مواد ڏانھن هلو

فنلينڊ

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(فن لينڊ کان چوريل)
فنلينڊ جي جمهوريا
Republic of Finland

Flag of فنلينڊ
{{{coat_alt}}}
جھنڊو نِسبتي نشان
ترانو: 
Maamme (Finnish)
Vårt land (Swedish)
"اسان جي ڌرتي"
مڪانيت  فنلينڊ     (ڳاڙهو سائو)

 يورپ ۾     (سائو & ڳاڙهو سرمئي)
 in the يورپي يونين ۾     (سائو)   [Legend]

گادي جو هنڌهلسنڪي
60°10′15″N 24°56′15″E / 60.17083°N 24.93750°E / 60.17083; 24.93750
سڀ کان وڏو شهرراڄڌاني شهر
دفتري ٻوليون
  • فنش
  • سويڊش
تسلیم شدہ قومي ٻولي
  • سامي
  • ڪيریلين
  • فنش ڪالو
  • فنش نشانين جي ٻولي
  • فنش۔سويڊش نشانين جي ٻولي
نسلي گروھ (2023ع)• 89.8٪ فنش
  • 10.2٪ ٻيا
مقامي آباديفنش، فن
حڪومتوحداني پارلياماني جمهوريا[1]
 صدر
اليگزينڊر اسٽب
 وزير اعظم
پيٽري آرپو
 پارليامينٽ جو اسپيڪر
جُسِي ھَلا-آھو
مقننه پارليامينٽ
آزادي رشیئن سوویت فیدریتیو سوشیالست ری پبلک کان[2]
 روسي سلطنت جي حڪمراني هيٺ فنلينڊ جي گرانڊ ڊچي جو قيام
29 مارچ 1809ع
 مڪمل آزادي جو اعلان
6 ڊسمبر 1917ع
 فنلينڊ جي سول جنگ
جنوري – مئي 1918ع
 آئين قائم ٿيو
17 جولاءِ 1919ع
 سياري جي جنگ
30 نومبر 1939ع - 13 مارچ 1940ع
 مسلسل جنگ
25 جون 1941ع - 19 سيپٽمبر 1944ع
 یورپی یونین ۾ شامل ٿيو
1 جنوري 1995ع
 ناتو ۾ شامل ٿيو
4 اپريل 2023ع
پکيڙ
 جملي
338,145[3] km2 (130,559 sq mi) (65th)
 پاڻي (%)
9.71 (2015)[4]
آبادي
 2023ع اندازو
Neutral increase 5,603,851[5] (114th)
  گھاٽائي
18.4/km2 (47.7/sq mi) (213th)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )2023ع لڳ ڀڳ
 ڪل
335.760 بلين آمريڪي ڊالر[6] (59th)
 في سيڪڙو
59,869 آمريڪي ڊالر[6] (24th)
جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ )2023 لڳ ڀڳ
 ڪل
305.689 بلين آمريڪي ڊالر[6] (48th)
 في سيڪڙو
54,507 آمريڪي ڊالر[6] (16th)
جِينِي (2023ع)Steady 26.6[7]
ڪمتر
ايڇ ڊي آء (2022)Increase 0.942[8]
انتهائي اعلیٰ · 12th
ڪرنسيیورو () (EUR)
معياري وقتEET (متناسق عالمي وقت+2)
EEST (متناسق عالمي وقت +3)
تاریخ جو نمونوdd.mm.yyyy[9]
ڊرائيونگ جو پاسوright[10]
ڊائلنگ ڪوڊ+358
انٽرنيٽ ڊومين.fi, .axa, .eub
  1. The .ax domain is used in Åland.
  2. The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states.

فن لينڊ (Finland)، سرڪاري طور تي فنلينڊ جي جمهوريه، اتر يورپ ۾ هڪ نورڊڪ ملڪ آهي. ان جي سرحد اتر اولهه ۾ سويڊن، اتر ۾ ناروي ۽ اوڀر ۾ روس سان، اولهه ۾ نار بوٿنيا ۽ ڏکڻ ۾ فنلينڊ جي نار سان، ايسٽونيا جي سامهون آهي. فنلينڊ 3,38,145 ڪلوميٽرزچورس (1,30,559 اسڪوائر ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي [3] ۽ ان جي آبادي 56 لک آهي. هيلسنڪي راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. آبادي جي وڏي اڪثريت نسلي فنش آهن. سرڪاري ٻوليون فننش ۽ سويڊش آهن، جن مان 84.9 سيڪڙو آبادي پهرين پنهنجي مادري ٻولي ڳالهائين ٿا ۽ 5.1 سيڪڙو بعد ۾ ڳالهائين ٿا.[5][11]

فنلينڊ جي آبهوا ڏکڻ ۾ خشڪ براعظمی کان اتر ۾ بوريل تائين مختلف آهي. زمين جو احاطو گهڻو ڪري بوريل ٻيلو آهي، جنهن ۾ 1,80,000 کان وڌيڪ رڪارڊ ٿيل ڍنڍون آهن.[12][13]

آخري برفاني دور کان پوءِ فنلينڊ پهريون ڀيرو 9000 ق. م. ۾ آباد ٿيو.[14] پٿر جي دور ۾، سيرامڪس جي مختلف اندازن جي ڪري، مختلف ثقافتون ظاهر ٿيون. برونز جي دور ۽ لوھہ جي دور کي فينوسڪنڊيا ۽ بالٽڪ علائقي ۾ ٻين ثقافتن سان رابطي جي نشاندهي ڪئي وئي هئي.[15] 13ھین صدي عيسوي جي آخر کان، فنلينڊ اترين صليبي جنگن جي نتيجي ۾ سويڊن جي سلطنت جو حصو بڻجي ويو. سال 1809ع ۾، فنلينڊ جنگ جي نتيجي ۾، فنلينڊ سويڊن کان قبضو ڪيو ويو ۽ فنلينڊ جو هڪ گرانڊ ڊچي بڻجي ويو، هڪ خودمختيار رياست جن تی روسي سلطنت جي حڪمراني هئي. ان عرصي دوران فنش فن جي ترقي ٿي ۽ مڪمل آزاديءَ جو خيال زور وٺڻ لڳو. 1906ع ۾، فنلينڊ پهريون يورپي رياست بڻجي ويو جنهن کي آفاقي ووٽ ڏيڻ جو حق ڏنو ويو ۽ دنيا جي پهرين رياست بڻجي وئي جنهن سڀني بالغ شهرين کي عوامي آفيس لاء هلائڻ جو حق ڏنو.[16] سال 1917ع جي روسي انقلاب کان پوءِ فنلينڊ پنهنجي مڪمل آزادي جو اعلان ڪيو.

سال 1918ع ۾ قوم فنلينڊ جي گهرو ويڙهه ۾ ورهائجي وئي. ٻي عالمي جنگ دوران، فنلينڊ سياري جي جنگ ۽ تسلسل واري جنگ ۾ سوويت يونين خلاف، ۽ بعد ۾ لپ لينڊ جنگ ۾ نازي جرمني جي خلاف وڙهندو رهيو. نتيجي طور، هن پنهنجي علائقي جا حصا وڃائي ڇڏيو پر ان جي آزادي برقرار رکي.

فنلينڊ 1950ع تائين وڏي پيماني تي زرعي ملڪ رهيو. ٻي عالمي جنگ کان پوءِ، ان تي تيزيءَ سان صنعتي ترقي ڪئي ۽ هڪ ترقي يافته معيشت قائم ڪئي، جيڪا نارڊڪ ماڊل تي ٺاهيل فلاحي رياست سان. هن ملڪ کي مجموعي خوشحالي ۽ اعلي فيصد آمدني جو تجربو ڪرڻ جي اجازت ڏني.[17] سرد جنگ دوران، فنلينڊ سرڪاري طور تي غيرجانبداري جي پاليسي کي قبول ڪيو. ان وقت کان وٺي، اهو سال 1995ع ۾ يورپي يونين، 1999ع ۾ يوروزون ۽ 2023ع ۾ نيٽو جو ميمبر بڻجي چڪو آهي. فنلينڊ مختلف بين الاقوامي تنظيمن، جهڙوڪ گڏيل قومن، نارڊڪ ڪائونسل، شينجیئن علائقو، ڪائونسل آف يورپ، ورلڊ ٽريڊ آرگنائيزیشن ۽ اقتصادي ترقی جی تنظیم، او ای سی ڊی (OECD) جو میمبر آھي.

تاريخ

[سنواريو]

قبل از تاريخ:

جاگرافي

[سنواريو]

حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]
پرچم
هٿن

معيشت

[سنواريو]

آبادي

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

خارجي لنڪس

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Parliamentary
  2. The Soviet Russia's recognition of Finland's independence Dec. 1917 - Jan. 1918, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 February 2024 تي محفوظ ڪيل, 22 February 2024 تي حاصل ڪيل}
  3. 1 2 "Finland". Central Intelligence Agency. 8 August 2023. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 December 2022 تي محفوظ ڪيل. 23 January 2021 تي حاصل ڪيل CIA.gov وسيلي.
  4. "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 March 2021 تي محفوظ ڪيل. 11 October 2020 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named statistics-finland-population-2023-final
  6. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Finland)". IMF.org. International Monetary Fund. 10 October 2023. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 November 2023 تي محفوظ ڪيل. 11 October 2023 تي حاصل ڪيل.
  7. "Gini coefficient of equivalised disposable income". Eurostat. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  8. "Human Development Report 2023/24" (PDF) (انگريزي ۾). United Nations Development Programme. 13 March 2024. ص. 279. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 13 March 2024 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  9. Ajanilmaukset آرڪائيو ڪيا ويا 20 October 2017 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Kielikello 2/2006. Institute for the Languages of Finland. Retrieved 20 October 2017
  10. Switched to right side since 1858 Roads' safety: DRL Finland 1970 - History Book
  11. "Språk i Finland" [Language in Finland]. Institute for the Languages of Finland (سويڊش ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 January 2023 تي محفوظ ڪيل. 8 December 2021 تي حاصل ڪيل.
  12. Li, Leslie (16 April 1989). "A Land of a Thousand Lakes". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 January 2010 تي محفوظ ڪيل. 20 September 2020 تي حاصل ڪيل.
  13. Mansel, Lydia (15 November 2023). "15 Best Places to Visit in Finland, From the Sauna Capital of the World to Santa Claus Village". Travel + Leisure. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 January 2024 تي محفوظ ڪيل. 2 January 2024 تي حاصل ڪيل.
  14. Haggren, Georg; Halinen, Petri; Lavento, Mika; Raninen, Sami; Wessman, Anna (2015). Muinaisuutemme jäljet. Helsinki: Gaudeamus. p. 23. ISBN 978-952-495-363-4.
  15. Haggren, Georg; Halinen, Petri; Lavento, Mika; Raninen, Sami; Wessman, Anna (2015). Muinaisuutemme jäljet. Helsinki: Gaudeamus. p. 339. ISBN 978-952-495-363-4.
  16. Parliament of Finland. "History of the Finnish Parliament". eduskunta.fi. اصل نسخو مان 6 December 2015 تي محفوظ ڪيل.
  17. "Finland". International Monetary Fund. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 17 April 2013 تي حاصل ڪيل.