 40°F (4–7°C) جي ويجهو ۽ ميامي کان ڏکڻ طرف 60 °F (16 °C) کان مٿي هوندو آهي. سراسري روزاني گرمي پد 70.7 °F (21.5 °C) هجڻ سبب فلوريڊا آمريڪا جي سڀ کان گرم رياست آهي.[56] ان جي ذيلي اڀرندي ۽ اڀرندي آبهوا سبب، فلوريڊا ۾ ماپ لائق برفباري تمام گهٽ ٿئي ٿي.[57] البت، ڪڏهن ڪڏهن ٿڌي نمي ۽ منجمد گرمي پد گڏ ٿيڻ سان جئڪسن ويل، گينزويل يا پينساڪولا جهڙن اترين علائقن ۾ برفباري ٿي سگهي ٿي. پالا، جيڪا برف کان وڌيڪ عام آهي، خاص طور پين هينڊل ۾ ڏسڻ ۾ اچي ٿي.[58]

1851 کان 2006 تائين، فلوريڊا تي 114 ڀيرا هريڪين ٽڪرايا، جن مان 37 وڏا هيا—ڪيٽيگري   3 ۽ ان کان مٿي.[59] اهو تمام گهٽ ٿيندو آهي جو هريڪين سيزن بنا ڪنهن اثر جي گذري وڃي؛ گهٽ ۾ گهٽ ڪنهن نه ڪنهن ٽراپيڪل اسٽورم جي صورت ۾ رياست تي اثر پوندو ئي آهي.[60] 1992 ۾، فلوريڊا اُن واقعي جو مرڪز بڻيو جيڪو اُن وقت تائين آمريڪا جي تاريخ ۾ سڀ کان مهانگو موسماتي سانحو سمجھيو ويندو هو: هريڪين اينڊريو، جنهن آگسٽ ۾ ٽڪرائجڻ وقت 25 

 بلين ڊالر کان وڌيڪ نقصان ڪيو؛ اها سڃاڻپ 2005 تائين برقرار رهي، جڏهن هريڪين ڪيٽرينا ان کان اڳتي نڪري ويو، ۽ پوءِ ان کي ڇهه ٻين هريڪينن به پٺتي ڇڏيو. اينڊريو فلوريڊا جي تاريخ ۾ ٻيو سڀ کان مهانگو هريڪين آهي.[61]

حياتيات

[سنواريو]

فلوريڊا جي حياتياتي جيوت

ايلگيٽر ايورگليڊس ۾
ويسٽ انڊين منيٽي ۽ سندس ٻچڙي کي دُڌ پيارڻ

فلوريڊا ڪيترن قسمن جي جهنگلي جيوت جو ميزبان آهي، جن ۾:

موسمي تبديلي جي نتيجي ۾، ٿورڙي تعداد ۾ ڪجهه نيون نسلون به ڏٺيون ويون آهن، جيڪي عام طور وڌيڪ ٿڌن اترين علائقن جون مقامي سمجهيون وڃن ٿيون: سنوئي آئل، سنو بَنٽنگ، هارليڪون ڊڪ، ۽ ريزوربِل. اهي رياست جي اترئين حصي ۾ ڏٺا ويا آهن.[67]

فلوريڊا ۾ 1,500 کان وڌيڪ غير ملڪي (نان نيٽو) جانورن جون نسلون به آهن.[68] فلوريڊا ۾ رهندڙ ڪجهه غير ملڪي نسلن ۾ برميز پائٿن، گرين اِگوانا، ويلڊ ڪيميلين، ارجنٽائن بليڪ اينڊ وائيٽ ٽيگو، پيڪاڪ بئس، ميان سيچلڊ، لاين فِش، وائيٽ-نوزڊ ڪوئٽي، ريسس مڪي، ورويٽ منڪي، ڪيوبن ٽري فراگ، ڪين ٽوڊ، انڊين پيفاؤل، مانڪ پيراڪيٽ ۽ ٽوئي پيراڪيٽ شامل آهن. انهن مان ڪجهه غير ملڪي نسلون مقامي نسلن لاءِ خطرو نه بڻجن ٿيون، پر ڪجهه مقامي فلوريڊا جي نسلن لاءِ خطرو بڻجن ٿيون، ڇو ته اهي ساڳئي رهائشگاهن ۾ رهي انهن کي کاڌو بڻائن ٿيون.[69]

نباتات

[سنواريو]

فلوريڊا جا مينگرووز

فائل:Red mangrove-everglades natl park.jpg
ايورگليڊس نيشنل پارڪ ۾ ڳاڙها مينگروو

رياست ۾ 26,000 square miles (67,000 km2) کان وڌيڪ ٻيلن جو علائقو آهي، جيڪو رياست جي زميني ايراضيءَ جو لڳ ڀڳ اڌ حصو ڍڪي ٿو.[70]

فلوريڊا ۾ لڳ ڀڳ 3,000 قسمن جا وائلڊ فلاور آهن.[71] هي گڏيل رياستن ۾ ٽين سڀ کان وڌيڪ نباتاتي تنوع واري رياست آهي، ڪيليفورنيا ۽ ٽيڪساس کان پوءِ، جيڪي ٻئي ايراضيءَ ۾ وڏيون آهن.[72] فلوريڊا ۾ ناريل جا وڻ اوڀر ڪناري تي ڪي ويسٽ کان جيوپيٽر اِنليٽ تائين جهنگلي حالت ۾ ڦهليل آهن، ۽ اولهه ڪناري تي مارڪو آئي لينڊ کان سراسوٽا تائين پڻ ملن ٿا. فلوريڊا ڪيز جا ڪيترائي ننڍا مرجاني ٻيٽ اهڙا آهن جتي سامونڊي وهڪرن آندل ناريلن مان ناريل جا وڻ وڏي تعداد ۾ اُڀري آيا آهن. ڏکڻ فلوريڊا کان اتر طرف، ناريل جا وڻ اوڀر ڪناري تي لڳ ڀڳ ڪوڪو بيچ تائين ۽ اولهه ڪناري تي ٽامپا بي واري علائقي تائين پوکيا پڻ ويندا آهن.[73] رياست جي اوڀر ڪناري تي، مينگرووز عام طور ڪوڪو بيچ کان ڏکڻ طرف ساحل تي غالب رهيا آهن؛ جڏهن ته سالٽ مارشون سينٽ آگسٽين کان اتر طرف وڌيڪ عام آهن. سينٽ آگسٽين کان ڪوڪو بيچ تائين، ساحلي پٽو هر سال جي موسماتي حالتن موجب ٻنهي جي وچ ۾ بدلجندو رهي ٿو.[67] ٽئي مينگروو نسلون بهار ۽ اونهاري جي شروعات ۾ گل ڏين ٿيون. پروپيگولز ديرين اونهاري کان شروعاتي خزاں تائين پيدا ٿين ٿا.[74] 1981 ۾ فلوريڊا ۾ مينگروو ٻوٽن جون برادرين اندازاً 430,000 to 540,000 acres (1,700 to 2,200 km2) علائقو ڍڪيو هو. فلوريڊا جا 90٪ مينگرووز ڏکڻ فلوريڊا ۾ آهن، خاص طور ڪوليئر، لي، ميامي-ڊيڊ ۽ مونرو ضلعن ۾.

سامونڊي ٽڪريون

[سنواريو]


جان پينيڪئمپ ڪورل ريف اسٽيٽ پارڪ ڀرسان ڪي لارگو وٽ مڇيون ۽ ڪورل

فلوريڊا ريف گڏيل 48 رياستن (ڪانٽينينٽل يونائيٽيڊ اسٽيٽس) اندر واحد زنده مرجاني بئرير ريف آهي.[75] هي دنيا جو ٽيون وڏو مرجاني بئرير ريف نظام پڻ آهي، گريٽ بئرير ريف ۽ بيليز بئرير ريف کان پوءِ.[76] هي ريف (سامونڊي ٽڪريون) فلوريڊا ڪيز جي ساحل کان ٿورو پري واقع آهي. ريف جو وڏو حصو جان پينيڪئمپ ڪورل ريف اسٽيٽ پارڪ جي حدن اندر اچي ٿو، جيڪو آمريڪا جو پهريون انڊرواٽر پارڪ هو.[77] هي پارڪ اڀرندي ٻوٽيداري، سامونڊي جيوت ۽ سامونڊي پکين جي گهڻائي رکي ٿو. فلوريڊا ريف ٻين پارڪن ۽ پناهن گاهن تائين به پکڙيل آهي، جن ۾ ڊرائي ٽورٽوگاس نيشنل پارڪ، بِسڪين نيشنل پارڪ ۽ فلوريڊا ڪيز نيشنل مئرين سينڪچوئري شامل آهن. فلوريڊا ريف تي لڳ ڀڳ 1,400 قسم جون سامونڊي ٻوٽا ۽ جانور رهن ٿا، جن ۾ 40 کان وڌيڪ اسٽوني ڪورل جون نسلون ۽ 500 قسمن جي مڇيون شامل آهن.[78] فلوريڊا ريف ٻين مرجاني نظامن وانگر هڪ نازڪ ايڪو سسٽم آهي، جنهن کي ڪيترن خطرا آهن، جن ۾ اوور فِشنگ، سمنڊ ۾ پلاسٽڪ، ڪورل بليچنگ، سمنڊ جي سطح ۾ واڌ، ۽ سامونڊي سطح جي گرمي پد ۾ تبديليون شامل آهن.

ماحولياتي مسئلا

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جو ماحول

سائوٿ فلوريڊا ۾ آمريڪي فلئمنگو
ايورگليڊس نيشنل پارڪ ۾ آمريڪي ايلگيٽر ۽ هڪ دخيل برميز پائٿن

فلوريڊا في-فرد توانائيءَ جو گهٽ استعمال ڪندڙ آهي.[79] (2008ع وقت جو) اندازو آهي ته رياست ۾ لڳ ڀڳ 4٪ توانائي قابلِ تجديد ذريعن مان پيدا ٿئي ٿي. فلوريڊا جي توانائي پيداوار آمريڪا جي ڪُل توانائي پيداوار جو 6٪ آهي، جڏهن ته آلودگي پيدا ڪندڙ مادّن جو ڪُل اخراج نسبتاً گهٽ آهي: نائٽروجن آڪسائيڊ لاءِ 6٪، ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ لاءِ 5٪، ۽ سلفر ڊاءِ آڪسائيڊ لاءِ 4٪.[80] فلوريڊا ۾ جهنگلي باهه (Wildfires) سال جي هر وقت ٿي سگهن ٿيون.[81] 1972 کان وٺي، رياست جي سڀني پيئڻ لائق پاڻيءَ جي وسيلن تي رياستي حڪومت جو ڪنٽرول پنج علائقائي واٽر اٿارٽيز ذريعي رهيو آهي.[82] ريڊ ٽائيڊ فلوريڊا جي ڏکڻ-اولهه واري ساحل تي، ۽ ٻين ڪجهه علائقن ۾ به، هڪ مسئلو رهيو آهي. جيتوڻيڪ زهريلي الجي بلوم (toxic algae bloom) جي سبب بابت گهڻي قياس آرائي ڪئي وئي آهي، پر اهڙو ڪو ثبوت موجود ناهي ته اها آلودگي سبب ٿي رهي آهي يا ريڊ ٽائيڊس جي مدت يا تڪرار ۾ واڌ آئي آهي.[83] ريڊ ٽائيڊ هاڻي جهنگلي جيوت کي ماري رهي آهي يا ٽراپيڪل مڇي ۽ مرجاني ريفس کي نقصان پهچائي رهي آهي، جنهن سان سڀئي خطري ۾ پئجي وڃن ٿا.[84]

فلوريڊا پينٿر ختم ٿيڻ جي حدن وٽ آهي. 2009 ۾ رڪارڊ 23 ماريا ويا، گهڻي ڀاڱي گاڏين جي ٽڪر سبب، جنهن سان جهنگ ۾ لڳ ڀڳ 100 جيترا فرد بچيا.[85] منيٽي پڻ پنهنجي افزائش جي رفتار کان وڌيڪ شرح سان مرن پيا.[86] آمريڪي فلئمنگو فلوريڊا ۾ ڏسڻ لاءِ ناياب رهيا آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ 1900ع واري دور ۾ انهن جو شڪار ٿيو ۽ هڪ مرحلي تي انهن کي رياست مان مڪمل طور ختم ٿيل (extirpated) به سمجھيو ويو. هاڻي فلئمنگو ٻيهر وڌڻ لڳا آهن ۽ سائوٿ فلوريڊا ڏانهن واپسي جو عمل جاري آهي، ڇو ته انهن کي مضبوط طور رياست جا مقامي (native) سمجھيو وڃي ٿو ۽ هاڻي اهي تحفظ هيٺ پڻ آهن.[87][88]

فلوريڊا جو وڏو حصو 12 feet (3.7 m) کان گهٽ اوچائي تي واقع آهي، جنهن ۾ ڪيترائي آباد علائقا پڻ شامل آهن. تنهن ڪري اهو سمنڊ جي سطح وڌڻ (جيڪا عالمي گرمائش سان لاڳاپيل آهي) جي اثرن لاءِ حساس آهي.[89] ائٽلانٽڪ جا اهي ساحل، جيڪي رياست جي معيشت لاءِ انتهائي اهم آهن، موسمي تبديلي سبب سمنڊ جي سطح وڌڻ ڪري سمنڊ ۾ ڌوئي ختم ٿيندا پيا وڃن. ميامي بيچ وارو علائقو، جيڪو ڪنٽينينٽل شيلف جي ويجهو آهي، آف شور (سمنڊ کان ٻاهر) دستياب واريءَ جي ذخيري جي لحاظ کان هاڻي گهٽتائي (running out) کي منهن ڏئي رهيو آهي.[90] وڌيل گرمي پد مرجاني ريفس کي نقصان پهچائي سگهي ٿو، جنهن سبب ڪورل بليچنگ ٿئي ٿي. فلوريڊا ريف تي بليچنگ جو پهريون رڪارڊ ٿيل واقعو 1973 ۾ ٿيو. تازين ڏهاڪن ۾ بليچنگ جا واقعا وڌيڪ بار بار ٿيا آهن، ۽ اهو رجحان sea surface temperatureن ۾ واڌ سان لاڳاپي (correlation) ۾ ڏٺو ويو آهي. وائيٽ بئنڊ بيماري پڻ فلوريڊا ريف تي مرجانن تي ناڪاري اثر وڌو آهي.[91]

ارضيات

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جي ارضيات

ڊسمبر 2003 ۾ سيٽلائيٽ مان ڏٺل فلوريڊا ڪيز[92]

فلوريڊا جو اپٻيٽ (peninsula) هڪ سوراخدار پليٽو آهي، جيڪو ڪارِسٽ چوني جو پٿر (لائيم اسٽون) مان ٺهيل آهي ۽ بنيادي پٿر (بيڊ راڪ) جي مٿان بيٺل آهي؛ هن کي فلوريڊا پليٽفارم چيو وڃي ٿو.

آمريڪا ۾ پوٽاش جا سڀ کان وڏا ذخيرا فلوريڊا ۾ ملن ٿا. ملڪ ۾ راڪ فاسفيٽ جا سڀ کان وڏا ذخيرا پڻ فلوريڊا ۾ آهن.[93] انهن مان گهڻو حصو بون وادي ۾ آهي.[94]

سڄي رياست ۾ پاڻيءَ هيٺان غارون، چن جي پٿرن ۾ کڏا ۽ چشمن جا وسيع نظام موجود آهن، جيڪي رهواسين جي استعمال ٿيندڙ پاڻيءَ جو وڏو حصو فراهم ڪن ٿا.[95] چونا پٿر جي مٿان واري جهڙيون مٽيون آهن، جيڪي لکين سالن دوران قديم ساحلن جي صورت ۾ جمع ٿيون، جڏهن عالمي سمنڊ جون سطحون مٿي هيٺ ٿينديون رهيون. آخري برفاني دور دوران، گهٽ سمنڊ سطح ۽ وڌيڪ سڪي آبهوا هڪ گهڻو ويڪرو اپٻيٽ ظاهر ڪيو، جيڪو وڏي حد تائين ساوانا هو.[96] جيتوڻيڪ رياست جي گهڻن حصن ۾ سنڪ هول موجود آهن، پر جديد دور جا سنڪ هول گهڻو ڪري اولهه-مرڪزي فلوريڊا ۾ ڏٺا ويا آهن.[97][98] ايورگليڊس نيشنل پارڪ فلوريڊا جي ڊيڊ، مونرو ۽ ڪوليئر ضلعن ۾ 1,509,000 acres (6,110 km2) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي.[99] ايورگليڊس—هڪ انتهائي ويڪرو ۽ آهستي وهندڙ دريائي نظام—اپٻيٽ جي ڏاکڻي ڇيڙي کي ڍڪي ٿو. 2006 کان 2010 تائين رياست ۾ ملڪيت بابت سنڪ هول نقصان جا دعويٰ مجموعي طور $2 

 بلين کان وڌي ويا.[100] ونٽر پارڪ سنڪ هول، مرڪزي فلوريڊا ۾، 8 مئي 1981 تي ظاهر ٿيو. اهو لڳ ڀڳ 350 فٽ (107 

 m) ويڪرو ۽ 75 فٽ (23 

 m) کوکو هو. اهو آمريڪا ۾ جديد دور جي سڀ کان وڏن سنڪ هولن مان هڪ هو. هاڻي ان کي Lake Rose (ليڪ روز) چيو وڃي ٿو.[101] ايڪان لاڪهاچي رِوَر (مختصر “ايڪان رِوَر”) هڪ 54.5-mile-long (87.7 km)[102] اتر طرف وهندڙ بليڪ واٽر شاخ-درياهه آهي، جيڪو سينٽ جانز رِوَر (فلوريڊا رياست جو سڀ کان ڊگهو درياهه) جو معاون درياهه آهي. ايڪان رِوَر اوسيئولا، اورنج ۽ سيمينول ضلعن مان، مرڪزي فلوريڊا ۾، اورلينڊو ميٽروپوليٽن ايريا جي اوڀر پاسي (يعني اسٽيٽ روڊ 417 جي اوڀر طرف) وهي ٿو. ان کي آئوٽ اسٽينڊنگ فلوريڊا واٽرز طور نامزد ڪيو ويو آهي.[103]

زلزلا هتي ناياب آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ فلوريڊا ڪنهن به ٽيڪٽانڪ پليٽ جي حدن جي ويجهو واقع ناهي.[104]

فلوريڊا جا علائقا

[سنواريو]
فلوريڊا جا 67 ضلعا

شهر ۽ ڳوٺ

[سنواريو]

رياست جو سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن ايريا—۽ گڏوگڏ پوري ڏکڻ-اوڀر آمريڪا جو به—ميامي ميٽروپوليٽن ايريا آهي، جنهن جي آبادي لڳ ڀڳ 6.06 

 ملين آهي. ٽامپا بي ايريا 3.02 

 ملين کان وڌيڪ سان ٻيو وڏو آهي؛ اورلينڊو ميٽروپوليٽن ايريا 2.44 

 ملين کان وڌيڪ سان ٽيون؛ ۽ جئڪسن وِل ميٽروپوليٽن ايريا 1.47 

 ملين کان وڌيڪ سان چوٿون آهي.[105] فلوريڊا ۾ ميٽروپوليٽن اسٽيٽسٽيڪل ايرياs (ايم ايس ايز) جو تعداد 22 آهي، جيڪي يونائيٽيڊ اسٽيٽس آفيس آف منيجمينٽ اينڊ بجيٽ (او ايم بي) پاران مقرر ڪيا ويا آهن. فلوريڊا جي 67 مان 43 ضلعا ڪنهن نه ڪنهن ايم ايس اي ۾ شامل آهن. فلوريڊا ۾ شهر، ٽائون يا ڳوٺ لاءِ قانوني نالو "municipality" (ميونسپالٽي) آهي. فلوريڊا ۾ ٽائونن، ڳوٺن ۽ شهرن جي وچ ۾ قانوني طور ڪو به فرق ناهي.[106] فلوريڊا انتهائي شهري آباديءَ واري (اربنائيزڊ) رياست آهي؛ 2000ع ۾ ان جي آباديءَ جو 89٪ شهري علائقن ۾ رهندو هو، جڏهن⁠ته سڄي يونائيٽيڊ اسٽيٽس ۾ اها شرح 79٪ هئي.[107] 2012ع ۾، آباديءَ جو 75٪ حصو سامونڊي ڪناري (coastline) کان 10 miles (16 km) جي اندر رهندو هو.[108]

 
فلوريڊا جا وڏا شھر يا ٽائون
ذريعو:[109]
درجو فلوريڊا جون ڪائونٽيون آبادي درجو فلوريڊا جون ڪائونٽيون آبادي
1جئڪسن وِلڊيووال ڪائونٽي949,61111پيمبروڪ پائنزبراورڊ ڪائونٽي171,178
2مياميميامي-ڊيڊ ڪائونٽي442,24112هالي ووڊبراورڊ ڪائونٽي153,067
3ٽامپاهلز بورو ڪائونٽي384,95913گينسويلالچُوا ڪائونٽي141,085
4اورلينڊواورنج ڪائونٽي307,57314ميراماربراورڊ ڪائونٽي134,721
5سينٽ پيٽرسبرگپينيلس ڪائونٽي258,30815ڪورل اسپرنگزبراورڊ ڪائونٽي134,394
6هيالياهميامي-ڊيڊ ڪائونٽي223,10916پام بيبريوارڊ ڪائونٽي119,760
7پورٽ سينٽ لوُسيسينٽ لوُسي ڪائونٽي204,85117ويسٽ پام بيچپام بيچ ڪائونٽي117,415
8ٽالاهاسيليون ڪائونٽي196,16918ڪليئرواٽرپينيلس ڪائونٽي117,292
9ڪيپ ڪورللي ڪائونٽي194,01619ليڪلينڊپولڪ ڪائونٽي112,641
10فورٽ لاڊرڊيلبراورڊ ڪائونٽي182,76020پومپانو بيچبراورڊ ڪائونٽي112,046


آباديءَ بابت ڄاڻ

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جي آباديءَ بابت ڄاڻ

آبادي

[سنواريو]
2020ع جي مردم شماري موجب فلوريڊا ۾ آباديءَ جي گهاٽائي
ڪيوبن آمريڪي مرد ميامي جي لِٽل ھوانا علائقي ۾ ڊومينو کيڏندي. 2010ع ۾، ڪيوبن ميامي جي آباديءَ جو 34.4٪ ۽ فلوريڊا جي ڪل آباديءَ جو 6.5٪ هئا.[110][111]
تاريخي آبادي
مردم شماريPop.%±
183034,730—
184054,47756.9%
185087,44560.5%
1860140,42460.6%
1870187,74833.7%
1880269,49343.5%
1890391,42245.2%
1900528,54235.0%
1910752,61942.4%
1920968,47028.7%
19301,468,21151.6%
19401,897,41429.2%
19502,771,30546.1%
19604,951,56078.7%
19706,789,44337.1%
19809,746,32443.6%
199012,937,92632.7%
200015,982,37823.5%
201018,801,31017.6%
202021,538,18714.6%
2025 (اندازو)23,462,518[112]24.8%

يونائيٽيڊ اسٽيٽس سينسس بيورو موجب، 1 جولاءِ 2019ع تي فلوريڊا جي آبادي 21,477,737 هئي، جيڪا 2010 يونائيٽيڊ اسٽيٽس سينسس کان 14.24٪ وڌيڪ هئي.[113] 2010ع جي مردم شماريءَ ۾ فلوريڊا جي آبادي 18,801,310 هئي. فلوريڊا 2012ع تائين 12 مهينن واري عرصي ۾ آمريڪا جي تيزي سان وڌندڙ ستين رياست هئي. 2010ع ۾ فلوريڊا جي آباديءَ جو مرڪز فورٽ ميڊ، فلوريڊا ۽ فراسٽ پروف، فلوريڊا جي وچ ۾ واقع هو، ۽ 1960ع کان وٺي پولڪ ڪائونٽي، فلوريڊا ۾ موجود آهي. ڊسمبر 2014ع تائين فلوريڊا جي آبادي 19.7 ملين کان وڌي وئي، جنهن سان اها پهريون ڀيرو نيو يارڪ کان اڳتي نڪري، آمريڪا جي ٽين سڀ کان وڌيڪ آباديءَ واري رياست بڻجي وئي. 2020ع جي مردم شماريءَ تائين، فلوريڊا جي آبادي 21,538,187 ٿي وئي. 2010ع ۾، اندازاً 5.7٪ آبادي غيردستاويزي مهاجرن تي مشتمل هئي، جيڪا آمريڪا جي رياستن مان ڇهين وڏي شرح هئي. ان سال لڳ ڀڳ 675,000 غيرقانوني مهاجر فلوريڊا ۾ رهندا هئا. فلوريڊا سينڪچوئري شهرن تي پابندي لڳائي آهي. 2018ع ۾ فلوريڊا ۾ مهاجرن جا مکيه اصل ملڪ ڪيوبا، هيٽي، ڪولمبيا، ميڪسيڪو ۽ جميڪا هئا. يونائيٽيڊ اسٽيٽس ڊپارٽمينٽ آف هائوسنگ اينڊ اربن ڊيولپمينٽ (HUD) جي 2022ع واري رپورٽ موجب، فلوريڊا ۾ اندازاً 25,959 بي گهر ماڻهو موجود هئا.

فلوريڊا ۾ نسلي اصل
فلوريڊا ۾ نسلي ورڇ
نسلي جوڙجڪ19701990200020102020
ھسپانوي يا لاطيني (ڪنهن به نسل جا)6.6%12.2%16.8%22.5%26.5%
ڪارا يا آفريڪي آمريڪي15.3%13.6%14.6%16.0%15.1%
ايشيائي0.2%1.2%1.7%2.4%3.0%
اصل مقامي آمريڪي0.1%0.3%0.3%0.4%0.4%
گهڻ نسلي——2.3%2.5%16.5%
غير اسپيني اڇا77.9%73.2%65.4%57.9%51.5%

2010ع ۾، فلوريڊا جي آباديءَ مان 22.5٪ (4,223,806) ماڻهو ھسپانوي يا لاطيني نسل سان واسطو رکندا هئا، جن مان سڀ کان وڏا گروهه ڪيوبن آمريڪي (6.5٪) ۽ پورٽو ريڪن آمريڪي (4.5٪) هئا. انهيءَ سان گڏ، 2010ع ۾ 16.0٪ آبادي آفريڪي نسل تي مشتمل هئي، جنهن ۾ آفريڪي آمريڪي شامل آهن، جڏهن⁠تہ 4.0٪ ويسٽ انڊين يا افرو-ڪيريبين آمريڪي هئا. ويهين صديءَ جي شروعاتي سالن ۾، ڪارا ماڻهو فلوريڊا جي آباديءَ جو لڳ ڀڳ اڌ حصو هئا.

2020ع ۾، ڪنهن به نسل/نسلن سان واسطو رکندڙ ھسپانوي ۽ لاطيني آباديءَ جو 26.5٪ هئا، جڏهن⁠تہ مقامي ھوائي ۽ پيسفڪ ٻيٽ واسي برائورڊ ڪائونٽي جي سمورن رهواسين مان 0.1٪ هئا.[114] 2024ع ۾، رياست ۾ غير-ھسپانوي اڇي آبادي 49.1٪ تائين گهٽجي وئي، جنهن سبب فلوريڊا اڪثريت-اقليت حيثيت تائين پهچندڙ نائين رياست بڻجي وئي.[115]

ٻوليون

[سنواريو]

1988ع ۾، فلوريڊا جي آئين تحت انگريزي کي رياست جي سرڪاري ٻولي طور تسليم ڪيو ويو. اسپيني پڻ وڏي پيماني تي ڳالهائي وڃي ٿي، خاص طور تي ڇو⁠تہ لاطيني آمريڪا مان لڏپلاڻ جاري رهي آهي.[116] آباديءَ مان لڳ ڀڳ 20٪ ماڻهو اسپينش کي پنهنجي پهرين ٻولي طور ڳالهائين ٿا، جڏهن⁠تہ 27٪ ماڻهو انگريزي کانسواءِ ٻي مادري ٻولي ڳالهائين ٿا. رياست ۾ گهرن اندر انگريزي کان علاوه 200 کان وڌيڪ پهريون ٻوليون ڳالهائيون وڃن ٿيون.[117][118] 2010ع ۾ فلوريڊا ۾ پهرين ٻولي طور سڀ کان عام ڳالهايل ٻوليون هيون:[117]

  • 73٪ انگريزي
  • 20٪ اسپينش
  • 2٪ ھيٽيائي ڪرئول
  • ٻيون ٻوليون—هر هڪ 1٪ کان گهٽ

مذهب

[سنواريو]
چرچ آف دي لِٽل فلاور، ڪورل گيبَلز
فلوريڊا جو ھندو مندر، ٽامپا

فلوريڊا جي اڪثريت عيسائي آهي (70٪)،[119] پر هتي وڏي غير مذهبي ۽ نسبتاً نمايان يهودي برادري پڻ موجود آهي. پروٽيسٽنٽ آباديءَ جو لڳ ڀڳ اڌ حصو آهن، پر ڪئٿولڪ چرچ رياست ۾ سڀ کان وڏو واحد مذهبي فرقو آهي، جنهن جو وڏو سبب وڏي اسپيني آبادي ۽ ٻين گروهن (جهڙوڪ ھيٽيائي ماڻهو) جي موجودگي آهي. پروٽيسٽنٽ برادري تمام گهڻي متنوع آهي، پر بيپٽسٽ، ميٿوڊسٽ، پينٽيڪوسٽل ۽ غير فرقيوار پروٽيسٽنٽ سڀ کان وڏا گروهه آهن. ننڍن عيسائي گروهن ۾ چرچ آف جيسس ڪرائسٽ آف ليٽر-ڊي سينٽس (فلوريڊا) ۽ يھووا جا شاهد شامل آهن. ڏکڻ فلوريڊا ۾ آمريڪي يهودين جي وڏي برادري پڻ موجود آهي. اها ڏکڻ آمريڪا ۾ سڀ کان وڏي يهودي آبادي ۽ آمريڪا ۾ نيو يارڪ (رياست) ۽ ڪيلفورنيا کان پوءِ ٽين وڏي آبادي آهي.[120] 2010ع ۾، فلوريڊا جا ٽي سڀ کان وڏا مذهبي فرقو ڪئٿولڪ گرجا، سدرن بيپٽسٽ ڪنوينشن ۽ يونائيٽيڊ ميٿوڊسٽ چرچ هئا.[121]سانچو:Fix/category[اپڊيٽ گھربل آھي]

پيو ريسرچ سينٽر جي 2014ع واري سروي فلوريڊا ۾ مذهب بابت هي جوڙجڪ ڏيکاري:[122]سانچو:Fix/category[اپڊيٽ گھربل آھي]

فلوريڊا ۾ مذهب (2014)[119]
پروٽيسٽنٽ
  
 46%
ڪئٿولڪ
  
 21%
مورمن
  
 1%
يھووا جا شاهد
  
 1%
ٻيا عيسائي
  
 1%
ڪابه خاص وابستگي ناهي
  
 17%
اگنانوادي
  
 4%
ملحد
  
 3%
يهودي
  
 3%
ٻيا مذهب
(مثلاً ھندومت، اسلام، ٻُڌ مت، سِک مت)
  
 3%

حڪومت

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جي حڪومت

فلوريڊا اسٽيٽ ڪيپيٽل جو پراڻو ۽ نئون عمارت، ٽالاهاسي

فلوريڊا رياست جي حڪومت جي بنيادي ڍانچي، ذميوارين، ڪمن ۽ ڪارروائين جي وضاحت فلوريڊا جي آئين ۾ ڪئي وئي آهي، جيڪو رياست جو بنيادي قانون قائم ڪري ٿو ۽ ماڻهن کي مختلف حق ۽ آزاديون ضمانت ڏئي ٿو. جيئن آمريڪي وفاقي حڪومت ۽ ٻين سڀني رياستي حڪومتن ۾، فلوريڊا جي حڪومت پڻ ٽن الڳ شاخن تي مشتمل آهي: انتظامي، قانونساز ۽ عدالتي. قانونساز اداري پاران منظور ڪيل بل، جيڪڏهن گورنر صحيح ڪري، ته اهي قانون بڻجن ٿا. فلوريڊا جي قانونساز اسيمبلي ٻن ايوانن تي مشتمل آهي: فلوريڊا سينيٽ، جنهن ۾ 40 ميمبر آهن، ۽ فلوريڊا هائوس آف ريپريزينٽيٽِوز، جنهن ۾ 120 ميمبر آهن. فلوريڊا جو گورنر رون ڊي سينٽس آهي. فلوريڊا سپريم ڪورٽ هڪ چيف جسٽس ۽ ڇهن جسٽسن تي مشتمل آهي. فلوريڊا ۾ 67 ڪائونٽيون آهن. ڪجھ حوالاجات 66 ڏيکارين ٿيون، ڇاڪاڻ⁠تہ ڊيووال ڪائونٽي جئڪسن وِل شهر سان گڏيل آهي. فلوريڊا ۾ 379 شهر آهن (411 مان) جيڪي باقاعدي فلوريڊا ڊپارٽمينٽ آف روينيو کي رپورٽ ڪن ٿا، جڏهن⁠تہ ڪجهه شامل ٿيل ميونسپلٽيون اهڙيون به آهن جيڪي رپورٽ نٿيون ڪن. شهرن ۽ ڪائونٽين لاءِ آمدني جو مکيه ذريعو ملڪيت ٽيڪس آهي؛ جن ملڪيتن تي ٽيڪس ادا نه ٿئي، انهن کي ٽيڪس نيلامي ۾ رکيو وڃي ٿو، جيڪا مئي مهيني ۾ ڪائونٽي سطح تي ٿيندي آهي ۽ آن لائين بولي نظام سبب گهڻي مقبول آهي. رياستي حڪومت جي بنيادي آمدني سيلز ٽيڪس مان اچي ٿي. فلوريڊا انهن اٺ رياستن مان هڪ آهي، جتي ذاتي آمدني ٽيڪس لاڳو نٿو ٿئي. 1988ع کان 2007ع تائين، فلوريڊا ۾ وفاقي ڪرپشن بابت 800 سزاون ٿيون، جيڪي ڪنهن به ٻي رياست کان وڌيڪ هيون.[123] 2020ع جي هڪ مطالعي موجب، فلوريڊا شهرين لاءِ ووٽ ڏيڻ ۾ مشڪلات جي لحاظ کان 11هين نمبر تي هئي.[124] اپريل 2022ع ۾، قانونساز اداري هڪ نئون چونڊ قانون منظور ڪيو، جنهن تي گورنر صحيح ڪئي، جنهن تحت فلوريڊا ۾ وفاقي، رياستي ۽ ميونسپل چونڊن ۾ درجاوار چونڊ نظام تي پابندي لڳائي وئي.[125] فلوريڊا ۾ موت جي سزا برقرار آهي. عملدرآمد جا منظور ڪيل طريقا بجليءَ جي ڪرسي ۽ زھريلي انجڪشن آهن.[126]

چونڊن جي تاريخ

[سنواريو]

فلوريڊا ۾ چونڊون

1952ع کان 1964ع تائين، گهڻا ووٽر ڊيموڪريٽ پارٽيءَ سان رجسٽرڊ هئا، پر رياست هر صدارتي چونڊ ۾ ريپبلڪن اميدوار کي ووٽ ڏنو، سواءِ 1964ع واري صدارتي چونڊ جي. ايندڙ سال، ڪانگريس ووٽنگ رائيٽس ايڪٽ 1965 منظور ڪيو، جنهن تي صدر لنڊن بي. جانسن صحيح ڪئي، جنهن تحت آفريڪي-آمريڪين ۽ ٻين اقليتن جي ووٽنگ حقن جي تحفظ لاءِ وفاقي نگراني ۽ نفاذ مهيا ڪيو ويو. 1930ع واري ڏهاڪي کان 1960ع تائين، فلوريڊا عملي طور هڪ ئي پارٽيءَ واري رياست هئي، جتي اڇن قدامت پسند ڊيموڪريٽن جو راڄ هو، جيڪي سالڊ سائوٿ جي ٻين ڊيموڪريٽن سان گڏ ڪانگريس ۾ وڏو اثر رکندا هئا. 1970ع کان پوءِ، اڇن قدامت پسند ووٽرن جو وڏو حصو ڊيموڪريٽ پارٽيءَ کان ريپبلڪن پارٽي ڏانهن منتقل ٿيو. 2008ع ۽ 2012ع جي صدارتي چونڊن ۾، براڪ اوباما فلوريڊا کٽي، خاص طور نوجوانن، آزاد ووٽرن ۽ اقليتن ۾ وڏي ووٽر ٽرن آئوٽ سبب کٽيو. فلوريڊا کي اڪثر صدارتي چونڊن ۾ سوئنگ اسٽيٽ سمجهيو ويندو رهيو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ 1952ع کان وٺي هن رياست گهڻو ڪري کٽيندڙ اميدوار کي ووٽ ڏنو آهي.[127]

2024ع جي صدارتي چونڊن جا نتيجا (ڪائونٽي موجب)

2000 کان موجوده دور

[سنواريو]

2000ع ۾، جارج ڊبليو بش آمريڪي صدارتي چونڊ اليڪٽورل ڪاليج (يونائيٽيڊ اسٽيٽس) ۾ 271–266 جي فرق سان کٽي.[128] انهن مان 25 اليڪٽورل ووٽ فلوريڊا مان هئا.[129] فلوريڊا جا نتيجا تڪراري ٿيا ۽ آخرڪار معاملو آمريڪي سپريم ڪورٽ جي فيصلي بش v. گور سان طئي ٿيو. 2010ع جي مردم شماري کان پوءِ، فلوريڊا کي هائوس آف ريپريزينٽيٽوز ۾ ٻه وڌيڪ سيٽون مليون.[130] بعد ۾، حدبندي بابت قانوني چئلينج آيا ۽ 2015ع ۾ فلوريڊا سپريم ڪورٽ ڪجهه چونڊ ضلعن کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو حڪم ڏنو.

ووٽر رجسٽريشن (30 ڊسمبر 2025 تائين)[131]
پارٽي رجسٽرڊ ووٽر سيڪڙو
ريپبلڪن 5,509,354 41.30٪
ڊيموڪريٽ 4,044,390 30.31٪
غير وابسته 3,329,329 24.96٪
ننڍيون پارٽيون 457,841 3.43٪
ڪل 13,340,914 100.00٪


قانوني ضابطا

[سنواريو]
فلوريڊا سپريم ڪورٽ جي عمارت ٽالاھاسي ۾

1972ع ۾، رياست ڊرائيورن لاءِ پرِسنل انجرِي پروٽيڪشن (Personal Injury Protection) گاڏين جي انشورنس کي لازمي قرار ڏنو، اھڙي طرح آمريڪا ۾ نو-فالٽ انشورنس قانون لاڳو ڪندڙ ٻي رياست بڻجي وئي.[132] ھن قانون تحت ادائگيون حاصل ڪرڻ جي آساني کي انشورنس فراڊ ۾ وڏي واڌ جو سبب سمجھيو ويو آھي.[133] 2011ع ۾، گاڏين جي انشورنس فراڊ آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ فلوريڊا ۾ ھو، جنھن جو اندازو لڳ ڀڳ $1 

 ارب لڳايو ويو.[134] فراڊ خاص طور تي ميامي-ڊيڊ ڪائونٽي ۽ ٽامپا جي علائقن ۾ مرڪوز رهيو.[135][136][137] فلوريڊا ۾ موت جي سزا لاڳو آهي.[138] جيڪڏهن ڪو شخص اهڙو بنيادي ڏوهه (predicate felony) ڪري ٿو، جنهن سان سڌي طرح مقتول جي موت ۾ ڪردار ادا ٿئي، ته ان شخص تي پهرين درجي جي قتل (First-degree murder) جو الزام لڳايو ويندو. ھن جرم لاءِ صرف ٻه سزائون موجود آھن: عمر قيد يا موت جي سزا. جيڪڏهن ڪو شخص بنيادي ڏوهه ڪري، پر مقتول جي موت جو سڌو سبب نه بڻجي، ته ان تي ٻئي درجي جي قتل (Second-degree murder) جو الزام لڳايو ويندو، جنهن جي وڌ ۾ وڌ سزا عمر قيد آهي.[139][140] 1995ع ۾، قانونساز اداري باب 921 ۾ ترميم ڪندي اھو شرط وڌو ته ڏوھاري کي پنهنجي سزا جو گھٽ ۾ گھٽ 85٪ حصو ضرور ڪاٽڻو پوندو.[141][142] فلوريڊا 1984ع ۾ آئين ۾ ترميم ذريعي فلوريڊا لاٽري جي منظوري ڏني. 2004ع ۾ براورڊ ڪائونٽي ۽ ميامي-ڊيڊ ڪائونٽي ۾ سلاٽ مشينن جي اجازت ڏني وئي. رياست ٽي ڀيرا (1978، 1986 ۽ 1994) قبائلي خودمختيار سيمينول ۽ مائيڪوسڪي علائقن کان ٻاهر ڪيسينو کي رد ڪري چڪي آهي.[143]


معيشت

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جي معيشت

برڪيل مالي ضلعو ۾ ميامي، آمريڪا ۾ بين الاقوامي بئنڪن جي سڀ کان وڏي مرڪزن مان ھڪ آهي.
مهمان پينساڪولا بيچ تي سمنڊ ڪناري مان لطف اندوز ٿي رهيا آهن

فلوريڊا رياست جي معيشت آمريڪا ۾ چوٿين وڏي معيشت آهي، ۽ 2024ع تائين ان جو $1.647 

 ٽرلين گراس اسٽيٽ پراڊڪٽ (GSP) آهي.[144] جيڪڏهن فلوريڊا (2024ع ۾) هڪ خودمختيار ملڪ هجي ته بين الاقوامي مالياتي فنڊ موجب اها دنيا جي 15هين وڏي معيشت طور درجابندي ٿيندي، اسپين کان اڳتي ۽ ڏکڻ ڪوريا کان پوئتي.[144][145][146] 2025ع ۾، فلوريڊا کي CNBC's</nowiki> جي “ڪاروبار لاءِ مٿيون رياستون” واري فهرست ۾ ٽيون نمبر ڏنو ويو، جنهن ۾ مجموعي معيشت، ڍانچو، ڪاروبار ڪرڻ جي لاڳت ۽ ٻين عنصرن کي نظر ۾ رکيو ويو.[147]

20هين صديءَ ۾ سياحت، صنعت، تعمير، بين الاقوامي بئنڪنگ، حياتياتي طب ۽ حياتياتي سائنسون، صحت بابت تحقيق، سيموليشن تربيت (simulation)، خلائي ۽ دفاع، ۽ تجارتي خلائي سفر رياست جي اقتصادي ترقي ۾ حصو وڌو.[148] سياحت فلوريڊا جي معيشت جو وڏو حصو آهي. فلوريڊا ۾ دنيا جو سڀ کان وڌيڪ گهميل ٿيم پارڪ، ميجڪ ڪنگڊم، موجود آهي.[149] فلوريڊا ۾ آمريڪا جو سڀ کان وڏو “سنگل سائيٽ” آجر پڻ موجود آهي: والٽ ڊزني ورلڊ.[150] پورٽ ميامي دنيا جو سڀ کان وڏو مسافر بندرگاھ آهي ۽ آمريڪا جي وڏن مال بردار بندرگاهن مان پڻ هڪ آهي.[151] زراعت پڻ فلوريڊا جي معيشت جو وڏو حصو آهي. فلوريڊا رس لاءِ سنترن جي پوک ۾ نمبر ون آهي،[152] انبن (انب)،[153] تازن ٽماثن،[154] کنڊ ،[155] مٺي مڪئي ، ساوا ٻير ،[156] ٻير، کيرا ، ھنداڻا ۽ وڌيڪ فصلن ۾ به اهم پيداوار رکي ٿو.[157] فلوريڊا آمريڪا ۾ اسٽرابيري، ايواڪاڊو، گريپ فروٽ ۽ مرچن جي پيداوار ۾ ٻئي نمبر تي پڻ آهي.[157][158] فلوريڊا جي معيشت جا ٻيا وڏا شعبا مالي خدمتون، حڪومت ۽ فوج (خاص ڪري جئڪسن وِل ۽ پينساڪولا ۾)،[159] صحت، خلائي صنعت (خاص ڪري اسپيس ڪوسٽ ۾)، کاڻون (خاص ڪري بون وئلي ۾ فاسفيٽ جون)، مڇيگيري، واپار، ريئل اسٽيٽ، ۽ ٽيڪنالاجي (خاص ڪري 2020ع واري ڏهاڪي ۾ ميامي، اورلينڊو ۽ ٽامپا ۾) شامل آهن. مئي 2025ع تائين رياست ۾ بيروزگاري جي شرح 3.7٪ هئي.[160]

آمدورفت

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا ۾ آمدورفت

شاهراهون

[سنواريو]

فلوريڊا جي شاهراهي نظام ۾ 1,495 mi (2,406 km) انٽر اسٽيٽ هاءِ ويون شامل آهن، ۽ 10,601 mi (17,061 km) غير-انٽر اسٽيٽ هاءِ ويون (جهڙوڪ اسٽيٽ هاءِ ويون ۽ يو ايس هاءِ ويون) شامل آهن. فلوريڊا جا بين الرياستي ھاء وي نظام، رياست اندر ھاء وي نظام ۽ آمريڪا جا ھاء ويز فلوريڊا ڊپارٽمينٽ آف ٽرانسپورٽيشن سنڀالي ٿو.[161] 2011ع ۾ رياست ۾ لڳ ڀڳ 9,000 پيٽرول پمپ هئا. 2011ع ۾ فلوريڊا وارن روزانو 21 

 ملين گيلن پيٽرول استعمال ڪيو، جنهن سبب قومي سطح تي استعمال ۾ اهو ڪيليفورنيا ۽ ٽيڪساس کان پوءِ ٽئين نمبر تي آيو.[162] 2024ع تائين فلوريڊا ۾ موٽر گاڏين جي انشورنس جون قيمتون آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ شرح وارن رياستن مان آهن.[163][164] 24٪ ڊرائيور بغير انشورنس جي آهن.[165] 2010ع ۾ 15 کان 19 ورهين جي ڊرائيورن لاءِ، في ڏهه هزار لائسنس يافته فلوريڊا ڊرائيورن تي سراسري طور 364 ڪار حادثا سالانه ٿيا. ساڳئي عرصي ۾ 70 سال يا وڌيڪ عمر وارن ڊرائيورن لاءِ اهو انگ 95 في 10,000 هو. غيرمنافع بخش انشورنس انسٽيٽيوٽ فار هاءِ وي سيفٽي جي ترجمان چيو ته “وڏي عمر وارا ڊرائيور پاڻ لاءِ وڌيڪ خطرو آهن.”[166] شهرن جي وچ ۾ بس سفر، جيڪو فلوريڊا جي شاهراهه نظام کي استعمال ڪري ٿو، گري ھاؤنڊ، ميگا بس ۽ امتراڪ ٿرووي مهيا ڪن ٿا.

فيڊرل ايڊ ھاء وي ايڪٽ جي 1956 تحت رستن جي تعمير کان اڳ، فلوريڊا هڪ ڊگهي رياست-پار ٽول روڊ فلوريڊا ٽرنپائيڪ جي تعمير شروع ڪئي. پهريون حصو فورٽ پيرس کان ڏکڻ طرف گولڊن گليڊز انٽرچينج تائين 1957ع ۾ مڪمل ٿيو. ٻيو حصو اورلينڊو کان ٿيندو وائلڊووڊ (موجوده دي وِلجز جي ويجهو) تائين اتر طرف وڌايو ويو، ۽ ميامي ڀرسان ڏکڻ واڌ سان هومسٽيڊ تائين رستو وڌائي، 1974ع ۾ مڪمل ڪيو ويو.

سن شائن اسڪائي وِي برج ٽامپا بي مٿان، فلوريڊا جي بين الرياستي ھاء وي نظام جو حصو
ڊيمز پوائنٽ برج فلوريڊا جي ٻن سڀ کان وڏن پلن مان هڪ آهي.

فلوريڊا جون اهم بين الرياستي شاهراهون:

هوائي اڏا

[سنواريو]
اورلينڊو انٽرنيشنل ايئرپورٽ، رياست جو سڀ کان مصروف هوائي اڏو، 2017ع ۾ 44.6   ملين مسافرن سان[167]

فلوريڊا ۾ 131 عوامي هوائي اڏا آهن.[168] FAA جي درجابندي موجب فلوريڊا جا ست وڏا ۽ وچ درجي (large/medium hub) هوائي اڏا ھي آھن:[169]

خدمت وٺندڙ شهر ڪوڊ هوائي اڏي جو نالو FAA
درجو		 مسافرن­چي سواري
اورلينڊو MCO اورلينڊو انٽرنيشنل ايئرپورٽ وڏو درجوئ 21,565,448
ميامي MIA ميامي انٽرنيشنل ايئرپورٽ وڏو درجو 20,709,225
فورٽ لاڊرڊيل FLL فورٽ لاڊرڊيل–ھالي ووڊ انٽرنيشنل ايئرپورٽ وڏو درجو 15,817,043
ٽامپا TPA ٽامپا انٽرنيشنل ايئرپورٽ وڏو درجو 9,548,580
فورٽ مائرز RSW سائوٿ ويسٽ فلوريڊا انٽرنيشنل ايئرپورٽ وچولو درجو 4,364,224
ويسٽ پام بيچ PBI پام بيچ انٽرنيشنل ايئرپورٽ وچولو درجو 3,110,450
جئڪسن وِل JAX جئڪسن وِل انٽرنيشنل ايئرپورٽ وچولو درجو 2,701,861

شهرن جي وچ ۾ ريل

[سنواريو]
برائيٽ لائن ٽرين فورٽ لاڊرڊيل جي برائيٽ لائن اسٽيشن تي

عوامي آمدورفت

[سنواريو]
ميامي ميٽرو ريل، رياست جو واحد تيز شھري آمدورفت نظام. ميامي جي رهاڪن مان لڳ ڀڳ 15٪ روزانو عوامي آمدورفت استعمال ڪن ٿا.
جئڪسن وِل اسڪائي وِي، آمريڪا ۾ استعمال ٿيندڙ چند پيپل موور نظامن مان هڪ، خاص طور تي هوائي اڏي واري سيٽنگ کان ٻاهر

صحت جي سنڀال

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا جون اسپتالون

جئڪسن ميموريل اسپتال ميامي ھيلٿ ڊسٽرڪٽ ۾، جيڪو ملر اسڪول آف ميڊيسن (يونيورسٽي آف ميامي ) جو بنيادي تدريسي اسپتال آهي

فلوريڊا ۾ 2009ع ۾ 2.7 

 ملين طبي مدد وٺندڙ مريض هئا.[177] 2010ع ۾ 2.3 

 ملين ڪلائنٽن جي سنڀال جو خرچ $18.8 

 بلين هو.[178] اهو فلوريڊا جي بجيٽ جو لڳ ڀڳ 30٪ آهي.[179] 2023ع ۾ فلوريڊا ۾ سڀني ڄمڻ مان 42.2٪ لاءِ طبي مدد جي ادائيگي ڪئي.[180] رياست وٽ انهن لاءِ به پروگرام موجود آهي، جيڪي ميڊيڪيڊ تحت ڍڪيل نه آهن. 2013ع ۾ فلوريڊا بي ويما ماڻهن لاءِ آفورڊبل ڪيئر ايڪٽ (عام طور “اوبامڪيئر” سڏبو آهي) تحت ڪوريج مهيا ڪرڻ واري شموليت کان انڪار ڪيو. فلوريڊا جي قانونساز اسيمبلي ميڊيڪيڊ لاءِ اضافي وفاقي فنڊنگ قبول ڪرڻ کان به انڪار ڪيو، جيتوڻيڪ ان سان رياست تي ڪا به لاڳت نه پوي ها ۽ ان جي شهرين کي فائدو ملي ها. نتيجي طور، صحت بيمه کان محروم شهرين جي شرح ۾ فلوريڊا ٽيڪساس کان پوءِ ٻئي نمبر تي آهي.[181] 2022ع ۾ فلوريڊا جو سڀ کان وڏو اسپتالن جو نيٽ ورڪ ايڇ سي اي ھيلٿ ڪيئر هو[182] ۽ ٻئي نمبر تي ايڊوينٽ ھيلٿ هو.[183][184] 2023ع ۾ فلوريڊا جا سڀ کان وڏا اسپتال جئڪسن ميموريل اسپتال، ايڊوينٽ ھيلٿ اورلينڊو، ٽامپا جنرل اسپتال، يو ايف ھيلٿ شينڊز اسپتال ۽ بيپسٽ اسپتال آف ميامي هئا.[185] ميو ڪلينڪ جا آمريڪا ۾ ٽن وڏن ڪيمپس مان هڪ جئڪسن وِل ۾ واقع آهي. هي ادارو اعليٰ درجي جي خصوصي علاج ۽ ڊيسٽينيشن ميڊيسن جي ذريعي ڏکين/پيچيده ڪيسن جي علاج ۾ ماهر آهي. فلوريڊا اندر ڪجهھ شهر الرجي وارن لاءِ چئلينج پيش ڪندڙ سمجهيا وڃن ٿا. مثال طور، ڪجھ جائزن ۾ ساراسوٽا کي پولن (pollen) جي مقدار جي لحاظ کان آمريڪي شهرن ۾ قومي سطح تي 13هين نمبر تي رکيو ويو آهي. اورلينڊو کي پڻ گهڻي ڀاڱي آمريڪا جي “20 سڀ کان وڏي الرجي ڪيپيٽل شھرن” ۾ شامل ڪيو ويندو آهي، جنهن جو هڪ سبب سڄو سال موجود الرجين ۽ شهري سائي-سبزاري سان وڌندڙ اثر بيان ڪيو ويندو آهي. ميامي کي خاص طور تي سامونڊي طوفان کان پوءِ ڦڦوند/مَولڊ (mold) جي اسپورز (spores) جي وڌيڪ سطح لاءِ نوٽ ڪيو ويندو آهي، جيڪا حساس ماڻهن ۾ الرجي جون علامتون وڌائي سگهي ٿي.[186]

فن تعمير

[سنواريو]

سانچو:ميامي فن تعمير

ميامي آرٽ ڊيڪو ڊسٽرڪٽ سائوٿ بيچ ۾، جيڪو 1920ع ۽ 1930ع جي ڏهاڪن دوران تعمير ٿيو

فلوريڊا وٽ آرٽ ڊيڪو ۽ اسٽريم لائين موڊرن عمارتن جو دنيا جو سڀ کان وڏو مجموعو موجود آهي—نه رڳو آمريڪا ۾ پر پوري دنيا ۾—جن مان گهڻيون ميامي ميٽروپوليٽن ايريا ۾ واقع آهن، خاص طور تي ميامي بيچ، فلوريڊا جي آرٽ ڊيڪو ڊسٽرڪٽ ۾، جيڪو ان وقت تعمير ٿيو جڏهن شهر هڪ سياحتي رزارٽ طور ترقي ڪري رهيو هو.[187] فلوريڊا ۾ رڳو ملندڙ هڪ منفرد معماري ڊيزائن ٻئي عالمي جنگ کان پوءِ جو ميامي موڊرن (MiMo) آهي، جيڪو ميامي جي ميمو ھسٽارڪ ڊسٽرڪٽ جهڙن علائقن ۾ ڏسي سگهجي ٿو.[188] علائقائي بئنڪنگ ۽ مالي مرڪز طور شروعاتي اهميت سبب، جئڪسن وِل جي آرڪيٽيڪچر مختلف اسلوبن ۽ ڊيزائن اصولن جو وڏو تنوع ڏيکاري ٿي. رياست جون ڪيتريون ئي شروعاتي اوچيون عمارتون جئڪسن وِل ۾ تعمير ٿيون، جن مان ڪجهه 1902ع تائين تاريخ رکن ٿيون،[189] ۽ 1974ع کان 1981ع تائين رياستي اوچائيءَ جو رڪارڊ پڻ هتي رهيو.[190] هي شهر Prairie School عمارتن جي انهن وڏن مجموعن مان هڪ سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، جيڪي مڊ ويسٽ کان ٻاهر موجود آهن.[191] جئڪسن وِل پنهنجي مڊ-سنچري موڊرن معماريءَ جي مجموعي لاءِ پڻ قابلِ ذڪر آهي.[192] رياست جي ڪجهه حصن ۾ مختلف معماري اسلوب ڏسڻ ۾ اچن ٿا، جن ۾ اسپيني نوآباديتي فن تعمير جي بحالي، فلوريڊا ڪرئڪر ورنيڪيولر، ۽ ميڊيٽرينين فن تعمير جي بحالي شامل آهن.[193] انهن اسلوبن جو هڪ نمايان مجموعو سينٽ آگسٽين، فلوريڊا ۾ ملي ٿو، جيڪو آمريڪا جي حدن اندر يورپي بنيادن تي قائم ٿيل سڀ کان پراڻو لڳاتار آباد رهندڙ شهر آهي.[194]

تعليم

[سنواريو]

سانچو:فلوريڊا ۾ تعليم


فلوريڊا اسٽيٽ يونيورسٽي ٽالاهاسي ۾
يونيورسٽي آف ميامي ڪورل گيبلز ۾
يونيورسٽي آف سينٽرل فلوريڊا اورلينڊو ۾
يونيورسٽي آف ساؤٿ فلوريڊا ٽيمپا ۾
يونيورسٽي آف فلوريڊا گينزويل ۾

2020ع ۾، فلوريڊا کي آمريڪا ۾ ڪي–12 تعليم لاءِ ٽيون بهترين رياست قرار ڏنو ويو، جتي هن تعليمي ھفتو جي 2020ع واري ڪوالٽي ڪائونٽس رپورٽ ۾ 18 مان 15 معيارن تي ٻين رياستن کان بهتر ڪارڪردگي ڏيکاري. ڪي–12 ڪاميابي جي حوالي سان، جنهن ۾ تعليمي معيار ۽ گريجوئيشن جي شرح شامل آهي، رياست کي “B−” جو درجو ڏنو ويو، جڏهن ته قومي اوسط “C” هئي.[195] اعليٰ تعليم جي ميدان ۾ فلوريڊا کي يو. ايس. نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ موجب قومي سطح تي پهريون نمبر ڏنو ويو، جڏهن ته پري-ڪي کان ڪي–12 تعليم کي 27هون نمبر مليو.[196]

ابتدائي ۽ ثانوي تعليم

[سنواريو]

2016ع ۾، فلوريڊا هر شاگرد تي 8,920 آمريڪي ڊالر خرچ ڪيا، جنهن جي بنياد تي اها شاگردن جي في-ڪس خرچ ۾ آمريڪا ۾ 43هين نمبر تي رهي.[197] فلوريڊا جي سرڪاري اسڪولن جو نظام فلوريڊا ڊپارٽمينٽ آف ايجوڪيشن جي نگراني هيٺ هلندو آهي. اسڪول ضلعا ڪائونٽي جي حدن اندر ترتيب ڏنل آهن، ۽ هر ضلعي وٽ چونڊيل تعليمي بورڊ هوندو آهي، جيڪو پاليسين، بجيٽ ۽ هدفن جو تعين ڪندو آهي. انتظامي ذميواري سپرنٽينڊنٽ (تعليم) تي هوندي آهي. قانون موجب، فلوريڊا تعليم جي شعبي جي استادن کي غير انگريزي ڳالهائيندڙن کي انگريزي ٻولي سکڻ ۽ سيکارڻ جي تربيت ڏيڻ لازمي آهي.[198]

اعليٰ تعليم

[سنواريو]

فلوريڊا اسٽيٽ يونيورسٽي سسٽم 1905ع ۾ قائم ٿيو ۽ اهو فلوريڊا بورڊ آف گورنرز جي نگراني هيٺ آهي. 2019ع جي تعليمي سال دوران، 12 سرڪاري يونيورسٽين ۾ 346,604 شاگردن داخلا ورتي.[199] 2020ع تائين، فلوريڊا جون ٽي يونيورسٽيون، يونيورسٽي آف سينٽرل فلوريڊا، يونيورسٽي آف فلوريڊا ۽ فلوريڊا انٽرنيشنل يونيورسٽي—آمريڪا ۾ شاگردن جي انگ جي لحاظ کان مٿين ڏهن سرڪاري يونيورسٽين ۾ شامل هيون. فلوريڊا ڪاليج سسٽم ۾ 28 سرڪاري ڪميونٽي ۽ اسٽيٽ ڪاليج شامل آهن، جن جا 68 ڪيمپس سموري رياست ۾ پکڙيل آهن. انڊيپنڊنٽ ڪاليجز اينڊ يونيورسٽيز آف فلوريڊا 30 خانگي تعليمي ادارن جي تنظيم آهي، جيڪي گڏيل طور تي لکين شاگردن کي تعليم فراهم ڪن ٿا. يونيورسٽي آف ميامي ڪورل گيبلز، فلوريڊا]] ۾ واقع آهي ۽ آمريڪا جي اعليٰ خانگي تحقيقي يونيورسٽين مان هڪ سمجهي وڃي ٿي. فلوريڊا جي پهرين خانگي يونيورسٽي، اسٽيٽسن يونيورسٽي، 1883ع ۾ ڊي لينڊ، فلوريڊا ۾ قائم ڪئي وئي. 2023ع تائين، فلوريڊا جون ٽي يونيورسٽيون ايسوسيئيشن آف اميريڪن يونيورسٽيز جون ميمبر آهن: يونيورسٽي آف فلوريڊا، يونيورسٽي آف ميامي، ۽ يونيورسٽي آف ساؤٿ فلوريڊا.[200]

راندون

[سنواريو]
ڪاسييا سينٽر ميامي ۾
ايميرنٽ بئنڪ ايرينا سن رائيز، فلوريڊا ۾
لون ڊيپو پارڪ لِٽل هاوانا ۾، ميامي مارلنز ( ميجر ليگ بيس بال ) جو گهريلو ميدان
ڊيٽونا انٽرنيشنل اسپيڊوي، جتي مختلف آٽو ريسنگ ايونٽ ٿين ٿا، جن ۾ ڊيٽونا 500 به شامل آهي

فلوريڊا ۾ ٽي اين ايف ايل ٽيمون، ٻه ايم ايل بي ٽيمون، ٻه اين بي اي ٽيمون، ٻه اين ايڇ ايل ٽيمون، ۽ ٻه ايم ايل ايس ٽيمون موجود آهن. فلوريڊا کي پهرين مستقل ميجر ليگ پروفيشنل راندين جي ٽيم 1966ع ۾ ملي، جڏهن آميريڪن فٽبال ليگ ۾ ميامي ڊالفنز شامل ڪيا ويا. 1991ع کان وٺي فلوريڊا پروفيشنل راندين جي فرنچائزز کي ٽيڪس ۾ رعايتن جي صورت ۾ ڪجهه سبسڊيون به ڏنيون آهن.[201] تقريباً ميجر ليگ بيس بال جون اڌ ٽيمون رياست ۾ بھاري تربيت ڪن ٿيون، ۽ اهي غير رسمي طور “[گريپ فروٽ ليگ]” ۾ منظم ٿين ٿيون. ايم ايل بي جي تاريخ دوران ٻيون به ڪيترين ٽيمون فلوريڊا ۾ بهاري تربيت ڪنديون رهيون آهن.

ناسڪار (NASCAR) (جنهن جو هيڊڪوارٽر ڊيٽونا بيچ, فلوريڊا ۾ آهي) پنهنجي ٽنهي وڏين آٽو ريسنگ سيريزن جي شروعات فيبروري ۾ فلوريڊا جي ڊيٽونا انٽرنيشنل اسپيڊوي تان ڪري ٿو، جنهن ۾ ڊيٽونا 500 شامل آهي. ڊيٽونا ۾ آگسٽ ۾ ڪوڪ زيرو شوگر 400 ريس هفتي پڻ ٿيندي آهي. آڪٽوبر ۾ هوم اسٽيڊ–ميامي اسپيڊوي هوم اسٽيڊ، فلوريڊا ۾ پڻ ناسڪار ريس هفتي ٿيندي آهي. آورز آف ڊيٽونا 24 دنيا جي سڀ کان معزز اينڊيورينس آٽو ريسن مان هڪ آهي. گرانڊ پري آف سينٽ پيٽرزبرگ ۽ گرانڊ پرڪس آف ميامي پڻ انڊيڪار ريسون منعقد ڪنديون آهن.

فلوريڊا گالف جو وڏو مرڪز آهي. پي جي اي آف اميريڪا جو هيڊڪوارٽر پام بيچ گارڊنز، فلوريڊا ۾ آهي، پي جي اي ٽور جو هيڊڪوارٽر پونٽي ويدررا بيچ، فلوريڊا (جئڪسن ويل جو هڪ شامل علائقو) ۾ آهي، ۽ LPGA جو هيڊڪوارٽر ڊيٽونا بيچ، فلوريڊا ۾ آهي. دي پليئرز چيمپئن شپ، ڊبليو جي سي–ڪيڊيلڪ چيمپئن شپ، آرنلڊ پالمر انويٽيشنل، هونڊا ڪلاسڪ ۽ والسپار چيمپئن شپ پي جي اي ٽور جا رائونڊ آهن. فلوريڊا ۾ آمريڪا جي پنجن وڏين ميجر ليگ راندين جون ٽيمون موجود آهن. فلوريڊا جي سڀ کان نئين ميجر ليگ ٽيم انٽر ميامي سي ايف آهي، جنهن 2020ع ۾ ايم ايل ايس ۾ راند شروع ڪئي.[202] ميامي ماسٽرز هڪ اي ٽي پي ورلڊ ٽور ماسٽرز 1000 ۽ ڊبليو ٽي اي پريميئر ٽينس ايونٽ آهي، جڏهن ته ڊيلري بيچ انٽرنيشنل ٽينس چيمپئن شپ هڪ اي ٽي پي ورلڊ ٽور 250 ايونٽ آهي. فلوريڊا ۾ مائنر ليگ بيس بال، آمريڪي فٽبال، باسڪيٽ بال، آئس هاڪي، ساڪر ۽ انڊور فٽبال جون ٽيمون پڻ موجود آهن.[203] بين هِل گرفن اسٽيڊيم فلوريڊا جو سڀ کان وڏو فٽبال اسٽيڊيم آهي. ڪاليج فٽبال ۾ 12هون وڏو، ۽ دنيا ۾ گنجائش جي لحاظ کان 18هون وڏو اسٽيڊيم آهي، جنهن جي سرڪاري ويھڻ جي گنجائش 88,548 آهي—جڏهن ته فلوريڊا جي گهريلو فٽبال ميچن دوران اڪثر 90,000 کان وڌيڪ تماشائي به موجود رهيا آهن. فلوريڊا جون يونيورسٽيون ڪيترن ئي اين سي اي اي ڪاليجي راندين جي پروگرامن ۾ حصو وٺن ٿيون. وڏن ڪاليج فٽبال پروگرامن ۾ فلوريڊا اسٽيٽ سيمينولز ۽ ميامي هريڪينز (ايٽلانٽڪ ڪوسٽ ڪانفرنس)، ۽ فلوريڊا گيٽرز (سائوٿ ايسٽرن ڪانفرنس) شامل آهن.[204] 1996ع کان پوءِ، فلوريڊا ڊويزن I فٽبال بول سب ڊويزن ۾ چار وڌيڪ ٽيمون شامل ڪيون آهن: يو سي ايف نائٽس، ساؤٿ فلوريڊا بُلز، فلوريڊا ائٽلانٽڪ آولز، ۽ ايف آءِ يو پينٿرز.

رياستي نشان

[سنواريو]
اورينج جوس، رياستي مشروب
فلوريڊا لائسنس پليٽ تي لکيل شعار “[اِن گاڊ وي ٽرسٽ]” سان گڏ نارنگي جو گل، جيڪو رياستي گل آهي
فلوريڊا پينٿر، رياستي جانور

گهڻا رياستي نشان 1950ع کان پوءِ چونڊيا ويا. رڳو ٻه سڀ کان پراڻا نشان—رياستي گل (1909ع ۾ چونڊيو ويو) ۽ رياستي پکي (1927ع ۾ چونڊيو ويو)—2010ع جي فلوريڊا جيئ قانون ۾ درج ناهن.[205]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "State Wildflower - Florida Department of State". Florida Department of State. July 27, 2025 تي حاصل ڪيل.
  2. 1 2 "SB 230—State Symbols/Fla. Cracker Horse/Loggerhead Turtle [RPCC]". Florida House of Representatives. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 19, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 7, 2012 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ Dunbar, James S. "The pre-Clovis occupation of Florida: The Page-Ladson and Wakulla Springs Lodge Data". اصل نسخو مان October 12, 2014 تي محفوظ ڪيل. June 23, 2011 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "16th Century Settlements – Florida Department of State". dos.myflorida.com. November 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Jonathan D. Steigman (September 25, 2005). La Florida Del Inca and the Struggle for Social Equality in Colonial Spanish America. University of Alabama Press. p. 33. ISBN 978-0-8173-5257-8. https://books.google.com/books?id=QTjoOz7WMiIC&pg=PA33. Retrieved September 15, 2019.
  6. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Names on the Land: A Historical Account of Place-Naming in the United States
  7. ↑ "Michael Francis: La historia entre Florida y España es de las más ricas de Estados Unidos". YouTube. May 23, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 21, 2021 تي محفوظ ڪيل. July 18, 2016 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ Davidson, James West. After the Fact: The Art of Historical Detection Volume 1. Mc Graw Hill, New York 2010, Chapter 1, p. 7.
  9. ↑ Proclamation, presented by Dennis O. Freytes, MPA, MHR, BBA, Chair/Facilitator, 500th Florida Discovery Council Round Table, VP NAUS SE Region; Chair Hispanic Achievers Grant Council
  10. ↑ John E. Worth, The Tristán de Luna Expedition, 1559–1561, http://uwf.edu/jworth/spanfla_luna.htm آرڪائيو ڪيا ويا 2016-06-30 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  11. ↑ "Floripedia: پينساڪولا" (تاريخ: "The Founding of Pensacola" 1904)، يونيورسٽي آف سائوٿ فلوريڊا، 2005.
  12. ↑ Hoffman, Paul E. (2004). A New Andalucia and a Way to the Orient. Louisiana State University Press. pp. 278.
  13. ↑ "Fort Caroline".
  14. ↑ "Los Floridanos".
  15. ↑ Luisa de Abrego: Marriage, Bigamy, and the Spanish Inquisition
  16. ↑ Sanctuary in the Spanish Empire
  17. ↑ "Aboard the Underground Railroad—Fort Mose Site". {{cite web}}: Missing or empty |url= (مدد)
  18. ↑ "Floripedia: Florida: As a British territory". {{cite web}}: Missing or empty |url= (مدد)
  19. ↑ Jacksonville's Architectural Heritage.
  20. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named The Land Policy in British East Florida
  21. ↑ "Transfer of Florida". {{cite web}}: Missing or empty |url= (مدد)
  22. ↑ Ste Claire, Dana (2006). Cracker: Cracker Culture in Florida History. University Press of Florida.
  23. ↑ "From Subjects to Citizens: The West Florida Revolt in the Age of Revolutions". 2024-07-08. 2025-09-26 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ Alexander Deconde, A History of American Foreign Policy (1963)
  25. ↑ Mahon, pp. 190–191.
  26. ↑ Mahon, pp. 201–202
  27. ↑ Tebeau, Charlton W., A History of Florida
  28. ↑ . Library of Congress. {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  29. ↑ . Florida Department of State. {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  30. ↑ . Library of Congress. {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  31. ↑ . population.us. {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  32. ↑ Tindall & Shi
  33. ↑ Miami-Dade county history
  34. ↑ Historical Census Browser, Retrieved October 31, 2007 آرڪائيو ڪيا ويا August 23, 2007, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  35. ↑ "Ordinance of Secession, 1861". Florida Memory. State Library & Archives of Florida. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. October 22, 2019 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "Florida Seceded! January 10, 1861|America's Story from America's Library". America's Library. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 19, 2017 تي محفوظ ڪيل. November 14, 2017 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Florida, State Library and Archives of. "Florida in the Civil War". Florida Memory. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 2, 2019 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ Taylor, R. (1988). Rebel Beef: Florida Cattle and the Confederate Army, 1862-1864. The Florida Historical Quarterly, 67(1), 15–31. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/30147921 آرڪائيو ڪيا ويا April 30, 2019, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  39. ↑ Taylor, Paul. (2012) Discovering the Civil War in Florida: A Reader and Guide (2nd edition). pp. 3–4, 59, 127. Sarasota, Fl.: Pineapple Press.
  40. ↑ Nancy A. Hewitt (2001). Southern Discomfort: Women's Activism in Tampa, Florida, 1880s–1920s. University of Illinois Press. p. 22. ISBN 978-0-252-02682-9. https://books.google.com/books?id=MbawYOvvUrkC&pg=PA22. Retrieved May 13, 2018.
  41. ↑ "Florida Agriculture Overview and Statistics – Florida Department of Agriculture & Consumer Services". www.fdacs.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 3, 2021 تي محفوظ ڪيل. January 24, 2021 تي حاصل ڪيل.
  42. ↑ Palmer, Darryl (May 19, 2014). "Boll Weevils and Beyond: Extension Entomology". University of Florida Institute of Food and Agricultural Science. December 14, 2022 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ Lange, Fabian; Olmstead, Alan; Rhode, Paul (September 2009). "The Impact of the Boll Weevil, 1892–1932". The Journal of Economic History 69 (3): 685–718. doi:10.1017/S0022050709001090. ISSN 0022-0507. https://www.jstor.org/stable/40263940.
  44. ↑ Historical Census Browser, 1900 Federal Census, University of Virginia سانچو:Fix/category[مئل ڳنڍڻو]. Retrieved March 15, 2008.
  45. ↑ Rogers, Maxine D.; Rivers, Larry E.; Colburn, David R.; Dye, R. Tom & Rogers, William W. (December 1993), "Documented History of the Incident Which Occurred at Rosewood, Florida in January 1923" آرڪائيو ڪيا ويا May 15, 2008, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., p. 5. Retrieved April 9, 2011.
  46. ↑ "The Tallahassee Bus Boycott 1956-57". Florida Memory. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 7, 2021 تي محفوظ ڪيل. February 11, 2021 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ "The Civil Rights Movement in Florida". Florida Memory. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 24, 2020 تي محفوظ ڪيل. February 11, 2021 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ Federal Writers' Project (1939). Florida. A Guide to the Southernmost State. New York: Oxford University Press. p. 7.
  49. ↑ "Freedom Tower—American Latino Heritage: A Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary". Nps.gov. اصل نسخو مان May 14, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  50. ↑ Office of Ocean and Coastal Resource Management (July 1, 2011). "State Coastal Zone Boundaries" (PDF). National Oceanic and Atmospheric Administration. اصل نسخو (PDF) مان October 15, 2011 تي محفوظ ڪيل. October 28, 2011 تي حاصل ڪيل.
  51. ↑ Main, Martin B.; Allen, Ginger M. (July 2007). "The Florida Environment: An Overview". فلوريڊا يونيورسٽي، انسٽيٽيوٽ آف فوڊ اينڊ ايگريڪلچرل سائنسز. اصل نسخو مان December 4, 2010 تي محفوظ ڪيل. January 23, 2008 تي حاصل ڪيل.
  52. ↑ "Green Mountain Scenic Byway". فلوريڊا ڊپارٽمينٽ آف ٽرانسپورٽيشن. اصل نسخو مان March 6, 2008 تي محفوظ ڪيل. January 23, 2008 تي حاصل ڪيل.
  53. ↑ Megan Garber (March 11, 2014). "Science: Several U.S. States, Led by Florida, Are Flatter Than a Pancake". The Atlantic. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. March 7, 2017 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ Heather S. Henkel (April 15, 2010). "SOFIA Virtual Tour – Lake Okeechobee". Sofia.usgs.gov. اصل نسخو مان May 18, 2011 تي محفوظ ڪيل. November 27, 2011 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ Ritter, Michael. "Wet/Dry Tropical Climate". University of Wisconsin, Stevens Point. اصل نسخو مان November 24, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 18, 2007 تي حاصل ڪيل.
  56. ↑ "Average Annual Temperature for Each US State". Current Results Nexus. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 27, 2011 تي محفوظ ڪيل. August 19, 2011 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ "Has It Ever Snowed in Florida?". Worldatlas.com. October 25, 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  58. ↑ Geggis, Anne (January 2, 2018). "Brrrrr! South Florida may see frost by week's end". Sun-sentinel.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 12, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  59. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named fltoday fact
  60. ↑ "How Often Hurricanes Make Landfall in Florida". Tripsavvy.com. اصل نسخو مان April 16, 2021 تي محفوظ ڪيل. November 6, 2021 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ "The 25th Anniversary of Hurricane Andrew". Aoml.noaa.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 6, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ "Leatherback Nesting in Florida". myfwc.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 31, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  63. ↑ Morgan, Curtis (April 9, 2012). "Crocs crawl back to coast". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 8B. اصل نسخو مان April 10, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  64. ↑ Winston, Keith (December 24, 2013). "Predator animals rebound". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 7B. اصل نسخو مان March 16, 2015 تي محفوظ ڪيل. December 29, 2013 تي حاصل ڪيل.
  65. ↑ "Surprising Origin of American Flamingos Discovered". News.nationalgeographic.com. March 10, 2018. اصل نسخو مان June 12, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  66. ↑ C. Michael Hogan. 2008. Wild turkey: Meleagris gallopavo, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg آرڪائيو ڪيا ويا July 25, 2017, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  67. 1 2 Winsten, Keith (January 7, 2014). "'Snow' bird species in South". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 7B. اصل نسخو مان January 9, 2014 تي محفوظ ڪيل. January 7, 2014 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ "Biological Control of Invasive Insect Pests of Crops and Native Flora in Florida". Usda.gov/. اصل نسخو مان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. June 3, 2018 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ "Nonnative Species". myfwc.com. اصل نسخو مان February 13, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2018 تي حاصل ڪيل.
  70. ↑ Waymer, Jim (April 1, 2020). "Florida forests help roll out toilet paper". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 1A, 10A. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 3, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 4, 2020 تي حاصل ڪيل.
  71. ↑ "Native Plants—University of Florida, Institute of Food and Agricultural Sciences". gardeningsolutions.ifas.ufl.edu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 1, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  72. ↑ Sonnenberg, Maria (September 21, 2013). "Florida's flowers". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 1D. اصل نسخو مان March 16, 2015 تي محفوظ ڪيل. September 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ Crane, Timothy K. Broschat and Jonathan H. (April 4, 2018). "The Coconut Palm in Florida". edis.ifas.ufl.edu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 9, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ "Reproductive Strategies of Mangroves". Newfound Harbor Marine Institute. Seacamp Association. November 15, 2023 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ "The biggest coral reef in the continental U.S. is dissolving into the ocean". Washington Post. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  76. ↑ US Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration. "NOAA CoRIS—Regional Portal—Florida". www.coris.noaa.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 5, 2019 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  77. ↑ "About—Pennekamp Coral Reef State Park". pennekamppark.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 6, 2015 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  78. ↑ "SOFIA—Circular 1134—the Natural System—Florida Reef Tract". archive.usgs.gov. اصل نسخو مان July 31, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Energy Consumption by Source and Total Consumption per Capita, Ranked by State, 2004
  80. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named DoE-profile
  81. ↑ "Current Wildfire Conditions / Wildland Fire / Florida Forest Service / Divisions & Offices / Home—Florida Department of Agriculture & Consumer Services". Freshfromflorida.com. اصل نسخو مان February 2, 2019 تي محفوظ ڪيل. October 23, 2018 تي حاصل ڪيل.
  82. ↑ "Florida Statutes". Leg.state.fl.us. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 31, 2005 تي محفوظ ڪيل. November 4, 2011 تي حاصل ڪيل.
  83. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Tide's toxins trouble lungs ashore
  84. ↑ "Why Florida's red tide is killing fish, manatees, and turtles". Vox.com. August 30, 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 16, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Record number of panthers killed by vehicles in 2009
  86. ↑ "More manatees have died in Florida so far this year than in all of 2017. Here's why". Miamiherald.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 18, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ "Florida's Long-Lost Wild Flamingos Were Hiding in Plain Sight". Npr.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  88. ↑ "Now that we agree these flamingos are Florida natives, it's time to protect them, experts say". Miamiherald.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 27, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  89. ↑ Jeff Goodell (June 20, 2013). "Goodbye, Miami". Rolling Stone. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 10, 2018 تي محفوظ ڪيل. June 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  90. ↑ "Where Sand Is Gold, the Reserves Are Running Dry". The New York Times. August 25, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 12, 2020 تي محفوظ ڪيل. February 16, 2017 تي حاصل ڪيل.
  91. ↑ Precht and Miller:243–44, 245, 247–48, 249
    The State of Coral Reef Ecosystems of the Florida Keys آرڪائيو ڪيا ويا August 11, 2010, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Accessed December 17, 2010
  92. ↑ Wilkinson, Jerry. "History of Keys Geology". Keyshistory.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 9, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  93. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Industry overview
  94. ↑ Parsons, Victoria (Spring 2011). "The Real Cost of Fertilizer". Bay Soundings. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 21, 2014 تي حاصل ڪيل.
  95. ↑ "Florida Springs, Springs in Florida, Florida Cave Diving—Florida's Springs: Protecting Nature's Gems—Florida DEP—Springshed Map". February 11, 2011. اصل نسخو مان February 11, 2011 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  96. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Florida's Geological History
  97. ↑ Tihansky, Ann B. "Sinkholes, West-Central Florida. A link between surface water and ground water" (PDF). U.S. Geological Survey, Tampa, Florida. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 25, 2011 تي محفوظ ڪيل. June 21, 2014 تي حاصل ڪيل.
  98. ↑ "Sinkhole Maps of Florida Counties". Florida Center for Instructional Technology, College of Education. University of South Florida. 2007. June 21, 2014 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  99. ↑ "The National Parks: Index 2012–2016" (PDF). nps.gov. National Park Service. ص. 47. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان November 13, 2018 تي محفوظ ڪيل. November 19, 2018 تي حاصل ڪيل.
  100. ↑ "State Farm seeks 28% rate hike". Florida Today. Melbourne, Florida. February 16, 2011. ص. 8B. اصل نسخو مان February 19, 2011 تي محفوظ ڪيل.
  101. ↑ Huber, Red (November 13, 2012). "Looking back at Winter Park's famous sinkhole". Orlando Sentinel. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 17, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  102. ↑ U.S. Geological Survey. National Hydrography Dataset high-resolution flowline data. The National Map آرڪائيو ڪيا ويا March 29, 2012, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., accessed April 21, 2011
  103. ↑ (2013-01-02). "Econlockhatchee River" آرڪائيو ڪيا ويا July 5, 2017, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Saint Johns River Water Management District. Retrieved on August 4, 2014.
  104. ↑ "Florida's Earthquake History and Tectonic Setting". Decodedscience.org. January 23, 2015. اصل نسخي مان September 3, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  105. ↑ Millsap, Adam. "Big Metro Areas in Florida Keep Getting Bigger". Forbes.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 9, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  106. ↑ "Local Government Vocabulary". Florida League of Cities. اصل نسخو مان November 10, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 15, 2012 تي حاصل ڪيل.
  107. ↑ "Population data" (PDF). bebr.ufl.edu. 2005. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان December 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 9, 2019 تي حاصل ڪيل.
  108. ↑ Fishkind, Hank (November 9, 2013). "Beaches are critically important to us". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 4B. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 16, 2015 تي محفوظ ڪيل. November 11, 2013 تي حاصل ڪيل.
  109. ↑ "2020 Decennial US Census". 2020 US Census. November 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 8, 2021 تي محفوظ ڪيل. November 26, 2021 تي حاصل ڪيل.
  110. ↑ "Miami, Florida Race and Hispanic or Latino Origin: 2010 Census Summary File 1". American FactFinder. يو ايس سينسس بيورو. October 27, 2015 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  111. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named HisLatFlo
  112. ↑ "QuickFacts: Florida". Census.gov. يونائيٽيڊ اسٽيٽس سينسس بيورو. December 20, 2024 تي حاصل ڪيل.
  113. ↑ "Annual Population Estimates". يو ايس سينسس بيورو. January 4, 2019 تي حاصل ڪيل.
  114. ↑ "U.S. Census Bureau QuickFacts: Florida". Census Bureau QuickFacts. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 2, 2018 تي حاصل ڪيل.
  115. ↑ "B03002 Hispanic or Latino Origin by Race - Florida - 2024 American Community Survey 1-Year Estimates". يو ايس سينسس بيورو. July 1, 2024. September 23, 2025 تي حاصل ڪيل.
  116. ↑ "Immigrants in Florida". Americanmigrationcouncil.org. January 1, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  117. 1 2 "Florida". ماڊرن لئنگئيج اسوسيئيشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 1, 2007 تي محفوظ ڪيل. August 11, 2013 تي حاصل ڪيل.
  118. ↑ MacDonald, Victoria M. (April 2004). "The Status of English Language Learners in Florida: Trends and Prospects" (PDF). Education Policy Research Unit, ايريزونا اسٽيٽ يونيورسٽي. اصل نسخو (PDF) مان February 9, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 24, 2013 تي حاصل ڪيل.
  119. 1 2 "Religious Landscape Study". Pew Forum. May 11, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 24, 2020 تي محفوظ ڪيل. June 7, 2015 تي حاصل ڪيل.
  120. ↑ "Jewish Population of the United States, by State (2011)". Jewish Virtual Library. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 21, 2017 تي محفوظ ڪيل. September 13, 2013 تي حاصل ڪيل.
  121. ↑ "The Association of Religion Data Archives | State Membership Report". www.thearda.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ Pew Research Center, "Religious Landscape Study: Florida" آرڪائيو ڪيا ويا November 24, 2020, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  123. ↑ "Editorial:Culture of corruption". Florida Today. Melbourne, Florida. January 7, 2011. ص. 1A. اصل نسخو مان January 7, 2014 تي محفوظ ڪيل.
  124. ↑ J. Pomante II, Michael; Li, Quan (December 15, 2020). "Cost of Voting in the American States: 2020". Election Law Journal: Rules, Politics, and Policy 19 (4): 503–509. doi:10.1089/elj.2020.0666.
  125. ↑ Shackford, Scott (April 28, 2022). "Florida, Tennessee Ban Ranked-Choice Voting Despite Citizen Support". Reason. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 29, 2022 تي محفوظ ڪيل. April 30, 2022 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ "Methods of Execution". Death Penalty Information Center.
  127. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Florida1
  128. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named archives2000
  129. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named archives1
  130. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named www.tampabay.com
  131. ↑ "Voter Registration—By Party Affiliation". Florida Department of State. July 28, 2025 تي حاصل ڪيل.
  132. ↑ "Florida's Motor Vehicle : No-Fault Law : Report Number 2006-102" (PDF). Archive.flsenate.gov. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان July 29, 2018 تي محفوظ ڪيل. October 23, 2018 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ "Personal Injury Protection (PIP)" (PDF). The Florida Senate, Committee on Banking and Insurance. August 2011. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان January 5, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 9, 2012 تي حاصل ڪيل.
  134. ↑ "Corruption at Miami-Dade auto accident clinics creates huge financial burden on drivers". United Auto Courts Report. United Auto Insurance Co. January 15, 2012. اصل نسخو مان May 15, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 9, 2012 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ Deslatte, Aaron (January 26, 2012). "Scott says PIP program 'has to be fixed'". Orlando Sentinel. اصل نسخو مان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل.
  136. ↑ Mitchell, Tia (January 25, 2012). "Scott-backed bill to combat fraud advances in House". Miami Herald. اصل نسخو مان February 11, 2012 تي محفوظ ڪيل.
  137. ↑ "House version of PIP reform gets Scott endorsement". Tampa Bay Times. January 25, 2012. اصل نسخو مان March 23, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  138. ↑ "Facts about capital punishment—the death penalty". www.religioustolerance.org. اصل نسخي مان July 13, 2017 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  139. ↑ فلوريڊا اسٽيچيوٽس.
  140. ↑ "FL sentencing guidelines". فلوريڊا سينيٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 24, 2020 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  141. ↑ Knapp, Andrew (October 16, 2010). "Crime rate decreases 5.5%". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 1B. اصل نسخو مان July 12, 2014 تي محفوظ ڪيل.
  142. ↑ "The 2010 Florida Statutes". State of Florida. October 16, 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  143. ↑ Haridopolos, Mike (March 11, 2014). "Legislature aims to rewrite gaming rules. 'Complex' issue affects billions of dollars in state revenue". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 1A. اصل نسخو مان September 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
  144. 1 2 "GDP by State". GDP by State | U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA). Bureau of Economic Analysis. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 17, 2018 تي محفوظ ڪيل. March 26, 2021 تي حاصل ڪيل.https://www.bea.gov/sites/default/files/2021-06/qgdpstate0621.pdf آرڪائيو ڪيا ويا August 20, 2021, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Bureau of Economic Analysis – Full release and tables Gross Domestic Product by State, 1st Quarter 2021. Retrieved July 4, 2021.
  145. ↑ "World Economic Outlook Database, October 2021". IMF.org. International Monetary Fund. October 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 3, 2022 تي محفوظ ڪيل. January 10, 2022 تي حاصل ڪيل.
  146. ↑ "GDP (Current US$)". The World Bank. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 28, 2021 تي محفوظ ڪيل. July 28, 2021 تي حاصل ڪيل.
  147. ↑ Cohn, Scott (2025-07-10). "America's Top States for Business 2025: The full rankings". CNBC (انگريزي ۾). 2026-01-07 تي حاصل ڪيل.
  148. ↑ Stronge, William B. (2008). The sunshine economy : an economic history of Florida since the Civil War. Gainesville: University Press of Florida. ISBN 978-0813032016. https://nsuworks.nova.edu/hcbe_facbooks/185/. Retrieved November 12, 2022.
  149. ↑ "Museum Index 2022" (PDF). aecom.com. September 29, 2023 تي حاصل ڪيل.
  150. ↑ "Walt Disney World External Affairs". Walt Disney World External Affairs.
  151. ↑ "The 15 cities with the most cruise tourists – where does Venice rank?". The Telegraph. July 28, 2017.
  152. ↑ "The U.S. and World Situation: Citrus" (PDF). USDA. April 2004. اصل نسخو (PDF) مان June 4, 2012 تي محفوظ ڪيل.
  153. ↑ Rusnak, Paul (March 27, 2021). "More Florida Mangoes, Please! Scientists Are Working on It".
  154. ↑ "FE1027/FE1027: The US Tomato Industry: An Overview of Production and Trade". edis.ifas.ufl.edu.
  155. ↑ "Does the US Grow All the Sugar It Consumes?". www.sugars.com. March 29, 2021.
  156. ↑ "Corn, Green Bean Prices Rise After Florida Freezes". calorielab.com.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  157. 1 2 "Most valuable crops grown in Florida". Stacker.
  158. ↑ "How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World". wtsp.com. March 3, 2022.
  159. ↑ "State-by-State Listing of Major U.S. Military Bases—Florida". Archived from the original on December 8, 2010. Retrieved July 6, 2009.
  160. ↑ staff, CNBC com (2025-07-10). "3. Florida". CNBC (انگريزي ۾). 2026-01-07 تي حاصل ڪيل.
  161. ↑ "Transportation Data and Analytics Office". Florida Department of Transportation. September 4, 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 14, 2018 تي محفوظ ڪيل. September 14, 2018 تي حاصل ڪيل.
  162. ↑ Moody, R. Norman (January 30, 2011). "Guidelines tight to drive a fuel tanker". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 2A. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. February 19, 2011 تي حاصل ڪيل.
  163. ↑ Lee, Medora (February 19, 2024). "Car insurance prices soar even as inflation eases. Which states have the highest rates?". USA Today. March 31, 2024 تي حاصل ڪيل.
  164. ↑ Gusner, Penny (January 2, 2024). "Car Insurance Rates By State 2024". Forbes. March 31, 2024 تي حاصل ڪيل.
  165. ↑ "Recession Marked by Bump in Uninsured Motorists" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان September 2, 2011 تي محفوظ ڪيل. November 4, 2011 تي حاصل ڪيل.
  166. ↑ Kennerley, Britt (September 18, 2011). "Olde drivers take fewer risks". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 11A. اصل نسخو مان September 27, 2011 تي محفوظ ڪيل.
  167. ↑ "Orlando International Airport Busiest in Florida with Record Passenger Traffic in 2017". Orlando International Airport (MCO). Greater Orlando Aviation Authority. February 6, 2018. اصل نسخو مان January 4, 2020 تي محفوظ ڪيل. March 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  168. ↑ "Florida Drug Threat Assessment-Overview". National Drug Intelligence Center. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 31, 2009 تي محفوظ ڪيل. July 18, 2007 تي حاصل ڪيل.
  169. ↑ "Calendar Year 2017 Enplanements at All Airports (Primary, Non-primary Commercial Service, and General Aviation) by State and Airport, Updated 7 October 2018" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان January 11, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 9, 2019 تي حاصل ڪيل.
  170. ↑ "All Aboard Florida—Miami to Orlando Passenger Rail Service". Federal Railroad Authority. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 28, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ "Amtrak Fact Sheet, Fiscal Year 2011, State of Florida" (PDF). Amtrak. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان September 16, 2016 تي محفوظ ڪيل. April 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
  172. ↑ Services, Miami-Dade County Online. "Metrorail—Miami-Dade County". Miamidade.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 11, 2019 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  173. ↑ "SunRail—A Better Way To Go". sunrail.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 26, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  174. ↑ "Home—Hillsborough Area Regional Transit Authority". Gohart.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 14, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  175. ↑ "Pinellas Suncoast Transit Authority—PSTA". Psta.net. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 23, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  176. ↑ "Jacksonville Transportation Authority—Skyway". Jtafla.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 19, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  177. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named County Medicaid tab rises, could get worse
  178. ↑ Ryan, MacKenzie (December 26, 2010). "Qualifying for care a minefield" (PDF). Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 3A. اصل نسخو (PDF) مان December 5, 2010 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  179. ↑ Marshal, James (December 26, 2010). "Sunday debate: No: Longtime official lost touch with voters". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 19A. اصل نسخو مان August 21, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  180. ↑ "Births Covered by Medicaid". www.flhealthcharts.gov. 2025-09-14 تي حاصل ڪيل.
  181. ↑ "Health Insurance Coverage in the United States: 2013". Census.gov. United States Census Bureau. November 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  182. ↑ "HCA Healthcare (HCA) to Build New Hospitals in Florida". Nasdaq. December 3, 2021. July 19, 2023 تي حاصل ڪيل.
  183. ↑ Ross, Nikki (January 2, 2019). "Florida Hospital is now AdventHealth". The Daytona Beach News-Journal. July 19, 2023 تي حاصل ڪيل.
  184. ↑ Bruner, Katrine (March 10, 2022). "Florida's hospital systems remained profitable in 2020 despite pandemic, report says". wusf Public Media. July 19, 2023 تي حاصل ڪيل.
  185. ↑ Erickson, Chris (January 6, 2023). "Largest Hospitals in Florida". Tampa Bay Business Journal. July 20, 2023 تي حاصل ڪيل.
  186. ↑ "Allergies and Asthma in Florida". AllergyX. 2025. March 21, 2025 تي حاصل ڪيل.
  187. ↑ "Miami Beach". Bass Museum of Art. اصل نسخو مان November 22, 2010 تي محفوظ ڪيل.
  188. ↑ "Tour Miami's Art Deco District—MiamiAndBeaches.com—Miami and The Beaches". September 18, 2018. اصل نسخو مان September 18, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل.
  189. ↑ Ennis Davis (March 6, 2008). "A Century of Florida's Tallest Skyscrapers". Metro Jacksonville. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 12, 2016 تي حاصل ڪيل.
  190. ↑ "Wells Fargo Center, Jacksonville". Emporis. اصل نسخي مان May 9, 2016 تي محفوظ ڪيل. April 12, 2016 تي حاصل ڪيل.
  191. ↑ Wayne W. Wood. "Jacksonville's Lost Treasures". Prairie School Traveler. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 23, 2016 تي حاصل ڪيل.
  192. ↑ "When Does Modern Architecture Become Historic?". Jacksonville Historical Society. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 26, 2016 تي محفوظ ڪيل. April 23, 2016 تي حاصل ڪيل.
  193. ↑ "Official: Design rules haven't cost Palm Bay new businesses". Florida Today. اصل نسخو مان August 25, 2013 تي محفوظ ڪيل. June 1, 2009 تي حاصل ڪيل.
  194. ↑ "Florida: St. Augustine Town Plan Historic District". National Park Service. اصل نسخو مان April 30, 2015 تي محفوظ ڪيل. May 8, 2016 تي حاصل ڪيل.
  195. ↑ Solodev (October 16, 2020). "Florida Moves Up in National Ranking". www.fldoe.org (انگريزي ۾). June 28, 2022 تي حاصل ڪيل.
  196. ↑ "Rankings". www.usnews.com. April 13, 2021 تي حاصل ڪيل.
  197. ↑ "Education Spending Per Student by State". Governing.com.
  198. ↑ "League of United Latin American Citizens (LULAC) et al. vs. State Board of Education".
  199. ↑ "Accountability plan" (PDF).
  200. ↑ "Our Members" (PDF).
  201. ↑ Peltier, Michael (November 5, 2011). "Lawmaker's bill would fine teams that black out games". Florida Today. Melbourne, Florida. ص. 4B. اصل نسخو مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  202. ↑ "Miami MLS expansion team to begin play in 2020" آرڪائيو ڪيا ويا February 4, 2021, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., MLSsoccer.com, January 29, 2018.
  203. ↑ "State of Florida.com—Florida Professional Sports Teams". Stateofflorida.com. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  204. ↑ "Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state". Sbnation.com. August 22, 2018. May 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  205. ↑ "The 2010 Florida Statutes". Florida Legislature. اصل نسخو مان May 17, 2011 تي محفوظ ڪيل. May 21, 2011 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=فلوريڊا&oldid=367049" تان ورتل