مواد ڏانھن هلو

چيڪ جمهوريا

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
چيڪ جمهوريه
Czech Republic

Česká republika (Czech)
Flag of Czechia
{{{coat_alt}}}
جھنڊو Coat of arms
شُعار: '
Pravda vítězí (Czech)
"Truth prevails"
ترانو: 
Kde domov můj (Czech)
"Where My Home Is"
مڪانيت the  چيڪ جمهوريا     (ڳاڙهو سائو)

– يورپ ۾     (سائو & ڳاڙهو گري)
– in يورپي يونين ۾     (سائو)  –  [Legend]

گادي جو هنڌپراگ
50°05′N 14°28′E / 50.083°N 14.467°E / 50.083; 14.467
سڀ کان وڏو شهرگاديءَ جو شهر
سرڪاري ٻوليچيڪ ٻولي[1]
نسلي گروھ (2021)
  • 89% چيڪ
  • %3.3 موراوين
  • %0.9 سلوواڪ
  • %0.7 يوڪريني
  • %2.1% ٻيا
  • %4.0 ٻه قوميتون
مذهب (2021)
  • 56.9% ڪو به مذهب نه آهي
  • 11.7% عيسائيت
  • 1.2% ٻيا
  • 30.1% جواب نه ڏنو ويو
مقامي آباديچيڪ
حڪومتوحداني، پارلياماني جمهوريه
• صدر
پيٽر پاول
• وزيراعظم
پيٽر فيالا
مقننه پارليامينٽ
سينيٽ
ڊپٽيز جو چيمبر
قائم ڪرڻ
• ڊچي آف بوهيميا
ت. 870ع
• بوهيميا جي بادشاهت
1198ع
• چيڪوسلواڪيا
28 آڪٽوبر 1918ع
• چيڪ ريپبلڪ
1 جنوري 1993ع
پکيڙ
• جملي
78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل)[2] (115th)
• پاڻي (%)
2.16 (as of 2022)[2]
آبادي
• 2023 اندازو
Neutral increase 10,900,555[3] (85th)
• 2021 مردم شماري
Neutral increase 10,524,167[4]
•  گھاٽائي
133/km2 (344.5/sq mi) (91هون)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )2023 لڳ ڀڳ
• ڪل
Increase 539.318 ارب آمريڪي ڊالر[5] (46th)
• في سيڪڙو
Increase 49,025 آمريڪي ڊالر[5] (39th)
جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ )2023 لڳ ڀڳ
• ڪل
Increase 335.243 ارب آمريڪي ڊالر[5] (47th)
• في سيڪڙو
Increase 30,474 آمريڪي ڊالر[5] (37th)
جِينِي (2020)Negative increase 24.2[6]
ڪمتر
ايڇ ڊي آء (2022)Increase 0.895[7]
انتهائي اعلیٰ · 32nd
ڪرنسيCzech koruna (CZK)
معياري وقتCET (متناسق عالمي وقت+1)
CEST (متناسق عالمي وقت +2)
تاریخ جو نمونوd. m. yyyy
ڊرائيونگ جو پاسوright
ڊائلنگ ڪوڊ+420[lower-alpha 1]
سرپرست سَینٽSt. Wenceslaus
آء ايس او 3166 ڪوڊCZ
انٽرنيٽ ڊومين.cz[lower-alpha 2]

چيڪ جمهوريه (انگريزي: Czech Republic؛ چيڪ ٻولي: Česka republika)،[8] جن کي "چيڪيا" (Czechia)[9] پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. اها تاريخي طور تي "بوهيميا" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.[10] ان جي حد ڏکڻ ۾ آسٽريا، اولهه ۾ جرمني، اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان ملن ٿيون.[11] چيڪ ريپبلڪ، گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان، هڪ جابلو ملڪ آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. ان گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن.

يورپ جو هڪ وڏو ملڪ آهي جنهن جي گاديءَ جو هنڌ پراگ شهر آهي. سال 2011ع جي مردمشماريءَ مطابق هن ملڪ جي آبادي هڪ ڪروڙ، 4 لک، 36 هزار 560 آهي. هن ملڪ جي پکيڙ 78،866 چورس ڪلوميٽر آهي. ريپبلڪ جن کي چيڪيا پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. تاريخي طور تي بوهيميا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ان جي سرحد ڏکڻ ۾ آسٽريا سان آهي. اولهه ۾ جرمني. اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان. چيڪ ريپبلڪ ۾ هڪ جبل وارو نظارو آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان. گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن.

بوهيميا جي ڊچي 9هين صدي جي آخر ۾ گريٽ موراويا جي تحت قائم ڪئي وئي. ان کي باضابطه طور تي 1002ع ۾ پوتر رومن سلطنت جي شاهي رياست طور تسليم ڪيو ويو ۽ سال 1198ع ۾ هڪ بادشاهت بڻجي ويو.[12] [13] 1526ع ۾ موهاڪس جي جنگ کان پوءِ، بوهيميا جون سڀئي زمينون هيبسبرگ جي بادشاهت ۾ ضم ٿي ويون. لڳ ڀڳ سو سال پوء پروٽسٽنٽ بوهيميا بغاوت ٽيهه سالن جي جنگ جو سبب بڻي. وائيٽ ماؤنٽين جي جنگ کان پوءِ، هيبسبرگ پنهنجي حڪمراني کي مضبوط ڪيو. سال 1806ع ۾ پوتر رومي سلطنت جي خاتمي سان، تاج زمينون آسٽريائي سلطنت جو حصو بڻجي ويون.

19هين صدي ۾، چيڪ زمينون وڌيڪ صنعتي ٿي ويون ۽ سال 1918ع ۾ ان جو گهڻو حصو پهرين چيڪوسلواڪ جمهوريه جو حصو بڻجي ويو.[14] پهرين عالمي جنگ کان پوءِ آسٽريا-هنگري جي خاتمي کان پوءِ، چيڪوسلواڪيا وچ ۽ اوڀر يورپ ۾ واحد ملڪ هو جيڪو جنگ جي سڃي عرصي ۾ پارليماني جمهوريت رهيو.[15] سال 1938ع ۾ ميونخ معاهدي کان پوءِ، نازي جرمني منظم طريقي سان چيڪ زمينن تي ڪنٽرول ڪري ورتو.

چيڪوسلواڪيا ٻئي مهاڀاري جنگ کانپوء 1945ع ۾ بحال ٿيو ۽ ٽن سالن پوء سال 1948ع ۾ هڪ بغاوت کانپوءِ هڪ اوڀر بلاڪ جي ڪميونسٽ رياست بڻجي ويو. سال 1968ع ۾ پراگ اسپرنگ دوران ملڪ تي سوويت جي اڳواڻي ۾ حملي ذريعي حڪومت ۽ معيشت کي آزاد ڪرڻ جي ڪوششن کي دٻايو ويو. نومبر 1989ع ۾، مخمل انقلاب ملڪ ۾ ڪميونسٽ راڄ کي ختم ڪيو ۽ جمهوريت بحال ڪيو. 31 ڊسمبر 1992ع تي، چيڪوسلواڪيا پر امن طريقي سان ٻن خودمختيار رياستن؛ چيڪ ريپبلڪ ۽ سلوواڪيا ۾ تقسيم ٿي ويو.

چيڪ ريپبلڪ هڪ وحداني پارلياماني جمهوريه ۽ ترقي يافته ملڪ آهي، جن ۾ هڪ ترقي يافته، اعليٰ آمدني واري سماجي مارڪيٽ معيشت آهي. اها هڪ يورپي سماجي ماڊل، عالمگير صحت جي سار سنڀال ۽ مفت ٽيوشن يونيورسٽي جي تعليم سان هڪ فلاحي رياست آهي. اها انساني ترقي جي انڊيڪس ۾ 32هين نمبر تي آهي. ملڪ گڏيل قومن، نيٽو، يورپي يونين، او اي سي ڊي، او ايس سي اي، ڪائونسل آف يورپ ۽ ويزگراڊ گروپ جو ميمبر آهي.

نالو

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

Česká republika
جمهوريہ چيڪ
گاديءَ جو هنڌ پراگ
ملڪ جي پکيڙ 78866 km²
آبادي 10،538،275

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Czech language". Czech Republic – Official website. Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 November 2011 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2011 تي حاصل ڪيل.
  2. 1 2 "Land use (as at 31 December)". Public database. Czech Statistical Office. 11 May 2023 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "Population – CZSO". Czech Statistical Office. 23 March 2024.
  4. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "census2021".
  5. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Czechia)". IMF.org. International Monetary Fund. 10 October 2023. 11 October 2023 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "Gini coefficient of equivalised disposable income". Eurostat. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 21 June 2022 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Human Development Report 2023/24" (PDF) (انگريزي ۾). United Nations Development Programme. 13 March 2024. 13 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "Publications Office — Interinstitutional style guide — 7.1. Countries — 7.1.1. Designations and abbreviations to use". Publications Office. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 13 October 2023 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "the Czech Republic". The United Nations Terminology Database. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 June 2023 تي محفوظ ڪيل. 28 November 2023 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ Šitler, Jiří (12 July 2016). "From Bohemia to Czechia". Czech Radio. 1 June 2021 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Information about the Czech Republic". Czech Foreign Ministry. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 25 March 2016 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Mlsna, Petr; Šlehofer, F.; Urban, D. (2010). "The Path of Czech Constitutionality" (PDF). 1st edition (چيڪ and انگريزي ۾). Praha: Úřad Vlády České Republiky (The Office of the Government of the Czech Republic). ص. 10–11. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 16 January 2013 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2012 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ Čumlivski, Denko (2012). "800 let Zlaté buly sicilské" (چيڪ ۾). National Archives of the Czech Republic (Národní Archiv České Republiky). اصل نسخو مان 28 November 2012 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2012 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Dijk, Ruud van; Gray, William Glenn; Savranskaya, Svetlana; Suri, Jeremi; Zhai, Qiang (2013). Encyclopedia of the Cold War. Routledge. ص. 76. ISBN 978-1135923112. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 December 2017 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ Timothy Garton Ash The Uses of Adversity Granta Books, 1991 ISBN 0-14-014038-7 p. 60
  1. ↑ Code 42 was shared with Slovakia until 1997.
  2. ↑ Also .eu, shared with other European Union member states.
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=چيڪ_جمهوريا&oldid=339311" تان ورتل