ٽيٽم ٻولي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانھن هلو
ٽَيٽُم
ٽَيٽُم پراسا
پورچوگيزي: Tétum Praça )
ٽَيٽِم دلي
ٻولي جو وطن اوڀر تيمور
ٻولي ڳالهائيندڙ
٣٩٠٬٠٠٠ (2009)[1]
L2
ايسٽ تِيمَور ۾ ٥٧٠٬٠٠٠
[2]
لھجو *بيلوني لھجو (ٽَيٽُم بيلو)
  • Terik (ٽَيٽُم ٽيرڪ)
لاطيني (ٽيٽم صورتخطي)
سرڪاري حيثيت
سرڪاري ٻولي وغيره
ايسٽ تيمور
ريگيوليٽر نيشنل انسٽيٽيوٽ آف لنگئسٽڪس
ٻولي جا ڪوڊ
ISO 639-3 tdt
گلوٽولوگ 1246 ٽَيٽُو 1246[3]
Tetum Prasa.png
اوڀر تِيمَور ۾ ٽَيٽُم بطور مادري ٻولي ڳالهائيندڙن جا ھنڌ
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters. For a guide to IPA symbols, see Help:IPA.


ٽَيٽُم (پورچوگيزي)، ٽَيٽُن (ليئان ٽَيٽُن)
ليئن ٽيٽن
ٻولي جو وطن ويسٽ تيمور, ايسٽ تيمور
ٻولي ڳالهائيندڙ
٥٠٠٬٠٠٠, گھڻي ڀاڱي انڊونيشيا ۾ (2010–2011)[1]
50,000 بطور ٻين ٻولي ڳالهائيندڙ انڊونيشيا ۽ ايسٽ تِيمَور ۾
ڏکڻ جزائري
لھجو *بَيلَوني لھجو (ٽَيٽُن بَيلو)
  • ٽَيرڪ (ٽَيٽُن ٽَيرڪ)
سرڪاري حيثيت
سرڪاري ٻولي وغيره
Flag of East Timor.svg اوڀر تيمور
اقليت جي
ٻولي 
ٻولي جا ڪوڊ
ISO 639-2 tet
ISO 639-3 tet
گلوٽولوگ 1245 ٽَيٽُو 1245[4]
Tetum Terik.png
اوڀر تِيمَور ۾ ٽَيٽُم بَيلو (اولھ) ۽ ٽَيٽُم ٽَيرِڪ (ڏکڻ اوڀر) جا مقام. ٽَيٽُم ٻولي ڳالهائيندڙن جي اڪثريت اولھ تِيمَور ۾ رھندڙ ڏيکاريل


ٽَيٽُم(انگريزي: Tetum )[5] ٽيٽم ٻولي ۾ ٽَيٽُون (Tetun)، ھڪ آسٽرونيشيائي ٻولي آھي جيڪا تيمور ٻيٽ ۾ اوڀر تيمور ۽ انڊونيشيا جي ويسٽ تيمور جي بيلو ريجنسي ۾ ڳالھائي ويندي آهي. اھا اوڀر تِيمَور جي پورچوگيزي ٻولي سان گڏ ٻين سرڪاري ٻولي آھي. ھن ٻولي جا ٻہ قسم آھن:

  • ٽَيٽُم ٽَيرِڪ جيڪا اصل آھي جنھن م ٻين ٻولين جي لفظن جي ملاوٽ تمام گھٽ آھي. ان جي فعل جي جوڙجڪ پڻ مختلف آھي.
  • ٽَيٽُم پراسا (بازاري ٽيٽم) يا ٽَيٽُم دلي. پراسا پورچوگيزي ٻولي جو لفظ آهي جنھن جي معنيَ آهي شھر جو چؤڪ. ھي قسم وڏي پيماني تي پورچوگيزي ٻولي کان متاثر ٿيل آھي ڻ۽ ان جو گھڻو استعمال دلي شھر ۽ ان جي پسگردائيءَ ۾ ٿئي ٿو. ان جو جنم ڪالوني واري دؤر م دلي شھر ۾ ٿيو. اھا ايسٽ تيمور جي ٻين ٻولي (L2) آھي. ٽيٽم ٽيرڪ ۽ ٽيٽم پراسا يا ٽيٽم دلي ايترو فرق ٿي ويو آهي جو ٻنھي مان ھڪ جيڪڏهن ڪو نئون ماڻھو سکي تہ ٻي ان کي سمجھ ۾ نہ ايندي[6]

حوالا[سنواريو]

  1. 1.0 1.1 ٽَيٽُم (پورچوگيزي)، ٽَيٽُن (ليئان ٽَيٽُن) at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. "Table 14: Second language/dialect by sex for the population over four years of age". Timor-Leste Population and Housing Census 2015. Timor-Leste Ministry of Finance. http://www.statistics.gov.tl/category/publications/census-publications/. 
  3. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "1246 ٽَيٽُن دلي". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/ٽَيٽُو 1246. 
  4. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "1245 ٽَيٽُم". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/ٽَيٽُو 1245. 
  5. Bauer, Laurie (2007). The Linguistics Student’s Handbook. Edinburgh: Edinburgh University Press. 
  6. "Tetun". حاصل ڪيل 13 June 2018.