ميرپور ٻرڙو
ميرپور ٻرڙو | |
|---|---|
عرفي نالو
ميرپور | |
 ٺل تعلقي جو نقشو؛ ميرپور ٻرڙو تعلقي جي شهري آبادين مان هڪ آهي | |
  ميرپور ٻرڙو سنڌ ۽ پاڪستان ۾ مقام  ميرپور ٻرڙو ميرپور ٻرڙو (پاڪستان) | |
| Coordinates: 28°10′50″N 68°43′38″E / 28.180495°N 68.727107°E | |
| ملڪ | پاڪستان |
| صوبو | سنڌ |
| ڊويزن | لاڙڪاڻو ڊويزن |
| ضلعو | جيڪب آباد ضلعو |
| تعلقو | ٺل تعلقو |
| حڪومت | |
| • طرز | ٽائون ڪميٽي |
| • چيئرمين | سردار صدام حسين خان ٻرڙو |
| • وائيس چيئرمين | عاقب منصور |
| آبادي (2023) | |
| • ڪل | 14174 |
| • ڪثافت | auto في چورس ڪلوميٽر |
| خواندگي (2023ع) | |
| وقتي علائقو | UTC+5 (پاڪستان جو معياري وقت) |
| پوسٽل ڪوڊ | 79120 |
ميرپور ٻرڙو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻو ڊويزن جي جيڪب آباد ضلعي جي ٺل تعلقي ۾ هڪ شهر ۽ ٽائون ڪميٽي آهي.[1][2] 2023ع جي آدمشماري موجب ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو جي آبادي 14,174 هئي، جيڪا 2017ع ۾ 10,731 هئي.[1]
شهر تاريخي طور ٻرڙو برادريءَ سان لاڳاپيل رهيو آهي ۽ هتي هڪ پراڻي مٽيءَ جي قلعي جا آثار موجود رهيا آهن، جن کي سنڌ جي آثار قديمه ۽ ورثي بابت جديد دستاويزن ۾ ٽالپر دور سان منسوب ڪيو ويو آهي.[3][4]
جاگرافي
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو ٺل تعلقي جي ميداني ۽ زرعي حصي ۾ لڳ ڀڳ 28.180495° اتر ۽ 68.727107° اوڀر تي واقع آهي.[3] شهر ٺل ۽ جيڪب آباد ضلعي جي ٻين آبادين سان روڊ رستي ڳنڍيل آهي.
مقامي حڪومت
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو کي مقامي حڪومت جي سطح تي ٽائون ڪميٽي جو درجو حاصل آهي. سنڌ پبلڪ پروڪيورمينٽ ريگيوليٽري اٿارٽي جي سرڪاري رڪارڊ ۾ 2015ع ۽ 2017ع ۾ ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو، تعلقو ٺل نالي الڳ مڪاني ادارو درج ٿيل آهي.[5]
اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان جي 2023ع واري حدبندي پڻ ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو کي ٺل تعلقي جي الڳ شهري مڪاني اداري طور درج ڪري ٿي.[2] چونڊ حدبنديءَ موجب ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو اين اي-190 جيڪب آباد ۾ شامل آهي.[2]
2023ع جي مڪاني چونڊيل قيادت موجب ٽائون ڪميٽي جو چيئرمين سردار صدام حسين خان ٻرڙو ۽ وائيس چيئرمين عاقب منصور آهي.[6]
| عهدو | نالو | مڪاني ادارو |
|---|---|---|
| چيئرمين | سردار صدام حسين خان ٻرڙو | ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو |
| وائيس چيئرمين | عاقب منصور | ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو |
اليڪشن ڪميشن جي حدبنديءَ بابت عوامي ڊسپلي مرڪزن جي فهرست ۾ پڻ ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو جي آفيس کي جيڪب آباد ضلعي جي سرڪاري حدبندي ڊسپلي مرڪزن مان هڪ قرار ڏنو ويو آهي.[7]
آبادي
[سنواريو]2023ع جي آدمشماريءَ موجب ميرپور ٻرڙو ٽائون ڪميٽي جي ڪُل آبادي 14,174 هئي. انهن مان 7,390 مرد ۽ 6,784 عورتون هيون.[1]
2017ع ۾ ٽائون ڪميٽي جي آبادي 10,731 هئي، تنهنڪري 2017ع کان 2023ع تائين سالياني اوسط آبادي واڌ جي شرح 4.76 سيڪڙو رهي.[1]
| آدمشماري | آبادي | مرد | عورتون |
|---|---|---|---|
| 2017ع | 10,731 | — | — |
| 2023ع | 14,174 | 7,390 | 6,784 |
2023ع ۾ شهر جي سراسري گهراڻي جي ماپ 6.40 فرد هئي.[1]
خواندگي
[سنواريو]2023ع جي آدمشماريءَ موجب ميرپور ٻرڙو جي 10 سال ۽ ان کان وڌيڪ عمر واري آباديءَ ۾ خواندگيءَ جي شرح 72.94 سيڪڙو هئي. مردن ۾ خواندگي 80.03 سيڪڙو ۽ عورتن ۾ 65.66 سيڪڙو هئي.[8]
| درجو | شرح |
|---|---|
| ڪُل خواندگي | 72.94٪ |
| مرد | 80.03٪ |
| عورتون | 65.66٪ |
ميرپور ٻرڙو جي خواندگي 2023ع ۾ ٺل تعلقي جي مجموعي شهري خواندگيءَ جي شرح 59.82 سيڪڙو کان مٿي هئي.[8]
رهائش
[سنواريو]2023ع جي آدمشماريءَ جي رهائشي انگن موجب ٽائون ڪميٽي ميرپور ٻرڙو ۾ 2,215 گهراڻا درج هئا.[9]
تاريخ
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو جي تاريخ بابت جديد تحقيق جو اهم ذريعو سنڌ حڪومت جي ثقافت کاتي جي 1995ع واري آثار قديمه سروي ۽ سنڌ جي ورثي بابت اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ جو دستاويزي ڪم آهي.[4][3]
انهن ذريعن موجب ميرپور ٻرڙو واري علائقي ۾ هڪ مٽيءَ جو قلعو موجود هو، جنهن کي ٽالپر دور سان منسوب ڪيو ويو آهي. قلعي جي احاطي اندر هڪ ننڍڙي مسجد پڻ موجود هئي، پر بعد ۾ قدرتي آفتن، بي ڌياني ۽ نئين اڏاوت سبب قلعي ۽ مسجد جا آثار تقريباً مڪمل طور ختم ٿي ويا.[3]
سنڌ حڪومت جي آثار قديمه واري 1995ع جي فيلڊ سروي ۾ ڪوٽ ميرپور ٻرڙو کي ديهه ميرپور ٻرڙو ۾ واقع، چورس رٿابندي ۽ برج رکندڙ مٽيءَ جي قلعي طور درج ڪيو ويو. سروي وقت قلعي جو وڏو حصو رهائشي گهرن ۾ تبديل ٿي چڪو هو.[4]
ٽالپر دور سان نسبت
[سنواريو]اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ موجب مقامي روايت ۾ علي محمد ٻرڙو کي ٽالپر حڪمرانن جو وفادار ملازم ڄاڻايو ويو آهي، جنهن موجوده ميرپور ٻرڙو واري علائقي ۾ شڪارگاهه ڳولڻ ۾ مدد ڪئي. پوءِ حڪمرانن اتي مٽيءَ جو قلعو ٺهرائڻ جو حڪم ڏنو ۽ مقامي ٻرڙو آباديءَ ان جي تعمير ۾ حصو ورتو.[3]
ان روايت موجب مير ڪرم علي خان ٽالپر علي محمد ٻرڙي کي قلعي جو سنڀاليندڙ مقرر ڪيو ۽ بعد ۾ قلعو کيس ڏنو ويو. علي محمد ٻرڙي نئين آباديءَ ۾ ٻين ننڍين برادرين کي به آباد ٿيڻ جي اجازت ڏني، جنهن سان ميرپور جي آبادي وڌندي وئي.[10]
قلعي جون ڀتيون مقامي روايت موجب تمام ٿلهيون هيون ۽ ٽالپر حڪمرانن ۽ سندن مهمانن جي شڪار دوران رهائش ۽ تحفظ لاءِ استعمال ٿينديون هيون.[3][10]
عودي تلاءُ
[سنواريو]ٽالپر دور واري روايت موجب شڪارگاهه ۾ جهنگلي جانورن کي پاڻي ڏيڻ لاءِ قلعي ڀرسان هڪ وڏو پاڻيءَ جو ذخيرو ٺاهيو ويو هو. بعد ۾ هن ذخيري سان لاڳاپيل علائقو عودي جي نالي سان مشهور ٿيو، جيڪو موجوده ميرپور ٻرڙو ڀرسان هڪ آبادي آهي.[3]
وقت سان قلعي وانگر ان پراڻي پاڻيءَ جي ذخيري جا به نمايان آثار ختم ٿي ويا.[10]
تاريخ بابت مختلف راءِ
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو جي پراڻي قلعي جي تاريخ بابت مقامي تاريخي ادب ۾ هڪ مختلف راءِ پڻ ملي ٿي. نظام الدين کوسي پنهنجي مقالي ”نئين ٺل جا پراڻا گل“ ۾ قلعي کي ٽالپرن جو ٺهرايل قرار ڏيڻ تي اعتراض ڪيو ۽ علائقي جي پراڻي سياسي تاريخ کي قلات جي اثر سان ڳنڍيو.[11]
ٻئي طرف سنڌ حڪومت جي 1995ع واري آثار قديمه سروي ۽ اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ ٻئي قلعي کي ٽالپر دور سان منسوب ڪن ٿا.[4][3] ان ڪري قلعي جي صحيح تعميراتي تاريخ بابت مختلف تاريخي روايتون موجود آهن.
ثقافتي سڃاڻپ
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو اتر سنڌ جي مقامي لوڪ روايتن ۽ چوڻين ۾ پڻ ذڪر هيٺ اچي ٿو. سنڌي پهاڪن ۽ چوڻين جي هڪ گڏ ڪيل ماخذ ۾ ميرپور ٻرڙو، چانڊاڻ، عودي ۽ ڳڙهي حسن کي ٺل تعلقي جون وڏيون وسنديون ڄاڻايو ويو آهي.[12]
هڪ پراڻي مقامي چوڻيءَ ۾ ميرپور کي واپاري منڊيءَ جي حيثيت سان ياد ڪيو ويو آهي، جيڪا شهر جي اڳوڻي مقامي واپاري اهميت بابت لوڪ يادگيريءَ جي عڪاسي ڪري ٿي.[12]
تعليم
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو ۾ ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين لاءِ سرڪاري ثانوي اسڪول موجود آهن. سنڌ حڪومت جي اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتي جي رڪارڊ ۾ گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول ميرپور ٻرڙو کي تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد سان درج ڪيو ويو آهي.[13]
ساڳئي کاتي جي مختلف سرڪاري نوٽيفڪيشنن ۾ گورنمينٽ گرلس هاءِ اسڪول ميرپور ٻرڙو، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد پڻ واضح طور درج ٿيل آهي.[14]
2025–26ع جي سنڌ حڪومت جي پرائمري تعليم واري بجيٽ ۾ گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول ميرپور ٻرڙو لاءِ پڻ الڳ بجيٽ اسڪيم موجود آهي.[15]
سنڌ حڪومت جي جديد استادن جي مقرري واري رڪارڊ ۾ پڻ گورنمينٽ گرلس هاءِ اسڪول ميرپور ٻرڙو موجود آهي.[16]
صحت
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو ۾ ڳوٺاڻو صحت مرڪز ميرپور ٻرڙو قائم آهي. سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن جي رجسٽرڊ صحت ادارن جي 2025ع واري فهرست ۾ ان کي صاف طور:
ميرپور ٻرڙو، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد
جي پتي سان درج ڪيو ويو آهي.[17]
سنڌ حڪومت جي نيشنل هيلٿ سپورٽ پروگرام واري صحت سهولتن جي فهرست ۾ پڻ آر ايڇ سي ميرپور ٻرڙو صحت کاتي جي سهولت طور درج آهي، جنهن جو ڪوڊ 231003 آهي.[18]
سنڌ حڪومت جي ڪميونيڪيبل ڊزيز ڪنٽرول پروگرام ۾ هي صحت مرڪز ٽي بي جي نگراني ۽ علاج واري سينٽينل سائيٽ طور پڻ درج آهي.[19]
2015ع واري سنڌ جي رورل هيلٿ سينٽرن جي صحت جائزي ۾ به ميرپور ٻرڙو آر ايڇ سي شامل هو.[20]
پوليس
[سنواريو]سنڌ پوليس جي جيڪب آباد ضلعي واري موجوده سرڪاري ڊائريڪٽري ۾ پوليس اسٽيشن ميرپور ٻرڙو الڳ پوليس ٿاڻي طور درج آهي.[21]
سرڪاري پوليس رڪارڊن ۾ پڻ پتا ڳوٺ ميرپور ٻرڙو، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد جي صورت ۾ لکيل ملن ٿا.[22]
2010ع جي ٻوڏ
[سنواريو]2010ع جي وڏي ٻوڏ ميرپور ٻرڙو کي سخت متاثر ڪيو. 7 سيپٽمبر 2010ع جي رپورٽ موجب شهر ۾ اڃا ٻن کان ٽن فوٽن تائين پاڻي بيٺل هو، جڏهن ته مٿانهين هنڌن تي واقع ڪجهه گهر محفوظ رهيا.[23]
ٻوڏ سبب علائقي جا رستا ۽ مواصلاتي رابطا متاثر ٿيا، جڏهن ته بعد ۾ ٺل ۽ جيڪب آباد وچ ۾ ڳري ٽريفڪ لاءِ رستو بحال ڪيو ويو.[23]
ٻوڏن ۽ ٻين قدرتي اثرن کي تاريخي مٽيءَ جي قلعي ۽ ان سان لاڳاپيل پراڻين اڏاوتن جي تباهيءَ جي سببن مان پڻ شمار ڪيو ويو آهي.[3]
روڊ ۽ آمدرفت
[سنواريو]ميرپور ٻرڙو علائقائي روڊن ذريعي ٺل، جيڪب آباد ۽ ڀرپاسي جي آبادين سان ڳنڍيل آهي. 2005ع جي هڪ رپورٽ ۾ ٺل–ميرپور ٻرڙو روڊ ۽ ميرپور ٻرڙو–جيڪب آباد روڊ ٻنهي جو واضح ذڪر ملي ٿو.[24]
سنڌ پوليس جي سرڪاري پتي وارن رڪارڊن مان پڻ ظاهر ٿئي ٿو ته رانجهاپور ۽ ٻين ڀرپاسي جي ڳوٺاڻين آبادين لاءِ ميرپور ٻرڙو پوسٽ آفيس استعمال ٿئي ٿي.[22]
پوسٽ
[سنواريو]پاڪستان پوسٽ جي سرڪاري پوسٽ ڪوڊ ڊائريڪٽري موجب ميرپور ٻرڙو جو پوسٽ ڪوڊ 79120 آهي، جڏهن ته لاڳاپيل پوسٽ آفيس ڪوڊ 79121 آهي. اهو جيڪب آباد جنرل پوسٽ آفيس جي دائري هيٺ اچي ٿو.[25]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 5 "Table 2: Urban Localities by Population Size and their Population by Sex, Annual Growth Rate and Household Size, Census-2023" (PDF) (انگريزي ۾). پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس. 2023. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 "Final List of Constituencies – National Assembly, Sindh" (PDF) (انگريزي ۾). اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان. 30 November 2023. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Mirpur Burirro, Jacobabad" (انگريزي ۾). اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ فار پريزرويشن آف دي هيريٽيج آف سنڌ. 19 July 2017. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 "Survey of Archaeological Sites Sindh, Sukkur Division" (انگريزي ۾). ثقافت، سياحت، آثار قديمه ۽ آرڪائيوز کاتو، سنڌ حڪومت. 1995. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Government Procurement Records – Town Committee Mirpur Buriro Taluka Thull" (انگريزي ۾). سنڌ پبلڪ پروڪيورمينٽ ريگيوليٽري اٿارٽي. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Returned Candidates for Chairmen and Vice Chairmen of Local Councils in Sindh" (PDF) (انگريزي ۾). اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان. 16 June 2023. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "List of Display Centres for Publication of Preliminary List of Constituencies" (PDF) (انگريزي ۾). اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Table 33: Selected Population Statistics of Urban Localities, Census-2023" (PDF) (انگريزي ۾). پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس. 2023. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Table 34: Selected Housing Statistics of Urban Localities, Census-2023" (PDF) (انگريزي ۾). پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس. 2023. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 بلو, مومن (2011). اپر سنڌ فرنٽيئر کان جيڪب آباد تائين (PDF) (انگريزي ۾). [مئل ڳنڍڻو]
- ↑ کوسو, نظام الدين (1995). "نئين ٺل جا پراڻا گل" (sd ۾). مهراڻ (سنڌي ادبي بورڊ، ڄامشورو) (4).
- 1 2 "ميرپور، چانڊاڻ، عودي، ڳڙهي حسن". سنڌ سلامت ڪتاب گهر. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "JEST District Jacobabad" (PDF) (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "School Education and Literacy Department Notifications – Mirpur Buriro" (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Primary Education – District Jacobabad, Budget 2025–26" (PDF) (انگريزي ۾). ناڻي کاتو، سنڌ حڪومت. 2025. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Appointment and Posting of Secondary School Teachers in Larkana Region" (PDF) (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "List of Registered Healthcare Establishments" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن. 2025. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Information of the BHUs and RHCs in 15 Districts of Sindh" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ حڪومت. 2025. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "ٽي بي سينٽينل سائيٽون" (انگريزي ۾). ڪميونيڪيبل ڊزيز ڪنٽرول، صحت کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Health Facility Assessment – Rural Health Centers Report" (PDF) (انگريزي ۾). 2015. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "جيڪب آباد ضلعي جا پوليس ٿاڻا" (انگريزي ۾). سنڌ پوليس. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Candidate Verification List – District Jacobabad" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ پوليس. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Three bodies fished out of floodwater". دي ايڪسپريس ٽربيون (انگريزي ۾). 7 September 2010. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Bugti's help sought for release of Sardar Buriro". ڊان (انگريزي ۾). 30 September 2005. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Post Code Directory" (انگريزي ۾). پاڪستان پوسٽ. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- مضمون with short description
- Short description with empty Wikidata description
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Coordinates not on Wikidata
- Pages using infobox settlement with unknown parameters
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- حوالن وارا ڳنڍڻا نه لڌا سمورن مضمونن ۾
- Articles with dead external links from September 2026
- Articles with invalid date parameter in template
- مستقل نه لڌل حوالن وارا مضمون
- ميرپور ٻرڙو
- ٺل تعلقو
- جيڪب آباد ضلعو
- جيڪب آباد ضلعي جا شهر
- سنڌ جا شهر
- سنڌ جون ٽائون ڪميٽيون