لاهور ڊويزن

لاهور ڊويزن
Lahore Division

لاہور ڈویژن
لاهور ڊويزن; Lahore Division لاہور ڈویژن
ڊويزن
	پنجاب جي نقشي ۾ لاهور ڊويزن واضح ڪيل
ملڪ	پاڪستان
صوبو	پنجاب
گادي وارو شهر	لاهور شهر
ضلعا	لاهور; قصور; ننڪانه صاحب; شيخوپوره
آبادي	2,27,72,710 (2022ع)
Government
• Type	ڊويزنل انتظاميه
• ڪمشنر	محمد علي رنڌاوا (PAS)
• سي سي پي او	بلال صديقي ڪميانه (PSP)
Area
• ڪل	11,727 km2 (4,528 sq mi)
Population (2022)
• ڪل	22,772,710
• Density	1,941.9/km2 (5,029.5/sq mi)
Time zone	پاڪستان جو معياري وقت
Website	lahoredivision.punjab.gov.pk

لاهور ڊويزن (اردو: لاہور ڈویژن) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي هڪ پهرين سطح جي انتظامي ورهاست (ڊويزن) آهي. اها چار ضلعن؛ قصور، لاهور، ننڪانه صاحب ۽ شيخوپوره تي مشتمل آهي. سال 2000ع جي سڌارن تحت، ڊويزنن کي ختم ڪيو ويو، پر سال 2008ع ۾ ٻيهر بحال ڪيو ويو.^[1] ڊويزن جو انتظام ڪمشنر ھيٺ آهي ۽ ڪمشنر جي ھيٺ چار ايڊيشنل ڪمشنر آهن ۽ هر ضلعي لاءِ هڪ ڊپٽي ڪمشنر آهي.^[2] سال 2023ع جي آدمشماري جي موجب، لاهور ڊويزن جي آبادي 2,27,72,710، تقريبن سري لنڪا يا آمريڪي رياست فلوريڊا جي برابر آهي.

ورهاڱي کان اڳ، اهو ڇهن ضلعن؛ سيالڪوٽ، گجرانواله، لاهور، امرتسر، گورداسپور ۽ گجرات تي مشتمل هو ۽ ڊويزن جي ڪل پکيڙ 44,430 چورس ڪلوميٽر هئي. 1947ع ۾ پاڪستان ۽ ڀارت جي آزادي سان، لاهور ڊويزن ٻنهي ملڪن ۾ ورهائجي ويو ۽ اوڀر اڌ (امرتسر ۽ گرداسپور) امرتسر ضلعو بڻجي ويو.

تاريخ

لاهور ڊويزن ورهاڱي کان اڳ، برطانوي هندستان جي صوبي پنجاب جو هڪ انتظامي ڊويزن هو. اهو ستلج درياءَ جي ساڄي ڪناري تي هماليه کان ملتان ڊويزن تائين پکڙيل هو ۽ هن ۾ سيالڪوٽ، گوجرانوالا، لاهور، امرتسر، گورداسپور ۽ گجرات جا ڇهه ضلعا شامل هئا. ڊويزن جو ڪل علائقو 44,430 چورس ڪلوميٽر (17,154 چورس ميل) هو ۽ آبادي هندستان جي 1901ع جي مردم شماري مطابق 55,98,463 هئي. چمبا جي جبل واري رياست پڻ ڊويزن جي ڪمشنر جي سياسي ڪنٽرول هيٺ هئي.

ڪمشنر جو هيڊ ڪوارٽر لاهور (سياري ۾) ۽ ڊلهوزي (اونهاري ۾) ۾ هو. ڊويزن جي ڪل آبادي سال 1881ع ۾ 46,96,636 کان وڌي 53,21,535 ۽ سال 1891ع ۾ 55,98,463 ٿي وئي، جڏهن ته ڪل پکيڙ 44,430 چورس ڪلوميٽر (17,154 چورس ميل) هئي.^[3] آبادي جي گھاٽائي 326 ماڻهو في چورس ميل هئي. سال 1901ع ۾ مسلمانن جو تعداد 33,32,175 يا ڪل آبادي جو 60 سيڪڙو هو، جڏهن ته، 15,67,400 هندومت، 6,61,320 سک مذهب، 5,507 جين مت، 31,815 عيسائيت، 228 زرتشتي مذهب ۽ 6 ٻڌمت سان تعلق رکندڙ هئا.^[4]

ڊويزن ۾ ڇهه ضلعا هئا:^[5]

ضلعو	پکيڙ _(چورس ^ميل)	آبادي _(1991ع ^{آدمشماري)}	محصول ۽ ٽيڪس (هزار روپيه)
گجرات	4,771	497,706	6,90
لاهور	3,704	1,162,109	12,55
امرتسر	1,601	1,023,828	14,54
گورداسپور	1,889	940,334	17,72
سيالڪوٽ	1,991	1,083,909	17,27
گوجرانواله	3,198	890,557	12,89
ڪل	17,154	5,598,463	81,87

گورداسپور ۾ ڪجهه چورس ميل جبل وارو علائقو شامل هو، جيڪو ڊلهوزي جي هل اسٽيشن، سڀ کان اچو نقطو: 7,687 فوٽ کي گهيرو ڪري ٿو، پر ٻي صورت ۾ ڊويزن جي مٿاڇري هموار هئي. ان ۾ 9,869 ڳوٺ ۽ 41 شهر هئا. جن مان سڀ کان وڏو لاهور (آبادي: 202,964 ؛ ڪينٽونمينٽ سميت)، امرتسر (1,62,429)، سيالڪوٽ (57,956)، گوجرانوالا (29,224)، بٽالا (27,365) ۽ گجرات (22,022) هئا. تجارتي اهميت ۾. لاهور ۽ امرتسر جا شهر ڊويزن جي ٻين سڀني شهرن کي گهٽائي ڇڏيو، پر سيالڪوٽ ۽ بٽاله شهر مقامي مرڪزن کان گهڻو وڌيڪ هئا. ڇهن برطانوي ضلعن جي انتظامي چارج کانسواء، لاهور جي ڪمشنر جو چمبا جي مقامي رياست تي سياسي ڪنٽرول هو، جن جو علائقو 8,330 چورس ڪلوميٽر (3,216 چورس ميل) ۽ آبادي سال 1901ع ۾ 1,27,834 هئي.^[6]

آبادي

سال 2023ع جي آدمشماري جي موجب، لاهور ڊويزن جي آبادي 2,27,72,710،^[7] لڳ ڀڳ سري لنڪا يا آمريڪي رياست فلوريڊا جي برابر آهي.^[8]^[9]

ضلعن جي فهرست

#	ضلعا^[10]	هيڊ ڪوارٽر	پکيڙ (چورس ڪلوميٽر)^[11]	آبادي (2023ع)	آبادي جي گھاٽائي (فرد في چورس ڪلوميٽر) (2023) ************	خواندگي جي شرح (2023)
1	لاهور	لاهور شهر	1,772	13,004,135	7,336.6	79.62%
2	قصور	قصور شهر	3,995	4,084,286	1,021.4	62.85%
3	ننڪانه صاحب^[12]	ننڪانه صاحب	2,216	1,634,871	737.0	63.12%
4	شيخوپوره	شيخوپوره	3,744	4,049,418	1,080.3	68.88%

تعلقن جي فهرست

#	تعلقو ___________	پکيڙ (km²)^[13]	آبادي (2023)	گھاٽائي (ppl/km²) (2023)	خوانگي جي شرح (2023)	ضلعو
1	چونيان	1,212	979,746	808.37	60.64%	قصور ضلعو
2	قصور	1,493	1,603,658	1,074.12	63.63%
3	ڪوٽ راڌا ڪشن	398	424,875	1,067.53	64.66%
4	پتوڪي	892	1,076,007	1,206.29	62.98%
5	لاهور ڪينٽ	466	1,885,098	4,045.27	81.01%	لاهور ضلعو
6	لاھور	214	4,123,354	19,268.01	80.36%
7	ماڊل ٽائون	353	3,244,906	9,192.37	78.94%
8	رائيونڊ	467	1,080,637	2,314.00	72.35%
9	شاليمار ٽائون	272	2,670,140	9,816.69	81.21%
10	نشتر ٽائون	N/A	N/A	N/A	N/A
11	واهگه تعلقو	N/A	N/A	N/A	N/A
12	اقبال ٽائون	N/A	N/A	N/A	N/A
13	راوي ٽائون	N/A	N/A	N/A	N/A
14	صدر ٽائون	N/A	N/A	N/A	N/A
15	سانگله هل تعلقو	223	269,993	1,210.73	72.08%	ننڪانه صاحب ضلعو
16	نانڪانا صاحب	1,662	1,065,063	640.83	59.02%
17	شاهه ڪوٽ	331	299,815	905.79	69.28%
18	مريدڪي	1,028	721,192	701.55	69.10%	شيخوپوره ضلعو
19	فيروز واله	511	997,246	1,951.56	66.55%
20	صفدرآباد	461	320,851	695.99	67.55 %
21	شيخوپوره	1,369	1,780,837	1,300.83	70.72%
22	شرقپور	375	229,292	611.45	65.05%

انتخابي تڪ

Lua error in ماڊيول:Row_numbers at line 48: attempt to index field '?' (a nil value).

صوبائي اسيمبلي تڪ	قومي اسيمبلي تڪ	ضلعو
پ.پ - 132 نانڪانا صاحب- I	اين. اي- 111 نانڪانا صاحب-I	نانڪانا صاحب ضلعو
پ.پ - 133 نانڪانا صاحب-II	اين. اي- 111 نانڪانا صاحب-I
پ.پ - 134 نانڪانا صاحب-III	اين. اي- 112 نانڪانا صاحب-II
پ.پ - 135 نانڪانا صاحب-IV	اين. اي- 112 نانڪانا صاحب-II
پ.پ - 136 شيخوپورا-I	اين. اي- 113 شيخوپورا-I	شيخوپورا ضلعو
پ.پ - 137 شيخوپورا-II	اين. اي- 113 شيخوپورا-I
پ.پ - 138 شيخوپورا-III	اين. اي- 114 شيخوپورا-II
پ.پ - 139 شيخوپورا-IV
پ.پ - 140 شيخوپورا-V
پ.پ - 141 شيخوپورا-VI	اين. اي- 115 شيخوپورا-III
پ.پ - 142 شيخوپورا-VII	اين. اي- 115 شيخوپورا-III
پ.پ - 143 شيخوپورا-VIII	اين. اي- 116 شيخوپورا-IV
پ.پ - 144 شيخوپورا-IX	اين. اي- 116 شيخوپورا-IV
پ.پ - 145 لاھور-I	اين. اي- 117 لاھور-I	لاھور ضلعو
پ.پ - 146 لاھور-II	اين. اي- 117 لاھور-I
پ.پ - 147 لاھور-III	اين. اي- 118 لاھور-II
پ.پ - 148 لاھور-IV	اين. اي- 118 لاھور-II
پ.پ - 149 لاھور-V	اين. اي- 119 لاھور-III
پ.پ - 150 لاھور-VI	اين. اي- 119 لاھور-III
پ.پ - 151 لاھور-VII	اين. اي- 120 لاھور-IV
پ.پ - 152 لاھور-X	اين. اي- 120 لاھور-IV
پ.پ - 153 لاھور-VIII	اين. اي- 121 لاھور-V
پ.پ - 155 لاھور-IX	اين. اي- 121 لاھور-V
پ.پ - 155 لاھور-XI	اين. اي- 122 لاھور-VI
پ.پ - 156 لاھور-XII
پ.پ - 157 لاھور-XIII
پ.پ - 158 لاھور-XIV	اين. اي- 123 لاھور-VII
پ.پ - 159 لاھور-XX	اين. اي- 123 لاھور-VII
پ.پ - 160 لاھور-XV	اين. اي- 124 لاھور-VIII
پ.پ - 163 لاھور-XIX	اين. اي- 124 لاھور-VIII
پ.پ - 165 لاھور-XXI	اين. اي- 125 لاھور-IX
پ.پ - 166 لاھور-XXII	اين. اي- 125 لاھور-IX
پ.پ - 167 لاھور-XXIII	اين. اي- 126 لاھور-X
پ.پ - 168 لاھور-XXIV	اين. اي- 126 لاھور-X
پ.پ - 160 لاھور-XVI	اين. اي- 127 لاھور-XI
پ.پ - 162 لاھور-XVIII	اين. اي- 127 لاھور-XI
پ.پ - 161 لاھور-XVII	اين. اي- 128 لاھور-XII
پ.پ - 169 لاھور-XXV
پ.پ - 170 لاھور-XXVI
پ.پ - 171 لاھور-XXVII	اين. اي- 129 لاھور-XIII
پ.پ - 172 لاھور-XXVIII	اين. اي- 129 لاھور-XIII
پ.پ - 173 لاھور-XXIX	اين. اي- 130 لاھور-XIV
پ.پ - 174 لاھور-XXX	اين. اي- 130 لاھور-XIV
پ.پ - 176 قصور-II	اين. اي- 131 قصور-I	قصور ضلعو
پ.پ - 177 قصور-III
پ.پ - 178 قصور-IV
پ.پ - 175 قصور-I	اين. اي- 132 قصور-II
پ.پ - 179 قصور-V	اين. اي- 132 قصور-II
پ.پ - 180 قصور-VI	اين. اي- 133 قصور-III
پ.پ - 181 قصور-VII	اين. اي- 133 قصور-III
پ.پ - 182 قصور-VIII	اين. اي- 134 قصور-IV
پ.پ - 183 قصور-IX
پ.پ - 184 قصور-X

پڻ ڏسو

حوالا

↑ "Firewall Notification" (PDF). health.punjab.gov.pk. Archived from the original (PDF) on 2015-04-16.
↑ "Punjab Government Plans to Carve a New District from Lahore". 6 January 2009. Archived from the original on 2010-06-03.
↑ "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.
↑ "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 95 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 27 April 2018.
↑ "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.
↑ "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.
↑ "table 1" (PDF). www.pbs.gov.pk. 2023.
↑ US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 2011-10-01. Latvia 2,204,708, July 2011 est.
↑ "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Archived from the original on 19 October 2013. Retrieved 2011-09-30. New Mexico - 2,059,179
↑ "Lahore Division | Local Government and Community Development".^{[مئل ڳنڍڻو]}
↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).
↑ "Nankana becomes district". Dawn. Pakistan. 10 May 2005. Retrieved 16 February 2014.
↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).

[1] "Firewall Notification" (PDF). health.punjab.gov.pk. Archived from the original (PDF) on 2015-04-16.

[2] "Punjab Government Plans to Carve a New District from Lahore". 6 January 2009. Archived from the original on 2010-06-03.

[IGI962-3] "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.

[4] "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 95 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 27 April 2018.

[IGI963-5] "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.

[IGI964-6] "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 16, page 96 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library". dsal.uchicago.edu. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 April 2018.

[7] "table 1" (PDF). www.pbs.gov.pk. 2023.

[cia2-8] US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 2011-10-01. Latvia 2,204,708, July 2011 est.

[9] "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Archived from the original on 19 October 2013. Retrieved 2011-09-30. New Mexico - 2,059,179

[10] "Lahore Division | Local Government and Community Development".^{[مئل ڳنڍڻو]}

[11] "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).

[nankana2-12] "Nankana becomes district". Dawn. Pakistan. 10 May 2005. Retrieved 16 February 2014.

[13] "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]