سومر

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation Jump to search

سومر هفتي جو پهريون ڏينهن آهي. سومر آچر ۽ اڱاري جي وچ ۾ ايندو آهي.

سومر = هن ڏينهن جو نالو هندي لفظ سوم مان ورتو ويو آهي جنهن جو مطلب آهي ڀڳوان شيوَ يا ڪٿي هن جي معني چنڊ به آهي. هن ڏينهن جو ديوتا چنڊ آهي. هندي ۾ پڻ ساڳي نسبت سومر کي سوموار چوندا آهن. رومن هن کي چنڊ جي ديوتا جي نالي منسوب ڪن ٿا ان نسبت انگريزي ۾ منڊي Monday چيو ويندو آهي. سنڌين ماڻهو سومر ۽ سومار نالو پڻ رکندا آهن.

’سومر‘ تان سومر خان، محمد سومر، سومار خان. سومر< سومار< سوموار< سن. سومَ = چنڊ Moon + وار = ڏينهن day. اهو ٿيو Moonday، تنهن مان ٿيو Monday.[1]ڳاٽا آريه لوڪ سوم نالي هڪ ٻوٽي جي رس پيئندا هئا، جا چنڊ جهڙي اڇي ۽ روشن هوندي هئي. اها نهايت گڻاڪاري هئي، تنهنڪري انهيءَ ٻوٽيءَ جي اُڀرائيندڙ ديوتا کي به ”سوم“ سڏيندا هئا. گ ويد، جو سڄو نائون منڊل سوم جي ساراهه سان ڀريل آهي. جيئن سج جو روپ اگني آهي، تيئن سوم جو روپ چندرما (چنڊ) آهي، ۽ اهو به ”سوم“ سڏجي ٿو. ”سومر – سومار“ معنيٰ ”سوم يا چندرما (چنڊ) جو ڏينهن“ (Monday: Moon-day) ويدن جي براهمڻن ۾ سوم (چنڊ) کي امرت جو نياڻ سڏيو اٿن. چنڊ جي سهائي پکَ ۾ ديوتائون اهو امرت پيئن ٿا ته چنڊ جي ڪلا ڏينهون ڏينهن وڌندي وڃي ٿي، ۽ اونداهي پک ۾ پتر اهو امرت پيئن ٿا ته چنڊ جي ڪلا وڃي گهٽبي. هي ڳالهيون پراڻن ۾ به لکيل آهن.[2]

حوالا[سنواريو]

  1. سنڌي نالا؛ ڊاڪٽر عبدالڪريم سنديلو؛مھراڻ رسالو؛ جلد 36؛ 1987؛ سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو
  2. {ڪتاب: قديم سنڌ ؛ از: ڀيرومل مهرچند آڏواڻي ؛ چوٿون ايڊيشن 2004، پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو http://www.sindhiadabiboard.org/catalogue/History/Book46/Book_page31.html#_ftnref1.  Missing or empty |title= (help)}


هفتي جا ڏينهن
آچر| سومر | اڱارو | اربع | خميس |جمعو | ڇنڇر