بد روح
ڊيمون (Demon) يا ڀوت هڪ اهڙي بد يا نقصان پهچائيندڙ مافوق الفطرت هستي آهي،[1] جيتوڻيڪ اها ڀلي يا خيرخوا به ٿي سگهي ٿي.[2] تاريخي طور تي، ديون تي يقين يا انهن بابت ڪهاڻيون لوڪ روايتن، اساطير (mythology)، مذهب، پراسرار علمن ۽ ادب ۾ ملن ٿيون؛ اهي عقيدا مختلف ميڊيا ذريعن جهڙوڪ افسانوي ادب، ڪامڪس، فلم، ٽيليويزن ۽ وڊيو گيمز ۾ به نظر اچن ٿا. ديون تي يقين شايد قديم پٿر واري دور (Paleolithic age) کان هلي رهيو آهي، جنهن جو بنياد انسانيت جي اڻڄاتل، عجيب ۽ خوفناڪ شين جي خوف مان پيو.[3] قديم ويجهي اوڀر (Near East) جي مذهبن ۽ ابراهيمي مذهبن ۾ (جنهن ۾ شروعاتي يهوديت ۽ قديم توڙي وچئين دور جي عيسائي ديو-شناسي شامل آهن)،[4] ديو کي هڪ نقصانڪار روحاني هستي سمجهيو ويندو آهي جيڪا ماڻهوءَ تي مسلط ٿي سگهي ٿي (يعني ”آسيبي اثر“ وجهي سگهي ٿي)، جنهن جي علاج لاءِ ”بدروحن کي ڪڍڻ“ (exorcism) جي عمل جي ضرورت پوندي آهي. يهودي ديو-شناسيءَ جو وڏو حصو – جنهن جو عيسائيت ۽ اسلام تي اهم اثر رهيو آهي – زرتشتي مذهب جي هڪ پوئين دور واري شڪل مان نڪتو ۽ فارسي دور ۾ يهوديت ڏانهن منتقل ٿيو.[5]
ديون کي شيطان يا شيطان جي ڪارندن (minions) طور سمجهيو به وڃي سگهي ٿو ۽ نه به.[3] ڪيترين ئي روايتن ۾، ديو آزادانه عمل ڪندڙ هوندا آهن، جتي مختلف ديو مختلف قسمن جون برائيون (جهڙوڪ تباهي آڻيندڙ قدرتي آفتون، مخصوص بيماريون وغيره) ڦهلائيندا آهن؛ ان جي برعڪس، شيطان اڪثر ڪري هڪ مذهبي نظرياتي دائري ۾ ديو جي روپ ۾ ظاهر ٿيندو آهي، جيڪو خدائي اصولن جي مخالفت ڪندو آهي.[6] شيطان جي ڪم ڪندڙ ننڍين روحاني قوتن جي حيثيت ۾، انهن جا اضافي فرض، جهڙوڪ انسانن جي ذهنن ۾ گناهه وارا خيال پيدا ڪرڻ ۽ انهن کي گناهه وارا ڪم ڪرڻ لاءِ ڀڙڪائڻ به هوندا آهن.[7]
اصل قديم يوناني لفظ "ڊائيمون" (δαίμων) ۾ ڪي به منفي مفهوم شامل نه هئا، [8] ڇاڪاڻ ته اهو ڪنهن روح يا خدائي طاقت جي نشاندهي ڪندو هو. ڊائيمون بابت يوناني تصور خاص طور تي افلاطون جي فلسفيانه لکڻين ۾ نظر اچي ٿو، جتي اهو سقراط جي خدائي الهام جي وضاحت ڪري ٿو. عيسائيت ۾، اخلاقي طور تي غير يقيني يا ٻٽي حيثيت رکندڙ ڊائيمون جي جاءِ ڊيمون (بدروح) ورتي، جيڪي صرف فساد ۽ بگاڊ ڦهلائڻ جي ڪوشش ڪندڙ برائيءَ جون قوتون هيون.[9] اهڙا ديو يوناني وچولي حيثيت رکندڙ روح نه هئا، پر دشمن هستيون هيون، جن جو تصور اڳ ۾ ئي ايراني عقيدن ۾ موجود هو.[10] مغربي باطني ۽ نشاۃِ ثانيه جي جادو ۾، جيڪو گريڪو-رومن جادو، يهودي اگادا ۽ عيسائي شيطاني علم جي ميلاپ مان پيدا ٿيو، هڪ شيطان کي هڪ روحاني وجود سمجهيو ويندو آهي جيڪو جادو ۽ ڪنٽرول ڪري سگهجي ٿو.
ڀوتن تي ايمان ڪيترن ئي جديد مذهبن ۽ خفيه روايتن جو هڪ اهم حصو رهي ٿو. شيطان اڃا تائين وڏي پيماني تي انهن جي جاندارن کي رکڻ (possession) جي مبينا طاقت جي ڪري ڊڄندا آهن.[11] نفسياتي حوالي سان شيطانن کي اندروني نفسياتي عملن (اندروني شيطانن) لاءِ استعارا طور استعمال ڪري سگهجي ٿو.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ Martin, Dale Basil. "When Did Angels Become Demons?" Journal of Biblical Literature, vol. 129, no. 4, 2010, pp. 657–58. سانچو:Doi. Accessed 5 January 2025.
- ↑ "Angel and demon - Celestial Beings, Spirits, & Mythology | Britannica". www.britannica.com (انگريزي ۾). 2026-08-10. 2026-08-30 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 Brandon 1970.
- ↑ Angelini 2021.
- ↑ Boyce 1987; Duchesne-Guillemin 1988.
- ↑ Erdağı, D.; Evil in Turkish Muslim horror film: the demonic in “Semum”. SN Soc Sci 4, 27 (2024). https://doi.org/10.1007/s43545-024-00832-w
- ↑ Nixey 2018, Chapter 2, "The Battleground of Demons".
- ↑ Liddell & Scott n.d.
- ↑ Rees 2012, p. 81.
- ↑ Brown 1970, p. 28.
- ↑ Van Eyghen, Hans (14 April 2023). The Epistemology of Spirit Beliefs. Routledge Studies in the Philosophy of Religion. Routledge. doi:10.4324/9781003281139. ISBN 9781003281139.
وڌيڪ مطالعو
[سنواريو]ٻاهرين ڳنڍڻا
[سنواريو]
- Catechism of the Catholic Church: Hyperlinked references to demons in the online Catechism of the Catholic Church
- Dictionary of the History of Ideas: Demonology
- مضمون with short description
- Short description is different from Wikidata
- اهڙا مضمون جن ۾ هيٽ نوٽ سانچا غير موجود صفحي کي نشانو بڻائن ٿا
- غائب ريڊائريڪٽ
- Harv and Sfn no-target errors
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- Articles containing Ancient Greek (to 1453)-language text
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- بدروح
- جادوگري
- خفيه علوم
- افسانوي وجود
- اصطلاح
- مذهب
- ادب
- ادبي اصطلاحون
- خوفناڪ افسانا
- افسانو
- تخيلي ادب
- لوڪ ڪهاڻي
- افسانوي اصطلاحون
- مافوق الفطرت اصطلاح