پاٽا
صوبائي انتظام هيٺ قبائلي علائقا (انگريزي: Provincially Administered Tribal Areas) پاڪستان جو هڪ اڳوڻو انتظامي ذيلي علائقو هو، جنهن جي وضاحت پاڪستان جي آئين جي آرٽيڪل 246(ب) ۾ ڪئي وئي هئي. صوبائي اسيمبلي جو ڪو به قانون پاڻمرادو پاٽا تي لاڳو نه ٿيندو هو، جڏهن ته لاڳاپيل صوبي جي گورنر کي اهي اختيار حاصل هئا، جيڪي پاڪستان جو صدر کي وفاقي انتظام هيٺ قبائلي علائقن (فاٽا) بابت حاصل هئا. 2018ع ۾ آئين جي پنجويهين ترميم تحت پاٽا ۽ فاٽا کي مڪمل طور خيبر پختونخوا جي انتظامي اختيار هيٺ آندو ويو، جنهن کان پوءِ پاٽا جي آئيني حيثيت ختم ٿي وئي.[1]
آئين موجب صوبائي انتظام هيٺ قبائلي علائقن ۾ چار اڳوڻيون نوابي رياستون، قبائلي علائقا ۽ مختلف ضلعن سان لاڳاپيل قبائلي علائقا شامل هئا.
- خيبر پختونخوا
- اپر چترال ضلعو (اڳوڻي چترال رياست)
- لوئر چترال ضلعو (اڳوڻي چترال رياست)
- اپر دير ضلعو (اڳوڻي دير رياست)
- لوئر دير ضلعو (اڳوڻي دير رياست)
- سوات ضلعو (اڳوڻي سوات رياست، جنهن ۾ ڪالام پڻ شامل هو)
- بونير ضلعو (اڳوڻي سوات رياست)
- شانگلا ضلعو (اڳوڻي سوات رياست)
- ڪوهستان ضلعو (اڳوڻي سوات رياست)
- ملاڪنڊ ضلعو
- امب رياست (هاڻي صوابي ضلعو ۾)
- تورغر ضلعو (اڳوڻو نالو: ڪالا ڍاڪا)
- بٽگرام ضلعو سان لاڳاپيل قبائلي علائقو (بٽگرام، علائي ۽ اپر تناول)
پاٽا ۽ فاٽا ۾ فرق
[سنواريو]فاٽا ۽ پاٽا بالڪل ٻہ مختلف جڳھن کي چيو ويندو ھيو. پاٽا (صوبائي منتظم شده علائقا) اھي علائقا آھن جيڪي 1995 کان پھريان صوبن جي زيرانتظام ھئا ۽ بعد ۾ پوءِ انھن کي باقاعده ضلعن جي حيثيت ملي ۽ فاٽا (وفاقي منتظم شده علائقا)، اھي علائقا جيڪي وفاقي حڪومت جي انتظام ھيٺ ھيا جن کي بعد ۾ خيبرپختونخوا صوبي جو حصو بڻايو ويو.